- Sygnatura akt
- III CO 20/26
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Cywilna Wydział III
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 22 stycznia 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap
Pismo M. T. o jawny konstytucyjny proces bez żądania. SN odmówił przekazania sprawy
Przejdź do orzeczenia, 1 min czytania
Spór
Powódka M. T. wniosła pismo o ustalenie prawa do jawnego konstytucyjnego procesu, wskazując jako pozwanych Ministerstwo Sprawiedliwości i referendarza w Sądzie Okręgowym. Zarzucała niekonstytucyjność § 182 r.u.s.p. oraz bezprawność jego zastosowania przez referendarza.
Ustalenia sądu
Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał, że rozpoznawanie sprawy przez sąd, w którym pełni służbę pozwany referendarz, godziłoby w społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy ustalił, że żądanie nie jest żądaniem świadczenia, ustalenia stosunku prawnego ani orzeczenia kształtującego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Dlaczego
Wystąpienie o przekazanie opierało się na założeniu, że pismo wymaga rozpoznania, a żądanie nie należy do kategorii, o których może orzekać sąd powszechny, więc zastosowano art. 186^1 k.p.c.
Dla firm
Pismo oznaczone jako pozew, które nie zawiera żądania rozstrzygalnego przez sąd powszechny, nie wymaga rozpoznania, więc nie ma podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi.
Więcej o sprawie
Sąd Okręgowy w Szczecinie chciał przekazać sprawę, bo pozwany referendarz pełni służbę w tym sądzie. SN uznał, że pismo nie zawiera żądania, o którym mógłby orzekać sąd powszechny.
Wystąpienie o przekazanie sprawy oparte jest na błędnym założeniu, że pismo "powódki" wymaga rozpoznania.
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział III
- Sygnatura
- III CO 20/26
Treść orzeczenia
III CO 20/26
POSTANOWIENIE
22 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
na posiedzeniu niejawnym 22 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. T.
przeciwko Ministerstwu Sprawiedliwości i J. T.
o ustalenie prawa do jawnego konstytucyjnego procesu,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie
postanowieniem z 3 grudnia 2025 r., I C 2057/25,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy.
(G.G.)
Uzasadnienie
Powódka wniosła pismo oznaczone jako pozew z wytłuszczonym żądaniem
„ustalenia prawa do jawnego konstytucyjnego procesu”, wskazując jako pozwanych
Ministerstwo Sprawiedliwości i referendarza w Sądzie Okręgowym. Z uzasadnienia
wynika, że zarzuca niekonstytucyjność § 182 r.u.s.p. (stąd zapewne „pozwanie”
Ministerstwa Sprawiedliwości jako odpowiedzialnego za wydanie Regulaminu
urzędowania sądów powszechnych) oraz bezprawność zastosowania tego przepisu
przez referendarza.
Sąd Okręgowy wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi
równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c., ponieważ rozpoznawanie sprawy
przez sąd, w którym pełni służbę pozwany referendarz, „godziłoby w społeczne
postrzeganie sądu jako organu bezstronnego”.
III CO 20/26
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wystąpienie o przekazanie sprawy oparte jest na błędnym założeniu, że
pismo „powódki” wymaga rozpoznania. Tymczasem żądanie „ustalenia prawa
do jawnego konstytucyjnego procesu” nie jest ani żądaniem świadczenia,
ani żądaniem ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa,
ani żądaniem wydania orzeczenia kształtującego prawa lub obowiązki
o charakterze cywilnym. Dlatego w sprawie należy zastosować art. 1861 k.p.c.,
gdyż pismo oznaczone jako pozew nie zawiera żądania, o którym mógłby
rozstrzygać sąd powszechny.
Dariusz Pawłyszcze
(G.G.)
[r.g.]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.