Leasingodawca wypowiedział leasing przed upływem terminu na spłatę. Sąd uznał wypowiedzenie za bezskuteczne

Pozwem z 11 sierpnia 2025 r. (data wpływu) (...) (dalej: powódka) – działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika – złożyła przeciwko (...) (...). we (...) (dalej: pozwany) pozew, którym wnosiła m.in. o:

1) ustalenie, na podstawie art. 189 k.p.c., że oświadczenie pozwanego o wypowiedzeniu umowy leasingu nr (...) z 7 listopada 2024 r. jest bezskuteczne, a umowa nadal obowiązuje i wiąże jej strony;

2) udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego powódki poprzez ustanowienie zakazu zbywania przez pozwanego pojazdu marki (...) będącego przedmiotem umowy leasingu z 7 listopada 2024 r. nr (...), nakazanie pozwanemu dalszego wykonywania umowy leasingu z 7 listopada 2024 r. zgodnie z jej treścią, w tym wykreślenie pojazdu marki (...) z bazy samochodów skradzionych do czasu zakończenia niniejszego postępowania;

3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu.

Na uzasadnienie pozwu powódka wskazała, że 7 listopada 2024 r. strony (powódka jako korzystający i pozwany jako pozwany jako finansujący) zawarły umowę leasingu nr (...), której przedmiotem był pojazd marki (...). Umowę zawarto na 48 miesięcy od daty podpisania protokołu odbioru. Warunki realizacji umowy określały ogólne warunki leasingu (dalej: (...)).

Pismem z 23 kwietnia 2025 r., które zostało zwrócone nadawcy 14 maja 2025 r. pozwany wezwał powódkę do zapłaty zaległych rat leasingowych w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. Wobec przyjęcia fikcji doręczenia wezwania na dzień 14 maja 2025 r. termin na uiszczenie płatności zaległych rat upływał 21 maja 2025 r. Leasingobiorca uregulował wymienione w wezwaniu do zapłaty zaległe płatności w wyznaczonym terminie.

Pismem z 16 maja 2025 r. pozwany złożył powódce oświadczenie o wypowiedzeniu ww. umowy leasingu. W treści oświadczenia pozwany wskazał na istnienie zaległości do spłaty. Oświadczenie to złożono leasingobiorcy przed upływem terminu wyznaczonego treścią wezwania do zapłaty. Termin ten bowiem upływał dopiero 21 maja 2025 r. Powódka wywodziła bezskuteczność oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, wobec braku upływu na dzień złożenia oświadczenia terminu na uregulowanie zaległości.

Postanowieniem z 26 sierpnia 2025 r. Sąd udzielił powódce zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania przez (...) (...) we (...) pojazdu marki (...), rok produkcji 2024 będącego przedmiotem umowy leasingu operacyjnego z 7 listopada 2024 r., nr (...) oraz nakazanie pozwanemu (...) (...) we (...) dalszego wykonywania umowy leasingu operacyjnego z 7 listopada 2024 r., nr (...) zgodnie z jej treścią. W pozostałej części wniosek powódki oddalono.

Odpowiedzią na pozew z 17 września 2025 r. pozwany, działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Pozwany stanął na stanowisku, że ostateczne wezwanie do zapłaty z 23 kwietnia 2025 r. nie zostało odebrane przez powódkę, lecz winno być uznane za skutecznie doręczone na jeden dzień po dokonaniu pierwszej awizacji przesyłki, tj. 30 kwietnia 2025 r. Wyznaczony pismem dodatkowy 7-dniowy termin na zapłatę upływałby w konsekwencji 7 maja 2025 r. Pozwany skierował do powódki 15 maja 2025 r. oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Oświadczenie złożone przez pozwanego zostało odebrane przez powódkę 20 maja 2025 r. Wypowiedzenie umowy leasingu skierowane do powódki 15 maja 2025 r. było skuteczne, prowadząc do rozwiązania łączącej strony umowy.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Pozwany jako leasingodawca i powódka jako leasingobiorca zawarli 7 listopada 2024 r. umowę leasingu nr (...), której przedmiotem był pojazd (...), rok produkcji: 2024 zakupiony przez leasingodawcę od (...) (...) w (...) za 398.252.74 zł netto.

Strony określiły następujące warunki leasingu (§ 3,4,6 umowy):

1) waluta umowy – PLN;

2) opłata wstępna (netto) – 79.650,54 zł;

3) okres trwania umowy – 48 miesięcy;

4) miesięczna rata leasingowa (netto) – 5.684,77 zł;

5) wartość końcowa (netto) – 119.475,82 zł;

6) stopa bazowa – zmienna, przy zastosowaniu WIBOR 1M równy 5,81%;

7) raty leasingowe naliczane od dnia odbioru przedmiotu leasingu, z uwzględnieniem § 5 ust. 1 (...);

8) finansujący prześle korzystającemu harmonogram płatności rat leasingowych uwzględniający dzień rozpoczęcia naliczania rat;

9) do płatności należało doliczać podatek VAT;

10) datą płatności była data uznania wpłaty na rachunku bankowym finansującego;

11) korzystający zobowiązany był do ponoszenia wszelkich opłat związanych z umową wskazanych w (...) oraz tabeli opłat dodatkowych;

12) realizacja umowy uzależniona była od dokonania opłaty wstępnej;

13) integralną częścią umowy były Ogólne Warunki Umowy Leasingu ((...)), faktura proforma dot. opłat wstępnych, Tabela Opłat Dodatkowych. Korzystający otrzymał te dokumenty i je zaakceptował.

Raty leasingowe płatne były miesięcznie po 5.688,70 złotych każda, począwszy od 28 grudnia 2024 r. Płatność ostatniej zaplanowana była na 28 listopada 2028 r.

Bezsporne, nadto:

1) umowa leasingu, k. 19-22, 152-155,

2) harmonogram do umowy, k. 157,

3) faktura za zakup pojazdu, k. 158

4) Tabela Opłat Dodatkowych, k. 181-182

(...) przewidywały m.in.:

1) w § 5 ust. 1 (...), iż korzystający ma obowiązek spłacać raty leasingowe w wysokości i w terminach określonych w harmonogramie spłat. Jeśli korzystający nie otrzymał faktury VAT nie zwalnia go to z obowiązku zapłaty raty leasingowej w terminie określonym harmonogramem;

2) w § 5 ust. 8 (...), iż jeżeli korzystający jest w zwłoce z zapłatą co najmniej jednej raty leasingowej lub w zapłacie jakichkolwiek innych należności niż raty leasingowe wynikających z UL, finansujący wezwie na piśmie korzystającego do zapłaty, wyznaczając mu dodatkowy termin, nie krótszy niż 7 dni. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, jeżeli korzystający jest w zwłoce z zapłatą co najmniej jednej raty leasingowej, finansujący może rozwiązać umowę leasingu ze skutkiem natychmiastowym na piśmie;

3) w § 11 ust. 7 (...), iż z zastrzeżeniem postanowień § 5 pkt 3 i 20 oraz § 11 pkt 4, wszelkie zawiadomienia i pisma dotyczące realizacji umowy leasingu lub (...) powinny być przesyłane listami poleconymi, przy czym przesyłane listami poleconymi dwukrotnie awizowane i niepodjęte w terminie uznaje się za prawidłowo doręczone, chyba że szczególne postanowienia umowy lub (...) stanowią inaczej. Za prawidłowo doręczone uważa się pismo przesłane korzystającemu na adres korespondencyjny ujawniony w umowie leasingu lub na ostatni adres wskazany przez korzystającego adres korespondencyjny.

Bezsporne, nadto (...), k. 24-29, 159-180

Pozwany wystawił 1 marca 2025 r. płatną do 28 marca 2025 r. fakturę nr

(...)

na ratę leasingową 5.688,70 zł netto i obsługę rachunku rat leasingowych 5 zł netto.

W marcu, kwietniu i maju 2025 r. pozwany wystawiał również wobec powódki faktury VAT tytułem obsługi mandatów i/lub udzielenia pisemnej informacji o użytkowniku pojazdu, wysłania monitu i refaktury kosztów windykacji. W kwietniu 2025 r. pozwany wystawił w ciężar powódki notę obciążeniową na 2.685,00 zł tytułem polisy ubezpieczenia OC, AC, NW za okres od 2 grudnia 2024 do 1 grudnia 2025 r.

Pismem z 23 kwietnia 2025 r. pozwany wezwał powódkę do zapłaty zaległości w łącznej kwocie 10.050,80 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Na wskazaną należność składała się m.in. zaległość z tytułu raty leasingowej (

(...)) płatna 28 marca 2025 r. w wysokości 7.003,25 złotych. Przesyłka zawierająca pismo nadana została przez Pocztę Polską 24 kwietnia, pierwszej awizacji dokonano 29 kwietnia, ponownej awizacji 7 maja, natomiast zwrot nastąpił 14 maja 2025 r. W treści pisma wskazano, że brak spłaty zaległości spowoduje rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym

Bezsporne, nadto dowód:

1) faktura (...), k. 196

2) faktury, k. 197-215, 222-223, 227

3) nota obciążeniowa, k. 226

4) ostateczne wezwanie do zapłaty, k. 30, 192

5) śledzenie przesyłki i koperta, k. 33-34, 193-195

Pismem z 15 maja 2025 r. (nadane 16 maja i doręczone powódce 20 maja 2025 r.) pozwany oświadczył powódce o rozwiązaniu umowy leasingu ze skutkiem natychmiastowym, z uwagi na zaległości w spłacie należności wynikających z umowy. Pozwany wezwał powódkę do dostarczenia przedmiotu leasingu w terminie 3 dni od daty otrzymania pisma na jeden z wyznaczonych parkingów.

Bezsporne, nadto dowód: pismo pn. rozwiązanie umowy leasingu ze skutkiem natychmiastowym z potwierdzeniem nadania i odbioru, k. 216-219

Pozwany wystawił 1 kwietnia 2025 r. powódce fakturę VAT nr

(...)

z datą płatności na 28 kwietnia 2025 r. tytułem raty leasingowej – część finansowa na 5.688,70 zł netto oraz tytułem obsługi rachunku rat leasingowych na 5,00 zł netto.

Bezsporne, nadto dowód: faktura VAT nr (...), k. 221

Pozwany wystawił 1 maja 2025 r. powódce fakturę VAT nr

(...)

z datą płatności na 28 maja 2025 r. tytułem raty leasingowej – część finansowa na 5.688,70 zł netto oraz tytułem obsługi rachunku rat leasingowych na 5,00 zł netto.

Bezsporne, nadto dowód: faktura VAT nr (...), k. 229

Pozwany wystawił 14 maja 2025 r. powódce notę odsetkową nr (...) na 181,19 zł płatną do 3 czerwca 2025 r.

Bezsporne, nadto dowód: nota odsetkowa nr (...), k. 231-232

Pismem z 16 czerwca 2025 r. pozwany wskazał powódce, że podtrzymuje stanowisko w zakresie odmowy wznowienia umowy leasingu oraz żądania zwrotu przedmiotu leasingu.

Bezsporne, nadto dowód: pismo pozwanego z 16 czerwca 2025 r., k. 236-238

Pismem z 3 lipca 2025 r. powódka, działając przy pomocy pełnomocnika wskazała pozwanemu, że w jej ocenie umowa leasingu nadal wiąże, wobec terminowego uregulowania zaległości z tytułu rat leasingowych i należności ubocznych w zakreślonym przez pozwanego terminie.

Bezsporne, nadto dowód: pismo powódki z 3 lipca 2025 r., k. 52-56

Pismem z 16 lipca 2025 r. pozwany potrzymał dotychczasowe stanowisko.

Bezsporne, nadto dowód: pismo pozwanego z 16 lipca 2025 r., k. 239

Powódka dokonywała na rzecz pozwanego m.in. następujących wpłat:

1) 5.693,70 zł tytułem (...)03/25 – data księgowania: 16 maja 2025 r,

2) 1.309,55 zł tytułem (...)03/25 – data księgowania: 13 maja 2025 r.,

Suma: 7 003,25 złotych

Dowód: potwierdzenia przelewów, k. 43 i 44

Pozwany podjął wobec powódki działania windykacyjne zmierzające do odebrania przedmiotu leasingu.

Dowód: korespondencja SM, k. 57-59

Ocena dowodów:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalał na podstawie stanowisk i twierdzeń stron oraz na podstawie przedłożonych dokumentów.

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten „wyraża podstawową w polskim prawie cywilnym zasadę rozkładu ciężaru udowodnienia (ciężaru dowodu w rozumieniu materialnym, obiektywnym) faktu, z którego strona postępowania sądowego wywodzi skutki prawne. Istotą ujętej w nim reguły jest określenie, który z podmiotów (powód, pozwany, uczestnik postępowania nieprocesowego) poniesie negatywne konsekwencje nieustalenia danego faktu w sporze sądowym, a ściślej: niewykazania prawdziwości twierdzeń o takim prawnie doniosłym (prawnie relewantnym) fakcie” (B. Janiszewska [w:]

Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 6).

Procesowym odzwierciedleniem zasady wyrażonej w art. 6 k.c. jest przepis art. 232 k.p.c., który stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W doktrynie słusznie wskazuje się, że „w myśl art. 232 strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W aktualnym stanie prawnym istotne znaczenie ma aktywność stron w przedstawianiu materiału procesowego – ciężar dowodu w znaczeniu formalnym, subiektywnym (zob. wyrok SN z 15.02.2008 r., I CSK 426/07 (…)). Działalność stron jest jednoznacznie ukierunkowana. Mają one przedstawiać tylko te fakty, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. To sformułowanie nawiązuje wprost do treści art. 6 k.c.” (H. Dolecki, T. Radkiewicz [w:]

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 232).

Ww. przepisy wskazują, iż postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny, a w jego ramach zasadą jest dowodzenie przez strony twierdzeń przy pomocy podnoszonych wniosków dowodowych. Nie jest obowiązkiem Sądu poszukiwanie z urzędu dowodów za stronę, w szczególności że działanie takie mogłoby stanowić podstawę dla twierdzeń o braku bezstronności i faworyzowaniu którejś ze stron. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że skoro postępowanie toczy się między przedsiębiorcami to można i należy wymagać od nich profesjonalizmu związanego z zawodowym występowaniem przez nich w obrocie (także prawnym) i aktywnego przedstawiania dowodów na poparcie formułowanych twierdzeń.

Zgodnie z art. 243

2 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie. Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Słusznie wskazuje się przy tym w doktrynie, że „dowód z dokumentu prywatnego jest środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów przewidzianą w art. 233 § 1 k.p.c. Podobnie jak w wypadku innych dowodów, sąd ocenia, czy dowód ten ze względu na jego indywidualne cechy i okoliczności obiektywne zasługuje na wiarę, czy nie. Wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia (wyr. SN z 2.4.2008 r., III CSK 299/07, Legalis; zob. również wyr. SN z 13.12.2013 r., III CSK 66/13, Legalis)” (T. Szanciło (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–458

16. Tom I, wyd. 2, 2023).

Art. 308 k.p.c. przewiduje, że dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 243

1, w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. Sąd uznał, że niepoświadczone za zgodność z oryginałem fotokopie czy wydruki są właśnie takimi środkami z art. 308 k.p.c. i należy stosować do nich przede wszystkim odpowiednio przepisy o dowodzie z dokumentów. W tym wypadku Sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów o dowodzie z dokumentów winno oznaczać zastosowanie ich wprost, w szczególności zaś art. 243

2 i 245 k.p.c.

Sąd ocenił, ze całość materiału dowodowego za wiarygodną. Żadna ze stron nie zdołała podważyć wiarygodności dokumentów i pozostałych środków z art. 308 k.p.c.

Ciężar dowodu w niniejszej sprawie spoczywał zasadniczo na powódce, którą obarczało wykazanie bezskuteczności oświadczenia o wypowiedzenia umowy leasingu przez pozwanego, ponieważ doszło do terminowego uregulowania zaległej raty leasingowej i pozwany nie miał podstawy prawnej do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Pozwanego obciążało zaś wykazanie, że do takiej terminowej zapłaty nie doszło, a zatem zaistniały przesłanki wypowiedzenia, a w związku z tym złożone oświadczenie było skuteczne. Same fakty pozostawały zasadniczo bezsporne. Strony wyciągały z nich jednak odmienne skutki prawne.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo uwzględniono w całości.

Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Jak zasadnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 30 listopada 2000 r. zapadłym w sprawie I CKN 903/00 przesłankami powództwa o ustalenie prawa, opartego na art. 189 KPC, są: interes prawny powoda w dokonaniu żądanego ustalenia; istnienie prawa, którego powództwo dotyczy. Jeżeli strona powodowa nie domaga się ustalenia istnienia prawa w określonej wcześniejszej chwili, obie te przesłanki powinny być spełnione w czasie zamknięcia rozprawy przez sąd (art. 316 § 1 KPC)”. Co przy tym istotne, interes prawny w rozumieniu art. 189 KPC może być uzasadniony także potrzebą uzyskania ochrony prawnej w oznaczonym okresie, jeżeli powództwo przewidziane w tym przepisie stanowi jedyny środek ochrony takich praw (wyr. SN z 9 lutego 2012 r., III CSK 181/11).

W niniejszej sprawie powódka dochodziła ustalenia, na podstawie art. 189 k.p.c., że oświadczenie pozwanego o wypowiedzeniu umowy leasingu nr (...) z 7 listopada 2024 r. jest bezskuteczne, a umowa nadal obowiązuje i wiąże jej strony. Treścią żądania była objęta zatem ocena skuteczności złożonego przez pozwanego powódce oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, a w konsekwencji dalszego obowiązywania umowy. Logiczną konsekwencją bezskuteczności oświadczenia jest bowiem ocena, że nie wpłynęło ono na stosunek prawny łączący strony.

Jak słusznie wskazuje się w doktrynie „dopuszcza się (…) wytaczanie powództw, których celem jest niejako pośrednie ustalenie istniejących stosunków prawnych przez stwierdzenie nieważności bądź ważności dokonywanych czynności (M. Jędrzejewska, K. Weitz [w:]

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, red. T. Ereciński, Warszawa 2016, art. 189. Nadto zasadnie Sąd Najwyższy wskazywał, że w świetle art. 189 k.p.c. nie można wykluczyć istnienia interesu prawnego w żądaniu ustalenia, że wypowiedzenie umowy jest bezskuteczne, jeżeli zmierza ono do usunięcia niepewnego stanu prawnego powstałego wskutek wypowiedzenia umowy (wyr. SN z 10 maja 2023 r., II CSKP 1121/22). Na dopuszczalność powództwa o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy wskazuje również lektura uzasadniania postanowienia SN z 31 sierpnia 2022 r., I CSK 585/22.

Sąd ocenił interes prawny – stanowiący materialnoprawną przesłankę powództwa z art. 189 k.p.c. za wykazany przez powódkę. O interesie prawnym w rozumieniu art. 189 k.p.c. można mówić wówczas, gdy występuje stan niepewności co do istnienia prawa lub stosunku prawnego lub ich treści, a wynik postępowania doprowadzi do wyjaśnienia tej niejasności i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc trwający spór albo prewencyjnie zapobiegając powstaniu takiego sporu w przyszłości (tak wyr. SO w Olsztynie z 18 lutego 2020 r., I C 506/18).

Strony pozostawały w sporze co do obowiązywania umowy leasingu. O ile pozwany dysponował środkami prawnymi innymi niż powództwo z art. 189 k.p.c., a mogącymi prowadzić do przecięcia tego sporu (np. powództwo windykacyjne czy o zapłatę niepokrytych należności leasingowych) o tyle powódka takich środków nie posiadała. Jedynym powództwem, przy pomocy którego mogła dochodzić ochrony było właśnie powództwo o ustalenie wywodzone z treści art. 189 k.p.c. W niniejszej sprawie powództwo miało służyć przesądzeniu sporu co do tego, czy powódka terminowo (wobec wezwania jej do zapłaty) opłaciła zaległą już ratę leasingową, czy powstało prawo pozwanego do wypowiedzenia umowy leasingu i ostatecznie, czy złożone oświadczenie było skuteczne, a umowa nadal wiąże strony. Pozwany podjął już bowiem faktyczne czynności windykacyjne zmierzające do odzyskania przedmiotu leasingu.

Zgodnie z art. 709

13 k.c. korzystający obowiązany jest płacić raty w terminach umówionych (§ 1). Jeżeli korzystający dopuszcza się zwłoki z zapłatą co najmniej jednej raty, finansujący powinien wyznaczyć korzystającemu, w formie dokumentowej, odpowiedni termin dodatkowy do zapłacenia zaległości, z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu może wypowiedzieć umowę leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba że strony uzgodniły termin wypowiedzenia. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystającego są nieważne (§ 2).

Lektura art. 709

13 § 2 k.c. prowadzi do kilku, istotnych z perspektywy niniejszej sprawy, wniosków, a mianowicie:

1) warunkiem skorzystania przez leasingodawcę z możliwości wypowiedzenia umowy leasingu jest powstanie po stronie leasingobiorcy zaległości w zakresie co najmniej jednej raty leasingowej;

2) znaczenie dla możliwości wypowiedzenia mają jedynie zaległości z tytułu rat leasingowych, nie zaś innych należności powstałych na gruncie umowy;

3) dla dokonania wypowiedzenia, konieczne jest uprzednie wyznaczenie leasingobiorcy odpowiedniego terminu do zapłacenia konkretnej należności z tytułu zaległej raty z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu możliwe będzie wypowiedzenie umowy ze skutkiem natychmiastowym. Brak wezwania do zapłaty danej zaległej raty powoduje, że zaległość taka nie może stanowić podstawy dla oświadczenia o wypowiedzeniu umowy;

4) postanowienia mniej korzystne dla leasingobiorcy są z mocy prawa nieważne.

Analizowane zasady wypowiadania umowy leasingu przez finansującego realizują zamierzony przez ustawodawcę cel w postaci ochrony korzystającego przed drastycznymi skutkami nagłego rozwiązania umowy leasingu bez dostatecznej przyczyny. Art. 709

13 § 2 k.c. limituje możliwość wypowiedzenia umowy przez finansującego do sytuacji, w której korzystający pozostaje w zwłoce z zapłatą minimum jednej raty leasingowej, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu za uiszczenie zaległości, pod rygorem wypowiedzenia umowy. Zaległości niestanowiące rat leasingowych nie stanowią na gruncie art. 709

13 § 2 k.c. uzasadnienia dla wypowiedzenia umowy. W odniesieniu zaś do samych rat leasingowych wskazać należy, że aby stanowiły one podstawę do wypowiedzenia umowy, konieczne jest uprzednie wezwanie korzystającego do zapłaty takich konkretnych rat z wyznaczeniem terminu i zagrożeniem wypowiedzeniem. Brak dochowania takiej procedury powoduje, że oświadczenie złożone z jej naruszeniem jest bezskuteczne.

Odpowiedź pozwanego na pozew nie zmieniła stanowiska Sądu wyrażonego już w postanowieniu o udzieleniu powódce zabezpieczenia roszczenia. Analiza pełnego materiału dowodowego złożonego przez strony potwierdziła, że pozwany wezwał powódkę do uiszczenia zaległych należności z umowy leasingu, w tym zaległej raty leasingowej w wysokości 7.003,25 złotych pismem z 23 kwietnia 2025 r. Pismo to skierowano do powódki 24 kwietnia 2025 r., następnie przesyłka zawierająca wezwanie była pierwszy raz awizowana 29 kwietnia 2025 r., a następnie 7 maja 2025 r. Ostatecznie zaś zwrócona została pozwanemu 14 maja 2025 r. i wydana mu 23 maja 2025 r.

Zgodnie z § 11 ust. 7 (...) wszelkie zawiadomienia i pisma dotyczące realizacji umowy leasingu lub (...) powinny być przesyłane listami poleconymi, przy czym

przesyłane listami poleconymi dwukrotnie awizowane i niepodjęte w terminie uznaje się za prawidłowo doręczone, chyba że szczególne postanowienia umowy lub (...) stanowią inaczej. Za prawidłowo doręczone uważa się pismo przesłane korzystającemu na adres korespondencyjny ujawniony w umowie leasingu lub na ostatni adres wskazany przez korzystającego adres korespondencyjny.

To właśnie postanowienie (...) autorstwa pozwanego dookreślało sposób składania przez strony zawiadomień i pism związanych z realizacją umowy. Sąd ocenił, że postanowienie to stanowiło umowną regulację m.in. momentu złożenia oświadczenia woli w relacjach między stronami.

Pozwany na kartach odpowiedzi na pozew wielokrotnie akcentował, że na gruncie art. 61 § 1 k.c. (Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią) znaczenie ma nie sam fakt zapoznania się adresata z oświadczeniem woli, lecz jedynie stworzenie mu możliwości do zapoznania się z takim oświadczeniem. Istotnie, Sąd w pełni podziela tę ocenę. Zgodzić należy się z oceną prawną wyrażoną choćby w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2021 r., IV CSKP 74/21, że mamy tu zatem do czynienia z tzw. teorią doręczenia, a możliwości zapoznania się przez adresata z treścią oświadczenia woli nie można utożsamiać z faktycznym zapoznaniem się z tą treścią. Konieczne jest zatem wykazanie, że adresat miał możliwość zapoznać się z treścią oświadczenia, co oznacza, że zaistniała taka sytuacja, iż rzeczywiste zapoznanie się adresata z treścią oświadczenia woli zależy od tego adresata. Strona pozwana upatrywała momentu złożenia powódce oświadczenia woli (wezwania do zapłaty) z momentem pierwszej awizacji przesyłki 29 kwietnia 2025 r.

Co istotne, przepis art. 61 § 1 k.c. „ma charakter dyspozytywny, strony czynności prawnej mogą zmodyfikować sposób ustalania chwili złożenia oświadczenia woli (

M. Safjan, w:

Pietrzykowski, Komentarz KC, 2015, t. 1, art. 61, Nb 6, s. 311;

J. Grykiel, w:

Gutowski, Komentarz KC, t. I, art. 61, Nb 21, s. 401) (tak:

P. Sobolewski [w:]

W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 35, 2026, art. 61). Pozwany tymczasem konsekwentnie wyrażał stanowisko procesowe całkowicie abstrahujące od treści postanowienia § 11 ust. 7 (...), którego był autorem, co nie mogło spotkać się z aprobatą Sądu. Postanowienie to miało bowiem kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Wezwanie do zapłaty z zagrożeniem wypowiedzenia zostało skutecznie doręczone powódce 14 maja 2025 r. tj. po dwukrotnej awizacji z zapewnieniem powódce czasu na odebranie pisma po powtórnej awizacji. Zgodnie z OWU skuteczność doręczenia warunkowana była

dwukrotną awizacją i niepodjęciem w terminie. Literalna wykładania analizowanego postanowienia, zgodnie również z zasadą

in dubio contra proferentem prowadziła do wniosku, że powódka mogła odebrać przesyłkę jeszcze po drugim awizo, na co miała 7 dni, przed dokonaniem zwrotu listu nadawcy.

Termin siedmiu dni na uiszczenie zaległej raty leasingowej w wysokości 7.003,25 zł wyznaczony wezwaniem, zgodnie z § 5 ust. 8 (...), upływał 21 maja 2025 r. Z przedstawionych potwierdzeń przelewów (k. 43 i 44) wynikało, że powódka uiściła na rzecz pozwanego 13 maja 2025 r. 1,309,55 zł oraz 16 maja 2025 r. 5.693,70 zł (obie płatności tytułem RL/(...)

(...) w sumie 7.003,25 złotych.

Pozwany wystosował zatem do powódki oświadczenie o wypowiedzenia umowy leasingu 16 maja 2025 r., a więc w dzień uiszczenia przez powódkę całości należności wynikających z zaległej raty leasingowej, a przede wszystkim jeszcze przed upływem wyznaczonego powódce terminu płatności zaległej raty. Wobec powyższego Sąd ocenił oświadczenie o wypowiedzeniu umowy za bezskuteczne, a więc pozostające bez wpływu na trwanie umowy leasingu.

O kosztach Sąd orzekał w pkt. II wyroku na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Przepis art. 98 § 1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Sąd całością kosztów poniesionych przez powódkę obciążył pozwanego. W konsekwencji zasądzono na rzecz powódki 9.619 złotych, na które złożyły się:

1) 4.202 złote opłaty od pozwu uiszczonej na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.);

2) 5.400 złotych kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215);

3) 17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

O odsetkach od kosztów Sąd orzekał na podstawie art. 98 § 1

1 k.p.c., zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.