Dwa wcześniejsze uniewinnienia nie wstrzymały wykonania wyroku wobec W.J.

W dniu 2 kwietnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy

skazanego W.J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2023

r. sygn. akt II AKa 35/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z

dnia 18 września 2020 r., sygn. akt II K 104/16. Kasacja oparta została na zarzutach

rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.,

a także art. 440 k.p.k., jak również rażącej obrazy prawa materialnego tj. art. 258 § 3

k.k. W treści kasacji obrońca sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku do czasu rozpoznania kasacji. W ocenie obrońcy,

przedmiotowy wniosek „uzasadniony jest szczególną kategorią uchybień

III KK 162/24

2

procesowych popełnionych przez Sądy obu instancji, sprowadzających się do

naruszenia reguł postępowania w trakcie śledztwa, licznymi wątpliwościami w

zakresie sprawstwa skazanego w przypisanych mu czynach, czego pośrednim

dowodem są wcześniejsze dwa wyroki uniewinniające jakie zapadły w tej sprawie w

stosunku do skazanego W.J.”.

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia został

ponowiony przez obrońcę pismem z dnia 3 listopada 2025 r. w którego treści

dodatkowo podniósł zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k., w postaci nienależytej obsady sądu ad quem. Uzasadniając

wniosek, obrońca wskazał, że zarówno charakter zarzutów podniesionych w kasacji,

jak i okoliczność wydania zaskarżonego wyroku przez sąd nienależycie obsadzony

uzasadniają wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. Zdaniem obrońcy

wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary

spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek obrońcy skazanego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Na mocy art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może

wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego

wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta wprawdzie nie formułuje

przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego

orzeczenia, to jednakże nie ma wątpliwości co do tego, że winna ona mieć

niewątpliwie zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi i

jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami (zob. postanowienie SN z 6 marca

2025 r., III KK 619/24 wraz z przywołanym tam orzecznictwem). Dzieje się tak z

prostego powodu, powyższe rozwiązanie wprowadza bowiem odstępstwo od zasady

niezwłocznej wykonalności orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), zaś prawomocne wyroki

korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur).

W judykaturze zasadnie przyjmuje się, że wstrzymanie wykonania orzeczenia

możliwe jest w razie kumulatywnego zmaterializowania się dwóch kryteriów.

Pierwszym z nich jest wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w

nadzwyczajnym środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie wykazanie przez

wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo

dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z 8 lutego

III KK 162/24

3

2022 r., II KO 111/21; postanowienie SN z 18 stycznia 2022 r., III KK 495/21;

postanowienie SN z 10 lutego 2022 r., IV KK 664/21; postanowienie SN z 18

listopada 2021 r., III KK 391/21). Potrzeba zastosowania wskazanej w art. 532 k.p.k.

instytucji może zaistnieć wówczas, gdy wystąpi wysokie prawdopodobieństwo

uwzględnienia kasacji, widoczne prima vista.

Oceniając wniosek obrońcy przez pryzmat powyższych reguł należy

stwierdzić, że wstępna analiza podstaw i argumentacji złożonego nadzwyczajnego

środka zaskarżenia, dokonana jedynie w zakresie koniecznym do rozpoznania

przedmiotowego wniosku, nie daje podstaw do przyjęcia, aby w realiach niniejszej

sprawy zachodziła taka sytuacja. Podniesione przez wnioskodawcę argumenty nie

pozwalają na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości

rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Sformułowane w kasacji zarzuty

dotyczące innych rażących naruszeń prawa nie mają charakteru na tyle oczywistego,

aby już na obecnym etapie postępowania, bez przeprowadzenia szczegółowej

analizy akt sprawy, możliwe było przesądzenie o ich zasadności bądź bezzasadności.

Wprawdzie skarżący w treści ponowionego wniosku wskazuje także na zaistnienie w

sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z nienależytą obsadą sądu

ad quem, niemniej jednak sygnalizowane uchybienie nie skutkuje w świetle

orzecznictwa Sądu Najwyższego automatycznie zaistnieniem przesłanki z art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k.

Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy,

prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, co także sugeruje, że

prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jawi się jako bardzo realne.

Z powyższych względów, podkreślając raz jeszcze, iż przedmiotowa decyzja

w żadnej mierze nie przesądza o kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia, co do

wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, gdyż jak wyżej zostało to już

nadmienione ocena czy w przedmiotowej sprawie doszło do uchybień

wskazywanych przez obrońcę wymaga przeprowadzenia szczegółowej i pogłębionej

analizy, w ocenie Sądu Najwyższego w niniejszym składzie, brak jest okoliczności,

które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku obrońcy i zastosowania wyjątkowej

instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

SSN Paweł Bucoń

III KK 162/24

4

[WB]

[r.g.]