Sąd zasądził od pozwanej dopłatę za naprawę cysterny, resztę żądania oddalił

S. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. w dniu 11 lipca 2024 roku wniosła o zasądzenie na jej rzecz od A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. kwot:

1) 51.055,81 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot:

- 2.521,50 zł od dnia 14 lipca 2022 roku do dnia zapłaty,

- 11.229,16 zł od dnia 23 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

- 37.305,15 zł od dnia 8 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty

2) 842,50 zł

oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje roszczenie powódka wskazała, że ozwana zleciła jej w ranach współpracy naprawę 2 cystern, za które nie uiściła pełnego wynagrodzenia. Pozwana nie kwestionowała zakresu napraw, przy czym naprawy te były niezbędne do świadczenia przez pozwaną usług dystrybucji gazu. W odniesieniu do cysterny o nr rej. (...) powódka przesłała pozwanej kosztorys naprawy na kwotę 57.480 zł netto. W trakcie naprawy okazało się, że niezbędne są równe z naprawy w celu odbioru i dopuszczenia do użytkowania cysterny przez Urząd Dozoru Technicznego m.in.: naprawy na armaturze do wydawania gazu, naprawa zaworu dennego, zaworu SVS, wymiana zaworów zwrotnych. Po zakończeniu napraw została wystawiona faktura na kwotę 70.979,80 zł netto. Pozwana uiściła na poczet tej faktury kwotę 50.000 zł (

pozew - karty: 4-7 akt sprawy).

W dniu 31 lipca 2024 roku referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Radomiu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie (

nakaz zapłaty - karta 39 akt sprawy).

Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty domagając się oddalenia powództwa oraz zasądzenia na jej rzecz od powódki kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podniosła, iż zapłaciła tytułem wynagrodzenia za naprawę cysterny o nr rej. (...) kwotę określoną w kosztorysie. Nie otrzymała od powódki informacji o konieczności wykonania dodatkowych napraw oraz o kosztach odbioru cysterny przez UDT, ani nowego kosztorysu (

sprzeciw - karty 45-46 akt sprawy).

W piśmie procesowym wniesionym w dniu 25 października 2024 roku powódka cofnęła powództwo o kwotę 13.750,66 zł i wniosła o zasądzenie od pozwanej:

- kwoty 37.305,15 zł wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 8 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

- odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 2.521,50 zł od dnia 14 lipca 2022 roku do dnia 2 września 2024 roku,

- odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 11.229,16 zł od dnia 23 listopada 2022 roku do dnia 28 sierpnia 2024 roku,

- kwoty 842,50 zł (

pismo procesowe – karty: 58-59 akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:

W dniu 18 sierpnia 2022 roku S. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. sporządził dla A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. kalkulację kosztów naprawy cysterny o nr rej. (...) na kwotę łączną 57.480 zł netto (

kalkulacja – karty: 17-18 i 50-52 akt sprawy). Koszty te zostały zaakceptowane (

zeznania świadka A. K. – karta 82 verte akt sprawy). Po rozpoczęciu naprawy ujawniły się dodatkowe uszkodzenia, których koszt usunięcia wyniósł 4.955,42 zł (

poz. 1-3 spornej faktury oraz zeznania świadka A. K. – karta 82 verte akt sprawy). Po zakończeniu naprawy S. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. w dniu 6 lipca 2022 roku złożył wniosek do Transportowego Dozoru Technicznego o przeprowadzenie doraźnego badania (

wniosek – karta 21 akt sprawy). Po przystąpieniu do badania w sierpniu lub na początku września 2022 roku inspektor Transportowego Dozoru Technicznego stwierdził nieszczelności zaworów, których usunięcie było warunkiem dopuszczenia cysterny do odbioru (

zeznania świadków: D. K. – karta 86 verte akt sprawy). W związku z tym S. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. wymienił elementy wskazane w pkt od 5 do 13 faktury nr (...). Koszty z tym związany wynosił łącznie 16.604,76 zł brutto (

faktura – karta 15 oraz karty naprawy – karty: 15 verte i 16 akt sprawy).

Na czas zakończenia naprawy (9 listopada 2022 roku – data uwidoczniona w karcie naprawy – karta 15 verte akt sprawy) i wydania cysterny w stanie umożliwiającym jej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem miały wpływ:

- czas oczekiwania na termin badania przeprowadzanego przez Transportowy Dozór Techniczny,

- czas oczekiwania na dostarczenie konstrukcji kosza. W tym okresie cysterna stała na placu S. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. (

zeznania strony powodowej – K. P. – karta 87 akt sprawy).

A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. należności z faktur wystawionych przez S. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M.:

- nr (...) w kwocie 2.521,50 zł brutto, płatnej do dnia 13 lipca 2022 roku uiściła w dniu 2 września 2024 roku (

faktura – karta 12 oraz potwierdzenie przelewu – karta 61 akt sprawy),

- nr (...) i (...) w kwocie 11.229,16 zł brutto, płatnej do dnia 22 listopada 2022 roku uiściła w dniu 28 sierpnia 2024 roku (

faktury – karty: 13-14 oraz potwierdzenie przelewu – karta 60 akt sprawy).

W dniu 30 listopada 2022 roku S. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. wystawiła A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. fakturę za naprawę cysterny na kwotę 87.305,15 zł brutto, płatną do dnia 7 grudnia 2022 roku (

faktura nr (...) – karta 15 akt sprawy). Na poczet tej należności nabywca usługi uiścił łącznie 50.000 zł, w tym: 40.000 zł w dniu 31 lipca 2023 roku (

raport z konta – karta 23 akt sprawy) i 10.000 zł w dniu 7 września 2023 roku (

potwierdzenie przelewu – karta 24 akt sprawy).

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Rodzaj i treść umów zawartych przez strony w odniesieniu do cysterny o nr rej. (...), w tym terminy zapłaty za usługi - nie były sporne i zostały wykazane przez powódkę.

Strona powodowa i świadek D. K. w zeznaniach opisali procedurę związaną z badaniem przeprowadzanym przez Transportowy Dozór Techniczny. O konieczności przeprowadzenia takiego badania pozwana została poinformowana, skoro w kalkulacji, zaakceptowanej przez pozwaną, ujęto koszty z tym związane. Z powyższego wynika, iż pozwana – po przyjęciu kosztorysu - faktycznie oczekiwała, że cysterna zostanie wydana w stanie umożliwiającym użytkowanie jej zgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu – po ujawnieniu się okoliczności mających istotny wpływ na treść zawartej przez strony umowy, niezbędna była zmiana jej treści. Powódka jednakże nie wykazała, aby doszło do zmiany umowy. Powódka dysponowała czasem i możliwością skontaktowania się z pozwana w celu wyjaśnienia sytuacji i przedstawienia zakresu oraz zasadności dodatkowych kosztów. Nawet jeśli faktycznie – jak zeznała K. P. - wymiany zaworów nie dokonuje się we własnym zakresie, to pozwana mogła zlecić te prace innemu podmiotowi, być może za niższą cenę. Brak pozytywnego badania TDT bowiem nie uniemożliwia samego poruszania się cysterną, co zresztą przyznała K. P.. Powódka nie wykazała również, aby wykonanie prac ujętych w pkt 1-3 spornej faktury zostało uzgodnione i zaakceptowane przez pozwaną. Powódka zatem wykonała prace nieuzgodnione z pozwaną, jednakże wymiana elementów wskazanych w pkt 5-13, 2-3 i czynności ujęte w pkt 1 spornej faktury istotnie nastąpiły, w związku z czym – w ocenie Sądu – doszło do wzbogacenia po stronie pozwanej kosztem powódki.

Zgodnie zaś z art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Naprawa pojazdu stanowiła określoną wartość ekonomiczną, o którą zubożony jest warsztat powódki . Powódka wykonała naprawę, co nie zostało zakwestionowane. Pozwana jako właścicielka rzeczy otrzymała rzecz nadającą się do użytkowania w sposób zgodny z jej przeznaczeniem. Między świadczeniem w postaci naprawy, a uzyskaniem rzeczy po usunięciu jej uszkodzeń zachodzi normalny związek przyczynowy. Między stronami nie istniała umowa, zatem naprawa w zakresie określonym w pkt 5-13 faktury - została dokonana bez podstawy prawnej. Pozwana z tego tytułu niewątpliwie uzyskała korzyść majątkową. Wzbogacenie polegać może na nabyciu lub rozszerzeniu prawa albo zmniejszeniu pasywów albo powstrzymaniu powiększenia pasywów lub zmniejszenia aktywów. Wysokość kosztów naprawy nie była kwestionowana przez pozwaną przed procesem. Dopiero na rozprawie w trakcie zeznań A. W. oświadczył, że w innej firmie podano niższe koszty spornych prac. Strona pozwana ograniczyła się w tym zakresie wyłącznie do oświadczenia i nie złożyła żadnych wniosków dowodowych, nie zanegowała także zasadności przeprowadzenia tych prac.

Wartość wzbogacenia stanowi kwotę 16.604,76 zł brutto wg wyliczenia:

- wartość brutto z zaakceptowanej kalkulacji 70.700,40 zł minus 50.000 zł (kwota uiszczona przez pozwaną na poczet tej należności) = 20.700,40 zł – kwota do dopłaty do ustalonego wynagrodzenia,

- 37.305,15 zł (kwota dochodzona ze spornej faktury) – 20.700,40 zł = 16.604,75 zł.

W sentencji wyroku zamieszczono

błędny

wynik kalkulacji z uwagi na przyjęcie do rozliczenia sumy kwot z pkt 1-3 spornej faktury – jako uzgodnionego wynagrodzenia powódki, podczas gdy powódka nie wykazała, aby zawarła z pozwaną umowę na wykonanie także tych prac.

Reasumując – pozwana do kwoty określonej w zaakceptowanym kosztorysie powinna dopłacić

20.700,80 zł, natomiast z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia – kwotę

16.604,75 zł.

Do umowy zawartej przez strony, znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, gdyż stronami umowy byli: przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ustawy, a jej przedmiotem usługa. Z treści art. 7 ust. 1 powołanej ustawy wynika, iż odsetki w niej uregulowane przysługują od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego jeśli wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał za nie zapłaty. Wobec powyższego Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych na podstawie powyżej powołanego przepisu od dat wskazanych w pozwie, to jest dnia następnego po określonych zgodnie z umowami terminach zapłaty od kwot wskazanych w fakturach o nr: (...) i nr (...) i (...) oraz od kwoty wynagrodzenia należnego z umowy udokumentowanej sporną fakturą.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy - wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Kwota żądana z tego tytułu została wyliczona przez powódkę w sposób prawidłowy, zgodny z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego przepisu, co mając na uwadze Sąd uwzględnił roszczenie powódki w zakresie kwoty 842,50 zł.

Z treści z art. 120 § 1 k.c. wynika, iż termin spełnienia świadczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia - jako nie oznaczony i nie wynikający z jego właściwości - biegnie niezwłocznie po wezwaniu. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 marca 1991 roku, podjętej w sprawie III CZP 2/91, a w wyroku z dnia 22 marca 2001 roku, wydanym w sprawie V CKN 769/00 stwierdził, że roszczenie z tytułu nienależnego świadczenia, mającego taki charakter już w chwili spełnienia, staje się wymagalne od tej chwili. Świadczenie to powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu, co nie oznacza ,,natychmiast”, lecz w realnym w konkretnych okolicznościach terminie. Tak rozumiane pojęcie ,,niezwłocznie po wezwaniu” wskazuje także, kiedy można mówić o opóźnieniu po stronie dłużnika i uprawnieniu do żądania odsetek. W niniejszej sprawie rolę takiego wezwania spełnia faktura, w której wierzytelność została skonkretyzowana co do wysokości. Powódka nie przedstawiła dowodu jej doręczenia pozwanej, ani nawet dowodu jej nadania. Natomiast złożyła dowód nadania wezwania do zapłaty z dnia 7 czerwca 2023 roku. Mogło ono zostać dostarczone w dniu 13 czerwca 2023 roku (8 czerwca 2023 roku przypadało dzień ustawowo wolny od pracy) i od tej daty licząc 7 dni wskazane w wezwaniu – Sąd uznał, iż pozwana od dnia 21 czerwca 2023 roku pozostawała w opóźnieniu w zapłacie kwoty żądanej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Stosunek prawny, jaki powstaje w takiej sytuacji pomiędzy stronami nie jest umową, a tym bardziej transakcją handlową i z tego też względu można żądać wyłącznie odsetek ustawowych za opóźnienie. Mając na uwadze powyższe – Sąd orzekł w trym zakresie na podstawie powołanych przepisów oraz art. 455 k.c.

Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku (art. 203 § 1 k.p.c.), w związku z powyższym w przedmiotowej sprawie skuteczność czynności dyspozytywnej powoda nie była uzależniona od stanowiska pozwanego. Cofnięcie pozwu nie wymaga dla swojej skuteczności zgody, ani zatwierdzenia sądu. Co do zasady sąd pozostaje związany cofnięciem pozwu, jednak ustawodawca nałożył na niego obowiązek każdorazowej kontroli zarówno samego cofnięcia pozwu, jak i zrzeczenia się lub ograniczenia roszczenia. Kryteria tej oceny sprowadzają się do badania, czy w świetle okoliczności sprawy czynności te nie są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo nie zmierzają do obejścia prawa (art. 203 § 4 k.p.c.). W razie pozytywnych ustaleń w tym zakresie sąd może uznać cofnięcie pozwu za niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie żadna ze wskazanych powyżej przesłanek nie zaistniała skoro przyczynę częściowego cofnięcia pozwu stanowiło zaspokojenie roszczenia powoda co do kwoty 13.750,66 zł. Skuteczne cofnięcie pozwu niweczy skutki, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, zarówno w zakresie procesowym, jak i materialnoprawnym i obliguje sąd do umorzenia postępowania, co mając na uwadze Sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku co do w/w kwoty - na podstawie powołanych powyżej przepisów oraz art. 355 § 1 i 2 k.p.c.

Co do zasady strona cofająca pozew jest uznawana za przegrywającą sprawę, co rodzi obowiązek zwrotu przez nią kosztów procesu poniesionych przez przeciwnika. Odstępstwem od tej zasady jest jedynie sytuacja w której cofnięcie pozwu następuje na skutek zaspokojenia w toku sprawy roszczenia powoda, jeżeli wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. Powyższe potwierdza ugruntowane stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym za stronę przegrywającą sprawę w rozumieniu przepisów o kosztach procesu należy także uważać pozwanego, który w toku procesu spełnił dochodzone od niego świadczenie, czym zaspokoił roszczenie powoda wymagalne w chwili wytoczenia powództwa (

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1984 roku, IV CZ 196/84; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 1979 roku, I CZ 92/79). Na gruncie niniejszej sprawy częściowe spełnienie przez pozwaną świadczenia nastąpiło dopiero po wszczęciu postępowania. Przyjąć zatem należy, że powódka miała podstawy do wytoczenia powództwa bowiem przysługiwały jej wobec pozwanej wierzytelności, które na dzień wniesienia pozwu nie zostały zaspokojone. Tym samym pozwana jest zobowiązana do zwrotu powódce niezbędnych i celowych kosztów procesu poniesionych przed Sądem pierwszej instancji.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie poniżej powołanych przepisów.

Przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. statuuje podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu:

- zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca (merytorycznie albo formalnie i niezależnie od tego, czy ponosi winę w prowadzeniu procesu) zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu,

- zasadą kosztów celowych (niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony).

W tym zakresie należy ustalić, czy czynność wywołująca koszty była obiektywnie wymagana dla realizacji praw strony, czy i w jakiej wysokości poniesione koszty stanowiły konieczny wydatek. Termin "koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i obrony" nie jest precyzyjny. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania (względnie Skarb Państwa) w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa (

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez powódkę, która spór wygrała (oddalenie powództwo dotyczy jedynie rodzaju należności ubocznych) - Sąd uznał: opłatę od pozwu w kwocie 2.178 zł (2.553 zł – 375 zł), opłatę za czynności adwokackie, ustaloną na podstawie § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 roku poz. 1964) – 5.400 zł oraz opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Opłaty za czynności zawodowych pełnomocników stron Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, w której wskazane okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie.

Kwota kosztów procesu została obniżona – na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a) i art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - o 345 zł tj. połowę opłaty od pozwu należnej od kwoty 13.750,66 zł, pomniejszoną o opłatę minimalną.