Funkcjonariuszka wróciła do służby przed wyrokiem. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Sąd Rejonowy w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2023 r., po

rozpoznaniu powództwa W.T. przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji

Skarbowej w Rzeszowie o przywrócenie do służby, przywrócił powódkę do służby –

jako funkcjonariusza - na warunkach służby i uposażenia obowiązujących przed

dniem 1 czerwca 2017 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku stwierdził:

„zaznaczyć należy, że ponowne wstąpienie powódki do służby ( od 1 lutego 2020

r.) nie skonsumowało jej roszczenia o przywrócenie do służby na poprzednich

III PSK 75/25

2

warunkach. Niewątpliwie w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 1 lutego 2020 r.

powódka pozostawała poza służbą”. Sąd ten wskazał również, że zebrane w

sprawie argumenty prowadzą „do możliwości zastosowania art. 184 ust. 4 tej

ustawy, a więc do wliczenia do okresu służby od którego zależą uprawnienia i

świadczenia należne funkcjonariuszowi, okresu pozostawania poza służbą”.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. oddalił

apelacje pozwanego Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd odwoławczy przekonywał, że „pracownikowi

przysługują roszczenia z art. 56 § 1 k.p., które są stosowane odpowiednio w

związku z art. 67 k.p. Per analogiom rozciąga się to na służbowy stosunek

zatrudnienia - wobec niezagwarantowania funkcjonariuszom, w przepisach

reformujących administrację skarbowej, właściwej ochrony prawnej”.

Skargę kasacyjną w imieniu Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej

w Rzeszowie wywiodła Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazała na naruszenie art. 56 § 1 k.p. w zw. z art. 67 k.p. w zw. z art. 63 k.p., art.

184 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (dalej:

„uKAS ), art. 165 ust. 7 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające

ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: „pwKAS"), art. 165 ust. 7 pwKAS,

art. 165 ust. 7 pwKAS w zw. z art. 170 ust. 1 pwKAS w zw. z art. 2 Konstytucji RP w

zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z 60 Konstytucji RP.

W ocenie skarżącego skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do

rozpoznania, gdyż w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które może

być sprowadzone do następującego pytania: „Czy na podstawie zastosowanych w

sprawie art. 184 ust. 1 uKAS oraz ewentualnie art. 56 § 1 k.p. w zw. z art. 67 k.p. w

zw. z art. 63 k.p. dopuszczalne jest przywrócenie do służby ze skutkiem wstecznym

oraz za zamknięty okres czasu (to jest za okres pozostawania w stosunku

pracowniczym), funkcjonariusza służby celno-skarbowej, który przyjął propozycję

zatrudnienia (został „ucywilniony") i wystąpił z roszczeniem o przywrócenie do

służby na dotychczasowych warunkach, lecz przed wydaniem prawomocnego

wyroku w sprawie ponownie wstąpił w stosunek służby?"

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

III PSK 75/25

3

Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów uzasadniających jej przyjęcie do

rozpoznania.

Analiza art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. prowadzi do wniosku, że zagadnienie

prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi

odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:

1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 Nr 3, poz. 39 i

postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571),

2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić

Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się

do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia

22 października 2002 r., III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III

CZP 119/08, LEX nr 478179),

3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i

4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne)

wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w

danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa

lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.

Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione

tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty

przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie,

wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr

577467, czy też z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).

Wniosek Prokuratorii Generalnej nie spełnia dwóch ostatnich wymagań. Po

pierwsze, lektura uzasadnień wyroków wydanych przez Sąd pierwszej i drugiej

instancji nie pozwala na twierdzenie, że Sądy te przywróciły powódkę do pracy ze

skutkiem wstecznym. Wręcz przeciwnie, racjonalne jest twierdzenie, że posłużenie

się konstrukcją „przywrócenie do służby” zostało odwzorowane pracowniczym

III PSK 75/25

4

modelem przywrócenia do pracy, a ten nie zakłada wstecznego reaktywowania

stosunku pracy. Spostrzeżenie to samoistnie wyjaśnia, że skarga kasacyjna nie

może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Staje

się to zrozumiałe, jeśli uwzględni się, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym

środkiem zaskarżenia wnoszonym w konkretnej, indywidualnej sprawie

zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku, wobec czego argumenty za

potrzebą rozpoznania tak rozumianego środka zaskarżenia przedstawione we

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie mogą być oderwane od podstawy

faktycznej i prawnej orzeczenia objętego skargą.

Niezależnie od przedstawionych argumentów, Sąd Najwyższy zmuszony jest

przypomnieć, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne było już

przedmiotem rozpoznania w analogicznej sprawie. Sąd Najwyższy odniósł się do

tego zagadnienia w wyroku z dnia 18 września 2025 r., III PSKP 24/25, nie publ.

Przesądził, że przywrócenie do służby nie działa wstecz. W rezultacie, biorąc pod

uwagę funkcje stawiane skardze kasacyjnej, a przede wszystkim zdominowanie jej

roli interesem publicznym, przejawiające się w przypadku przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c. w dążeniu do wyjaśnienia nowych albo kontrowersyjnych instytucji

prawnych, zrozumiałe staje się, że Sąd Najwyższy nie powinien przyjmować do

rozpoznania skargi kasacyjnej poddającej pod rozwagę zagadnienie prawne, w

sytuacji, gdy zostało ono w orzecznictwie wyczerpująco i jednolicie wyjaśnione. W

takim przypadku zagadnienie prawne nie charakteryzuje się „istotnością”, czyli nie

jest doniosłe dla praktyki stosowania prawa, jak również nie wypływa na rozwój

określonych instytucji prawnych.

Kierując się wskazanymi racjami Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2

k.p.c. i art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. i art. 99 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

[A.P.]

[a.ł]

III PSK 75/25

5