Spór o doręczenie wypowiedzenia kredytu konsolidacyjnego. Apelację oddalono

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 października 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zasądził od pozwanej R. H. na rzecz strony powodowej (...) Bank SA w I. kwotę 141 383,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 lutego 2022 r. do dnia zapłaty (pkt I) oraz zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 12 487 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II).

Apelację od wyroku złożyła pozwana zaskarżając wyrok w całości i zarzuciła:

1) błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie,

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 233 § 2 k.p.c.,

3) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 75c ustawy Prawo bankowe,

4) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 k.c. w zw. z § 7 ust. 1 umowy o kredyt konsolidacyjny z dnia 13 listopada 2017 r. nr (...),

w sposób szczegółowo opisany w apelacji na kartach 215-217.

W oparciu o powyższe zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanej kosztów procesu przed sądem I instancji według norm przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 5400 zł. Ponadto wniosła o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył:

Apelacja wywiedziona przez pozwaną podlegała oddaleniu jako bezzasadna.

Sąd Okręgowy, w oparciu o zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy, poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny przyjął za własne i uczynił podstawą rozpoznania apelacji (art. 387 § 2

1 pkt 1 k.p.c.). Prawidłowa była również ocena prawna roszczenia strony powodowej dokonana przez Sąd I instancji w kontekście podnoszonych przez pozwaną zarzutów.

Obrona pozwanej przed roszczeniem strony powodowej wynikającym z umowy o kredyt konsolidacyjny z 13 listopada 2017 r. opierała się na zarzutach dotyczących braku prawidłowego wypowiedzenia umowy o kredyt. Pozwana zarzuciła również, że powód nie wdrożył prawidłowej ścieżki złożenia propozycji restrukturyzacji zadłużenia.

Ponowna ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie, dokonana przez Sąd Odwoławczy, nie pozwala jednak na powzięcie innych wniosków od tych, które wywiódł Sąd I instancji. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego, uznać należało za chybione.

Nie doszło do uchybienia wymogom wynikającym z normy art. 233 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd Okręgowy dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a jego wywód pozostaje logiczny jak i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego.

Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że pozwana zaprzestała spłaty rat kredytu z dnia 13 listopada 2017 r., w konsekwencji czego powód pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. i 8 listopada 2021 r. (data nadania pisma) wezwał pozwaną do uregulowania zaległości. W tym ostatnim piśmie powód wezwał również pozwaną do złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Powód wcześniej odmówił pozwanej restrukturyzacji kredytu pismami z dnia 13 kwietnia 2021 r. oraz 2 marca 2021 r. (k. 76, 77) z uwagi na podwyższone ryzyko niewywiązania się pozwanej ze spłaty kredytu w związku z długotrwałą nieterminową spłaty zadłużenia. Pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. powód wypowiedział pozwanej umowę kredytu z dnia 13 listopada 2017 r. z powodu nieuregulowania zaległości pomimo wezwania do zapłaty, z zachowaniem 30 – dniowego terminu wypowiedzenia, licząc od daty doręczenia pisma z dnia 14 grudnia 2021 r. Pozwana odebrała oświadczenie o wypowiedzeniu 29 grudnia 2018 r. i nie uregulowała zaległego zadłużenia.

Ocena skuteczności oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o kredyt, powinna zapaść w kontekście postanowień konkretnej umowy i okoliczności sprawy. Kwestię wypowiedzenia umowy kredytu reguluje przepis art. 75c ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, stanowiąc, że w razie gdy kredytobiorca opóźnia się w spłacie zobowiązania wynikającego z kredytu bank jest zobowiązany do wezwania go dokonania spłaty, w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, tym, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Ukształtowane zostało stanowisko, iż warunkiem skutecznego wypowiedzenia kredytu - przed złożeniem oświadczenia woli w tym przedmiocie - jest uprzednie zastosowanie przez bank procedury wynikającej z art. 75c pr. bank.

Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny, że przedmiotowa umowa została skutecznie wypowiedziana. Strona pozwana nie wykazała, że w odpowiedzi na pismo z dnia 8 listopada 2021 r. podjęła jakiekolwiek kroki celem restrukturyzacji zadłużenia. Poprzednie próby ubiegania się restrukturyzację w marcu i kwietniu 2021 r. okazały się nieskuteczne, jednak dowodzą tego, że pozwana pozostawała w kontakcie z bankiem i odbierała od niego korespondencję. Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutów pozwanej o braku dostatecznego udowodnienia wysłania korespondencji na jej adres.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.c. oświadczenie woli (a co za tym idzie także wiedzy), które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Art. 61 nie wymaga, aby adresat faktycznie zapoznał się z jego treścią; decydujący charakter ma sama możliwość zapoznania się, co umożliwia złożenie awiza w skrzynce pocztowej adresata. Podstawowym warunkiem jest to, by adresat mieszkał pod wskazanym adresem, czego pozwana nie zakwestionowała. Strona powodowa przedłożyła w przypadku pisma zawierającego wypowiedzenie umowy kredytu podpisane przez pozwaną potwierdzenie odbioru pod adresem w S., X. (...). Dlatego też nie sposób uznać, aby nie wykazała faktu doręczenia tego pisma pozwanej. Podobnie ocenić należało poprzedzające pismo wypowiadające umowę, pismo z 8 listopada 2021 r., zaadresowane na ten sam adres, opatrzone wzmianką, że nadano je dnia 8 listopada 2021 r.

Do pozwanej kierowano korespondencję w okresie od marca 2021 r. do grudnia 2021 r., wzywającą pozwaną do uregulowania należności, wraz z broszurą informacyjną, w której wskazano na możliwość zwrócenia się o restrukturyzację zadłużenia. Pozwana została w pierwszej kolejności wezwana pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. do zapłaty zaległości. Argumenty podnoszone w toku postępowania przez pozwaną co do konieczności wystosowania przez bank przynajmniej trzech pisemnych monitów w odpowiednich odstępach czasowych mają ściśle formalistyczny charakter, nieuwzględniający w pełni wszystkich aspektów sprawy, o których była mowa wyżej. Wskazywane uchybienia są tego rodzaju, że nie powinny wpływać na prawo strony powodowej do realizacji swojego zagwarantowanego umownie uprawnienia do wypowiedzenia umowy kredytowej. Jednocześnie odstępy czasowe zachowane przy kierowania tych pism, nie pozbawiły pozwanej prawa do restrukturyzacji kredytu lub ugodowego rozwiązania sporu. Pozwana mogła wielokrotnie złożyć wniosek o restrukturyzację, co więcej, z akt sprawy wynika, że zgłosiła chęć restrukturyzacji kredytu. Obowiązek informacyjny został zatem spełniony. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym art. 75c ustawy Prawo bankowe nie nakłada na bank bezwzględnego obowiązku restrukturyzacji zadłużenia, o czym przekonuje ustęp 3 tego artykułu, który uprawnia bank do uprzedniego dokonania przez bank oceny sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I ACa 1234/17).

W ocenie Sądu Apelacyjnego, pozwana miała świadomość, jakie konsekwencje będą wiązały się z opóźnieniem w spłacie kredytu. Nie budzi wątpliwość wiedza pozwanej o niespłacaniu rat kredytu, a w konsekwencji powyższego, możliwości wypowiedzenia umowy. Świadczy o tym, jak już wskazano, fakt, iż pozwana zwracała się do powoda o restrukturyzację kredytu. Nie można w tym względzie postawić zarzutu nielojalności kontraktowej stronie powodowej. Wypowiedzenie umowy o kredyt nie było czynnością nagłą, zaskakującą dla kredytobiorcy.

Biorąc wskazane okoliczności pod uwagę, zarzuty dotyczące skuteczności wypowiedzenia uznać należało za chybione. Pozwana, jako biorąca kredyt na kwotę ponad 180 000 zł, powinna wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu rat tego kredytu. W myśl ogólnych zasad i z uwzględnieniem treści art. 6 k.c., na powodzie spoczywa obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie, a na stronie pozwanej obowiązek udowodnienia okoliczności uzasadniających jej wniosek o oddalenie powództwa (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1969 r., II PR 313/69, OSNCP 1979, nr 9, poz. 147 i z dnia 20 kwietnia 1982 r., I CR 79/82, nie publ.). To na stronie pozwanej, jako kredytobiorcy, ciąży obowiązek przeciwstawienia się twierdzeniom wierzyciela przedstawionym w pozwie. Innymi słowy, to na pozwanej spoczywał ciężar wykazania okoliczności, które miałyby ją zwolnić z obowiązku zapłaty, skoro powód przedłożył dokumenty w celu udowodnienia swojego roszczenia, w tym dokument potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wypowiedzenie umowy. Zgodzić się należy, że okolicznością taką, która mogłaby prowadzić do oddalenia powództwa, mógłby być brak doręczenia przez bank wypowiedzenia umowy czy wypełnienia obowiązku informacyjnego o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Pozwana nie zaprzeczyła jednak skutecznie, że otrzymała te pisma. Okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości zarówno co do otrzymania przez pozwaną wypowiedzenia kredytu, jak również jej wiedzy co do możliwości restrukturyzacji oraz braku spłaty kredytu, która to okoliczność wprost wynikała ze sprzeciwu od nakazu zapłaty złożonego przez pozwaną.

Całokształt tych okoliczności pozwala na uznanie, że doszło do skutecznego złożenia przez stronę powodową oświadczenia o wypowiedzeniu przedmiotowej umowy względem pozwanej R. H.. W aktach znajduje się oświadczenie o wypowiedzeniu umowy z dnia 14 grudnia 2021 r. wraz z potwierdzeniem odbioru przez pozwaną pod adresem X. (...), E. (k. 15-16). Sąd Apelacyjny uznał, że wypowiedzenie umowy kredytu pozwanej było skuteczne.

Zarzuty naruszenia art. 75c Prawo bankowe, 65 § 1 k.c. w zw. z §7 ust. 1 umowy o kredyt konsolidacyjny uznać należało za chybione. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i wywiódł na jego podstawie prawidłowe wnioski.

Uznając zatem, że żaden z zarzutów apelacji nie mógł prowadzić do zmiany zaskarżonego orzeczenia, a argumentacja w nich przedstawiona nie była trafna, Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej na podstawie art. 385 k.p.c.

I. I.

ZARZĄDZENIE

1. (...)

2. (...)

3. (...)