Sąd utrzymał warunkowe umorzenie postępowania wobec S. U. w sprawie o konopie

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 17 czerwca 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 349/26

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1

Prokurator zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucił mu:

- obrazę przepisu prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niezastosowanie do prawidłowo ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, w sytuacji gdy ustalenia te w części obejmującej ilość posiadanego środka odurzającego, określonej jako znaczna, jednoznacznie wskazują na popełnienie przez oskarżonego przestępstwa określonego w art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a tym samym błędne uznanie, że oskarżony nie wyczerpał swoim zachowaniem znamion czynu określonego w art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, zagrożonego karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego tj. art. 66 § 2 k.k. poprzez jego niezastosowanie i wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, w sytuacji gdy ze wskazanego przepisu wynika, iż warunkowego umorzenia postępowania karnego nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności,

II. z ostrożności, na wypadek gdyby Sąd uznał, że kwalifikacja czynu zarzucanego oskarżonemu zastosowana przez Sąd I-ej instancji z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii jest prawidłowa, na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. i art. 438 pkt 3 k.p.k. wyrokowi temu zarzucam błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający na przyjęciu przez Sąd, iż wina i społeczna szkodliwość czynu, którego dopuścił się oskarżony, nie są znaczne, co w konsekwencji doprowadziło do warunkowego umorzenia postępowania karnego, podczas gdy w istocie nie uwzględnienie przez Sąd rodzaju i charakteru naruszonego przestępstwem dobra, rozmiaru realnie grożącej szkody, sposobu i okoliczności popełnienia czynu, wagi naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postaci jego zamiaru i motywacji wskazują jednoznacznie na fakt, iż wina i stopień społecznej szkodliwości przestępstwa jakiego dopuścił się oskarżony, nie jest nieznaczny, a co za tym idzie, nie zasługuje on na skorzystanie z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Częściowo zasadny

Apelacja prokuratora nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podniesione przez prokuratora zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego, jak i sformułowany z ostrożności procesowej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, nie dostarczają podstaw do zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego. W ocenie skarżącego ustalona w sprawie ilość ziela konopi innych niż włókniste, wynosząca 7,47 grama netto, stanowiła „znaczną ilość” środka odurzającego w rozumieniu art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U.2023.1939). Z tego też względu prokurator wywodzi, iż zachowanie oskarżonego nie mogło zostać zakwalifikowane jako wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 tej ustawy.

Niewątpliwie ustawodawca, posługując się w art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii znamieniem „znacznej ilości” nie określił tego zakresu za pomocą konkretnego kryterium wagowego, pozostawiając tym samym konieczność dokonania oceny tego pojęcia w odniesieniu do okoliczności konkretnego przypadku. Pojęcie to ma charakter ocenny i nie zostało powiązane z jedną, ściśle określoną wartością, której przekroczenie przesądzałoby o uznaniu danej ilości środka odurzającego za znaczą. Nie sposób zatem przyjąć, aby sama jednostka zabezpieczonej masy mogła stanowić wystarczającą i samodzielną podstawę do dokonania takiej kwalifikacji. Jak trafnie wskazuje prokurator, w orzecznictwie przyjmuje się, że przy ocenie powyższego znamienia istotne znaczenie może mieć liczba porcji, jakie można uzyskać z posiadanego środka odurzającego. Wskazuje się bowiem, że za znaczną może zostać uznana taka ilość środka, która pozwala na jednorazowe odurzenie się, bądź jednorazowe zaspokojenie potrzeb kilkudziesięciu osób. Do tego właśnie kryterium odwołuje się skarżący, podnosząc, że skoro z zabezpieczonego suszu możliwe było przygotowanie 31 dawek odurzeniowych, to ilość ta powinna zostać uznana za znaczą.

Powyższe stanowisko nie może zostać jednak zaakceptowane bez uwzględnienia pełnego kontekstu, w jakim to kryterium funkcjonuje w orzecznictwie. Liczba potencjalnych porcji nie stanowi bowiem samodzielnego miernika „znacznej ilości” i nie może automatycznie przesądzić o przypisaniu oskarżonemu czynu z art. 62 ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Stanowi ona jedynie jeden z elementów podlegających ocenie, który powinien zostać zestawiony z pozostałymi okolicznościami konkretnego przypadku. W tym kierunku wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 22 grudnia 2021 r., II AKa 52/21, wskazując, że: „Dominuje pogląd, zgodnie z którym miarą znaczności ilości środków narkotycznych jest jej stosunek do potrzeb jednego człowieka. Za znaczną uznaje się przy tym ilość wystarczającą do jednorazowego zaspokojenia potrzeb kilkudziesięciu osób - uzależnionych (niekiedy przyjmujących narkotyk po raz pierwszy), aczkolwiek pogląd ten ewoluuje i jest uzupełniany kryteriami dodatkowymi, jak rodzaj narkotyków (miękkie, twarde) i cel podejmowanych przez sprawcę czynności penalizowanych w odniesieniu do narkotyków (dla potrzeb własnych lub do dalszej dystrybucji)”. Przytoczone stanowisko prowadzi zatem do wniosku, iż sama liczba możliwych do uzyskania dawek odurzeniowych nie może być traktowana jako wyłączny wyznacznik definicji „znacznej ilości”. Kryterium to, choć niewątpliwie istotne wymaga każdorazowo odniesienia do rodzaju zabezpieczonego środka oraz celu jego posiadania. (zob. także Wyrok SN z 11.10.2017 r., III KK 73/17, OSNKW 2018, nr 1, poz. 7.) Dopiero uwzględnienie tych elementów pozwala na dokonanie prawidłowej oceny, czy ilość środka odurzającego w realiach konkretnej sprawy uzasadnia przyjęcie tego znamienia.

W realiach niniejszej sprawy nie można poprzestać zatem na samym ustaleniu, że zabezpieczony susz pozwalał na przygotowanie wielu dawek odurzających. Istotne pozostaje również to, że przedmiotem posiadania było ziele konopi innych niż włókniste, a zebrany materiał dowodowy nie dostarczał podstaw do przyjęcia, aby oskarżony posiadał ten środek w celu jego sprzedaży, udzielania innym osobom czy też wprowadzenia do obrotu. Przeciwnie, Sąd Rejonowy ustalił, że narkotyk był przeznaczony na własny użytek. Nie ujawniono również innych okoliczności wskazujących na przygotowanie narkotyku do dalszego obrotu.

Nie można przy tym podzielić stanowiska prokuratora, jakoby wskazane okoliczności pozostawały bez znaczenia dla oceny prawnej zachowania. Istotą konstrukcji mniejszej wagi, w rozumieniu art. 62 ust 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest ocena wszelkich istotnych elementów, a nie przypisanie decydującego znaczenia jednej wybranej okoliczności. (zob. Postanowienie SN z 05.04.2024 r., IV KK 6/24, Legalis nr 3063642, Wyrok SA w Gdańsku z 09.01.2020 r., II AKa 332/19, Legalis nr 2638312). O tym czy dany przypadek stanowi wypadek mniejszej wagi, decyduje całokształt okoliczności charakteryzujących zarówno same zachowanie sprawcy, jak i przedmiot oraz sposób działania. W tym kontekście znaczenie mają wskazane przez Sąd meriti ustalenia, które wskazują na incydentalny charakter czynu oskarżonego, w szczególności przyznanie się oskarżonego do winy, wyrażenie skruchy, dobrowolne wydanie posiadanego suszu oraz wykazanie, że przeznaczony był wyłącznie na własny użytek. Nie bez znaczenia pozostawały również motywy, jakimi kierował się oskarżony, wiążąc swoje zachowanie z trudną sytuacją zdrowotną i zawodową. Okoliczności te pozwalały na pełniejszą ocenę charakteru przypisanego mu zachowania i jego społecznej szkodliwości, a ich uwzględnienie przez Sąd Rejonowy nie oznaczało utożsamienia oceny czynu z oceną właściwości osobistych sprawcy. Stanowiły one bowiem element całościowej oceny wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia, czy zachowanie oskarżonego stanowiło wypadek mniejszej wagi.

Z przyjętą przez Sąd Rejonowy kwalifikacją prawną czynu pozostaje również w związku podniesiony przez prokuratora zarzut dotyczący art.66 § 2 ustawy. Skarżący wywodzi bowiem, że możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania pozostaje wyłączona z uwagi na zagrożenie karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Skoro jednak czyn oskarżonego prawidłowo zakwalifikowano z art. 62 ust 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zagrożenie to nie przekraczało granicy określonej w art. 66 § 2 k.k., a tym samym nie zachodziła wskazana przez skarżącego formalna przeszkoda do zastosowania tej instytucji.

Powyższe ustalenia pozostają również bezpośrednio istotne dla oceny kolejnego zarzutu apelacji, w którym prokurator zakwestionował przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że wina oskarżonego oraz społeczna szkodliwość przypisanego mu czynu nie są znaczne. Ocena ta nie została bowiem dokonana w oderwaniu od okoliczności charakteryzujących zachowanie oskarżonego, lecz stanowiła konsekwencję ich całościowego rozważenia, w tym także elementów, które przesądziły o zakwalifikowaniu czynu jako wypadku mniejszej wagi. Wbrew stanowisku skarżącego Sąd Rejonowy nie poprzestał przy tym na samym rodzaju popełnionego przestępstwa, lecz dokonał oceny zachowania oskarżonego z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w art. 115 § 2. W szczególności uwzględnił rodzaj i charakter naruszanego dobra, rozmiar wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, a także motywację sprawcy. Znaczenie dla tej oceny miało zatem nie tylko to, iż przedmiotem czynu było posiadanie środka odurzającego, ale również ilość i rodzaj zabezpieczonego narkotyku, jego charakter, przeznaczenie na własny użytek czy brak ustaleń wskazujących na zamiar udzielenia go innym osobom. Okoliczności te, oceniane łącznie, nie prowadzą do wniosku o bagatelizowaniu przez Sąd a quo rodzaju popełnionego przestępstwa, lecz wskazują, że w realiach niniejszej sprawy stopień naruszenia chronionego dobra oraz stopień zawinienia nie był na tyle daleko idący, aby uzasadniał odmowę zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania.

Tym samym brak jest podstaw do zakwestionowania trafności stanowiska Sądu Rejonowego, co uzasadnia utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.

Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Giżycku.

Niezasadny

W orzeczeniu Sąd I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu, przyjmując, iż czyn oskarżonego wypełnia znamiona art. 62 ust 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U.2023.1939)

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 17 czerwca 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 349/26

Utrzymano w mocy.

Wyrok uznano za słuszny albowiem z przyczyn wskazanych powyżej nie podzielono zarzutów w skarżącego.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt III wyroku

Koszty procesu

Punkt II wyroku

Korzy procesu za postepowanie odwoławcze na podstawie art. 636§1 kpk ponosi Skarb Państwa.

ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Załącznik do formularza UK 2

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 17 czerwca 2026 r. w sprawie II K 349/26

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie