Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
III CO 20/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział III
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
22 stycznia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Pismo M. T. o jawny konstytucyjny proces bez żądania. SN odmówił przekazania sprawy

Przejdź do orzeczenia, 1 min czytania

Spór

Powódka M. T. wniosła pismo o ustalenie prawa do jawnego konstytucyjnego procesu, wskazując jako pozwanych Ministerstwo Sprawiedliwości i referendarza w Sądzie Okręgowym. Zarzucała niekonstytucyjność § 182 r.u.s.p. oraz bezprawność jego zastosowania przez referendarza.

Ustalenia sądu

Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał, że rozpoznawanie sprawy przez sąd, w którym pełni służbę pozwany referendarz, godziłoby w społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy ustalił, że żądanie nie jest żądaniem świadczenia, ustalenia stosunku prawnego ani orzeczenia kształtującego.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Dlaczego

Wystąpienie o przekazanie opierało się na założeniu, że pismo wymaga rozpoznania, a żądanie nie należy do kategorii, o których może orzekać sąd powszechny, więc zastosowano art. 186^1 k.p.c.

Dla firm

Pismo oznaczone jako pozew, które nie zawiera żądania rozstrzygalnego przez sąd powszechny, nie wymaga rozpoznania, więc nie ma podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi.

Więcej o sprawie

Sąd Okręgowy w Szczecinie chciał przekazać sprawę, bo pozwany referendarz pełni służbę w tym sądzie. SN uznał, że pismo nie zawiera żądania, o którym mógłby orzekać sąd powszechny.

Wystąpienie o przekazanie sprawy oparte jest na błędnym założeniu, że pismo "powódki" wymaga rozpoznania.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział III
Sygnatura
III CO 20/26

Treść orzeczenia

III CO 20/26

POSTANOWIENIE

22 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Dariusz Pawłyszcze

na posiedzeniu niejawnym 22 stycznia 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa M. T.

przeciwko Ministerstwu Sprawiedliwości i J. T.

o ustalenie prawa do jawnego konstytucyjnego procesu,

na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie

postanowieniem z 3 grudnia 2025 r., I C 2057/25,

o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,

odmawia przekazania sprawy.

(G.G.)

Uzasadnienie

Powódka wniosła pismo oznaczone jako pozew z wytłuszczonym żądaniem

„ustalenia prawa do jawnego konstytucyjnego procesu”, wskazując jako pozwanych

Ministerstwo Sprawiedliwości i referendarza w Sądzie Okręgowym. Z uzasadnienia

wynika, że zarzuca niekonstytucyjność § 182 r.u.s.p. (stąd zapewne „pozwanie”

Ministerstwa Sprawiedliwości jako odpowiedzialnego za wydanie Regulaminu

urzędowania sądów powszechnych) oraz bezprawność zastosowania tego przepisu

przez referendarza.

Sąd Okręgowy wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi

równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c., ponieważ rozpoznawanie sprawy

przez sąd, w którym pełni służbę pozwany referendarz, „godziłoby w społeczne

postrzeganie sądu jako organu bezstronnego”.

III CO 20/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wystąpienie o przekazanie sprawy oparte jest na błędnym założeniu, że

pismo „powódki” wymaga rozpoznania. Tymczasem żądanie „ustalenia prawa

do jawnego konstytucyjnego procesu” nie jest ani żądaniem świadczenia,

ani żądaniem ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa,

ani żądaniem wydania orzeczenia kształtującego prawa lub obowiązki

o charakterze cywilnym. Dlatego w sprawie należy zastosować art. 1861 k.p.c.,

gdyż pismo oznaczone jako pozew nie zawiera żądania, o którym mógłby

rozstrzygać sąd powszechny.

Dariusz Pawłyszcze

(G.G.)

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.