- Sygnatura akt
- V U 599/25
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Kaliszu
- Wydział
- V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 30 października 2025 r.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Opublikowano w portalu
- 13 października 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Praca i ZUS
Nieruchomości i budowy
© autorzy OpenStreetMap
Sąd oddalił odwołanie od decyzji ZUS po zmianie umowy zlecenia na etat
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Zleceniobiorca odwołał się od decyzji ZUS, która uznała, że od 5 grudnia 2024 r. nie podlega ubezpieczeniom jako pracownik spółki, a umowa o pracę została zawarta dla pozoru. Odwołujący się domagał się objęcia ubezpieczeniem zgodnie z dokonanymi zgłoszeniami.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że przed umową o pracę odwołujący się wykonywał te same zadania na podstawie trzech kolejnych umów zlecenia, a jego zaangażowanie w pracę spółki nie zmieniło się. Przedstawiona przez strony przyczyna zmiany umowy, czyli wymóg kontrahenta, nie została uznana za wiarygodną.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił odwołanie i zasądził od odwołującego się na rzecz ZUS 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Dlaczego
Sąd uznał, że zmiana tytułu ubezpieczenia nastąpiła po utracie zdolności do pracy i służyła uzyskaniu świadczeń, a umowa o pracę została zawarta dla pozoru, więc jest nieważna.
Dla firm
Zmiana umowy zlecenia na umowę o pracę tuż przed niezdolnością do pracy może zostać zakwestionowana, jeśli wyjaśnienia stron nie zgadzają się z dokumentami sprawy.
Więcej o sprawie
Umowę o pracę z 5 grudnia 2024 r. zgłoszono do ZUS 16 grudnia, a już 11 grudnia ubezpieczony przebywał na zwolnieniu po udarze. Sąd nie uwierzył w wyjaśnienia o wymogach kontrahenta.
Z danych KRS wynika bowiem , że w spółce tej obaj byli współudziałowcami , w tym D. B. (1) miał 49 udziałów od początku zarejestrowania spółki do 13.04.2023r.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Kaliszu, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Sygnatura
- V U 599/25
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Sygn. akt V U 599/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2025 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska
Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia
po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. w Kaliszu
odwołania J. B. (2)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F..
z dnia 14 kwietnia 2025 r. Nr (...)
w sprawie J. B. (2)
przy udziale (...) Spółka z o.o. w W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F..
o ustalenie ubezpieczenia
1. Oddala odwołanie
2. Zasądza od J. B. (2) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F.. kwotę 360zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w opłatności od uprawomocnienia się orzeczenia.
Sędzia Ewa Nowakowska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14.04.2025r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w F.. stwierdził , że J. B. (1) od 05.12.2024r. nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu oraz chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek (...) SPÓLKA Z O.O. i jednocześnie jako osoba wykonująca pracę na postawie umowy zlecenia podlega u tego płatnika ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu , a nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu , bo zmiana tytułu ubezpieczenia przed upływem okresu na jaki zawarta była trzecia z umów zlecenia ,została zgłoszona już po powstaniu niezdolności do pracy i służyła uzyskaniu świadczeń z ubezpieczenia chorobowego , do którego nie został zgłoszony jako zleceniobiorca . Jednocześnie organ rentowy nie podważał wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia ,ale z uwagi na związki rodzinne (-prezes zarządu spółki jest synem ubezpieczonego ) uznał ,że zmiana tytułu ubezpieczenia wynikała z zamiaru uzyskania zabezpieczenia finansowego, umowa o pracę zawarta została dla pozoru i przez to w myśl art.83 par 1 kpc jest nieważna.
Odwołanie od tej decyzji wniósł do Sądu J. B. (1) domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i objęcia go ubezpieczeniem zgodnie z dokonanymi zgłoszeniami , gdyż zawarcie z nim umowy o pracę wynikało nie z zamiaru uzyskania zasiłku chorobowego ,ale z oczekiwań kontrahenta ,z którym spółka negocjowała umowę o roboty budowlane , a wymagał on zatrudnienia określonej liczby osób na podstawie umowy o pracę .Umowa o pracę obejmowała tożsame obowiązki ze wcześniejszymi umowami .
(...) sp.z o.o. jako strona postępowania nie odniósł się do odwołania.
Sąd ustalił co następuje:
J. B. (1) , urodzony w dniu (...) zgłoszony był w okresie od 12.10.2023r. do 03.12.2024r. do ubezpieczeń społecznych w ZUS jako zleceniobiorca u płatnika składek (...) SPÓŁKA z o.o. Zgłoszenie to nie obejmowało podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Od 05.12.2024r. został zgłoszony przez tego płatnika jako pracownik , przy czym zgłoszenie to zostało dokonane w dniu 16.12.2024r. , a już od 11.12.2024r. J. B. (1) przebywał na zwolnieniu lekarskim po doznaniu udaru mózgu .
Zwolnienia lekarskie uzyskał do 08.06.2025r., a w dniu 12.06.2025r. płatnik wyrejestrował go z ubezpieczeń od dnia 09.06.2025r.
( informacja ZUS z 21.10.2025r. )
Odwołujący się był związany ze spółką (...) SPÓŁKĄ z o.o. trzema kolejno zawieranymi umowami zlecenia. Pierwsza umowa zlecenia zawarta była w dniu 12.10.2023r. na okres od 12.10.2023r.do 31.12.2023r. i dotyczyła wykonywania prac ziemnych koparką , nadzorowania pracy na budowie, koordynowania zadań organizacji pracy zespołu , prowadzenia dokumentacji, raportowania , ustalania planów pracy z kierownictwem wyższego szczebla , opracowywanie i dbania o przestrzegania harmonogramu pracy i przewidywała wynagrodzenie 23.50zł za godzinę brutto . W dniu 1.01.2024r. zawarto następną umowę zlecenia na okres od 01.01.2024r. do 30.06.2024 r. ze stawką godzinową 27,70 zł ,a przewidywała ona wykonywanie prac ziemnych koparką oraz nadzorowanie pracy na budowie i koordynowania .Trzecią umowę zlecenia zawarto w dniu 28.06.2024r. na okres od 01.07.2024r. do 31.12.2024r. , z tym ,że przy takim samym zakresie zleconych zadań ustalono nową stawką godzinową 28,10zł.brutto.
( kserokopie umów w aktach ZUS)
Odwołujący się ma uprawnienia do obsługi koparko-ładowarki na wszystkie typy, m.in. ładowarki jednonaczyniowej uzyskane 31.03.2014r. W dniu 06.07.2022r. ukończył też kurs montażu rurociągów PE,PP. Posiada też zaświadczenia kwalifikacyjne wydane przez Urząd Dozoru Technicznego .
(
kserokopie dokumentów w aktach ZUS)
Przedmiotem działalności prowadzonej przez płatnika (...) SPÓŁKA z o.o. jest wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych ,cieplnych i gazowych, roboty związane z budową dróg i autostrad, z budową rurociągów przesyłowych i pozostałych instalacji budowlanych , z rozbiórką i burzeniem obiektów budowalnych oraz przygotowywanie terenu pod budowę. Wspólnikami są D. B. (1) mający 40 udziałów i A. B. posiadająca 10 udziałów. Spółka zawiązana została w dniu 02.03.2023r., a jej siedziba mieści się w W. przy ul .(...).
Poza sporem jest ,że D. B. (1) jest synem odwołującego się .
Jak zeznał D. B. (1) spółka ta w istocie kontynuuje tożsamą rodzajowo działalność usługową jaką wcześniej prowadził sam odwołujący się -J. B. (1) w formie spółki (...) sp. z o.o. W związku z kontrolą skarbową działania spółki (...) sp z o.o. zostały wstrzymane . Spółka ta co prawda nie została rozwiązana, formalnie istnieje , ale nie prowadzi już działalności.
(...) spółka (...) SPÓŁKA z o.o. miała od początku służyć umożliwieniu dalszego funkcjonowania , dlatego korzysta z całej bazy pierwszej ze spółek: z jej sprzętu, doświadczenia, kontaktów , zatrudniła jej pracowników , a także pozyskała nowe osoby . J. B. (1) od początku wspierał spółkę syna i synowej swoją wiedzą, doświadczeniem i pracą , zwłaszcza pracą przy montażu instalacji metodą zgrzewaniu wymagającą kwalifikacji jakie tylko on posiadał , a w razie potrzeby wykonywał pracę operatora jednego z ciężkich sprzętów. Nadzorował jakość pracy wykonywanej przez pracowników , zastępował syna i uzupełniał się z nim przy załatwianiu spraw spółki . Taka sytuacja była od początku zmiany formy w jakiej usługi były prowadzone .
Dowód- zeznania świadka D. B. (2) [00:05-00:44] nagrania z rozprawy w dniu 15.10.2025r.
Mimo zmian organizacyjnych prowadzone były nadal prace drogowe i tak jak wcześniej J. B. (1) bywał całymi dniami tam gdzie pracownicy wykonywali prace albo załatwiał sprawy spółki. Gdy zachodziła potrzeba pracował jako operator koparki przez czas potrzebny do wykonania zaplanowanego zakresu robót –bywało, że przez cały dzień roboczy ,a nawet przez kilka kolejnych dni. W razie problemów pracownicy zwracali się o ich rozwiązanie do niego jako osoby z większym doświadczeniem i wiedzą niż jego syn. Nie zauważono ,by zmienił się wymiar czasu pracy jaką J. B. (1) poświęcał na pracę na rzecz kolejnych spółek .
Dowód- zeznania świadka Ł. G. , który był zatrudniony kolejno w obu spółkach [00:59-01:16] nagrania z rozprawy w dniu 15.10.2025r.
W toku kontroli ZUS przedstawiono rejestr godzin realizacji zlecenia od października 2023r. do sierpnia 2024r i od października 2024r. do listopada 2024r. a także indywidualną kartę czasu pracy pracownika za grudzień 2024r. ( od 5.12.2024r.)
Z rejestru godzin realizacji zlecenia wynika ,że J. B. (1) pracować miałby zwykle 4 godziny , sporadycznie 8 godzin ,czasem tylko 2 godziny .
Poza sporem jest ,że J. B. (1) w dniu 11.12.2024r. przeszedł udar niedokrwienny mózgu i z tym wiąże się jego długotrwała niezdolność do pracy, a zgłoszenie z tytułu umowy zlecenia nie obejmowało podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu .
W dniu 16.12.2024r. płatnik dokonał wyrejestrowania J. B. (2) z ubezpieczenia zleceniobiorcy z dniem 03.12.2024r. i dokonał zgłoszenia go od 05.12.2024r. jako pracownika.
Uzasadnieniem tej zmiany ma być umowa o pracę z 05.12.2024r . zawarta na czas nieokreślony od 05.12.2024r. w wymiarze pełnego etatu z wynagrodzeniem 4300zł brutto . Rodzaj pracy określono : operator koparko-ładowarki, brygadzista.
( kserokopie umów w aktach ZUS)
Sam powód zmiany umowy zlecenia na umowę o pracę płatnik i odwołujący się wyjaśniali oczekiwaniami kontrahenta ,z którym negocjowano umowę o wykonawstwo , a który wymagał zatrudnienia przez spółkę określonej liczby osób na podstawie umowy o pracę . Co prawda nie doszło do zawarcia umowy z tym kontrahentem , ale przedłożono na dowód oczekiwań umowę z innym podmiotem.
Jest to umowa z 02.08.2024r. dotycząca wykonania rozbiórki elementów drogi . podbudowy , robót ziemnych i kanalizacji deszczowej w ciągu ulicy (...) w W. . W paragrafie 4 umowy znajduje się zapis ,iż podwykonawca zapewni udział osób o odpowiednich kwalifikacjach , przy czym
wszystkie osoby wykonujące czynności bezpośrednio związane z realizacją przedmiotu umowy ( m.in. kierowców, operatorów ) zobowiązuje się zatrudnić na podstawie umowy o pracę i przedstawić kopię ich umów o pracę oraz zgłoszeń do ZUS . (
umowa k 47-52)
Kolejna umowa, negocjowana w grudniu , a zawarta przez płatnika w dniu 14 stycznia 2025r. nie zawierała wprost takiego wymogu . (
patrz kserokopia K 72-79)
W tych okolicznościach Sąd nie dał wiary twierdzeniom o przyczynie zmiany umowy zlecenia na umowę o pracę jak i informacjom o ograniczonym wymiarze czasu zaangażowania w funkcjonowanie spółki przed zwarciem umowy o pracę , gdyż jest to sprzeczne z pozostałymi danymi.
Nie jest też prawdziwa informacja podana przez D. B. (2) , że przed zawiązaniem spółki (...) SPÓŁKA z o.o. J. B. (1) prowadził tożsamą aktywność w ramach spółki (...) Sp z o.o. Z danych KRS wynika bowiem , że w spółce tej obaj byli współudziałowcami , w tym D. B. (1) miał 49 udziałów od początku zarejestrowania spółki do 13.04.2023r. , a J. B. (1) od tej daty miał 50 udziałów. J. B. (1) ubezpieczony był w ZUS z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej w tylko okresie od 01.09.2005r. do 22.01.2006r. , a następnie dopiero od 12.10.2023r. zgłoszony był do ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca u płatnika składek (...) SPÓŁKA z o.o. .
Nie jest też wiarygodne ,że do czasu zawarcia umowy o pracę odwołujący zaangażowany był w funkcjonowanie spółki tylko doradczo i okazjonalnie , w wymiarze czasu ujętym w przedłożonym rejestrze . Co do czasu pracy z zeznań świadków będących pracownikami spółki : A. T. i Ł. G. wynika ,że obecność odwołującego się podczas prac wykonywanych przez spółkę była zawsze na tym samym poziomie , pracownicy nie zauważyli różnicy . Odwołujący się zawsze bywał obecny i zaangażowany w prace wykonywane przez pracowników spółki przez cały dzień roboczy , z tym ,że co najwyżej przemieszczał się na inny teren prac lub załatwiał jakieś bieżące sprawy. Bywało ,że jako operator ciężkiego sprzętu pracował przez cały dzień , a nawet kilka kolejnych jeśli zachodziła taka potrzeba . Jako jedyny zajmował się też instalacjami wodociągowymi łączonymi metodą zgrzewania , bo jako jedyny miał odpowiednie kwalifikacje . Systematycznie sprawdzał poprawności wykonywanych prac i to z nim pracownicy konsultowali się w razie problemów. Nie jest więc możliwe ,by jego udział ograniczał się do paru godzin dziennie wskazanych w rejestrze godzin realizacji zlecenia.
Udział odwołującego się w pracy obu spółek był więc podobny i przez pracowników takich jak zatrudniony jeszcze w pierwszej ze spółek świadek Ł. G. traktowany był nadal jako szef .
Nie jest też przekonujące twierdzenie ,że kontrahent z którym spółka prowadziła negocjacje w grudniu 2024r. stawiał wymóg określonej liczny osób na podstawie umów o pracę. Z załączonej umowy z 02.08.2024r. realizowanej przy ul. (...) wynika ,że już wówczas wymagano
by wszyscy pracujący na placu budowy byli zatrudnieni jako pracownicy. Warto zauważyć ,że ów kontrahent to nie jakiś prywatny podmiot stawiający nietypowe wymogi ,ale poważne Przedsiębiorstwo (...) z W. realizujące remont newralgicznej ulicy w mieście . Jego wymagania co do tego ,by na placu przebudowy arterii komunikacyjnej znajdowały się wyłącznie osoby zatrudniane przez podwykonawców w ramach umowy o pracę musiał być zanany jeszcze w trakcie negocjacji kontraktu czyli przed 02.08.2024r.
Jak wynika z danych w aktach ZUS J. B. (1) już w dniu 18.07.2024r. na skierowanie wydane przez płatnika (...) Sp. z o.o. uzyskał orzeczenie o zdolności do pracy na stanowisku operatora koparki, kierowca ,nadzór budowy. (
k 37 akt ZUS)
Dokument ten uzyskał prawdopodobnie w związku warunkiem zawartym w kontrakcie w/w przedsiębiorstwa , ale ostatecznie do zawarcia umowy o pracę z odwołującym się wówczas nie doszło. Bez wątpienia uczestniczył aktywnie w realizowaniu kontraktu na remont ulicy (...) w W. , ale nie czynił tego w ramach umowy o pracę , tylko jak poprzednio , gdy postrzegany był jako szef . Zgłoszenie zmiany w tytule ubezpieczenia od 05.12.2024r. nie wynikało ze zmiany charakteru umowy łączącej go z płatnikiem , bo nie doszło do żadnej zmiany zadań realizowanych przez J. B. (2) ani do zmiany charakteru jego zaangażowania w funkcjonowanie przedsięwzięcia .
Sąd zważył co następuje :
W niniejszej sprawie wątpliwości co do rzeczywistej intencji stron ocenianej umowy o pracę pojawiły się przede wszystkim z uwagi na powiązania czasowe zmian w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych odwołującego się z jego niezdolnością do pracy i z wystąpieniem z roszczeniem o długotrwałe świadczenia związane z chorobą. Co do odwołującego się bowiem dokonano zgłoszenia zmiany tytułu ubezpieczenia wstecznie ,już po utracie zdolności do pracy . Do końca 2024r. łączyła go z płatnikiem umowa zlecenia , ale nie był przy tym zgłoszony do ubezpieczenia chorobowego , które jest dobrowolne.
Wprawdzie nie można negować prawa pracodawcy do swobodnego podejmowania decyzji co do celowości zatrudniania pracowników, ale też nie można pomijać sytuacji, gdy decyzje te wywołują skutek finansowy dla podmiotu nie będącego stroną umowy o pracę i nie mającego wpływu na jej zawarcie. Takim podmiotem jest np. ZUS, który jest płatnikiem świadczeń z ubezpieczenia społecznego pracowników ,nawiązującego się z mocy prawa z chwilą zawarcia umowy o pracę .Z tego też względu za uzasadnione należy przyjąć, iż takie wątpliwe umowy o pracę mogą być przez ZUS zakwestionowane i podlegają kontroli Sądu.
Jest już utrwalone w orzecznictwie ,że co prawda rzeczą przedsiębiorcy jest zatrudnianie pracowników dla realizacji celów gospodarczych z tą działalnością związanych, lecz okoliczności te nie są obojętne dla organu rentowego, gdy ciężar utrzymania ubezpieczonego przerzucany jest na fundusze publiczne. Tak wypowiedział się
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25.01.2005 r. II UKN 141/04 (OSNC 2005 Nr.15 /235) i Sąd orzekający ten pogląd podziela.
Zgodnie z art. 6 ust.1 , art.11 ust.1 i art.12 ust.1 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2024r. poz. 497 ze zmianami) pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom : emerytalno- rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu. Stosownie do treści art.8 ust.1 cytowanej ustawy za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.
Zgodnie z art. 22 § 1, 1
1 i 2 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania, pracownika za wynagrodzeniem.
Stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez, pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem.
Cechy stosunku pracy, wynikające z art. 22 Kodeksu pracy wyróżniają go od innych stosunków prawnych. Decydującym kryterium odróżniającym umowę o pracę od innych umów jest świadczenie pracy określonego rodzaju – przez którą należy rozumieć zasadnicze obowiązki pracownika oraz miejsce i czas wykonywania pracy – pod kierownictwem pracodawcy. Pracownik obowiązany jest więc świadczyć pracę w zorganizowanym zespole pracowniczym, podporządkowanym pracodawcy w granicach wynikających z charakteru pracy i potrzeb pracodawcy oraz zastrzeżonych ustawowo praw pracownika.
Treścią umowy o pracę jest więc zobowiązanie się pracownika do wykonywania określonej pracy pod kierownictwem pracodawcy, za wynagrodzeniem. Umowa o pracę posiada cechy stosunku zobowiązaniowego - jest dwustronnie zobowiązująca, odpłatna i konsensualna.
Praca może być wykonywana także w ramach innych stosunków prawnych, jak na podstawie umowy o dzieło (art. 627 i nast. Kodeksu cywilnego) oraz umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług w typie zlecenia (art. 734 i nast. Kodeksu cywilnego).
Stosownie do art. 734 § l k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, przy czym do umowy o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.). W doktrynie panuje pogląd, że przedmiotem umowy o świadczenie usług jest dokonanie określonej czynności faktycznej, która nie musi prowadzić do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego rezultatu. Chodzi tu zatem o umowy zobowiązujące do dokonania jednej lub wielu czynności faktycznych (także stałego ich dokonywania).Należy jednak wskazać, iż stosunek pracy posiada szczególne cechy, które pozwalają na jego odróżnienie od innych w/w stosunków prawnych do niego zbliżonych, a mianowicie charakteryzuje się koniecznością osobistego wykonania pracy, podporządkowaniem pracownika pracodawcy, wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy i na jego ryzyko, a ponadto odpłatnością pracy.
W razie ustalenia, że w łączącym strony stosunku prawnym występowały elementy obce stosunkowi pracy (np. brak podporządkowania, brak obowiązku osobistego jej wykonywania), nie jest możliwa ocena, że zawarta została umowa o pracę.
O rodzaju zawartej umowy rozstrzyga przede wszystkim zgodna wola stron, gdyż przepis art. 22 § 1
1 Kodeksu pracy nie stwarza prawnego domniemania zawarcia umowy o pracę. Powstanie stosunku pracy bez względu na jego podstawę prawną wymaga zgodnych oświadczeń woli stron. Decydujące dla uznania jakiego rodzaju umowa została zawarta między stronami jest wola stron, co wynika z zasady swobody umów wyrażonej w art. 355 Kodeksu cywilnego.
Zakwalifikowanie umowy o świadczenie usług jako umowy o pracę wymaga uwzględnienia reguł wykładni oświadczeń woli, zwłaszcza, gdy nie występują zachowania stron sprzeczne z postanowieniami zawartej umowy cywilnoprawnej. Do osiągnięcia celu gospodarczego strony mogą zmierzać zarówno za pomocą umowy o pracę, jak i umowy zlecenia czy też innej umowy o świadczenie usług, stąd nie występuje normatywna dominacja umowy o pracę nad umowami o ściśle cywilnoprawnym charakterze.
Stosownie do zasady swobody umów wyrażonej w art. 355 Kodeksu cywilnego dla rozróżnienia ,zwłaszcza do sytuacji gdy cechy relacji prawnej są tak niewiele różniące się jak między umową o pracę i umową zlecenia decyduje wola stron zawarcia umowy określonej treści i zamiar wywołania określonych skutków prawnych będących następstwem zawarcia umowy.
W rozpoznawanej sprawie umowy obowiązujące między odwołującym się i płatnikiem od 12.10.2023r. zgodnie z ich obopólną wolą były umowami zlecenia . Nie przedstawiono wiarygodnych dowodów potwierdzających by doszło do zmiany sytuacji , która uzasadniałaby zmianę tytułu ubezpieczenia od 05.12.2024r.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym o ważności umowy o pracę nie decyduje zamiar dyktujący potrzebę jej zawarcia, ale to czy zawierając umowę strony miały zamiar wzajemnego zobowiązania się – pracownik do świadczenia pracy ,a pracodawca do dania mu pracy i wynagrodzenia za nią oraz czy umowa była w rzeczywistości realizowana. (
patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5.10.2005r sygn.akt I UK 32 /05 )
Wyrejestrowanie z ubezpieczeń społecznych z umowy zlecenia przed upływem okresu na jaki była zawarta i zgłoszenie do ubezpieczenia pracowniczego już po powstaniu niezdolności do pracy świadczy o instrumentalnym traktowaniu instytucji ubezpieczeń społecznych . Dla optymalizacji składek nie zgłoszono odwołującego się do ubezpieczeń z umowy zlecenia w pełnym zakresie ,bo pominięto ubezpieczenie dobrowolne chorobowe. Zgłoszono go zresztą dopiero po około pół roku funkcjonowania nowej spółki mimo ,że zaangażowany był w jej pracę od początku , bo powstanie tej spółki służyło właśnie kontynuacji działania poprzedniej . Z uwagi na jego doświadczenie i kwalifikacje był wręcz niezbędny dla funkcjonowania spółki. Mimo to nie zgłoszono go do ubezpieczeń pracowniczych odkąd powstała aktualna spółka , choć nie było żadnych przeszkód dla uregulowania kwestii zgłoszenia do ubezpieczeń w formie odpowiadającej rzeczywistej aktywności . Nie zawarto umowy o pracę nawet wtedy gdy kontrakt z 02.08.2024r. stawiał wymóg ,by wszystkie osoby pracujące przy remoncie ulicy były pracownikami .
W ocenie Sądu umowa o pracę w dniu 05.12.2024r. wcale nie była zawarta w tej dacie , a jedynie wytworzono dokument mający uzasadnić zmianę formy ubezpieczenia dokonaną już po powstaniu niezdolności do pracy. Nie przedstawiono żadnego argumentu uzasadniającego zawarcie umowy o pracę akurat od tej daty
( akurat w czwartek , na krótko przed upływem terminu obowiązywania umowy zlecenia) i to dopiero w trakcie negocjowania nowego kontraktu , podczas gdy nie zawarto umowy o pracę mimo wymogu zwartego w kontrakcie już realizowanym (dla (...) w W. ) Umowa o pracę zawarta została dla pozoru i przez to w myśl art.83 par 1 kpc jest nieważna.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał ,że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodnie z art. 477
14 § 1 k.p.c. orzeczono jak w pkt.1wyroku.
Orzeczenie w pkt 2 wyroku o kosztach zastępstwa procesowego wynika z zawartej w art. 98 par.1 i 3 kpc zasady odpowiedzialności za wynik procesu oraz z zastosowania par.9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w stawce dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązującej.( Dz.U.z 2023r. poz. 1935 ze zm.)
Sędzia Ewa Nowakowska
Hasła tematyczne: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
348 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 30 października 2025 r.
- Portal: 13 października 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.