Sąd Apelacyjny oddalił apelację spółki, bank dostanie od niej 88 516,98 zł z odsetkami

Powódka (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K. w pozwie wniesionym przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. domagała się zasądzenia na jej rzecz od pozwanej kwoty 89 275,45 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 79 333,40 zł od dnia 10 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.

W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 30 czerwca 2015 r. strony zawarły umowę

o pożyczkę korporacyjną nr (...) w formie elektronicznej. Dodała, że w związku

z nieterminowym regulowaniem należności wynikających z umowy powódka wezwała pozwaną do zapłaty pismem z 19 czerwca 2017 r., które pozwana odebrała w dniu 28 czerwca 2017 r. a następnie wypowiedziała umowę. Podniosła też, że wypowiedzenie doręczono pozwanej 27 września 2017 r. Wskazała także, że wystawiła w dniu 10 kwietnia 2018 r. wyciąg z ksiąg bankowych podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń

w zakresie praw i obowiązków majątkowych opatrzony pieczęcią banku opiewający na dochodzoną kwotę.

W dniu 4 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy w Katowicach wydał w postępowaniu nakazowym pod sygnaturą XIII GNc 566/18 nakaz zapłaty, którym zasądził dochodzoną należność łącznie z kosztami postępowania.

Pozwana wniosła w ustawowym terminie zarzuty, którymi zaskarżyła nakaz w całości, domagając się oddalenia powództwa.

W zarzutach zakwestionowała prawdziwość i rzetelność wyciągu z ksiąg rachunkowych banku zarzucając, że nie odzwierciedla on prawdziwego salda zadłużenia, zakwestionowała prawdziwość i rzetelność wydruku umowy nr (...) albowiem dokument taki nigdy nie został przez pozwaną zaakceptowany, zakwestionowała prawdziwość i rzetelność ostatecznego wezwania do zapłaty, gdyż dokument taki nigdy nie został pozwanej doręczony, zaś wydruk strony internetowej nie stanowi dowodu nadania jak

i doręczenia dokumentu, zakwestionowała prawdziwość i rzetelność pisma stanowiącego „wypowiedzenie umowy” podnosząc brak dowodu na to aby dokument taki został pozwanej kiedykolwiek doręczony. Zarzuciła, że z treści pozwu w żaden sposób nie wynika jaka jest podstawa faktyczna i prawna żądania. Podkreśliła, że pozwana nie ma żadnych wymagalnych zobowiązań w stosunku do powódki. Zaprzeczyła, aby kiedykolwiek doszło do zawarcia umowy na warunkach i o treści wywodzonej przez powódkę.

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. XIII GC 566/18 Sąd Okręgowy

w Katowicach uchylił nakaz zapłaty z dnia 4 lipca 2018 r. XIII GNc 267/17 w części co do należności głównej w kwocie 758,47 zł i w tym zakresie powództwo oddalił. W pozostałej części nakaz został utrzymany w mocy. W punkcie 3 wyroku zasądzono od pozwanej na rzecz powódki 1800 zł z tytułu kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 31 grudnia 2021 r., sygn. akt V AGa 327/19 Sąd Apelacyjny

w Katowicach uchylił powyższy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach

w zakresie pkt 2 i 3 oraz nakaz zapłaty w części nakazującej zapłatę kwoty 88 516,98 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 79 333,40 zł od dnia 10 kwietnia 2018 r. oraz orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z pominięciem przepisów o postępowaniu nakazowym.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia

4 maja 2022 r., sygn. akt XIII GC 566/18 zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 88 516,98 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 79 333,40 zł od dnia 10 kwietnia 2018 r. oraz kwotę 11 933 zł z tytułu kosztów postępowania.

Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty:

W dniu 26 października 2012 r. pomiędzy stronami zawarta została umowa oferty (...). Przedmiotem umowy było między innymi określenie zasad, na jakich (...) Bank (...) udostępnia klientowi system bankowości internetowej (...).

W § 5 ust. 2 umowy postanowiono, że realizacja czynności bankowych w drodze internetowej, przy wykorzystaniu systemu wymaga każdorazowo stosowania autoryzacji zgodnie z regulaminem otwierania i prowadzenia rachunków bankowych na koncie w Banku (...) SA. Wszelkie oświadczenia woli związane z umową, w tym wymagające formy pisemnej, a udostępnione w formie wniosków w systemie mogą być dokonywane za pomocą systemu. Szczegółowe warunki korzystania z systemu określone zostały w regulaminie. Umowę w imieniu spółki podpisała prokurent samoistny J. P.. J. P. dysponowała uprawnieniami użytkownika systemu bankowości internetowej

z ramienia (...).

W dniu 30 czerwca 2015 r. pomiędzy (...) Bankiem (...) SA oraz (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością zawarta została umowa pożyczki korporacyjnej nr (...). Udostępnienie, wykorzystanie oraz spłata kredytu miały być dokonane na zasadach określonych w umowie, a także obowiązującym w banku regulaminie świadczenia na rzecz klientów korporacyjnych usług kredytowych oraz innych usług obciążonych ryzykiem kredytowym, z którego postanowieniami kredytobiorca się zapoznał

i wyraził zgodę na jego stosowanie w sprawach nieuregulowanych w umowie. Na podstawie zawartej umowy bank udzielił kredytobiorcy kredytu w wysokości 119 000 zł. Kredyt udzielony został na okres do 30 czerwca 2020 r. Kredyt przeznaczony był na cele związane

z działalnością gospodarczą prowadzoną przez kredytobiorcę. Kredyt udostępniony został

w rachunku kredytowym. Kredytobiorca zobowiązany był dokonać spłaty całości zadłużenia z tytułu kredytu w 59 ratach w kwocie po 1983,33 zł, płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od 31 lipca 2015 r., jedna rata w kwocie 1983,53 zł płatna była w dniu 30 czerwca 2020 r. Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej ustalonej przez bank w oparciu o stawkę WIBOR dla sześciomiesięcznych depozytów międzybankowych powiększonej o marżę w wysokości 4,5 punktów procentowych

w stosunku rocznym. Od niespłaconego w dniu wymagalności zadłużenia z tytułu kapitału, zgodnie z umową bank miał prawo naliczać i pobierać podwyższone odsetki za opóźnienie za okres od dnia wymagalności do dnia jego zapłaty, w stosunku rocznym, w wysokości określonej w zarządzeniu prezesa zarządu banku w sprawie oprocentowania zadłużenia przeterminowanego. Oprocentowanie to ustalone zostało w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Z tytułu udzielonego kredytu bank pobierał opłaty i prowizje obejmujące m.in.: prowizję z tytułu przyznania kredytu w wysokości 1,2 % w stosunku rocznym. Prowizja miała być pobierana w dniu uruchomienia kredytu od kwoty przyznanego kredytu, co stanowiło 1428 zł oraz w każdą rocznicę dnia uruchomienia od pozostałej do spłaty kwoty kredytu, ponadto prowizję od pozostałej do spłaty kwoty kredytu na koniec każdego roku kalendarzowego w wysokości 0,2 %, od pozostałej do spłaty kwoty kredytu, według stanu na koniec roku. Prowizja miała być pobierana w dniu 15 stycznia następnego roku kalendarzowego, nie później jednak niż w dniu spłaty kredytu. Umowa została zawarta w trybie elektronicznym stosownie do postanowień artykułu 6 regulaminu bankowości internetowej, jednakże po złożeniu w systemie podpisów pod umową, kredytobiorca dodatkowo potwierdzał telefonicznie intencję zawarcia umowy i złożenia oświadczenia woli o zaciągnięciu zobowiązania na podstawie umowy. W przypadku braku telefonicznego potwierdzenia intencji zawarcia umowy i złożenia oświadczenia woli o zaciągnięciu zobowiązania na jej podstawie w ciągu 2 dni roboczych od dnia złożenia podpisów

w systemie uznawało się, że kredytobiorca nie przyjął skutecznie oferty i bank nie jest nią związany. Umowa miała zostać podpisana przez bank, wyłącznie po złożeniu przez kredytobiorcę podpisów pod umową w systemie oraz telefonicznym potwierdzeniu intencji zawarcia umowy i złożenia oświadczenia woli o zaciągnięciu zobowiązania. Podpisanie umowy miało nastąpić przez stronę w formie elektronicznej zgodnie z art. 7 ustawy Prawo bankowe oraz z zachowaniem zasad autoryzacji i formy podpisów elektronicznych określonych w regulaminie otwierania i prowadzenia rachunków bankowych w (...) Banku (...) SA. W przypadku zaistnienia naruszenia definiowanego w regulaminie stanowiącym załącznik umowy, bank uprawniony był do wypowiedzenia umowy w całości albo w części z zachowaniem najkrótszego dozwolonego prawem okresu wypowiedzenia oraz żądania spłaty wypłaconego kredytu wraz z naliczonymi odsetkami.

Zgodnie z treścią regulaminu /punkt XVII/ opóźnienie w płatności polegające na tym, że klient nie zapłacił jakiejkolwiek kwoty należnej zgodnie z umową w terminie i w sposób

w niej określony traktowane jest jako przypadek naruszenia.

Po zawarciu umowy kwota pożyczki przelana została na rachunek pozwanej.

Od 31 lipca 2015 r. do dnia 30 kwietnia 2016 r. pożyczka była spłacana terminowo. Raty były spłacane zgodnie z postanowieniami umowy, zarówno co do wysokości rat jak

i terminów płatności. Kolejne wpłaty miały charakter nieterminowy i w niepełnych ratach. Ostatnia wpłata miała miejsce w dniu 28 lutego 2017 r. Łącznie pozwana wpłaciła na rachunek powoda 51 373,53 zł w tym 10 511,59 zł tytułem odsetek za korzystanie z kapitału 29,14 zł tytułem odsetek od spłat przeterminowanych oraz 1166,20 zł z tytułu opłat i prowizji. Kwota niespłaconego kapitału wynosi 79 333,40 zł.

Kwota naliczonych odsetek za zwłokę w zapłacie rat naliczona według stopy 14%

w stosunku rocznym wynosi 5217,05 zł. Kwota odsetek za korzystania z kapitału

w wysokości 79 333,40 zł za okres od 28 lutego 2017 r. do 27 października 2017 r. według stopy procentowej 6,31 % w stosunku rocznym wynosi 3020,71 zł.

Pismem z dnia 25 września 2017 r. bank wypowiedział umowę z powodu przeterminowanego zadłużenia.

Pismem z 25 stycznia 2018 r. bank wezwał pozwaną do spłaty zadłużenia.

Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, zeznań świadka J. P. oraz częściowych zeznań prezesa pozwanej spółki S.

B.. Wskazał, że pozwana nie kwestionowała autentyczności zgromadzonych w toku postępowania dokumentów, nie zarzucała fałszu materialnego, kwestionowała natomiast prawdziwość i rzetelność zawartych w nich treści.

W ocenie Sądu Okręgowego zarzuty te nie znalazły odzwierciedlenia zarówno w zeznaniach J. P., jak i zeznaniach pozwanej. Wręcz przeciwnie, jak wskazał to Sąd Okręgowy, treść zeznań wskazanych osób potwierdza prawdziwość okoliczności zawartych

w treści dokumentów przedstawionych przez stronę powodową.

Sąd Okręgowy wskazał, że okolicznością sporną jest fakt zawarcia przez strony oraz wykonania przez powódkę umowy o pożyczkę korporacyjną o numerze (...).

W ocenie Sądu I instancji zarzut pozwanego zgodnie, z którym między stronami nigdy nie doszło do zawarcia umowy o pożyczkę korporacyjną o wskazanym wyżej numerze nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił Sąd Okręgowy, że to materiał dowodowy zawnioskowany przez stronę pozwaną ostatecznie potwierdził fakt zawarcia spornej umowy, jak również jej wykonania przez kredytodawcę. Z tego powodu nie można uwzględnić zarzutu braku prawdziwości zarówno samej umowy jak i wyciągu z ksiąg bankowych powódki obrazującego zadłużenie strony pozwanej.

Sąd Okręgowy wskazał dalej, że fakt zawarcia umowy potwierdziła wprost J. P., której zeznania w charakterze świadka zawnioskowała strona pozwana. Ocenił, że z jej zeznań wynika, że w okresie lat 2012 - 2016 sprawowała ona funkcję prokurenta samoistnego pozwanej spółki. Jako osoba uprawniona do samodzielnej reprezentacji spółki zawarła, korzystając z narzędzi bankowości elektronicznej umowę o pożyczkę korporacyjną. Środki uzyskane z pożyczki przeznaczone zostały na bieżące potrzeby spółki. Umowa pożyczki zawarta została z (...) Bank (...) SA. Świadek nie potrafiła w sposób jednoznaczny zidentyfikować umowy jak i wartości zaciągniętej pożyczki wskazując na kwotę 60 000 zł. W ocenie Sądu I instancji, fakt ten tłumaczy znaczny upływ czasu od daty zaciągnięcia zobowiązania. Kolejny argument przemawiający za prawdziwością przedłożonej przez powoda umowy pożyczki wynika wprost z treści zeznań prezesa zarządu pozwanej spółki, który potwierdził, że kwota pożyczki określona umową została przelana na rachunek pozwanej spółki. Potwierdzeniem zawarcia umowy jest również fakt realizacji przez pozwaną spółkę zobowiązań z umowy wynikających. Zważyć należy, że pożyczka do kwietnia 2016 r. była spłacana co do wysokości rat jak i terminów zgodnie z treścią umowy z 23 czerwca 2015 r. Wynika to wprost z wykazu wpłat przedstawionego przez powódkę jak i zeznań J. P..

Jak wskazał dalej Sąd Okręgowy, w świetle ustalenia, że kwota pożyczki została przelana na rachunek pozwanej, skuteczne negowanie roszczenia strony powodowej wymaga podjęcia inicjatywy dowodowej zmierzającej do wykazania, że roszczenie w części bądź

w całości wygasło. Sąd Okręgowy wskazał, że samo kwestionowanie roszczenia nie może odnieść zamierzonego skutku. Ciężar dowodzenia zgodnie z zasadą określona art. 6 k.c. spoczywa na pozwanej. Inicjatywy dowodowej pozwana omawianym kierunku nie wykazała.

W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje dostateczne podstawy do weryfikacji prawidłowości naliczonych przez powódkę odsetek. Odsetki za korzystanie z kapitału naliczane były zgodnie z umową w wysokości stawki WIBOR, która jest publikowana przez (...) SA i powszechnie dostępna, powiększonej o 4,5 punktów procentowych. Odsetki podwyższone z tytułu opóźnienia

w zapłacie wymagalnych należności z kolei naliczone zostały według czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Wysokość odsetek w tym zakresie nie przekraczała odsetek maksymalnych za opóźnienie wobec czego była dopuszczalna i prawnie skuteczna.

Sąd Okręgowy wskazał dalej, że w związku z tym, że kwota odsetek za zwłokę naliczona do dnia 9 kwietnia 2018 r. wynosi 5217,087 zł a nie jak wskazuje wyciąg z ksiąg bankowych powoda 5969,34 zł, żądanie powoda, co do kwoty 758,47 zł zostało prawomocnie oddalone.

W ocenie Sądu Okręgowego brak podstaw uwzględnienia zarzutu nieczytelności odpisu pisma z 25 września 2017 r. W ocenie tego Sądu przedłożony odpis jest czytelny

i umożliwia zapoznanie się z jego treścią. Sąd I instancji ocenił, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut braku doręczenia tego pisma pozwanej. Zdaniem Sądu Okręgowego dokonując oceny łącznie treści pisma o wypowiedzeniu umowy oraz internetowego wydruku śledzenia przesyłek poleconych można wysnuć domniemanie, że pismo zostało doręczone pozwanej 27 września 2017 r. Wydruk wskazuje na datę wysłania przesyłki oraz na datę i fakt doręczenia a dodatkowo nadany urzędowo numer przesyłki poleconej. Powyższe wskazuje na to, że pozwana w dniu 27 września 2017 r. odebrała poleconą przesyłkę pocztową nadaną przez bank. Zważywszy, że wydruk zawiera numer przesyłki poleconej okoliczność niniejsza podlega realnej weryfikacji. Pozwana dysponowała więc możliwością weryfikacji okoliczności, na które powołuje się powód przedkładając wynik ewentualnego postępowania reklamacyjnego. Gdyby natomiast przyjąć, że powołany przez powódkę wydruk nie jest wystarczającą przesłanką domniemania doręczenia należałoby przyjąć, że wypowiedzenie dotarło do pozwanej wraz z odpisem pozwu tj. w dniu 17 lipca 2018 r. Skutkowałoby to tym, że od tej daty rozpoczął bieg terminu wypowiedzenia umowy. Co do zasady fakt ten nie wpływa w sposób istotny na zasadność żądania. Nie zmienia bowiem faktu wymagalności

i prawa domagania się zwrotu całości niespłaconego kapitału udzielonej pożyczki, nie wpływa również na wysokość roszczenia w zakresie skapitalizowanych odsetek zarówno za korzystanie z kapitału jak i podwyższonych odsetek za opóźnienie w spłacie wymagalnych zobowiązań ratalnych.

Sąd Okręgowy wskazał dalej, że w jego ocenie nie zasadny zarzut braku doręczenia wezwania do zapłaty z dnia 25 stycznia 2018 r. z dokumentacją potwierdzającą legitymację do działania w imieniu (...) Banku (...). Okolicznością bezsporną jest, że pozwana przedmiotowe wezwania otrzymała, co potwierdziła w zeznaniach na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. Treść wezwania w sposób wystarczający identyfikowała źródło zobowiązania

i roszczenia wzywającego. O ile pozwana kwestionowała istnienie umocowania to mogła domagać się przedłożenia pełnomocnictwa. Brak jednak jakichkolwiek przesłanek wnioskowania aby pozwana jakiekolwiek działania w tym zakresie podjęła.

Sąd I Instancji wskazał, że w świetle powyższego żądanie powódki uznać należy za zasadne w zakresie należności głównej, na którą składa się 79 333,40 zł tytułem zwrotu kapitału udzielonej pożyczki 3020,71 zł tytułem odsetek za korzystanie z kapitału naliczonych zgodnie z umową, 5 210,87 zł tytułem odsetek podwyższonych za zwlokę oraz 952,00 zł tytułem prowizji. Żądanie w takim zakresie posiada uzasadnienie w treści umowy

o pożyczkę korporacyjną z 3 czerwca 2015 r.

O dalszych odsetkach od kapitału za opóźnienie w zapłacie Sąd Okręgowy orzekł na mocy art. 481 k.c.

Sąd Okręgowy wskazał, że na zasądzone łącznie koszty postępowania złożyło się 1116 zł tytułem opłaty stosunkowej od pozwu, 5400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, 4050 zł koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.

Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi apelująca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj. art. 379 pkt. 5 k.p.c., art. 133 § 3 k.p.c., art. 187 § 1 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 217 § 2 k.p.c., art. 253 k.p.c., art. 245 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c. i błędy w ustaleniach faktycznych wynikające z naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

W oparciu o te zarzuty, szczegółowo uzasadnione w treści apelacji pozwana wniosła

o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji

z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za obie instancje.

W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:

Apelacja pozwanej podlega w całości oddaleniu.

Wbrew zarzutom apelacji brak było podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania.

Zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. nieważność zachodzi między innymi wówczas, gdy strona została pozbawiona możności obrony wych praw. Taka sytuacja procesowa ma miejsce

w przypadku kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek - naruszenia konkretnych przepisów postępowania i wpływu tego uchybienia na możność działania strony oraz oceny, czy pomimo ich zaistnienia strona mogła bronić swoich praw. Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania stanowi przyczynę nieważności postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 września 2018 r., V CZ 57/18). Ocena, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony jej praw powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Istotne jest stwierdzenie na ich podstawie, że doszło do naruszenia przepisu postępowania,

a konsekwencją tego było pozbawienie strony możliwości działania, jak też, że utraciła ona sposobność obrony swych praw w dalszym postępowaniu. Dopiero kumulatywne zaistnienie tych przesłanek wypełnia przyczynę określoną w art. 379 pkt 5 k.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 lutego 2004 r., IV CK 61/03; z 9 marca 2005 r., III CK 271/04; z 28 marca 2008 r., V CSK 488/07; z 27 listopada 2013 r., V CSK 544/12 oraz postanowienia: z 11 marca 2008 r., II CSK 593/07 i z 18 grudnia 2014 r., II UZ 58/14).

W rozpoznawanej sprawie wydanie zaskarżonego wyroku poprzedziło wezwanie pełnomocnika powódki i zarządu pozwanej spółki do złożenia stanowisk na piśmie w trybie art. 15 zzs 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) zarządzeniem z dnia 15 lutego 2020 r. /k. 313 akt/ a następnie przeprowadzono posiedzenie

z dnia 4 maja 2022 r., na którym zamknięto rozprawę. Posiedzenie to jako niejawne obyło się bez udziału stron i ich pełnomocników.

Co prawda jak wynika z treści pisma z dnia 2 lipca 2021 r. swój udział w sprawie

zgłosił pełnomocnik w osobie radcy prawnego i wniósł o dokonywanie wszelkich doręczeń na wskazany przez niego adres kancelarii prawnej, jednakże do powyższego pisma nie dołączono pełnomocnictwa udzielonego przez pozwaną wbrew treści art. 89 § 1 k.p.c. i art. 126 § 3 k.p.c., lecz przez osobę fizyczną i na rzecz osoby fizycznej co wprost wynika z treści tegoż pełnomocnictwa /pełnomocnictwo z dnia 3 lipca 2021 r. - k. 297 akt/. Wniesienie pisma z dnia 2 lipca 2021 r. nie zostało połączone przy tym z żadną czynnością procesową. Ponieważ zgłoszenie się pełnomocnika wbrew treści pisma z dnia 2 lipca 2021r. dotyczyło osoby fizycznej, brak było podstaw do dokonywania jakichkolwiek doręczeń temu pełnomocnikowi jako pełnomocnikowi osoby nie będącej stroną postępowania. Wezwanie do zajęcia stanowiska dotyczyło bowiem stron procesu a nie jakichkolwiek innych osób.

W efekcie ponieważ nie nastąpiło przed wydaniem zaskarżonego wyroku skuteczne zgłoszenie się pełnomocnika, który działałby w imieniu pozwanej spółki, Sąd Okręgowy nie naruszył przepisów postępowania cywilnego i nie pozbawił pozwanej możliwości obrony swych praw. Przeciwnie, po wypowiedzeniu przez pozwaną pełnomocnictwa adwokatowi S. D., Sąd Okręgowy prawidłowo wezwał zarząd pozwanej spółki do złożenia stanowisk na piśmie w trybie art. 15 zzs 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Powyższe zobowiązanie zostało zresztą odebrane przez pozwaną. Późniejsze złożenie przez pozwaną pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu M. Z., co nastąpiło już na etapie po wydaniu zaskarżonego wyroku a opatrzonego datą 3 lipca 2021 r., nie zmienia oceny co do tego, że przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie doszło do zgłoszenia się pełnomocnika pozwanej.

W konsekwencji w toku postępowania przed Sądem I instancji nie doszło do uchybień procesowych, które mogłyby skutkować nieważnością postępowania z powodu pozbawienia pozwanej możności obrony swych praw. O pozbawieniu strony możności obrony swych praw przesądza jedynie kumulatywne wystąpienie trzech okoliczności: naruszenie przez sąd przepisów procesowych będących źródłem uprawnień strony; wpływ tego uchybienia na wyłączenie możliwości działania strony w postępowaniu oraz niemożność obrony swych praw w postępowaniu w następstwie wystąpienia obu uprzednio wymienionych okoliczności (zob. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 października 2018 r., V CSK 177/18).

Zgodnie z art. 133 § 2 k.p.c. pisma procesowe lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla organizacji, która nie ma osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Skoro w toku postępowania przed Sądem I instancji pozwana przed zamknięciem rozprawy nie ustanowiła skutecznie pełnomocnika nie doszło zatem do zarzucanego temu Sądowi naruszenia art. 133 § 3 k.p.c.

W toku postępowania apelacyjnego skarżąca nie wykazała zresztą czy w ogóle a jeżeli tak to jakie dodatkowe argumenty, czy wnioski itp. mogłaby przedstawić w toku postępowania przed Sądem Okręgowym działając przez pełnomocnika, czego miałby zostać pozbawiona bezzasadnie w tejże sprawie na skutek doręczenia pisma z Sądu I instancji zarządowi pozwanej, a zatem czy rzeczywiście doszło do pozbawienia jej możliwości obrony swych praw, czy była to możliwość wyłącznie hipotetyczna. Skarżąca nie wykazała zatem, czy poza samym odebraniem zobowiązania Sądu I instancji składałby jakiekolwiek dodatkowe wnioski, powoływała twierdzenia, czy argumenty których do tej pory nie w toku postępowania nie przedstawiła i nie przedstawił ich jej wcześniejszy pełnomocnik.

W konsekwencji stwierdzić ponownie należy, że Sąd Okręgowy nie pozbawił skarżącej możności działania.

Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił także wszystkie fakty niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, ustalenia te Sąd Apelacyjny przyjmuje wobec tego za własne co czyni zbędnym ich powtarzanie.

Dodatkowo Sąd Apelacyjny ustalił, iż pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. doręczonym w dniu 28 czerwca 2017 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty wymagalnego zadłużenia, które na ten dzień wyniosło ogółem 7317 zł w terminie 14 dni roboczych pod rygorem wypowiedzenia umowy. Jednocześnie stosownie do art. 75 c Prawa bankowego poinformowała pozwaną o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od daty doręczenia pisma, wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

/ostateczne wezwanie do zapłaty – k. 24 akt, śledzenie przesyłek – k. 25 akt/

Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu pozwanej dotyczącego naruszenia art. 187 § 1 k.p.c. Zarzuty dotyczące wymogów formalnych pozwu dotyczące jego lakoniczności, braku dokładnego określenia żądania i braku wskazania dat wymagalności roszczenia pozostają bowiem bez wpływu na treść wyroku w sytuacji, gdy z treści pozwu wbrew zarzutom pozwanej w sposób jasny wynika czego domaga się powódka i na jakiej podstawie, a brak wskazania daty wymagalności roszczenia nie może świadczyć o jego niezasadności.

Nie mógł być uznany za skuteczny także zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. i art. 217 § 2 k.p.c. Skoro zgodnie z art. 232 zd. 2 k.p.c. Sąd może dopuścić dowód nie zgłoszony przez stronę, może również w celu prawidłowego wyjaśnienia sprawy dopuścić dowody przez nią zgłaszane, chociażby można było uznać je za spóźnione w rozumieniu art. 217 § 2 k.p.c., może także podejmować czynności polegające na zobowiązaniu do złożenia pism procesowych na co zezwalał art. 207 k.p.c. a obecnie art. 205

3 k.p.c. Nie można przy tym wymagać od powódki by już w pozwie miała obowiązek przedstawiać dowody na obalenie obrony pozwanej, która jeszcze nie miała miejsca.

Błędnie także pozwana zarzuca naruszenie art. 253 k.p.c. i 245 k.p.c. Oba wymienione

w zarzutach apelacji przepisy dotyczą wyłącznie dokumentów podpisanych a nie kopii

i wydruków. Zaprzeczenie zaś prawdziwości dokumentu prywatnego pochodzącego od strony przeciwnej lub osoby trzeciej przerzuca ciężar udowodnienia jego prawdziwości na stronę, która chce z niego skorzystać. Tymczasem to pozwana za pomocą dowodów w postaci źródeł osobowych potwierdziła prawdziwość zawartej umowy i dokumentów podpisanych elektronicznie przez pracowników powódki. Potwierdzenie przez prezesa pozwanej przelania kwoty pożyczki na jej rzecz oraz regularne spłacanie rat rodzi domniemanie prawdziwości dokumentów wytworzonych w obsłudze umowy i samej umowy zgodnie z art. 231 k.p.c.

Sąd Apelacyjny nie podzielił także zarzutu pozwanej, że wydruki z programu bankowego i kserokopie nie mogą być dowodem potwierdzającym tezy powódki. Wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, co wynika z wykładni art. 308 k.p.c. Wydruki takie stanowią, bowiem „inny środek dowodowy”, o jakim mowa w art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c. W Kodeksie postępowania cywilnego nie zawarto zamkniętego katalogu dowodów i dopuszczalne jest skorzystanie z każdego źródła informacji o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a środkiem dowodowym może być każdy legalnie uzyskany nośnik wiedzy o faktach (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 2008r.,

I CSK 138/08). Dowód mieszczący się w kategorii, o której mowa w art. 308 k.p.c., lecz niespełniający cech dokumentu prywatnego, o których mowa w art. 245 k.p.c., nie korzysta

z domniemania prawdziwości i pochodzenia. Mimo to posiada walor dowodowy skoro stanowi odzwierciedlenie oświadczeń składanych w postaci elektronicznej, przez zapis cyfrowy i w taki też sposób dokumentowanych. Ocenie tychże dowodów dokonanej przez Sąd Okręgowy, nie można zarzucić przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów,

o jakiej mowa w art. 233 § 1 k.p.c., w szczególności, że brak jest w apelacji jakichkolwiek argumentów na tę okoliczność. Dowody te również zostały ocenione przez Sąd I instancji

w kontekście pozostałych przeprowadzonych w sprawie dowodów.

Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji znajdują pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Dowody te Sąd Okręgowy ocenił w granicach zakreślonych przepisem art. 233 § 1 k.p.c. Orzekając nie uchybił zasadom logicznego rozumowania, ani też doświadczenia życiowego. Wnioski Sądu I instancji, co do faktów

w sposób logiczny wynikają z treści dowodów zgromadzonych w sprawie, a zaoferowanych nie tylko przez powódkę ale i przez pozwaną. Zarzuty stawiane w apelacji dotyczące naruszenia art. 233 k.p.c. stanowią w rzeczywistości polemikę z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji. Materiał dowodowy w postaci dokumentów przedstawionych przez stronę powodową, który poparty został zeznaniami świadka oraz prezesa zarządu pozwanej, oceniany w całości nie mógł stanowić podstawy do uznania, by powódka nie wykazała swoich twierdzeń w rozumieniu art. 6 k.c.

Przede wszystkim powódka wykazała, iż strony łączył stosunek umowny przedstawiając jako dowód w sprawie umowę łączącą strony wraz z aneksem, które jasno określają obwiązki stron. Po drugie z zeznań prezesa pozwanej spółki S. B. jasno wynika, że pozwana spółka otrzymała środki wynikające z umowy opisanej w pozwie. Przyznał on, że sprawdzał historię konta firmowego, kiedy był uruchomiony kredyt. Dodał, że pieniądze te zostały przelane na rachunek spółki, co więcej że na następny dzień zostały wypłacone kartą. Nadto potwierdził wprost, że z historii rachunku wynika, że faktycznie kwota kredytu została na konto spółki przelana /protokół rozprawy z dnia 27 lutego 2019 r. - 00:09:26-00:30:24 oraz 00:00:36-00:10:59/.

Zasadność roszczenia powódki potwierdza także wyciągu z ksiąg banku. Wyciąg ten został podpisany, co wynika z jego treści /k. 18 akt/. Pod tymże dokumentem figuruje pieczęć imienna i podpis pełnomocnika A. P., którego uprawnienie do tej czynności wynika z potwierdzonego przez pełnomocnika powódki pełnomocnictwa udzielonego przez osoby upoważnione w imieniu powódki w dniu 7 sierpnia 2017 r. /k. 19 akt/.

Wyciąg z ksiąg banku nie ma obecnie mocy dokumentu urzędowego i nie korzysta

z domniemania autentyczności i prawdziwości dokumentu urzędowego na podstawie 244 § 1 k.p.c. Jednakże podobnie jak inne dokumenty bankowe pozostał dokumentem prywatnym, stanowiącym środek dowodowy w postępowaniu cywilnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2020 r., II CZ 11/20). W efekcie pozbawienie wyciągów z ksiąg banku mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym nie oznacza, że nie mają one żadnej mocy dowodowej. Przeciwnie, przepis art. 95 ust.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2324 ze zm.) stanowi, iż księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw

i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych, chociaż ich moc prawna jako dokumentów urzędowych nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym. Potwierdzeniem istotnej mocy dowodowej wyciągu z ksiąg banku jako stanowiących podstawę do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym stanowił także przepis art. 485 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r.

Dowód z dokumentu prywatnego jest samodzielnym środkiem dowodowym, którego moc Sąd ocenia według zasad określonych w art. 233 § 1 k.p.c. Wobec tego nie istniały żadne przeszkody, by Sąd Okręgowy mógł uznać wyciąg z ksiąg banku za podstawę swoich ustaleń faktycznych, a następnie wyrokowania oceniając go za odzwierciedlający rzeczywisty stan rzeczy w ramach swobodnej oceny dowodów przewidzianej art. 233 § 1 k.p.c.

Strona pozwana chcąc podważyć moc dowodową przedstawionych przez powódkę dokumentów może ograniczyć się do ogólnego ich zakwestionowania. Powinna ona przedstawić skonkretyzowane zarzuty, a co najmniej wniosek o dołączenie do akt sprawy szczegółowych zapisów księgowych, które następnie mogłaby podważyć zarzucając brak spójności, błędy rachunkowe bądź przeciwstawiając im np. własne dowody wpłat na poczet zadłużenia, czy też kwestionując - w oparciu o posiadane dowody - wysokość dokonanej wypłaty środków finansowych. Jeżeli zdaniem strony pozwanej zadłużenie pozwanej wobec banku jest inne niż podał to bank, czego nawet nie twierdziła to powinna ona - zgodnie

z obowiązkiem procesowym wynikającym z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. - wykazać tę okoliczność stosownymi dowodami - tymczasem strona pozwana podniosła niczym niepoparte, gołosłowne twierdzenia, iż dokumenty te są nieprawdziwe a pożyczka mimo jej wpływu na konto pozwanej nie została udzielona. Skoro zaś pozwana spółka co wprost wynika z treści zeznań jej prezesa otrzymała środki określone umową kredytu rodzi to domniemanie faktyczne, że umowa została zawarta na warunkach opisanych w pozwie a środki te nie stanowiły darowizny, lecz były udzielone z obowiązkiem ich zwrotu (art. 231 k.p.c.).

Nadto powódka dowód w postaci wyciągu z ksiąg banku wskazała nie jako jedyny dowód potwierdzenia słuszności swych żądań, lecz jako jeden z wielu dowodów oznaczając tym samym podstawę faktyczną i prawną powództwa szerzej. W toku postępowania Sąd Okręgowy przeprowadził także dowody z dokumentacji związanej z zawarciem umowy,

wezwaniami do zapłaty, jej wypowiedzeniem oraz zeznaniami świadka i prezesa zarządu pozwanej. Ustalenie istnienia i wysokości wierzytelności powódki nie nastąpiło zatem wyłącznie na podstawie wyciągu z ksiąg bankowych, ale i innych dokumentów potwierdzających istnienie stosunku podstawowego i zasadność roszczenia a przede wszystkim na podstawie zeznań prezesa zarządu pozwanej, który przyznał, że bank wypłacił kredyt na konto pozwanej spółki. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że Sąd Okręgowy błędnie przydał walor wiarygodności dokumentom przedłożonym przez powódkę.

W efekcie Sąd Okręgowy, z uwagi na brak konkretnych twierdzeń i dowodów przeciwieństwa, prawidłowo uznał twierdzenia powódki także co do wysokości roszczenia za wiarygodne i prawdziwe.

Brak było podstaw także do zmiany orzeczenia o kosztach procesu przed Sądem

I instancji. Obciążenie pozwanej w całości kosztami postępowania uzasadnia bowiem art. 100 k.p.c. w związku z tym, że powódka ostatecznie uległa tylko co do nieznacznej części swego żądani.

Wobec tego Sąd Apelacyjny oddalił apelację orzekając na podstawie art. 385 k.p.c.

w zw. z art. 15 zzs

1 ust.1 pkt.4 zd. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego stanowi art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 6 i § 10 ust.1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 265 ze zm.). O odsetkach od tychże kosztów orzeczono na zasadzie art. 98 § 1

1 zd. 1 k.p.c.

SSA Wiesława Namirska

SSA Barbara Konińska

SSA Katarzyna Żymełka