Art. 21f ustawy lustracyjnej nie dał podstaw do wznowienia. SN odmówił przyjęcia wniosku

Pismem z dnia 16 sierpnia 2026 r. J. M. , na podstawie art. 21d ustawy z dnia

18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów

III KO 185/26

2

bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz. U. z

2025 r., poz. 1519, dalej jako ustawa lustracyjna) w związku z odpowiednio

stosowanymi przepisami k.p.k., wniósł o wznowienie postępowania lustracyjnego

zakończonego w stosunku do tego wnioskodawcy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującym w

mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt

III K 21/17. W swoim piśmie wnioskodawca wskazał na konieczność całościowej

oceny podstaw wznowienia postępowania i wniósł o merytoryczne zbadanie

znaczenia art. 21f ust. 1 ustawy lustracyjnej dla prawidłowości postępowania i

prawnych skutków orzeczenia, argumentując, że regulacja ta w toku

dotychczasowych postępowań dotyczących wznowienia postępowania w jego

sprawie była niesłusznie pomijana bez merytorycznej oceny. Zdaniem wnioskodawcy

należy w szczególności ustalić zatem, czy w sprawach zakończonych

postanowieniem SN z dnia 21 października 2025 r., III KO 115/25 oraz zarządzeniem

sędziego SN z dnia 30 stycznia 2026 r., III KO 194/25, badano znaczenie art. 21f ust.

1 ustawy lustracyjnej w kontekście treści prawomocnego rozstrzygnięcia,

wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego w przedmiocie wznowienia

postępowania oraz przedstawionych uprzednio faktów i dowodów, co pozwoli

dopiero ocenić, czy zachodzą ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Z treści osobistego wniosku o wznowienie postępowania wynika jego

oczywista bezzasadność. Dlatego też należało odmówić jego przyjęcia bez

wzywania do usunięcia jego braków formalnych.

Przypomnieć na wstępie trzeba, że postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r.,

V KK 598/19, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację

lustrowanego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca

2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu

Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17. Z kolei kolejne

wnioski o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym orzeczeniem Sądu

Apelacyjnego w Szczecinie zostały oddalone postanowieniami Sądu Najwyższego:

z dnia 24 listopada 2022 r., III KO 61/22 oraz z dnia 6 grudnia 2023 r., III KO 120/23.

Nie stwierdzano wreszcie podstaw do wznowienia z urzędu wskazanego

postępowania lustracyjnego (zob. przywołane w aktualnym wniosku o wznowienie

III KO 185/26

3

postępowania postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2025 r., III

KO 115/25).

Odnotować trzeba i to, że z wywodów wspomnianego postanowienia SN z

dnia 24 listopada 2022 r., III KO 61/22 wynika, że J. M. wskazywał już, że treść

utrzymanego w mocy orzeczenia lustracyjnego uniemożliwia jakoby jego wykonanie

z powodu przekazania na podstawie art. 21f ustawy lustracyjnej kompetencji do

wymierzania kar sądom dyscyplinarnym. Sąd Najwyższy odniósł się do tej kwestii,

nie podzielając jednak wywodów wnioskodawcy o niemożności wykonania

orzeczenia lustracyjnego z uwagi na treść art. 21f ustawy lustracyjnej.

W wydanych uprzednio przez Sąd Najwyższy orzeczeniach J. M. był już

pouczany, że wznowienie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy

lustracyjnej może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w

ustawie. Z kolei w art. 545 § 3 k.p.k., który zgodnie z treścią art. 21d ust. 1 ustawy

lustracyjnej znajduje zastosowanie w postępowaniu lustracyjnym (zob. np.

postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2022 r., III KO 49/22), ustawodawca

sformułował obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania z

punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Z brzmienia tego

przepisu wprost wynika, że sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie

postępowania, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. W

szczególności dotyczy to sytuacji, gdy we wniosku o wznowienie postępowania

powołuje się na okoliczności, które w ogóle nie mieszczą się w podstawach

wznowienia postępowania albo były już uprzednio analizowane.

Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Wnioskodawca wniósł o wznowienie postępowania, akcentując konieczność

rozważenia pomijanego dotychczas uregulowania art. 21f ust. 1 ustawy lustracyjnej.

Rzecz w tym, że powyższa regulacja przewiduje jedynie, iż przepisy art. 21e ust. 1 i

3 ustawy lustracyjnej (które zakładają, że prawomocne orzeczenie sądu,

stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą

oświadczenia lustracyjnego, traktuje się jako obligatoryjną przesłankę pozbawienia

tej osoby pełnionej przez nią funkcji publicznej, co następuje z mocy prawa) nie

dotyczą sędziów, prokuratorów, radców Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej

Polskiej, adwokatów, radców prawnych, notariuszy i komorników, którzy w tym

zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu. Tym samym przepis art. 21f

ustawy lustracyjnej dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej, a więc nie odnosi się

III KO 185/26

4

w ogóle do postępowania lustracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem

Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, którego wznowienia domaga się wnioskodawca.

Uwagi J.M.;, że należało przeanalizować treść omawianej regulacji w kontekście

możliwości wznowienia postępowania lustracyjnego, są zatem całkowicie chybione.

Nadto, do unormowania art. 21f ustawy lustracyjnej odniesiono się już w

postanowieniu SN z dnia 24 listopada 2022 r., III KO 61/22. Również zatem

odwołanie się w treści przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania do

wyroku TK z dnia 19 kwietnia 2011 r., K 19/08, jako że orzeczenie to dotyczy przepisu

art. 21f ust. 2 ustawy lustracyjnej, w żadnym razie nie wskazuje na potrzebę

wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy, wobec stwierdzenia, że z treści wniosku

wynika jego oczywista bezzasadność, zdecydował o odmowie jego przyjęcia.

Z tych też względów orzeczono, jak na wstępie.

[J.J.]