Sędzia powołany w procedurze z udziałem nowej KRS. SN odmówił wznowienia sprawy skazanego

Skazany we wniosku o wznowienie zasygnalizował zaistnienie bezwzględnej

przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady składu sądu pierwszej

instancji w postaci udziału w tym składzie SSO X.Y. powołanej na urząd sędziego

sądu okręgowego w postępowaniu konkursowym z udziałem KRS ukształtowanej w

IV KO 10/26

2

trybie ustawy z 2017 r., a więc organu, który w świetle orzecznictwa sądów

krajowych jak i międzynarodowych nie spełnia standardu organu konstytucyjnego

niezależnego od władzy publicznej. Podniósł również, że całe postępowanie

prowadzone w pierwszej instancji przez tzw. neo – sąd naruszało zasady

postępowania sprawiedliwego i obiektywnego, jak też prawa do obrony i swobodnej

oceny dowodów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Analiza wniosku skazanego, w zakresie sygnalizacji konieczności wznowienie z

urzędu prawomocnie zakończonego postępowania sądowego, z powodu

zaistnienia na poziomie sądu pierwszej instancji uchybienia w postaci nienależytej

obsady składu tego sądu, przeprowadzona w płaszczyźnie zarzutów kasacji

obrońcy skazanego wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia

31 stycznia 2020 r, sygn. II AKa 637/19, pozwoliła na uznanie, że w tych realiach

procesowych rozstrzyganie w kwestii wznowienia postępowania z urzędu jest

niedopuszczalne. Z uwagi na konieczność rozważenia również zasadności wniosku

o wznowienie w zakresie drugiej wskazanej w nim podstawy wznowienia, celowe

było podjęcie decyzji co do obu wskazanych podstaw wznowienia w formie

postanowienia.

Zgodnie z treścią art. 542 § 4 k.p.k. wznowienie postępowania nie może nastąpić z

przyczyn wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. – a na przyczynę wskazaną w tym

przepisie powołuje się skazany - jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie

kasacji.

W postanowieniu Sądu Najwyższego z 19 października 2021 r., IV KK 291/20 o

oddaleniu kasacji obrońcy skazanego została rozważona kwestia – podnoszona w

kasacji - zaistnienia nienależytej obsady składu sądu pierwszej instancji w postaci

udziału w nim SSO X.Y. Sąd Najwyższy w tym postanowieniu stwierdził, że wobec

tego, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej i Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20

wskazująca warunki uznania składu sądu powszechnego jak nienależytego w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uznała, że wykładnia właśnie tego przepisu

IV KO 10/26

3

nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przez sądy przed dniem podjęcia

uchwały, to wobec wydania wyroku w sprawie skazanego na poziomie sądu

pierwszej instancji w dniu 5 września 2019 r., kwestia obsady tego sądu nie może

stanowić podstawy stwierdzenia zaistnienia tzw. bezwzględnej przyczyny

odwoławczej o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Co do wskazanej we wniosku drugiej podstawy wznowienia opartej o treść art. 540

k.p.k. podnieść należało, ( mając na uwadze treść wniosku) że na tej podstawie

prawnej można żądać wznowienia postępowania jeżeli w związku z postępowaniem

dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że

mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia ( art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.) albo po

wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że

skazany nie popełnił przestępstwa albo jego czyn nie stanowił przestępstwa lub nie

podlegał karze ( art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.). Czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt

1 k.p.k. musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że

orzeczenia takie nie może zapaść z powodu przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 pkt

3-11 lub w art. 22.

Skazany we wniosku poza powołaniem się na przepis art. 540 k.p.k. nie podniósł

żadnych okoliczności, wskazujących na ustalenie popełnienia przestępstwa w

związku z zakończonym postępowaniem. Nie wskazał też nowych faktów lub

dowodów prowadzących do ustalenia o niepopełnieniu przestępstwa. Zamiast tego

poprzestał na wskazaniu jako naruszonych przez sąd pierwszej instancji zasad:

obiektywizmu, prawa do obrony i swobodnej oceny dowodów, nie uszczegóławiając

na czym te naruszenia miałyby polegać. W kontekście tak sformułowanego wniosku

podnieść należało, że wskazane naruszenia zasad procesu karnego, jeżeli

rzeczywiście miały miejsce powinny być przedmiotem środków zaskarżenia

formułowanych w toku postępowania jurysdykcyjnego, a nie w toku postępowania o

wznowienie. W tym kontekście wskazać należało, że w apelacji obrońcy

skazanego nie podnoszono naruszenia tych podstawowych zasad procesu, a

kwestionowano jedynie okoliczności podmiotowe w zakresie przyjętej w wyroku

postaci zamiaru i niewspółmierności orzeczonej kary.

IV KO 10/26

4

Mając te okoliczności na uwadze, stwierdzić należało, że wstępna analiza tak

sporządzonego wniosku o wznowienie w zakresie drugiej wskazanej w nim

podstawy wznowienia, daje podstawy do zakwestionowania skuteczności

procesowej tego wniosku, który w takim kształcie nie może obiektywnie

doprowadzić do wzruszenia orzeczeń zapadłych w sprawie skazanego.

Zatem taki wniosek jako oczywiście bezzasadny musiał spotykać się z

odmową przyjęcia. Ponieważ argumentacja skazanego nie była trafna,

jednocześnie odmówiono mu przyznania obrońcy z urzędu dla sporządzenia i

wniesienia w jego imieniu wniosku o wznowienie postępowania.

Z tych powodów orzeczono jak na wstępie.

{WB}

[a.ł]