Ubezpieczyciel zapłaci powódce 7,7 tys. zł za szkodę w aucie, resztę żądania oddalono

A. G. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą M. (...) A. G. w dniu 1 października 2024 roku wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) spółka akcyjna w W. kwoty 10.855,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie od dnia 4 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uzasadniając swoje roszczenie powódka wskazała, że pozwany – jako ubezpieczyciel sprawcy zdarzenia drogowego z dnia 30 listopada 2023 roku, w wyniku którego doszło do uszkodzenia pojazdu powódki marki (...) o nr rej. (...). Wskazała, że w toku postępowania likwidacyjnego pozwany ubezpieczyciel, wypłacił z tytułu uszkodzenia tego pojazdu odszkodowanie w wysokości 19.602,28 zł netto. Kwota ta jako rażąco zaniżona nie pozwoliła na restytucję szkody. W ocenie powódki pozwany zastosował stawkę kosztorysową za roboczogodzinę w wysokości 72 zł, wykonanie naprawy przedmiotowego pojazdu w tej cenie nie jest możliwe na terenie miejsca zamieszkania powódki. Podnosiła, że zamontowanie zamienników w pojeździe nie przywróci jego stanu sprzed szkody, a wręcz doprowadzi do obniżenia jego wartości. Kwota wskazana w pozwie obejmuje 50% VAT

(pozew, karty: 4-6 verte akt sprawy).

Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Radomiu w dniu 19 października 2024 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie (

nakaz zapłaty - karta 25 akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwany wskazał, że wypłacił odszkodowanie w kwocie łącznej 19.602,28 zł netto. Pozwany podnosił, że odszkodowanie powinno być wypłacone w kwocie netto ponieważ przedmiotowy pojazd jest przedmiotem leasingu. Podniósł zarzut przyczynienia się pozwanej do zwiększenia rozmiarów szkody powstałej w dniu 30 listopada 2023 roku, gdyż nie skorzystała z propozycji naprawy pojazdu w warsztacie naprawczym należącym do sieci naprawczej pozwanego. Strona pozwana wskazywała, że odszkodowanie powinno ograniczać się do rzeczywiście poniesionych przez poszkodowaną kosztów, a roszczenie powódki nie zostało udowodnione

(sprzeciw od nakazu zapłaty - karty: 31-35 akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

A. G. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą M. (...) A. G. na podstawie umowy leasingu operacyjnego użytkowała pojazd marki (...) nr rej. (...) będący własnością (...) spółka akcyjna z siedzibą w P. (

okoliczności bezsporne).

W dniu 30 listopada 2023 roku doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego doszło do uszkodzenia pojazdu marki (...) nr rej. (...) (

podsumowanie zgłoszenia szkody (...), karta 39-40 akt sprawy). Pojazd, którym poruszał się sprawca szkody w dacie zdarzenia posiadał ubezpieczenie OC w ruchu krajowym w (...) spółka akcyjna w W. (

niesporne). Szkoda została zgłoszona w dniu 1 grudnia 2023 roku (

zgłoszenie szkody (...) - karta 39-40 akt sprawy).

W dniu 8 maja 2024 roku (...) spółka akcyjna z siedzibą w P. zawarł z A. G. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą M. (...) A. G. umowę cesji wierzytelności, na podstawie której przelał na jej rzecz wierzytelność o wypłatę odszkodowania z tytułu szkody komunikacyjnej z dnia 30 listopada 2023 roku

(umowa cesji wierzytelności, karty: 8-8v akt sprawy, pełnomocnictwo karta 9 akt sprawy).

Ubezpieczyciel sprawcy zdarzenia uznał szkodę w pojeździe marki (...) nr rej. (...) i ustalił koszt naprawy tego pojazdu na kwotę 19.602,28 zł netto. Łącznie ubezpieczyciel przyznał i wypłacił z tytułu szkody w dniu 30 listopada 2023 roku kwotę 19.602,28 zł netto.

(kalkulacja (...) karty:10-13, decyzja z dnia karta 14 akt sprawy). Pismem z dnia 15 lipca 2024 roku A. G. wezwała (...) do zapłaty kwoty 10.855,65 zł tytułem odszkodowania

(pismo - karty: 22-22 verte akt sprawy).

Uzasadniony koszt naprawy samochodu marki (...) o nr rej. (...) powstałej w wyniku zdarzenia z dnia 30 listopada 2023 roku przy średniej stawce za robociznę dla serwisów nieautoryzowanych z terenu R. i okolic w grudniu 2023 roku wynosił 27.734,49 zł netto tj. 34.113,42 zł brutto (

str. 2 opinii biegłego sądowego – karta 54 oraz kalkulacja naprawy sporządzona przez biegłego sądowego – karty: 56-62 akt sprawy).

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Data i okoliczności kolizji drogowej, jaka miała miejsce w dniu 30 listopada 2023 roku z udziałem pojazdu marki (...) nr rej. (...), osoba odpowiedzialna za to zdarzenie oraz legitymacja procesowa czynna i bierna – nie były przedmiotem sporu. Strona pozwana w tym zakresie nie zgłosiła żadnych zarzutów, w związku z czym Sąd nie prowadził postępowania dowodowego w tym przedmiocie i dokonał ustaleń na podstawie dowodów zaoferowanych przez strony.

Podstawę prawną niniejszego powództwa, stanowią przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Zgodnie z art. 4 w/w ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie natomiast do treści art 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). I tak zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych o których mowa w art. 436 § 2 k.c. oraz według zasad określonych w art. 363 k.c., a w wypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - według zasad określonych w § 2 tego przepisu – a zatem w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro odszkodowanie pieniężne ma pełnić taką samą funkcję jak przywrócenie do stanu poprzedniego, to jego wysokość powinna pokryć wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki niezbędne dla przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu. Przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu wiąże się z reguły z koniecznością wymiany elementów, które uległy zniszczeniu. Ze względu na okoliczność, że niejednokrotnie części pojazdu, uszkodzonego w trakcie zdarzenia wyrządzającego szkodę, były eksploatowane już przez określony czas, powstaje kwestia, na czym ma polegać przywrócenie do stanu sprzed wyrządzenia szkody. W szczególności czy przywrócenie do stanu poprzedniego uzasadnia użycie nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Z punktu widzenia ubezpieczyciela sprowadza się to do zagadnienia, czy kwota, którą ma wypłacić poszkodowanemu, może być zmniejszona o tyle, o ile mniejsza jest wartości części i materiałów starych od wartości części i materiałów nowych, które mają je zastąpić w trakcie naprawy. Skład powiększony Sądu Najwyższego uchwałą z dnia 12 kwietnia 2012 roku, wydaną w sprawie III CZP 80/11 rozstrzygnął, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi. Sąd Najwyższy uznał w wyniku wykładni art. 361 § 2 i art. 363 § 2 k.c., że ubezpieczyciel, w ramach umowy o odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości. Przywrócenie do takiego stanu oznacza, że pojazd ma być sprawny technicznie i zapewnić poszkodowanemu komfort jazdy, w takim stopniu, jak przed zdarzeniem. Jeżeli w tym celu należy wymienić uszkodzoną część, to niewątpliwie jest to normalne następstwo działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Przy założeniu, że nie da się jej naprawić w taki sposób, aby przywrócić ją do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę, część ta musi zostać zastąpiona inną nową częścią. W takiej sytuacji zakład ubezpieczeń powinien ustalić wysokość odszkodowania z uwzględnieniem cen części nowych, skoro bowiem chodzi o przywrócenie do stanu poprzedniego pojazdu jako całości, to nie ma co do zasady znaczenia, że w miejsce części starych wmontowano części nowe. W szczególności nie ma żadnych podstaw prawnych, aby zawsze odrębnie oceniać wartość części i jeżeli części stare były już w chwili wypadku częściowo zużyte, z tego powodu obniżać należne odszkodowanie za przywrócenie do stanu poprzedniego całego pojazdu. Sąd Najwyższy zauważył, że nie można z góry wykluczyć, iż zamontowanie podczas przywracania do stanu poprzedniego nowych części spowoduje wzrost wartości pojazdu jako całości. Jeżeli wymianie podlegały części już znacznie wyeksploatowane i przestarzałe technicznie, a jednocześnie stanowiące znaczną część wartości całego pojazdu, to może się okazać, że w konkretnym przypadku wartość pojazdu po naprawie wzrośnie. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża ubezpieczyciela, a pozwany okoliczności tej nie wykazał.

Ponieważ spór pomiędzy stronami dotyczył kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu, zweryfikowanie kalkulacji naprawy sporządzonych przez strony wymagało wiadomości specjalnych. Z tego względu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu mechaniki samochodowej dla ustalenia wysokości ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy w/w pojazdu (

postanowienie z dnia 12 grudnia 2024 roku - karta 46 akt sprawy). Biegły w opinii:

- ustalił poziomy stawek za roboczogodzinę stosowanych w serwisach nieautoryzowanych na terenie R. i okolic w kwartale IV 2023 roku

(strona 2 opinii – karta 54 akt sprawy),

- ustalił, że średnia stawka za roboczogodzinę napraw blacharskich i lakierniczych na lokalnym rynku w IV kwartale 2023 roku wynosiła ok. 125 zł netto

(strona 2 opinii – karta 54 akt sprawy),

- wyjaśnił, że standardowy współczynnik lakierowania dla lakierów uni oraz metalizowanych zgodnie z automatyką systemu kalkulacyjnego (...) to 100%, a nadwozie uszkodzonego pojazdu pokryte jest lakierem 3-warstwowym perłowym, wobec czego uzasadnionym było zastosowanie współczynnika lakierowania na poziomie 115%

(strona 3 opinii – karta 55 akt sprawy);

Sąd uznał, iż opinia biegłego sądowego była logiczna i nie budziła zastrzeżeń co do sposobu jej sporządzenia czy przedstawienia, a także treści sformułowanych w nich wniosków. Sąd uznał zatem opinię biegłego za w pełni przekonującą.

Sąd nie podzielił stanowiska powódki, iż odszkodowanie z tytułu utraty wartości rynkowej pojazdu powinno zostać ustalone w kwocie netto + 50% Vat. Należy wskazać, że podstawą odpowiedzialności ubezpieczyciela jest zawsze szkoda, która powstała w majątku właściciela pojazdu. Szkoda ta określona jest na moment jej powstania. W momencie zdarzenia wywołującego szkodę powódka była jedynie leasingobiorcą, właścicielem pojazdu pozostawał (...) spółka akcyjna z siedzibą w P.. Szkoda zatem dotyczyła bezpośrednio majątku właściciela tj. leasingodawcy, który jest przedsiębiorcą i podatnikiem VAT, wobec czego przysługuje mu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego. Podatek nie stanowi zatem dla leasingodawcy obciążenia ekonomicznego i nie może być traktowany jako element szkody. Powódka w niniejszym postępowaniu dochodziła odszkodowania na podstawie umowy przelewu wierzytelności, zatem przysługiwało jej odszkodowanie określone w kwocie netto.

Mając na uwadze powyższe oraz zakaz orzekania ponad żądanie (art. 321 k.p.c.) Sąd zasądził na rzecz powódki różnicę pomiędzy żądaną kwotą a wypłaconym dotychczas odszkodowaniem tj. kwotę 7.714,25 zł netto. Jednocześnie oddalając – jak wskazano w powyższych rozważaniach – żądanie powódki dotyczące podwyższenia kosztów naprawy o 50% Vat.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., stosownie do którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Orzekając w powyższym zakresie Sąd miał na względzie unormowanie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, który stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zgłoszenie szkody nastąpiło w dniu 1 grudnia 2023 roku, a powódka domagała się odsetek za opóźnienie od dnia 4 stycznia 2024 roku, mając na uwadze powyższe - Sąd uwzględnił roszczenie powódki w tym zakresie.

Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa (

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez strony, Sąd uznał: opłatę od pozwu 750 zł, opłaty za czynności adwokackie ustalone na podstawie: § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz.U z 2023 roku, poz. 1964) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz.U z 2023 roku, poz. 1935) – 7.200 zł (2 x 3.600 zł), opłaty od pełnomocnictw w kwocie łącznej 34 zł (2 x 17 zł) i rozliczoną do wysokości 760,14 zł zaliczkę uiszczoną przez powódkę - łącznie 8.744,14 zł. Opłaty za czynności zawodowych pełnomocników reprezentujących strony Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

Przepis art. 100 k.p.c. uzupełnia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wprowadzając zasadę kompensaty (zniesienia kosztów) oraz zasadę ich stosunkowego rozdziału. W wypadku zatem, kiedy obie strony procesu w równym lub różnym stopniu wygrały i przegrały proces orzeczenie o kosztach procesu może przybrać trzy różne postacie, a mianowicie:

1) wzajemnego zniesienia kosztów – jeżeli strony w równym lub niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces;

2) stosunkowego rozdzielenia kosztów – jeżeli sąd uwzględnił tylko część roszczenia (roszczeń) powoda, w zależności od stopnia tego uwzględnienia;

3) zwrotu wszystkich kosztów – jeżeli przeciwnik strony uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Pozwany przegrał spór w 71,06%:

10.855,65 – 100%

7.714,25 zł – x

x = 71,06 %w związku z powyższym powinien ponieść koszt procesu odpowiadające 71,06% sumy tych kosztów – to jest w kwocie 6.213,58 zł (8.744,14 zł x 71,06%). Uiścił z tego tytułu kwotę 3.617 zł, a zatem kwotę niższą o 2.596,58 zł. Wobec powyższego taką kwotę, zgodnie z powyżej przestawionymi zasadami rozliczania kosztów procesu, pozwany powinien zwrócić powódce, co mając na uwadze Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c. oraz art. 98 § 1

1 k.p.c.