- Sygnatura akt
- VII P 1073/24
- Sąd
- Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
- Wydział
- VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 27 listopada 2024 r.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Zasądzono
- 18 243 zł
- Opublikowano w portalu
- 28 sierpnia 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Praca i ZUS
© autorzy OpenStreetMap
Spór o wyrównanie wynagrodzenia, 18 tys. zł. Sąd zasądził
Przejdź do orzeczenia, 21 min czytania
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Zasądzono
- 18 243 zł
- Sąd
- Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Sygnatura
- VII P 1073/24
Treść orzeczenia około 21 minut czytania
Teza: W ocenie Sądu nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi pozostaje trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów
Sygn. akt VII P 1073/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
27 listopada 2024 roku
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący: sędzia Piotr Włodarczyk
Protokolant: stażysta Jakub Taraszewski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 roku w W.
sprawy z powództwa K. K.
przeciwko Sądowi Rejonowemu w Piasecznie
o wyrównanie wynagrodzenia
I. zasądza na rzecz K. K. od Sądu Rejonowego w Piasecznie następujące kwoty:
1. 4.556,07 zł (cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt sześć złotych siedem groszy) tytułem zaległego wynagrodzenia za 2021 rok wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot:
a. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 28 lutego 2021 roku do dnia zapłaty;
b. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 31 marca 2021 roku do dnia zapłaty;
c. 419,71 zł (czterysta dziewiętnaście złotych siedemdziesiąt jeden groszy) od dnia 30 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty;
d. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 31 maja 2021 roku do dnia zapłaty;
e. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 30 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty;
f. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 31 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;
g. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 31 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty;
h. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 30 września 2021 roku do dnia zapłaty;
i. 400,39 zł (czterysta złotych trzydzieści dziewięć groszy) od dnia 31 października 2021 roku do dnia zapłaty;
j. 356,21 zł (trzysta pięćdziesiąt sześć złotych dwadzieścia jeden groszy) od dnia 30 listopada 2021 roku do dnia zapłaty;
k. 422,47 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 31 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty.
2. 14.507,56 zł (czternaście tysięcy pięćset siedem złotych pięćdziesiąt sześć groszy) tytułem zaległego wynagrodzenia za 2022 rok wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot:
a. 1.082,66 zł (tysiąc osiemdziesiąt dwa złote sześćdziesiąt sześć groszy) od dnia 31 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty;
b. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 28 lutego 2022 roku do dnia zapłaty;
c. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 31 marca 2022 roku do dnia zapłaty;
d. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 30 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty;
e. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 31 maja 2022 roku do dnia zapłaty;
f. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 30 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty;
g. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 31 lipca 2022 roku do dnia zapłaty;
h. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 31 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty;
i. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 30 września 2022 roku do dnia zapłaty;
j. 1.116,94 zł (tysiąc sto szesnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 31 października 2022 roku do dnia zapłaty;
k. 1.271,48 zł (tysiąc dwieście siedemdziesiąt jeden złotych czterdzieści osiem groszy) od dnia 30 listopada 2022 roku do dnia zapłaty;
l. 1.182,32 zł (tysiąc sto osiemdziesiąt dwa złote trzydzieści dwa grosze) od dnia 31 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty;
m. 918,64 zł (dziewięćset osiemnaście złotych sześćdziesiąt cztery grosze) od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty.
3. 1.220,14 zł (tysiąc dwieście dwadzieścia złotych czternaście groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 lutego 2024 r. do dnia zapłaty tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od następujących kwot od dnia ich wymagalności do dnia ich zapłaty tj.:
a. 1.853,63 zł od dnia 31 stycznia 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 191,44 zł);
b. 1.853,63 zł od dnia 28 lutego 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 174,02 zł);
c. 1.853,63 zł od dnia 31 marca 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 154,74 zł);
d. 1.853,63 zł od dnia 30 kwietnia 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 136,70 zł);
e. 1.853,63 zł od dnia 31 maja 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 116,79 zł);
f. 1.853,63 zł od dnia 30 czerwca 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 98,13 zł);
g. 1.853,63 zł od dnia 31 lipca 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 80,08 zł)
h. 1.853,63 zł od dnia 31 sierpnia 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 59,55 zł);
i. 1.853,63 zł od dnia 30 września 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 41,77 zł);
j. 1.817,73 zł od dnia 31 października 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 23,53 zł);
k. 1769,89 zł od dnia 30 listopada 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 6,55 zł);
l. 1.665,95 zł od dnia 1 kwietnia 2023 roku do dnia 11 grudnia 2023 roku (kwota odsetek 136,84 zł).
II. zasądza na rzecz K. K. od Sądu Rejonowego w Piasecznie kwotę 2.700,00 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;
III. wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 18.243,00 zł (osiemnaście tysięcy dwieście czterdzieści trzy złote);
IV. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w W. nieuiszczone koszty sądowe.
Sędzia Piotr Włodarczyk
Uzasadnienie
Pozwem z dnia 21 lutego 2024 roku
(data nadania na poczcie -k.80) powódka A. A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o zasądzenie od pozwanego Sądu Rejonowego w Piasecznie:
- kwoty 4.556,07 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu wyrównania wynagrodzenia za 2021 rok
- kwoty 14.507,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu wyrównania wynagrodzenia za 2022 rok
- kwoty 1.220,14 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie wynagrodzeń w 2023 roku (
vide pozew, k. 3 – 11).
Nakazem zapłaty z dnia 06 marca 2024 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie uwzględnił roszczenie powódki w całości (
vide nakaz zapłaty, k. 82 – 83).
W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 22 marca 2024 roku
(data nadania na Poczcie -k.109) Sąd Rejonowy w Piasecznie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany nie kwestionował matematycznych wyliczeń powódki w zakresie zgłoszonych roszczeń. Natomiast zakwestionował powództwo co do zasady, w szczególności w zakresie przyznania odsetek i skapitalizowanych odsetek.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Powódka A. A. z dniem 21 września 2017 roku została powołana na stanowisko asesora sądowego Sądu Rejonowego w Piasecznie.
(dowód: okoliczność bezsporna, akt powołania na urząd Asesora Sądowego, k. 280 akt osobowych)
Powódka A. A. na podstawie postanowienia Prezydenta RP z dnia 13 grudnia 2021 r. objęła stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Piasecznie od dnia 17 stycznia 2022 r.
(dowód: okoliczność bezsporna, akt powołania na stanowisko sędziego k. 166 akt osobowych)
Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. wyniosło 5 024,48 zł.
(dowód: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 12 sierpnia 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2020 r. (M.P. z 2020 r. poz. 711)
Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 r. wyniosło 5 504,52 zł.
(dowód: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2021 r. (M.P. z 2021 r. poz. 730).
Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2022 r. wyniosło 6156,25 zł.
(komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2022 r.)
Zgodnie z Regulaminem Pracy obowiązującym w Sądzie Rejonowym w Piasecznie wynagrodzenie za pracę powódka otrzymywała raz w miesiącu, nie później niż 29 dnia miesiąca, za który powstawało prawo do wypłaty
(okoliczność bezsporna).
W roku 2021 pozwany ustalał, a następnie wypłacał powódce wynagrodzenie liczone od kwoty bazowej w wysokości 4839,24 zł brutto opierając się o art. 14 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, zaś w roku 2022 od kwoty bazowej w wysokości 5050,48 zł brutto na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022. W analogiczny sposób pozwany obliczył i wypłacił powódce dodatkowe wynagrodzenia roczne za 2021 i 2022. W kolejnym roku pozwany wypłacał powódce wynagrodzenie liczone od kwoty bazowej w wysokości 5.444,42 zł, wprost określoną w art. 8 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023.
(okoliczność bezsporna).
Miesięczne wynagrodzenie brutto A. A., obliczone według zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy wynosi 18.243,00 zł brutto.
(
dowód: zaświadczenie, k. 133)
Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie wyżej wskazanych dokumentów oraz kopii dokumentów, w tym akt osobowych powódki, których wiarygodności ani zgodności z oryginałem nie kwestionowała żadna ze stron postępowania, a podstaw ku temu nie znalazł z urzędu także Sąd.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo A. A. zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Strona pozwana w żaden sposób nie kwestionowała pod względem rachunkowym prawidłowości wyliczenia kwot dochodzonych przez powódkę i stanowiących różnice między wynagrodzeniem obliczonymi z pominięciem tzw. ustaw okołobudżetowych, a wynagrodzeniem obliczonymi na podstawie tychże norm prawnych, a także nie podważała prawidłowości wyliczenia wysokości skapitalizowanych odsetek za opóźnienie.
Zasady ustalania wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych, zostały uregulowane w
art. 91-91a w zw. z
art. 100 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 365 z późn. zm.). Wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje (art. 91 § 1 u.s.p.).
§ 1c art. 91 cyt. ustawy stanowi, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie
art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53), z zastrzeżeniem § 1d. Stosownie do § 1d cytowanego przepisu, jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § lc, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego – przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości. Z kolei art. 91 § 2 u.s.p. stanowi, że wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w § lc. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach, określa załącznik do ustawy. Zgodnie z art. 106y § 1 u.s.p. ww. ustawy wynagrodzenie zasadnicze asesora sądowego wynosi 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego.
W roku 2020, ustawodawca w epizodycznej regulacji –
ustawie z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020 r. poz. 2400), zmodyfikował ustrojowy schemat kształtowania wynagrodzenia sędziego, określając (art. 8), że podstawę jego wyliczenia stanowić będzie przeciętne miesięczne wynagrodzenie z II kwartału roku 2019 ogłaszane w trybie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Analogiczne rozwiązanie – stanowiące odstępstwo od uzależnienia wysokości wynagrodzenia sędziego od przeciętnego wynagrodzenia za II kwartał roku poprzedniego – powielono w
ustawie z 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2445). W kolejnym roku, ustawodawca zdecydował się powiązać wysokość wynagrodzenia sędziego z kwotą 5.444,42 zł, wprost określoną w art. 8 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Sąd pierwszej instancji wskazuje, że w wypadku zastosowania przepisów ustrojowych, pobory ustalano by w korelacji z kwotą 6.156,25 (przeciętne miesięczne wynagrodzenia w II kwartale 2022 r.). Z powyższego wynika, że w trzech kolejnych latach wprowadzono istotne i to niekorzystne z punktu widzenia zatrudnionego sędziego, odstępstwa w zakresie kształtowania jego wynagrodzenia. Jednocześnie ustawodawca nie dokonał zmian w ustawie ustrojowej, w tym formalnie nie zawiesił i nie uchylił żadnego z zawartych w niej przepisów. Oczywistym jest, iż w sytuacji wątpliwości dotyczącej mocy obowiązującej przepisów o sprzecznej treści, zawartych w aktach prawnych wydanych w różnym czasie i w wypadku, gdy przepisy późniejsze nie uchylają wcześniejszych, należy przyznać prymat przepisowi późniejszemu (lex posteriori derogat legi priori) – uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r., I PZP 12/03 nie publ, wyrok z dnia 12 kwietnia 1994 r.,
I (...) 12/94, OSNAPiUS 1994/4/61, z dnia 21 czerwca 1994 r.,
I PRN 38/94, OSNAPiUS 1994/10/162). Nie oznacza to jednakże, iż sąd pozbawiony jest prawa do oceny, czy "nowe" regulacje pozostają w zgodności z normami rangi konstytucyjnej.
W ocenie Sądu, skoro Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, jej przepisy stosuje się bezpośrednio, zaś sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (
art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), to istnieje możliwość samodzielnego dokonania przez Sąd oceny zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją na użytek rozpoznawanej sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2016 r.,
III KRS 45/12, G. nr 2288955).
Obowiązkiem sądów jest wymierzanie sprawiedliwości (
art. 10 ust. 2 i
art. 175 ust. 1 Konstytucji). Sędzia nie może stosować ustaw bez uwzględnienia kontekstu konstytucyjnego. W konsekwencji, w jednostkowej sprawie, sąd może odmówić stosowania przepisu ustawy lub rozporządzenia, jeżeli stwierdzi jego sprzeczność z prawem hierarchicznie wyższym. Nie narusza to kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, który ma inny przedmiot orzekania (
art. 188 Konstytucji) – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 r.,
III PK 87/11 LEX nr 1619703. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo, że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym.
W ocenie Sądu, od czasu wejścia w życie noweli z 20 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 459) wynagrodzenia sędziów ustalane są jako niewaloryzowany iloczyn przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale roku poprzedzającego i stosownego mnożnika, podczas gdy wcześniej był to, podlegający waloryzacji, iloczyn kwoty bazowej i owego mnożnika. Ustawodawca przyjął więc – jako instrument urealniania płac – nie waloryzację, lecz koncepcję progresywnego wynagrodzenia, stanowiąc jednocześnie, że w razie zmian niekorzystnych (obniżenia się wynagrodzenia w II kwartale w stosunku do roku poprzedniego) wynagrodzenia sędziów pozostają na niezmienionym poziomie (art. 91 § 1d u.s.p.). Zdaniem Sądu, oczywistym celem tych przepisów jest uniezależnienie wysokości wynagrodzeń sędziów, mających odpowiadać godności urzędu (
art. 178 ust. 2 Konstytucji), od wahań koniunktury gospodarczej, w tym przejściowych trudności finansowych kraju. Sędziowie są jedyną grupą zawodową w Polsce, której Konstytucja gwarantuje prawo do wynagrodzenia "odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków".
Art. 178 ust. 2 ustawy zasadniczej wyznacza, chociaż w sposób mało precyzyjny, pewien konieczny standard, który musi być respektowany przez ustawodawcę przy ustalaniu ustawowych zasad wynagradzania sędziów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2000 r., sygn.
P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Powiązanie wynagrodzeń sędziów z przeciętnym wynagrodzeniem – chroni je przed związanym z inflacją spadkiem siły nabywczej, a dzięki mechanizmowi swoistej samoczynnej podwyżki wynagrodzenia zasadniczego i dodatków funkcyjnych – gwarantuje, że wynagrodzenie wzrośnie w wypadku dobrej kondycji gospodarki narodowej. Celem mechanizmu jest nie tylko odniesienie wynagrodzeń sędziów do obiektywnego wskaźnika, ale i uniezależnienie procesu ich ustalania od ingerencji władzy wykonawczej i ustawodawczej.
Przy takim założeniu, przyjąć należy, że zmiana zasad wynagradzania w epizodycznych ustawach okołobudżetowych, jawi się jako oczywiście sprzeczna z
art. 178 ust. 2 Konstytucji. W tym kontekście powód słusznie powołuje argumentację zawartą w uzasadnieniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2012 roku wydanego w sprawie
K 1/12.
Konstrukcja sporu w wymienionej sprawie była co do zasady analogiczna. Kwestionowaną ustawą okołobudżetową ustawodawca unormował bowiem podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego oraz sędziego Sądu Najwyższego (art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1) w roku 2012, w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2010 roku. Odstąpiono tym samym od ogólnej zasady ustalenia wynagrodzenia w korelacji do przeciętnego wynagrodzenia z II kwartału roku poprzedniego. W sferze faktycznej wynagrodzenia tej grupy pozostały w 2012 roku na tym samym poziomie, co w 2011 roku Trybunał Konstytucyjny uznał zakwestionowaną regulację, polegającą w istocie na jednorocznym "zamrożeniu" wynagrodzeń, za zgodną z Konstytucją. W dużej mierze, jak uzasadniał, stanowisko to było efektem incydentalnego charakteru rzeczonego rozwiązania oraz uwzględniało trudną sytuację finansową państwa, zagrażającą równowadze budżetowej, stanowiącej wartość konstytucyjną, konkurencyjną wobec wartości określonych w
art. 178 Konstytucji. Jednocześnie organ uszczegółowił warunki, od wystąpienia których uzależniona jest skuteczność następczych działań legislacyjnych ustawodawcy. W ocenie Trybunału:
- wynagrodzenia powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość ze strony władzy wykonawczej,
- wynagrodzenia powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową, nie mniejszą, niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej,
- w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia powinny być bardziej, niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami,
-niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowi
art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia).
Trybunał podkreślił, że w demokratycznym państwie prawa, opartym na trójpodziale władz, nie jest dopuszczalne, by jedna z nich, była przez pozostałe władze osłabiana, co mogłoby w konsekwencji prowadzić do uzależnienia od pozostałych władz i obniżać jej autorytet. Wskazano w szczególności, że zamrożenie wynagrodzeń może być tolerowane tylko wyjątkowo i nie może w żadnym wypadku stać się systematyczną praktyką.
Już tylko w oparciu o powołane konstatacje, w ocenie Sądu nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi pozostaje trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów. Jak wskazują ustalenia w przedmiotowej sprawie, powódka w przeciągu roku, w związku z postanowieniami ustaw okołobudżetowych, "utraciła" prawie 10 tys. złotych.
W ocenie Sądu, takie działanie ustawodawcy całkowicie przeczy zasadzie z
art. 178 Konstytucji. Niekorzystna zmiana w zakresie wynagradzania sędziów w latach 2020 – 2023, nie daje pogodzić się również z
art. 2 ustawy zasadniczej.
Zgodnie z jego treścią Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W świetle tej zasady, adresaci norm prawnych mają prawo oczekiwać, że regulacje prawne nie będą zmieniane na ich niekorzyść w sposób arbitralny, w oderwaniu od innych uchwalanych w tym samym okresie regulacji prawnych. Z jednej strony prawodawca odchodzi od ukształtowanych, stabilnych zasad wynagradzania sędziów, z drugiej zaś podwyższa uposażenia innych grup zawodowych.
Dla przykładu, "ograniczenia budżetowe" nie przeszkodziły przyjęciu rozwiązań zawartych w
ustawie z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która zmieniła
ustawę z 21 listopada 2021 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1282, ost.zm. Dz. U. z 2021 r. poz. 1834). Ustawa nowelizująca i nowe
rozporządzenie Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 1960) weszły w życie 1 listopada 2021 roku. Ze wskazaną datą wprowadzono istotne zmiany dotyczące wynagrodzeń osób wchodzących w skład organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz diet radnych, zwiększając wartość ich uposażeń. Minimalne wynagrodzenie ww. osób nie może być niższe niż 80% maksymalnego wynagrodzenia określonego dla poszczególnych stanowisk w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 tejże ustawy. Ustalono przy tym, że maksymalne wynagrodzenie na danym stanowisku stanowi suma maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalnego poziomu dodatku funkcyjnego, a w przypadku wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), starostów oraz marszałków województwa także kwoty dodatku. Po drugie podniesiono poziom maksymalnego wynagrodzenia ww. osób decydując, że nie może ono przekroczyć w okresie miesiąca 11,2-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw. Przed nowelizacją maksymalny poziom nie mógł przekroczyć 7 krotności kwoty bazowej. W ustawie budżetowej na rok 2021 kwota ta została określona na poziomie 1.789,42 zł. Oznacza to wzrost maksymalnego wynagrodzenia z 12.525,94 zł na 20.041,50 zł. Ustawa nowelizująca dokonała także zmian we wszystkich trzech ustrojowych ustawach samorządowych w zakresie maksymalnego poziomu diet przysługujących radnym. Po nowelizacji wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4 krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów
ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658). Tym samym maksymalna dieta radnego może wynieść 4.294,61 zł zamiast dotychczasowych 2.684,13 zł (1,5 krotności kwoty bazowej). Także w tym przypadku znowelizowane przepisy mają zastosowanie do ustalania wysokości diet od dnia 1 sierpnia 2021 r. Na mocy
rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 2021 r., (Dz. U. z 2021 r. poz. 1394) z dniem 1 sierpnia 2021 r. zmieniono rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad wynagradzania osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe. Jego zapisy w sposób istotny zwiększyły mnożniki kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalenia wartości uposażenia osób nim objętych. Wreszcie z mocy
ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834) ze skutkiem od 1 listopada 2021 roku zwiększono wartość uposażenia Prezydenta RP. Biorąc pod uwagę opisane nowelizacje, zdaniem Sądu trudno mówić o konsekwencji ustawodawcy i korelacji między uzasadnieniem ustaw okołobudżetowych, a faktyczną sytuacją gospodarczą. Dowolność i uznaniowość działania prawodawcy stanowi jednoznaczne odstępstwo od zasady wynikającej z
art. 2 Konstytucji.
Reasumując, w ocenie Sądu przepisy okołobudżetowe, stanowiące podstawę wypłacanego powódce wynagrodzenia w spornym okresie są sprzeczne z omówionymi
art. 178 ust. 2 i
art. 2 ustawy zasadniczej. Przy czym, Sąd nie pozbawia ustawodawcy prawa do kształtowania wynagrodzenia osób zatrudnionych w szeroko rozumianej sferze publicznej, w tym sędziów. Zdaniem Sądu, wprowadzenie ewentualnych zmian winno nastąpić w drodze nowelizacji ustawy ustrojowej, nie zaś w oparciu o epizodyczne, z istoty swej jednorazowe regulacje okołobudżetowe.
W rezultacie powyższych rozważań Sąd uznał za uzasadnione wyrównanie wynagrodzenia za sporny okres powódce zgodnie z brzmieniem art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych.
O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 k.c. zasądzając je od dnia następującego po dniu wymagalności roszczenia.
Z przyczyn wskazanych powyżej zasadne było również powództwo o zapłatę skapitalizowanych odsetek od nieterminowo wypłacanego przez pozwanego powódce wynagrodzenia w 2023 roku, zgodnie z przedłożonymi przez stronę powodową obliczeniami. Podkreślenia wymaga, że w w/w wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. (wydanym w sprawie K 1/23) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 8 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, ze zm.) jest niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pozwany wypłacając powódce wynagrodzenie w zaniżonej wysokości w oparciu o sprzeczną z konstytucją regulację ustawy „okołobudżetowej” pozostawał w opóźnieniu. Stosownie do art. 481 k.c. okoliczność, że zwłoka była spowodowana wprowadzeniem do systemu prawnego sprzecznego z konstytucją postanowienia ustawowego, a nie następstwem zdarzeń, za które ponosi odpowiedzialność dłużnik, nie wyłącza jego odpowiedzialności za następstwa w postaci konieczności zapłaty ustawowych odsetek za opóźnienie. Dlatego też nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony w sprzeciwie przez stronę pozwaną zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego w zakresie żądania skapitalizowanych odsetek.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c i obciążył pozwanego kosztami zastępstwa procesowego powoda w całości. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.700 zł na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, zgodnie z art. 98 § 1
1 k.p.c., o czym orzeczono w pkt II wyroku.
Orzeczenie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje oparcie w treści art. 477
2 § 1 k.p.c., w myśl którego zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika (punkt III wyroku).
Sąd na podstawie art. 102 k.p.c. przejął na rachunek Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie nieuiszczone koszty postępowania w pkt IV wyroku. Powódka wygrała niniejsze postępowanie w przeważającej części. Podkreślenia jednak wymaga, że pozwany nie miał i nie ma żadnego wpływu na proces legislacyjny, w tym na treść przepisów kolejnych ustaw okołobudżetowych, a jako dysponent środków budżetowych przekazywanych na realizacje wynagrodzeń i uposażeń prokuratorów - nie ma możliwości ustalania ich w innej wysokości, niż zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
SSR Piotr Włodarczyk
Zarządzenia:
1. Odnotować uzasadnienie w systemie;
2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego (PI);
3. Odpis wyroku (bez stwierdzenia prawomocności) doręczyć bezpośrednio pozwanemu (Poczta), zgodnie z wnioskiem Prezesa SR w Piasecznie z dnia 4 grudnia 2024 r.
Sędzia Piotr Włodarczyk
T., 16 grudnia 2024 r.
639 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 27 listopada 2024 r.
- Portal: 28 sierpnia 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie powstały automatycznie z metryki i sentencji. Orzeczenie może być nieprawomocne.