Wyrok za zorganizowaną grupę bez obligatoryjnych 5 tys. zł. SN uchylił tę część

K.B. – wraz z innymi osobami – został oskarżony o to, że:

IV KK 22/26

2

„III. w okresie od co najmniej września 2020 roku do 17 stycznia 2023 roku w S. i

innych miejscowościach na terenie Rzeczypospolitej Polskiej brał udział w

kierowanej m.in. przez K.B. zorganizowanej grupie przestępczej o nazwie „B.”

zrzeszającej pseudokibiców klubu sportowego „Z.”, mającej na celu popełnianie

przestępstw polegających m.in. na udziale w przemycie oraz obrocie znacznymi

ilościami środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci marihuany,

amfetaminy, mefedronu i kokainy, charakteryzującej się długofalowym celem

działania, podziałem ról i funkcji poszczególnych członków, zorganizowaną, stałą i

zamkniętą strukturą, określonymi zasadami działania i przynależności,

hierarchicznym podporządkowaniem, tj. o przestępstwo z art. 258 § 1 k.k.;

IV. w okresie od 25 września 2022 roku do 17 stycznia 2023 roku w S., w krótkich

odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w ramach

zorganizowanej grupy przestępczej, czyniąc sobie z popełnionego przestępstwa

stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o

przeciwdziałaniu narkomanii, brał udział w obrocie znacznymi ilościami substancji

psychotropowej w ten sposób, że zakupił od K. O. nie mniej niż 700 gram środka

odurzającego w postaci amfetaminy, którą następnie sprzedał innym osobom, tj. o

przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu

narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 65 § 1 k.k.”

Sąd Okręgowy w Sosnowcu wyrokiem z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt IV

K 101/23, po rozpoznaniu sprawy, w zakresie dotyczącym K.B. orzekł:

- uznał oskarżonego K.B. za winnego zarzucanego mu, a opisanego powyżej, czynu

wyczerpującego ustawowe znamiona przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. i za to na mocy

art. 258 § 1 k.k. w brzmieniu ustawy Kodeks karny obowiązującym do dnia 30

września 2023 roku przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu)

miesięcy pozbawienia wolności (pkt 7 wyroku);

- uznał oskarżonego K.B. za winnego zarzucanego mu, a opisanego powyżej, czynu

wyczerpującego ustawowe znamiona przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29

lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. i

za to na mocy art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii przy zastosowaniu art. 57b k.k. i art. 33 § 1 i 3 k.k. w brzmieniu ustawy

Kodeks karny obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. przy zastosowaniu art. 4

§ 1 k.k., wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności

oraz karę grzywny w wymiarze 100 (stu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej

IV KK 22/26

3

stawki dziennej na kwotę 50,00 (pięćdziesięciu) złotych (pkt 8 wyroku).

Poza tym, na mocy art. 45 § 1 k.k., orzekł wobec oskarżonego K.B. przepadek

na rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w kwocie 1.000,00

(jednego tysiąca) złotych (pkt 9 wyroku), a na mocy art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29

lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w związku ze skazaniem za drugi z

wymienionych wcześniej czynów, orzekł od oskarżonego K.B. świadczenie pieniężne

na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie

5.000,00 (pięciu tysięcy) złotych (pkt 10 wyroku).

Następnie na mocy art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu ustawy Kodeks

karny obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.

połączył oskarżonemu K.B. orzeczone w punktach 7 i 8 kary pozbawienia wolności i

orzekł łączną karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt 11

wyroku). Sąd zaliczył również oskarżonemu K.B. na poczet orzeczonej w punkcie 11

wyroku łącznej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia

wolności w sprawie (pkt 12 wyroku).

Wyrok co do oskarżonego K.B. uprawomocnił się w dniu 17 kwietnia 2025 r.

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny w odniesieniu do

oskarżonego K.B. na jego niekorzyść, w części dotyczącej braku orzeczenia o

obligatoryjnym środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k., w postaci

świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej. Skarżący zarzucił mu:

„- rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego

materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia

wobec oskarżonego K.B., pomimo uznania go w punkcie 7 części dyspozytywnej

wyroku za winnego popełnienia występku z art. 258 § 1 k.k., środka karnego w

postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz

Pomocy Postpenitencjarnej, podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu

art. 43a § 2 k.k., orzeczenie tego środka w wysokości co najmniej 5000 zł było w tym

przypadku obligatoryjne.”

W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie ww. wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w

Sosnowcu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlegała uwzględnieniu. Ma

IV KK 22/26

4

rację skarżący, że wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu został wydany z rażącym

naruszeniem prawa w zakresie dotyczącym oskarżonego K.B., opisanym w zarzucie

niniejszej kasacji.

Środek karny, przewidziany w art. 39 pkt 7 k.k., w postaci świadczenia

pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej, zgodnie z treścią art. 43a § 1 k.k. orzekany jest w przypadku

odstąpienia od wymierzenia kary, a także w wypadkach wskazanych w ustawie, przy

czym wysokość tego świadczenia nie może przekroczyć 60.000 zł. Zgodnie z treścią

art. 43a § 2 k.k., po nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. na

mocy art. 7 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks

karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1855), w razie

skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 164 § 1, art. 165 § 1, art. 165a §

1 lub 2. art. 171 § 1, 2 lub 3, art. 174 § 1, art. 178a § 1, art. 178b, art. 179, art. 180,

art. 200a § 1 lub 2, art. 200b, art. 202 § 4b lub 4c, art. 244, art. 255a § 1 lub 2, art.

258 § 1, art. 263 § 2 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt

7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej

w wysokości co najmniej 5000 złotych.

W przedmiotowej sprawie K.B. został skazany za popełnienie przestępstwa

z art. 258 § 1 k.k., którego dopuścił się w okresie od co najmniej września 2020 r. do

17 stycznia 2023 r.

Powyższe uwagi są istotne w kontekście orzeczenia obligatoryjnego środka

karnego w postaci świadczenia pieniężnego na podstawie art. 43a § 2 k.k., który- jak

wspomniano wyżej - obowiązuje od dnia 1 stycznia 2023 r. Zgodnie z poglądem

przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarówno przy przestępstwach

rozciągniętych w czasie, wieloczynowych, trwałych, jak i o charakterze ciągłym - za

czas popełnienia takich przestępstw traktować należy ostatni moment działania

sprawcy, w tym czas dokonania ostatniego z czynów składających się na realizację

przestępstwa ciągłego (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21

grudnia 2020 r., IV KK 207/20; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013

r., III KK 311/13). Stąd też przyjąć trzeba, że w aspekcie prawnokarnym czas

popełnienia wymienionego wyżej przestępstwa przypadł na dzień 17 stycznia 2023

r. (albowiem w tej dacie ustalono ostatni moment działania oskarżonego).

Przepis art. 43a § 2 k.k., we wskazanej powyżej wersji, obowiązywał zatem

zarówno w dacie popełnienia przez oskarżonego występku z art. 258 § 1 k.k. jak i w

IV KK 22/26

5

czasie orzekania przez Sąd Okręgowy (tj. w dniu 27 lutego 2025 r.). Sąd Okręgowy

w Sosnowcu skazując za występek określony w art. 258 § 1 k.k. - czyli wymieniony

w katalogu zawartym w dyspozycji art. 43a § 2 k.k. - był zobligowany do orzeczenia

świadczenia pieniężnego, wymienionego w art. 37 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu

Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej

5000 złotych. Orzeczenie tego świadczenia jest bowiem obligatoryjne, a Kodeks

karny nie przewiduje od tego obowiązku żadnego wyjątku (por. wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 17 grudnia 2024 r., III KK 529/24; z dnia 3 kwietnia 2024 r., V

KK 76/24).

Opisane uchybienie miało bezspornie charakter rażący, a równocześnie

istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skoro nie orzeczono w nim wobec

oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego, a

zatem nie poniósł on wszystkich konsekwencji prawnych swojego zachowania (por.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2022 r., III KK 518/22).

Mając powyższe na uwadze konieczne było uchylenie wyroku Sądu

Okręgowego Sosnowcu w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie

do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

[WB]

[r.g.]