Oskarżony M. I. skazany na 2 lata za ciężki uszczerbek na zdrowiu B. T.

Ustalenie faktów

M. I.

w dniu 30 stycznia 2022 r. przy ul. (...) w W., spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu B. T. poprzez zadawanie mu ciosów w twarz, lewą powierzchnię głowy i inne powierzchnie ciała, powodując u pokrzywdzonego obrażenia w postaci ciężkiego urazu czaszkowo-mózgowego z wieloodłamowymi złamaniami kości czaszki, krwiakami przymózgowymi i śródmózgowymi, a ponadto zasinienia i zadrapania na głowie i kolanach, co skutkowało następowymi i utrzymującymi się niedosłuchem ucha lewego, porażeniem nerwu twarzowego lewego zaburzeniami motoryki mięśni oraz organicznymi zaburzeniami osobowości, które to obrażenia stanowią ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu,

tj. o czyn z art. 156 § 1 pkt 2 kk

W dniu 30 stycznia 2022 r. do sklepu (...) przy ul. (...) w W., w którym na stanowisku sprzedawcy zatrudniona była X. X., przyszedł M. I. wraz z B. T.. Obydwaj mężczyźni znali się od lat dziecięcych, wychowywali się „na jednym osiedlu”. Tego wieczoru mieli pomóc X. X. przy wynoszeniu starych mebli z zaplecza sklepu. Następnie do sklepu przyszedł także znany im z widzenia - R. I.. Po niedługim czasie pomiędzy M. I. a R. I., jeszcze na terenie sali sprzedażowej, doszło do szamotaniny. Obydwu mężczyzn próbowała rozdzielić X. X.. Do szarpaniny dołączył też B. T.. Po chwili sytuacja uspokoiła się. Kiedy R. I. udał się do toalety, M. I. i B. T. znaleźli się na zapleczu sklepu. Tam doszło pomiędzy nimi do kłótni, w trakcie której M. I., zadając B. T. ciosy pięścią, spowodował jego upadek. R. I., słysząc hałas, skierował się ponownie na zaplecze, gdzie zastał leżącego na podłodze B. T. z zakrwawioną głową, z ucha leciała mu krew. Zwrócił się wtedy do X. X., aby ta niezwłocznie wezwała pogotowie ratunkowe.

Protokół oględzin rzeczy – nagrań z monitoringu wraz płytą

B. T. doznał obrażeń ciała w postaci ciężkiego urazu czaszkowo-mózgowego z wieloodłamowymi złamaniami kości czaszki, krwiakami przymózgowymi i śródmózgowymi, a ponadto zasinienia i zadrapania na głowie i kolanach, co skutkowało następowymi i utrzymującymi się niedosłuchem ucha lewego, porażeniem nerwu twarzowego lewego zaburzeniami motoryki mięśni oraz organicznymi zaburzeniami osobowości.

Obrażenia te powstały w mechanizmie urazów tępych godzących w twarz i w lewą powierzchnię głowy.

W dniu przyjęcia pokrzywdzonego do szpitala zastosowano leczenie operacyjne, po operacji pokrzywdzony był zaintubowany i wentylowany mechanicznie do 10 lutego 2022 r., w dniu 21 lutego 2022 r. przeniesiony został do oddziału neurologicznego, 26 lutego 2022 r. wykonano plastykę kości czaszki celem uzupełnienia ubytku potrepanacyjnego.

Ocena dowodów

Częściowo wyjaśnienia M. I.

Wyjaśnienia oskarżonego w części, w której potwierdzał on, że „bił się z B.”, że „bili się pięściami” (k. 59), czy też, że doszło między nimi do kłótni i szarpaniny – w świetle obrażeń jakie odniósł pokrzywdzony, jak również w świetle zapisu z monitoringu poprzedzającego zdarzenia, jakie nastąpiły na zapleczu, a na których widać szarpaninę oskarżonego i R. I., do której to dołączył także B. T., uznać należało za wiarygodne. W ocenie Sądu, także przyznanie przez oskarżonego „do zaistniałej sytuacji” (k. 464) ocenić należało jako odpowiadające rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia.

częściowo

zeznania X. X.

Depozycje świadka w zakresie, w jakim potwierdziła ona, że pomiędzy oskarżonym a B. T. doszło do kłótni i że „oskarżony uderzył czymś pokrzywdzonego”, wskutek czego ten ostatni leżał nieprzytomny na podłodze i krwawił (k. 467) korespondowały z zeznaniami R. I. i tym, w jakim stanie znalazł się pokrzywdzony. Świadek nie pamiętała wprawdzie, że zdarzenie to poprzedziła szamotanina pomiędzy oskarżonym a R. I., do której to włączył się także B. T., niemniej po odtworzeniu zapisu monitoringu jednoznacznie rozpoznała uczestniczące w tej szarpaninie osoby (k. 469) i tej okoliczności nie zaprzeczała. Niepamięć tych szczegółów wynikała zdaniem Sądu z upływu czasu oraz dynamiki tego zdarzenia.

zeznania R. I.

Depozycje świadka były spójne i konsekwentne. Świadek nie ujawnił wprawdzie, ani będąc przesłuchiwanym w krótkim czasie po zdarzeniu, ani następnie konfrontowany z X. X., że zanim doszło do zdarzenia na zapleczu, kilkanaście minut wcześniej doszło też do szarpaniny pomiędzy nim a oskarżonym, do czego następnie dołączył też pokrzywdzony, oraz że mężczyzn próbowała rozdzielić X. X.. Nie pozbawiało to waloru wiarygodności jego zeznań w tym zakresie, w jakim negował on obecność innych mężczyzn w sklepie, i w jakim wskazywał, gdzie on sam znajdował się w chwili, gdy M. I. i B. T. byli na zapleczu. Jako w pełni spójne ocenić należało także jego depozycje w tej części, w jakiej opisywał, że usłyszany przez niego hałas dobiegał z zaplecza, że wchodząc do tego pomieszczenia zastał pokrzywdzonego leżącego na podłodze, zakrwawionego, że udzielał mu pomocy, starając się by nie stracić z nim kontaktu, że wezwał też X. X., aby ta zadzwoniła po pogotowie ratunkowe.

nagrania z monitoringu sklepowego. Materiał cyfrowy nie noszący śladów celowej ingerencji w treść jego zapisu, pozwalający na częściowe odtworzenie okoliczności poprzedzających inkryminowane zdarzenie.

dokumentacja medyczna. Dowody nie budzące wątpliwości co do prawdziwości i rzetelności zawartych w nich danych, gromadzonych na bieżąco wraz z realizowanymi procedurami medycznymi.

opinia sądowo-lekarska. Opinia sporządzona przez biegłego dysponującego odpowiednią wiedzą i doświadczeniem zawodowym w dziedzinie, w której stawiane mu były pytania. Biegły opinię wydał na podstawie obszernej dokumentacji medycznej złożonej do akt na etapie postępowania przygotowawczego, co pozwoliło mu na sformułowanie wniosków końcowych, które były stanowcze i jasne. Wnioski końcowe tej opinii, jako że były należycie umotywowane, Sąd w pełni podzielił.

opinia sądowo-psychiatryczna. Biegli rzetelnie i wyczerpująco przedstawili wnioski co do stanu psychicznego oskarżonego w czasie popełnienia czynu w oparciu o wnikliwą analizę materiałów zgromadzonych w aktach sprawy i badanie ambulatoryjne oskarżonego. Opinia sporządzona przez specjalistów w swojej dziedzinie, legitymujących się odpowiednią wiedzą i doświadczeniem, nie budziła zastrzeżeń Sądu.

protokoły oględzin rzeczy; protokoły oględzin osób;

protokoły zatrzymania osób. Dokumenty urzędowe, sporządzone przez funkcjonariuszy w ramach powierzonych im obowiązków, nie budzące wątpliwości co do prawidłowości i rzetelności zawartych w nich informacji.

Częściowo

wyjaśnienia M. I.

Wyjaśnienia oskarżonego twierdzącego początkowo, że w zdarzeniu udział brali jacyś jeszcze dwaj mężczyźni, czy też że pokrzywdzony rozpylił gaz, w reakcji na co oskarżony miał go odepchnąć czy też uderzyć i odepchnąć, w wyniku czego ten upadł (k. 284-284v), stanowiły li tylko przyjętą linię obrony, mającą czy to całkowicie przerzucić odpowiedzialność na rzekomo innych sprawców, czy też wskazywać na to, że to pokrzywdzony był winien tej sytuacji.

zeznania X. X.

Zeznania świadka złożone jako pierwsze w kilka godzin po zdarzeniu (k. 21v), w których wskazywała na pojawienie się dwóch mężczyzn, awanturze, którą miała słyszeć, nie zostały przez nią podtrzymane, Świadek tłumaczyła tę zmianę depozycji wprawdzie swoim stanem emocjonalnym, w jakim się znajdowała, jej zdenerwowaniem, niemniej z racji tego, że łączyła ją wówczas bliska relacja z oskarżonym, treść tych depozycji mogła zmierzać do odsunięcia od oskarżonego podejrzeń o pobicie. Istotne jest natomiast to, że świadek konsekwentnie następnie utrzymywała, że nie było żadnych obcych mężczyzn na zapleczu sklepu (k. 123 i 468).

Depozycje z etapu postępowania przygotowawczego nie dawały też podstaw do stwierdzenia, kto ewentualnie miałby użyć gazu pieprzowego, wprawdzie stwierdziła ona, że czuła rozpylony gaz (k. 123), niemniej na okoliczność tę nie wskazywał R. I. przesłuchiwany drugiego dnia po zdarzeniu (k. 73v-74), ani też później z nią konfrontowany (k. 124).

zeznania M. M.

Depozycje świadka opierały się wyłącznie na pierwszej relacji pochodzącej od M. I. i X. X., po tym jak w ramach pełnionej służby jako funkcjonariusz Policji przybył na miejsce zdarzenia. Świadek nie miał zatem własnych spostrzeżeń co do tego, jaki miało ono przebieg. To, co zeznał, opierało się natomiast na depozycjach osób, które następnie z pierwotnie przedstawionej wersji tego zdarzenia się wycofały. Stąd też nie zachodziła potrzeba bezpośredniego przesłuchania świadka i poprzestano na ujawnieniu jego zeznań z postępowania przygotowawczego.

zeznania B. T.

Depozycje pokrzywdzonego w zakresie, w jakim tyczyć się miały przebiegu zdarzenia, nie wnosiły do sprawy żadnych okoliczności z uwagi na to, że odniesione przez niego obrażenia spowodowały u niego niepamięć nie tylko co do tego, co się wydarzyło na zapleczu, ale także odnośnie okoliczności bezpośrednio to zdarzenie poprzedzających.

Podstawa prawna wyroku

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Punkt I wyroku

M. I.

Odpowiedzialność karną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kk ponosi sprawca, który powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci innego - niż pozbawienie człowieka wzroku, słuchu, mowy czy zdolności płodzenia - ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała. Przestępstwo to ma zatem charakter skutkowy. Do jego istoty należy bowiem wystąpienie skutku w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, odpowiadającego jednej z opisanych w tym przepisie postaci. Od strony przedmiotowej znamiona tego przestępstwa realizować będzie natomiast każde zachowanie, które stanowić może podstawę obiektywnego przypisania skutku w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Strona podmiotowa obejmuje zaś w typie podstawowym z § 1 umyślność w obu postaciach zamiaru, a zatem wtedy gdy sprawca ma zamiar wywołania określonego skutku, jak i wtedy gdy go przewiduje i na to się godzi.

Odnoszą powyższe do niniejszej sprawy, zauważyć należy, iż biegły sporządzający opinię sądowo-lekarską opisał doznane przez pokrzywdzonego obrażenia, jak też wyjaśnił mechanizm ich powstania, wskazując, że były to urazy tępe, umiejscowione w twarz i w lewą powierzchnię głowy. Wyjaśnił również, że powstały one w wyniku uderzeń zadawanych ze znaczną siłą lub/i dynamicznego upadku na twardą powierzchnię. Wypowiadając się odnośnie do mechanizmu powstania obrażeń, podkreślić trzeba, że do biegłego sądowego nie należy ustalanie stanu faktycznego w zakresie tego, czy pokrzywdzony został tylko uderzony czy też jedynie upadł na twardą powierzchnię, czy też nastąpiły obydwie sytuacje, lecz kwestia ta leży po stronie sądu. Biegły ma – bazując na swojej wiedzy specjalistycznej – wypowiedzieć się co do możliwych mechanizmów powstania określonych obrażeń, co też w niniejszej opinii zostało zrealizowane. Z ustaleń Sądu, opartych częściowo na wyjaśnieniach oskarżonego przyznającego, że się z pokrzywdzonym bił (k. 464), na zeznaniach X. X., która odnośne zdarzenie zapamiętała to jako bójkę, że słyszała trzaski i huki (k. 123), że wie, że M. I. czymś pokrzywdzonego uderzył (k. 465), zaś R. I. usłyszał hałas, jakby coś się zbiło (k. 73v) i konfrontując to z obrażeniami, jakie zostały stwierdzone u pokrzywdzonego, w pełni uzasadnione jest ustalenie, że obrażenia te powstały w wyniku umyślnego działania oskarżonego, dla którego skutki w postaci opisanych przez biegłego obrażeń były przewidywalne. Sprawca zadając bowiem ciosy o znacznej sile w okolice twarzy i lewej powierzchni głowy, powodując tym upadek na twarde podłoże, ma pełne podstawy przewidywać, że skutkować one będą one takich charakterem następstw jak stwierdzone u pokrzywdzonego. Sprawca nie musi konkretyzować w swojej świadomości, które z ujętych w dyspozycji art. 156 § 1 kk następstw to wywoła, gdyż zamiar ten może przyjąć postać tzw. zamiaru ogólnego (

vide wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II AKa 1/16). Każdy dysponujący przeciętnym zasobem wiedzy i doświadczenia życiowego człowiek, zdaje sobie bowiem sprawę z tego, że zadawanie drugiej osobie silnych uderzeń w tak ważną dla zdrowia i podatną na urazy część ciała, jaką jest głowa, może spowodować ciężkie obrażenia ciała, że może to przybrać postać choroby realnie zagrażającej życiu.

Kary, środki karne, przepadek, środki kompensacyjne i

ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE

M. I.

Punkt I wyroku, czyn I

Oskarżonemu wymierzona została kara 2 lat pozbawienia wolności przy zastosowaniu instytucji nadzwyczajnego jej złagodzenia. Zgodnie bowiem z art. 60 § 2 pkt 1 kk Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w szczególnie uzasadnionych wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa, w szczególności jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona, względnie pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody.

W niniejszej sprawie taki szczególnie uzasadniony przypadek wystąpił. Oskarżony i pokrzywdzony są osobami, które znają się od dzieciństwa, wychowywali się na „jednym podwórku”. Po tym zdarzeniu, pokrzywdzony i oskarżony pojednali się, oskarżony przeprosił pokrzywdzonego, ten zaś przeprosiny przyjął. Strony zawarły ugodę w ramach mediacji, ustaliły wysokość zadośćuczynienia oraz sposób jego zapłaty. Pokrzywdzony przyznał, że powrócił już do całkowitego zdrowia, następstwa tego zdarzenia całkowicie się cofnęły.

Z tych względów, kara 3 lat pozbawienia wolności przewidziana za czyn z art. 156 § 1 kk byłaby zdaniem Sądu niewspółmiernie surowa.

Stąd stosując regułę przewidzianą w art. 60 § 6 pkt 2 kk, Sąd wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności. Sąd kierował się przy tym dyrektywami wymiaru kary określonymi w art. 53 kk, mając na względzie wysoki stopień społecznej szkodliwości tego czynu, którego następstwa dla pokrzywdzonego wprawdzie ustąpiły, ale wymagały długiej rekonwalescencji. Jako okoliczność obostrzającą jej wysokość Sąd uznał uprzednią karalność oskarżonego, jak i działanie pod znacznym wpływem alkoholu. Okolicznością łagodzącą był natomiast szczery żal i przeproszenie pokrzywdzonego, o czym świadczy dalsze utrzymywanie przez nich wzajemnych kontaktów.

Orzeczona wobec oskarżonego kara musi być jednakowoż odpowiednio też dolegliwa, skoro wcześniejsze nieizolacyjne kary nie odniosły względem niego pokładanego w nich celu. Kara ta musi też spełniać funkcje prewencji generalnej, kształtować świadomość prawną społeczeństwa, jednoznacznie wskazując, że istotne naruszenie dóbr chronionych prawnie spotykać się będzie z odpowiednią reakcją.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

M. I.

Punkt II wyroku, czyn I

Na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej w pkt I-ym kary pozbawienia wolności zaliczono oskarżonemu rzeczywisty okres pozbawienia go wolności w tej sprawie od dnia 30 stycznia 2022 roku od godz. 4:00 do dnia 31 stycznia 2022 roku do godz. 20:11

M. I.

Punkt III wyroku, czyn I

Na podstawie art. 230 § 2 kpk zwrócono oskarżonemu dowody rzeczowe opisane w wykazie dowodów rzeczowych i śladów kryminalistycznych nr (...) pod poz. 1-5, jako przedmioty zbędne dla postępowania.

M. I.

Punkt IV wyroku, czyn I

Na podstawie art. 230 § 2 kpk zwrócono pokrzywdzonemu B. T. dowody rzeczowe opisane w wykazie dowodów rzeczowych i śladów kryminalistycznych nr (...) pod poz. 6-12, jako przedmioty zbędne dla postępowania.

Koszty procesu

Punkt IV wyroku

Na podstawie art. 627 kpk zasądzono od oskarżonego M. I. na rzecz oskarżyciela posiłkowego B. T. kwotę 1.680 zł (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów ustanowienia przez niego pełnomocnika.

Punkt V wyroku

Na podstawie art. 626 § 1 kpk, art. 627 kpk oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r.

o opłatach w sprawach karnych

zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.347,50 zł (złotych jeden tysiąc trzysta czterdzieści siedem złotych 50/100) tytułem zwrotu części wydatków, obejmujących koszty wydania opinii sądowo-lekarskiej oraz ryczałt za doręczenia i konwój oraz kwotę 300,00 zł (trzysta złotych 00/100) tytułem opłaty, a w pozostałej części na podstawie art. 624 § 1 kpk oskarżony został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Oskarżony, będąc aktualnie osadzonym w jednostce penitencjarnej, ma istotnie ograniczone możliwości zarobkowania, stąd poniesienie tych należności w pełnej wysokości nie byłoby możliwe.