Skazany zarzucał wadliwą obsadę SN w sprawie o wznowienie. Brak podstaw do wznowienia z urzędu

Skazany P. C. , w piśmie z dnia 27 listopada 2025 r., wniósł o wznowienie

postępowania wznowieniowego przed Sądem Najwyższym w sprawie V KO 1/25,

ze względu na nienależytą obsadę Sądu Najwyższego, uchylenie postanowienia

wydanego w tej sprawie oraz wyroków wydanych w sprawach, których dotyczyło to

orzeczenie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2020 r., sygn.

akt II AKa 447/19, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r.,

sygn. akt IV K 249/16) i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do

ponownego rozpoznania.

W sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k., gdyż tak należało

potraktować pismo skazanego (wznowienie postępowania w razie ujawnienia się

jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z

V KO 219/25

2

urzędu) wskazano na wystąpienie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 22

maja 2025 r., V KO 1/25, o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania,

bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na

nienależytą obsadę tego Sądu wynikającą z wadliwego powołania sędziów

biorących udział w wydaniu orzeczenia. Przyjąć zatem należy, że sygnalizacja

dotyczy wznowienia z urzędu postępowania wznowieniowego w sprawie V KO 1/25.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia dopuszczalności wznowienia z

urzędu postępowania kasacyjnego i postępowania wznowieniowego nie jest

rozstrzygana jednolicie i odnotować trzeba przypadki wydawania przez Sąd

Najwyższy orzeczeń wznawiających takie postępowania ze wskazaniem zaistnienia

uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nadal jednak w tym

orzecznictwie funkcjonuje trafny pogląd, że wznowienie postępowania jest

dopuszczalne w tych sprawach, które zostały zakończone prawomocnym

orzeczeniem rozstrzygającym o przedmiocie procesu (czyli o odpowiedzialności

karnej oskarżonego, odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za

niesłuszne skazanie, ukaranie, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie oraz

odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o

uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za

działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego) albo o

dopuszczalności orzekania w tej kwestii. Dopuszcza się także wznowienie

postępowań ubocznych, o ile mają charakter autonomiczny i nie są związane z

zasadniczym nurtem postępowania karnego. Odrzuca się natomiast możliwość

wznowienia samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio

prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony lub o braku podstaw

do wznowienia z urzędu, a także postępowania kasacyjnego (zob.: postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10; z dnia 8 lutego 2011 r., III

KO 99/10; z dnia 9 lipca 2013 r., II KO 17/13; z dnia 22 stycznia 2015 r., III KO

100/14; z dnia 7 lipca 2016 r., V KO 49/16; z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 12/18;

z dnia 18 sierpnia 2022 r., II KZ 24/22; postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22; zarządzenia Sądu

Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2025 r., V KO 136/24; z dnia 30 stycznia 2025 r.,

III KO 117/24; z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 106/24; z dnia 19 listopada 2024 r.,

V KO 219/25

3

I KO 108/24; z dnia 19 września 2024 r., II KO 73/24; z dnia 26 czerwca 2025 r., II

KO 125/25; z dnia 16 lipca 2025 r., V KO 11/25; z dnia 30 października 2025 r., I

KO 40/25; z dnia 19 listopada 2025 r., III KO 112/25). Pogląd ten prezentowany jest

również w literaturze przedmiotu, por. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt,

M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz

aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 540; J. Grajewski, S. Steinborn [w:] Komentarz

aktualizowany do art. 425-673 Kodeksu postępowania karnego, red. L. K. Paprzycki,

LEX/el. 2015, art. 540).

Kierując się tym stanowiskiem, które znajduje zastosowanie w niniejszej

sprawie, przyjąć trzeba, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art.

542 § 3 k.p.k., wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 §

1 k.p.k., samego postępowania o wznowienie zakończonego uprzednio

prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony.

Brak zatem podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt V KO 1/25 o

oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania.

Zwrócić przy tym trzeba uwagę na instrumentalny charakter sygnalizacji

podstawy wznowienia z urzędu. Z akt sprawy o sygn. V KO 1/25 wynika, że w

postępowaniu, którego dotyczy sygnalizacja, skazany i jego obrońca nie zgłaszali

zastrzeżeń do składu Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania wniosku.

[J.J.]

[a.ł]

Piotr Mirek