ZUS nie mógł przyjąć płacy minimalnej za lata 1983-1989, sąd zmienił decyzję

Decyzją z 7 listopada 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P..

odmówił ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego Ł. R. wskazując, że przedłożone przez wnioskodawcę nowe dokumenty nie wskazują na ilość przepracowanych godzin. Tym samym organ rentowy stwierdził, że za okres pracy w (...) w Ł. od 3.10.1983 r. do 28.02.1989 r. podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne stanowi minimalne wynagrodzenie za pracę.

Decyzją z 7 listopada 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P..

Załatwiając wniosek Ł. R. z 10 października 2024 r. o ponowne obliczenie wysokości emerytury, odmówił ponownego obliczenia wysokości świadczenia.

Odwołanie od powyższych decyzji złożył Ł. R. wskazując na wadliwe pominięcie

przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego wynagrodzenia z lat 1983 – 1989 i tym samym błędne ustalenie wysokości emerytury.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd ustalił, co następuje:

Odwołujący Ł. R. urodzony (...), otrzymał prawo do emerytury poczynając od 1 lipca 2024 r.. Wydanie decyzji emerytalnej poprzedzone zostało wydaniem 10 czerwca 2024 r. decyzji o ustaleniu wartości kapitału początkowego. Ustalając tę wartość, organ rentowy przyjął okres składkowy w rozmiarze 20 lat 6 miesięcy i 16 dni tj. 246 miesięcy oraz okres nieskładkowy – 7 miesięcy i 16 dni tj. 7 miesięcy. Dla obliczenia jego wartości, organ rentowy przyjął podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne z kolejnych lat z okresu 1989 – 1998. Wysokość wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego z powyższych lat ustalona została na 97,07%. Za 1989 r. organ rentowy przyjął podstawę wymiaru składki w kwocie 2 712 618 zł. co dało w procentowy stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za 1989 r. na 109,33%. Wynagrodzenie z wcześniejszych lat, organ rentowy pominął przy ustalaniu wartości kapitału początkowego albowiem wielkości procentowe z uwagi na przyjęcie podstawy wymiaru składki w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę były niższe niż z lat 1989 – 1998.

/ bezsporne

/.

Odwołujący 3 października 1983 r. rozpoczął wykonywanie pracy na rzecz firmy: Wytwórczo (...) Spółdzielnia Pracy w Ł. na stanowisku ślusarz – spawacz w pełnym wymiarze czasu pracy w ramach umowy o pracę na czas nieokreślony i pozostawał w zatrudnieniu w tej Spółdzielni do 28 lutego 1989 r.

dowód: umowa o pracę i świadectwo pracy w aktach osobowych odwołującego

W tym okresie odwołujący wykonywał na rzecz wskazanej wyżej Spółdzielni pracę zgodną z zawartą umową o pracę w wymiarze nie mniejszym niż 8 godzin a soboty = 6 godzin.

Za taką pracę odwołujący otrzymywał za każdy miesiąc wynagrodzenie.

dowód: zeznania odwołującego

Obok list płac, (...) Spółdzielnia Pracy w Ł. dla swych pracowników prowadziła karty rocznego wynagrodzenia uzyskiwanego przez danego pracownika za okres danego roku z podziałem na poszczególne miesiące. W kartach prowadzonych dla odwołującego Ł. R. za 1983 r. zostało wpisane wynagrodzenie za miesiące październik – grudzień w łącznej kwocie 30 925 zł z tytułu „produkcja seryjna”, „premie”, „staż”. W kolejnych latach łączne wynagrodzenie z powyższych tytułów wyszczególnione w katach rocznego wynagrodzenia kształtowało się następująco: za 1984 r. – kwota 211 806 zł, za 1985 r. – kwota 258 359 zł, za 1986 r. – kwota 414 674 zł, za 1987 r. – kwota 323 317 zł, za 1988 r. – kwota 583 076 zł, za 1989 r. – kwota 153 219 zł. Oprócz kart wynagrodzenia rocznego, pracodawca dla odwołującego prowadził także kartę zasiłkową. W karcie tej dla odwołującego wpisane zostały następujące kwoty zasiłku chorobowego: za 1985 r. – kwota 2025 zł, za 1986 r. – kwota 32 248 zł, za 1987 r. – kwota 28 115 zł, za 1988 r. – kwota 75 880 zł, za 1989 r. – kwota 21 880 zł.

dowód: akta osobowe odwołującego

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, podstawę obliczenia emerytury, dla osoby urodzonej po dniu 31 grudnia 1948 r., stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175.

Jak wynika z powyższego, jedną z wielkości branych pod uwagę przy obliczaniu wysokości emerytury w powyższym trybie, jest wartość kapitału początkowego, następnie waloryzowanego.

Zgodnie z przepisem art. 174 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, kapitał początkowy ustala się na zasadach odpowiednich przy ustalaniu wysokości emerytury na podstawie art. 53 ustawy przy czym przebyte okresy składkowe i nieskładkowe przyjmuje się z okresu sprzed 1 stycznia 1999 r.

Zgodnie z przepisem art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura wynosi:

1) 24 % kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, oraz

2) po 1,3 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych;

3) po 0,7 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych.

Sporny w niniejszej sprawie pozostawał rozmiar okresów składkowych przypadających przed 1 stycznia 1999 r. Rozmiar takich okresów – jak wynika z zacytowanych przepisów – wpływa na wartość kapitału początkowego a ten z kolei wpływa na wysokość emerytury ustalanej w systemie tzw. składki zdefiniowanej.

Spornym w niniejszej sprawie pozostawała kwota podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne za lata 1983 - 1989. Wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne z każdego roku kalendarzowego przypadającego przed 1 stycznia 1999 r. – jak wynika z zacytowanych przepisów – wpływa na wartość kapitału początkowego.

Faktyczna wysokość wynagrodzenia za pracę jakie odwołujący uzyskał z tytułu zatrudnienia w badanym okresie jest znana. Znajdujące się w katach osobowych odwołującego z Wytwórczo (...) Spółdzielni Pracy w Ł. karty rocznego wynagrodzenia oraz karta zasiłkowa wskazują jednoznacznie na wysokość wynagrodzenia za pracę oraz kwoty wypłaconego zasiłku chorobowego za każdy miesiąc oraz sumę tego wynagrodzenia za 12 miesięcy z lat 1984 – 1988 oraz za październik – grudzień 1983 r. i styczeń – luty 1989 r. Przedstawione wielkości rzutują na możliwość przyjęcia rocznej podstawy wymiaru składki za wskazany wyżej okres przy czym do podstawy tej doliczyć należało w przypadku 1983 r. wynagrodzenia w kwocie 77 443 zł uzyskane przez odwołującego w poprzednim zakładzie pracy oraz w przypadku 1989 r. wynagrodzenie w kwocie 2 712 618 zł uzyskane u kolejnego pracodawcy. Wynagrodzenie w takich wielkościach stanowi więc dla odwołującego podstawę wymiaru składki z badanego w sprawie okresu.

Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania odnośnie podstawy wymiaru składki przy ustalaniu wartości kapitału początkowego oraz wysokości emerytury za objęte odwołaniem lata, zaskarżona decyzja podlegała zmianie jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku przy czym za celowe byłoby aby organ rentowy do ustalenia wysokości średniego wskaźnika podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjął w miejsce pierwotnie wskazanego okresu z lat 1989 – 1998 przyjął lata 1986 - 1995. Przyjęcie bowiem prawidłowych wielkości uzyskanego w latach 1983 – 89 wynagrodzenia sprawi o wyższym wskaźniku niż ten przyjęty w dotychczas wydanej decyzji.

W tych warunkach odwołanie jako uzasadnione prowadziło do zmiany zaskarżonej decyzji w sposób podany w sentencji wyroku w punktach 1 i 2.

Ustalając datę ponownego obliczenia wysokości emerytury, sąd uznał za usprawiedliwione przyjęcie daty 1 października 2024 r. Wniosek o ponowne obliczenie emerytury został złożony w październiku 2024 r. po czym organ rentowy wydał skarżoną w sprawie decyzję przyjmując błędną ocenę możliwości korekty wartości kapitału początkowego.

O kosztach procesu sąd orzekł w oparciu o art. 98 § 1, 1

1 i 3 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Sędzia Romuald Kompanowski