Wyrok za uchylanie się od alimentów utrzymany po apelacji oskarżonego

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku V Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Węgorzewie z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt V K 168/24

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony X. O.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Oskarżony wyrokowi zarzucił:

1/ Obrazę przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku tj. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 374 par. 1 k.p.k. przez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, wydając wyrok bez przesłuchania oskarżonego, mimo że jego obecność na rozprawie była usprawiedliwiona chorobą,

2/ Obrazę art. 117 par. 2a k.p.k. przez przeprowadzenie rozprawy i zamknięcie przewodu sądowego pod nieobecność oskarżonego, pomimo istnienia usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa

3/ Obrazę art. 42 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 3 lit. c EKPC, poprzez procedowanie w sytuacji braku reprezentacji oskarżonego, wobec złożenia wypowiedzenia pełnomocnictwa przez dotychczasowego obrońcę oskarżonego przed ostatnią rozprawą,

4/ Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że oskarżony uchylał się od obowiązku alimentacyjnego w sposób zawiniony i uporczywy, podczas gdy jego sytuacja zdrowotna i faktyczna uniemożliwiała mu terminowe wywiązywanie się z tego obowiązku.

Niezasadny

Apelacja oskarżonego zasługiwała na nieuwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym, to przede wszystkim zauważyć należy, że zgromadzone w sprawie dowody Sąd meriti co do zasady poddał trafnej analizie i ocenie, zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 4 k.p.k. Także przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 k.p.k. i przekonująco uzasadnione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji prawidłowo zweryfikował tezy aktu oskarżenia w granicach niezbędnych dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego w zakresie zarzucanego mu zachowania. Stąd też odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów należy stwierdzić, że są one chybione. Zauważyć trzeba, że podnosząc tego rodzaju zarzuty skarżący faktycznie polemizuje z ustaleniami Sądu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają powody rozstrzygnięcia o winie X. O., a Sąd Okręgowy podziela przedstawioną tam argumentację. Apelacja w istocie nie wskazuje na takie okoliczności, które wnioski tego Sądu mogłaby skutecznie podważyć. W tej sytuacji nie ma potrzeby ponownego przytaczania całości argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i należy jedynie zaakcentować te elementy, które przemawiają za odmową podzielania stanowiska skarżącego.

W zakresie zarzutów oskarżonego dotyczących pozbawienia prawa do obrony, przeprowadzenia rozprawy i zamknięcia przewodu sądowego oraz procedowanie bez reprezentacji oskarżonego to są one chybione.

W tym zakresie należy zauważyć, że jak wynika z protokołu z dnia 10 kwietnia 2025 r., kiedy to oskarżony nie był obecny uwzględniono postulat o odroczenie rozprawy z uwagi na chorobę X. O. -k. 106; z protokołu rozprawy z dnia 27 maja 2025 r. wynika, że także wówczas oskarżony nie był obecny, ale na rozprawę stawił się jego obrońca z wyboru, który wnosił o prowadzenie rozprawy pod nieobecność X. O. – k. 111; oskarżony nie odebrał korespondencji zawiadamiającej go o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 2 września 2025 r., przy czym na rozprawie był, obecny jego obrońca z wyboru, który nie składał żadnych wniosków w zakresie nieobecności X. O. – k. 126. Wreszcie co do rozprawy z dnia 20 listopada 2025 r. kiedy to wydano zaskarżony wyrok, to w żaden sposób okoliczności wynikające z treści notatki jak na k. 140 nie mogą być uznane za stanowiące podstawę do odroczenia rozprawy.

W konsekwencji Sąd Okręgowy nie podzielił zawartych w apelacji zarzutów obrazy przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, jak i wywodów przytoczonych na ich poparcie oraz nie dopatrzył się obrazy wskazanych przepisów procedury karnej, które to uchybienia mogłyby rzutować na treść wydanego wyroku zwłaszcza w zakresie uznania winy oskarżonego.

W pełni również należało podzielić argumentację Sądu I instancji co do analizy i oceny zebranego i ujawnionego materiału dowodowego a także w ocenie Sądu Okręgowego te wyjaśnienia oskarżonego, w których wymieniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd I instancji słusznie wskazał, że zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że X. O. w okresie od 24 czerwca 2023 r. do 1 października 2024 r. uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, narażając osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Oskarżony przez okres ponad roku w utrzymywał okazjonalny kontakt ze swoimi dziećmi i mimo obowiązku nie łożył alimentów na ich utrzymanie, a małoletni P. O. oraz H. O. (2) pozostawali na wyłącznym utrzymaniu matki, która zmuszona została do znacznego wysiłku, by móc zaspokoić ich podstawowe potrzeby. Podkreślić należy, że H. O. (1) przeprowadziła się do N., gdzie mieszkała z dziećmi u swoich rodziców i podjęła tam pracę w zarobkową, ale jej zarobki nie były wystarczające do zaspokojenia potrzeb rodziny. W związku z tym, że oskarżony X. O. nie wywiązywał się z obowiązków alimentacyjnych, H. O. (1) złożyła wniosek o egzekucję świadczeń.

Tymczasem oskarżony, jest zdrowym ( k. 80 odw.) mężczyzną w sile wieku i jak sam twierdził z prac dorywczych uzyskiwał dochody rzędu 3500 zł miesięcznie – k. 80 a zatem miał dochody, które mógł i powinien przeznaczyć nie tylko na swoje utrzymanie, ale także na utrzymanie małoletnich pokrzywdzonych. Wprawdzie oskarżony przekazywał pewne kwoty na rzecz dzieci oraz drobną elektronikę, ale nie jest to jednoznaczne z obowiązkiem realizacji obowiązku alimentacyjnego.

O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Z uwagi na powyżej wskazane okoliczności nie uznano za zasadnych zarzutów skarżącego

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku V Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Węgorzewie z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt V K 168/24

utrzymano w mocy.

Zgodzić się należało z Sądem I instancji co do tego, że oskarżony umyślnie uchylał się od płacenia alimentów; miał on bowiem obiektywne możliwości aby się z tego obowiązku wywiązywać, przynajmniej w części .

Tymczasem swój obowiązek opieki nad dziećmi poprzez dostarczanie środków utrzymania X. O. faktycznie scedował na matkę oraz Państwo wypłacające alimenty w jego zastępstwie; kontakt z dziećmi oraz robienie im prezentów czy dawanie drobnych sum są oczywiście ważne z punktu widzenia wychowawczego, ale nie jest to równoznaczne z utrzymywaniem dzieci.

Nie budzi zatem wątpliwości, że X. O. swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycje zarzucanego mu czynu.

W ocenie Sądu Okręgowego także ukształtowana wyrokiem z dnia 20 listopada 2025 r. kara ograniczenia jest adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz stopnia społecznej szkodliwości jego czynu; winny ona spełnić wobec wymienionego cele określone w art. 53 kk i pozwolić na uświadomienie oskarżonemu, że jego zachowanie nie było prawidłowe oraz zapobiegnie podobnym działaniom w przyszłości.

Koszty procesu

Punkt II wyroku

Zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze albowiem przemawiają za tym jego warunki i właściwości osobiste.

ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Załącznik do formularza UK 2

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony X. O.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku V Zamiejscowy Wydział Karny z/s w Węgorzewie z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt V K 168/24

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie