Wzory świetlnych dekoracji bez dowodu na prawa autorskie. Sąd oddalił wniosek spółki o informacje

postanowienia z dnia 1 lipca 2021 r.

Wnioskodawca (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) wniósł o wezwanie uczestnika (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) do udzielenia informacji o sieciach dystrybucji dekoracyjnych elementów świetlnych, których projekty zostały zamieszczone pierwotnie w katalogu firmy (...) Sp. z o.o. na sezon 2011/2012 i oznaczone w tym katalogu numerami od (...) do (...) dla elementów słupowych i od (...) do (...) dla elementów linowo-elewacyjnych (zwanych dalej: wzory), to jest informacji dotyczących:

a) wskazania, jakie numery wzorów zostały zamieszczone w Katalogu Wzorów Świątecznych Uczestnika na sezon 2018/2019,

b) wskazania, jakie numery wzorów zostały zamieszczone w Katalogu Wzorów Świątecznych Uczestnika na sezon 2020/2021,

c) ilości wyprodukowanych, zamówionych i sprzedanych dekoracyjnych elementów świetlnych wyprodukowanych w oparciu o wzory w latach 2018-2021,

d) nabywców i wysokości cen otrzymanych przez uczestnika za elementy wyprodukowane w oparciu o wzory w latach 2018-2021 ze wskazaniem: roku sprzedaży, numeru wzoru, nabywcy, sprzedanej ilości, uzyskanej ceny i numerów dokumentów księgowych (umowy, zamówienia, faktury).

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że w latach 2013-2018 uczestnik produkował i sprzedawał produkty w oparciu o wzory mimo braku uregulowania sytuacji prawnej w drodze umowy z wnioskodawcą i braku zapłaty na jego rzecz jakiegokolwiek wynagrodzenia za korzystanie ze wzorów, które zostały opracowane w ramach obowiązków pracowniczych i w godzinach pracy pracowników wnioskodawcy, wobec czego zamierza on wystąpić przeciwko uczestnikowi z powództwem o zapłatę należności licencyjnych należnych z tytułu korzystania ze wzorów i w tym celu potrzebuje uzyskać informacje niezbędne do określenia zakresu naruszenia jego praw i wysokości należności licencyjnych.

W odpowiedzi na wniosek o wezwanie do udzielenia informacji uczestnik wniósł o oddalenie wniosku i zasądzenie od uprawnionej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek uczestnik podniósł, że wnioskodawca nie wykazał, by wzory zamieszczone w poszczególnych katalogach podlegały ochronie prawnoautorskiej oraz by to jemu przysługiwały prawa autorskie do tego rodzaju wytworów.

Sąd ustalił, co następuje.

Wnioskodawca (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 21 czerwca 2001 r. Wspólnikami wnioskodawcy pozostają obecnie D. P. oraz P. U., zaś prezesem jego zarządu jest X. P.. Przedmiotem przeważającej działalności wnioskodawcy jest produkcja konstrukcji metalowych i ich części (dane o wnioskodawcy w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego – fakty, o których informacja jest powszechnie dostępne w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Uczestnik(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 16 lipca 2004 r. Do 2013 r. wspólnikiem uczestnika był wnioskodawca. Wspólnikiem wnioskodawcy pozostaje obecnie S. R., a prezesem jego zarządu jest D. A.. Uczestnik w okresie 2011 r. do 2013 r. działał pod firmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Przedmiotem przeważającej działalności uczestnika jest produkcja elektrycznego sprzętu oświetleniowego (dane o uczestniku w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego – fakty, o których informacja jest powszechnie dostępne w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

W katalogu „(...), na którym znajduje się słowno-graficzny znak towarowy „(...)”, przedstawiono projekty świetlnych elementów dekoracyjnych. Na ostatniej stronie katalogu umieszczono następujące zdanie: „Wszystkie projekty zamieszczone w katalogu są chronione przepisami o prawie autorskim i może zostać wykorzystane wyłącznie za zgodą firmy (...) Sp. z o.o.” (wydruk skanu katalogu (...) – k. 110-118).

W katalogu (...), na którym znajduje się słowno-graficzny znak towarowy (...), przedstawiono projekty świetlnych elementów dekoracyjnych. Na ostatniej stronie katalogu umieszczono następujące zdanie: „Wszystkie projekty zamieszczone w katalogu są chronione przepisami o prawie autorskim i może zostać wykorzystane wyłącznie za zgodą firmy (...) Sp. z o.o.” (wydruk skanu katalogu (...) – k. 15-29).

Uczestnik posługiwał się w obrocie katalogami projektów świetlnych elementów dekoracyjnych w tym m.in. w latach 2020/2021. Na tylnej okładce katalogu na sezon 2021/2021 umieszczono zdanie: „Wszystkie projekty zamieszczone w katalogu są chronione przepisami o prawie autorskim i mogą zostać wykorzystane wyłącznie za zgodą firmy (...) Sp. z o.o.”. Na ostatnich stronach katalogów znajdujących się na k. 30-58 oraz 59-72 znajdują się zdania odpowiednio: „Wszystkie projekty zamieszczone w katalogu są chronione przepisami o prawie autorskim i mogą zostać wykorzystane wyłącznie za zgodą firmy (...) Sp. z o.o.” i „Wszystkie projekty zamieszczone w katalogu są chronione przepisami o prawie autorskim i mogą zostać wykorzystane wyłącznie za zgodą firmy (...) Sp. z o.o.” (wydruk skanów katalogów – k. 30-58 i 59-72, katalog dotyczący sezonu 2020/2021 – k. 104).

W dniu 16 października 2018 r. wnioskodawca skierował do uczestnika pismo zatytułowane „Wycofanie zgody na wykorzystanie wzorów elementów świetlnych”. W piśmie tym wnioskodawca wskazał, że wycofuje zgodę udzieloną uczestnikowi na wykorzystanie wszystkich elementów świetlnych znajdujących się w katalogu (...) Sp. z o.o. na sezon 2011/2012 (pismo z dnia 16 października 2018 r. – k. 14).

W dniu 7 grudnia 2020 r. wnioskodawca wezwał uczestnika do zapłaty kwoty 105.000 zł tytułem wynagrodzenia za korzystanie z wzorów dekoracyjnych elementów świetlnych, do których autorskie prawa majątkowe przysługiwać miały wnioskodawcy, gdyż wzory te były tworzone przez jego pracowników w latach 1995-2011 (wezwanie do zapłaty z dnia 7 grudnia 2020 r. – k. 87-88).

Sąd zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 479

113 § 1 k.p.c., na wniosek uprawnionego, jeżeli wykaże on w sposób wiarygodny okoliczności wskazujące na naruszenie, sąd może przed wszczęciem postępowania w sprawie o naruszenie lub w jego toku aż do zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji wezwać naruszającego do udzielenia informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług, jeżeli jest to niezbędne dla dochodzenia roszczenia.

Norma art. 479

118 § 1 k.p.c. stanowi, że sąd, uwzględniając wniosek, określa termin udzielenia informacji, ich rodzaj i zakres, a także zasady zapoznania się z nimi przez uprawnionego. Informacji udziela się pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Według art. 479

115 § 1 k.p.c., wezwanie do udzielenia informacji, o których mowa w art. 479

113, dotyczy wyłącznie:



informacji o firmie, miejscu zamieszkania lub siedzibie i adresie producentów, wytwórców, dystrybutorów, dostawców oraz innych poprzednich posiadaczy, od których lub na rzecz których nastąpiło nabycie lub zbycie towarów, korzystanie z usług lub ich świadczenie, jak również przewidywanych hurtowników i detalistów tych towarów lub usług;



informacji o ilości wyprodukowanych, wytworzonych, wysłanych, otrzymanych lub zamówionych towarów lub świadczonych usług, jak również cenach otrzymanych w zamian za towary lub usługi;



w szczególnie uzasadnionych okolicznościach innych informacji, które są niezbędne do wykazania wysokości roszczenia.

Wniosek o udzielenie informacji stanowi odrębne

sui generis żądanie procesowe, które ze swej istoty nie ma charakteru materialnoprawnego, zaś jego celem jest ułatwienie uprawnionego dochodzenia przysługujących mu roszczeń w zakresie ustalenia rozmiaru doznanej przez niego szkody lub też bezpodstawnie pobranych przez naruszyciela korzyści (por. J.R. Antoniuk,

Postępowanie o udzielenie informacji w związku z naruszeniem własności intelektualnej jako rodzaj postępowania cywilnego, PS 2014, nr 11-12, s. 144-163).

Prawo do informacji w dziedzinie własności intelektualnej ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegawczego oddziaływania prawa, ponieważ efekt prewencyjny zależy w dużej mierze od tego, jak potencjalny naruszyciel ocenia ryzyko wykrycia naruszenia. Dostęp do informacji niewątpliwie zwiększa to ryzyko. W przypadku sporów dotyczących naruszeń praw własności intelektualnej dla zapewnienia równowagi stron w procesie konieczne jest odejście od zasad ogólnych dostarczania dowodów i współdziałania stron, dopiero bowiem współdziałanie pozwanego w zakresie dostarczania informacji może wprowadzić równowagę sił stron występujących w procesie i uczciwe postępowanie (por. A. Tischner,

Odpowiedzialność majątkowa za naruszenie prawa do znaku towarowego, Warszawa 2008, s. 265).

Norma art. 479

116 k.p.c. stanowi, że wniosek o udzielenie informacji powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać:



wykazanie w sposób wiarygodny okoliczności wskazujących na naruszenie prawa własności intelektualnej;



określenie informacji, które są przedmiotem wezwania;



określenie obowiązanego oraz wskazanie okoliczności, z których może wynikać, że dysponuje on informacjami objętymi wnioskiem;



wykazanie, że informacje są konieczne do określenia źródła lub zakresu naruszenia prawa.

Sąd nie podziela wyrażonego w doktrynie poglądu, zgodnie z którym wiarygodne wykazanie okoliczności to nic innego jak jego uprawdopodobnienie, a wiarygodność nie oznacza pewności zaistnienia faktu, pewność ta wynika dopiero z udowodnienia faktu, jeżeli więc w art. 479

113 § 1 k.p.c. jest mowa o wykazaniu w wiarygodny sposób okoliczności wskazujących na naruszenie prawa, to znaczy, że ustawa zadowala się uprawdopodobnieniem tychże okoliczności w miejsce ich udowodnienia (por. A. Jakubecki,

Wezwanie do udzielenia informacji w postępowaniu odrębnym w sprawach własności intelektualnej, PPC 2020, nr 3, s. 490).

Prawidłowej interpretacji pojęcia wykazania w sposób wiarygodny okoliczności wskazujących na naruszenie prawa własności intelektualnej należy dokonywać, odwołując się do brzmienia dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 157, str. 45, zwanej dalej „dyrektywa”), która w art. 8 ust. 1 stanowi, iż państwa członkowskie zapewniają, że w kontekście postępowania sądowego dotyczącego naruszenia prawa własności intelektualnej oraz w odpowiedzi na uzasadnione żądanie powoda właściwe organy sądowe mogą nakazać przedstawienie informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług naruszających prawo własności intelektualnej przez naruszającego i/lub jakąkolwiek inną osobę. Zgodnie z tezą 14 preambuły dyrektywy prawo do informacji ma być stosowane do naruszeń dokonywanych na skalę handlową, a więc działań podejmowanych w celu czerpania bezpośredniego lub pośredniego zysku gospodarczego.

Wskazać także należy, że ustawodawca w przypadku, właściwych wyłącznie postępowaniu w sprawach własności intelektualnej, zabezpieczenia środka dowodowego oraz wyjawienia lub wydania środka dowodowego wymaga uprawdopodobnienia roszczenia i okoliczności. Przyjmując paradygmat racjonalnego ustawodawcy, nie można dojść do wniosku, że prawodawca zrównuje pojęcie wykazania z uprawdopodobnieniem, gdyby tak bowiem było, nie istniałaby potrzeba sięgania po pojęcie wykazania, na co wskazuje § 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), który stwierdza, że do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami.

Pojęcie wykazania pojawia się w k.p.c. m.in. na gruncie art. 126 § 1 pkt 5 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenie, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów, art. 235

1 k.p.c. stanowiącego, że we wniosku o przeprowadzenie dowodu strona jest obowiązana oznaczyć dowód w sposób umożliwiający przeprowadzenie go oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane tym dowodem, art. 235

2 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., według którego sąd może w szczególności pominąć dowód mający wykazać fakt bezsporny, nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy lub udowodniony zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy lub też nieprzydatny do wykazania danego faktu, art. 236 k.p.c. stwierdzającego, iż w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu sąd oznaczy środek dowodowy i fakty, które mają nim zostać wykazane, a w miarę potrzeby i możliwości – także termin i miejsce przeprowadzenia dowodu czy też na gruncie art. 458

9 § 7 zd. 1 k.p.c., według którego fakty, które miałyby zostać wykazane dowodami wyłączonymi przez umowę dowodową, sąd może ustalić na podstawie twierdzeń stron, biorąc pod rozwagę całokształt okoliczności sprawy.

Powyższe oznacza, że wykazywanie faktów i okoliczności możliwe jest wyłącznie za pomocą dowodów (środków dowodowych), a zatem wykazanie okoliczności w sposób wiarygodny, o czym mowa w art. 479

116 k.p.c., wymaga ich udowodnienia, nie zaś ich uprawdopodobnienia (tak m.in. E. Stefańska [w:] M. Manowska (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Art. 478-1217, wyd. IV).

Przyjąć zatem należy, że art. 479

116 pkt 1 k.p.c. wymaga od uprawnionego udowodnienia okoliczności (1), które to okoliczności wskazywać muszą na naruszenie konkretnego prawa własność intelektualnej (2).

Mając na względzie przedstawiony przez wnioskodawcę materiał dowodowy, Sąd stwierdził, że nie zdołał on udowodnić okoliczności wskazujących na naruszenie przysługujących mu praw własności intelektualnej.

Zgodnie z zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1062 zwanej dalej „pr. aut.”), przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Dla zakwalifikowania danego dobra niematerialnego jako przedmiotu prawa autorskiego należy wykazać, że jest po pierwsze – rezultatem pracy człowieka, po drugie – przejawem działalności twórczej jako uzewnętrznionego rezultatu procesu intelektualnego, po trzecie – ma indywidualny charakter, po czwarte – jest ustalony. Poprzez ustalenie utworu rozumie się przy tym nie utrwalenie poprzez nadanie postaci materialnej, tylko uzewnętrznienie umożliwiające jego identyfikację oraz poznanie przez inne jak autor osoby. Utwory spełniające te cechy podlegają ochronie niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Nieistotne są także zamiar ich stworzenia, przeznaczenie oraz ewentualna użyteczność (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt I CSK 513/18, LEX nr 3044356).

Za przedmiot prawa autorskiego uznaje się tylko taki przejaw ludzkiej aktywności, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania. Przedmiot zatem praw autorskich posiada cechę nowości (oryginalności), której stopień nie ma zasadniczego znaczenia. Warunkiem uznania określonego rezultatu za utwór w ujęciu cytowanego powyżej przepisu jest samodzielne stworzenie przez jego twórcę oznaczonego bytu niematerialnego utrwalonego w dowolny sposób. Jednocześnie wypada zaznaczyć, że nie każdy przejaw działalności twórczej może być uznany za utwór, a jedynie tylko taki przejaw, który posiada cechę go indywidualizującą. Indywidualny charakter utworu występuje, gdy jest w nim odciśnięte osobiste piętno twórcy, w taki sposób, że jest on niepowtarzalny (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt V AGa 652/18, Legalis).

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 pr. aut., przedmiotem prawa autorskiego są utwory wzornictwa przemysłowego.

W orzecznictwie wskazuje się, że przesłanki twórczości i indywidualności w przypadku utworów wzornictwa przemysłowego powinno się oceniać m.in., mając na względzie formę plastyczną w zakresie dekoracji, kształtu, koloru czy też faktury bez konstrukcji technicznej i technologii wyrobu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt III CSK 209/08, LEX nr 560576).

Jednakże ocena czy sporne wzory świetlnych elementów dekoracyjnych są utworami w rozumieniu pr. aut., w tym w szczególności utworami wzornictwa przemysłowego, na podstawie zaoferowanego przez wnioskodawcę nie jest możliwa. Zauważyć bowiem należy, że wnioskodawca nie wykazał w istocie, których wzorów dotyczyć miał jego wniosek. Wnioskodawca wskazywał we wniosku na wzory zamieszczone pierwotnie w katalogu firmy (...) Sp. z o.o. na sezon 2011/2012 i oznaczone w tym katalogu numerami od (...) do (...) dla elementów słupowych i od (...) do (...) dla elementów linowo-elewacyjnych. Katalog ten znajduje się na k. 15-29. W katalogu nie umieszczono jednakże wzorów o numerach (...) i (...), co oznacza, że nie istnieje zakres dla elementów słupowych, na który powoływał się wnioskodawca. W przypadku elementów linowo-elewacyjnych w katalogu znalazł się jedynie element o numerze (...) (k. 25), a zatem nie wyznaczono w prawidłowy sposób początku zakresu dla elementów linowo-elewacyjnych. Przyjmując korzystne dla wnioskodawcy rozumienie żądania, Sąd uznał, iż miał on na myśli wszystkie wzory o numerach mieszczących się we wspomnianych zakresach, gdyby zakresy te rzeczywiście istniały przy założeniu, że numery wzorów byłyby określane przez następujące po sobie całkowite liczby naturalne, które nie są przy tym np. liczbami pierwszymi. Innymi słowy, Sąd przyjął, że wniosek dotyczył wszystkich wzorów istniejących i mieszczących się w zakresach od (...) do (...) dla elementów słupowych i od (...) do (...) dla elementów linowo-elewacyjnych. Przy takim założeniu jednak stwierdzić należy, że znaczna większość wzorów świetlnych elementów dekoracyjnych, których ochrony domaga się wnioskodawca, nie została przedstawiona w katalogu firmy (...) Sp. z o.o. na sezon 2011/2012, co umożliwia ich ocenę jako utworów przez pryzmat regulacji pr. aut.

Przyjmują zaś – jedynie hipotetycznie na użytek dalszych rozważań, że sporne wzory świetlnych elementów dekoracyjnych są utworami w rozumieniu pr.aut. – wskazać należy, że według art. 79 ust. 1 pkt 1 pr. aut. uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać zaniechania naruszania od osoby, która naruszyła te prawa.

Legitymację czynną do wystąpienia z powództwem o naruszenie autorskich praw majątkowych, a więc i z wnioskiem o wezwanie do udzielenia informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług ma twórca, jego następca prawny (nabywca praw autorskich majątkowych, spadkobierca) lub podmiot pierwotnie nabywający prawa autorskie (pracodawca w przypadku oprogramowania komputerowego – art. 74 ust. 3 pr. aut.), jak również licencjobiorca wyłączny (w zakresie objętym umową licencyjną), chyba że umowa licencyjna stanowi inaczej (art. 67 ust. 4 pr. aut.) P. Podrecki [w:] Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, red. D. Flisak, Warszawa 2015, art. 79, LEX; J. Błeszyński [w:] Prawo autorskie. System Prawa Prywatnego, tom 13, red. J. Barta, Warszawa 2017, art. 79, Legalis; J. Barta, R. Markiewicz [w:] M. Czajkowska-Dąbrowska, Z. Ćwiąkalski, K. Felchner, E. Traple, J. Barta, R. Markiewicz,

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, Warszawa 2011, art. 79, LEX).

Wnioskodawca podnosił, że sporne wzory były tworzone przez jego pracowników, zostały opracowane w ramach ich obowiązków pracowniczych i w godzinach pracy, wobec czego wnioskodawcy przysługują do nich autorskie prawa majątkowe.

Według art. 12 ust. 1 pr. aut., jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.

Aby utwór miał charakter pracowniczy i znajdowała zastosowanie regulacja przewidziana we wskazanym artykule nie wystarcza jakikolwiek związek łączący powstanie utworu ze stosunkiem pracy; niezbędne jest, aby stworzenie utworu nastąpiło w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Chodzi o te przypadki, gdy stworzenie danego dzieła należało do zakresu zadań (obowiązków) pracownika. Obowiązki takie mogą być sprecyzowane w samej umowie o pracę, w bezpośrednich poleceniach służbowych (jednak tylko tych, które zostały wydane w granicach obowiązków pracowniczych danego twórcy), regulaminach dotyczących własności intelektualnej, układach zbiorowych i normach wewnątrzzakładowych, planach działalności danej jednostki, np. planach tematycznych. Nie jest natomiast wystarczającą podstawą do stwierdzania pracowniczego charakteru utworu przygotowanie utworu w czasie pracy twórcy oraz tolerowanie przez twórcę faktu eksploatowania bez porozumienia z nim utworu przez zakład pracy. Dla kwalifikacji utworu jako utworu pracowniczego nie jest zatem wystarczające, aby pozostawał on jedynie w związku organizacyjnym, czasowym, miejscowym ze świadczeniem pracy lub jego stworzenie możliwe było dzięki warunkom stworzonym przez pracodawcę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt V ACa 422/11, LEX nr 1120395, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt III APa 7/12, LEX nr 1217657, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt I ACa 227/08, LEX nr 516549).

Dyspozycja art. 12 pr. aut. przepisu znajduje zastosowanie do przypadków, w których umowa o pracę nie stanowi inaczej. Pochodne nabycie autorskich praw majątkowych do utworu pracowniczego następuje w normatywnie określonych granicach wyznaczonych przez cel umowy o pracę i zgodny zamiar stron. Konstytutywnym warunkiem przejścia autorskich praw majątkowych na pracodawcę jest przyjęcie utworu. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1998 r., sygn. akt I PKN 196/98, OSNP 1999/14/454, J. Ożegalska-Trybalska [w:]

Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych [w:]

Ustawy autorskie. Komentarze. Tom I, red. R. Markiewicz, Warszawa 2021, art. 12, uwaga 3, 14 i 15 LEX).

Z powyższego wynika, że wnioskodawca, wskazując, iż nabył autorskie prawa majątkowe do wzorów świetlnych elementów dekoracyjnych, powinien był wykazać stworzenie wzorów przez osobę będącą pracownikiem w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm. zwanej dalej „k.p.”), co nastąpiłoby w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy oraz przyjęcia utworu przez wnioskodawcę. Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Wnioskodawca nie udowodnił, że zawarł umowy o pracę z jakimikolwiek osobami. Nietrafnie wskazywał wnioskodawca, iż przedkładanie umów o pracę na etapie rozpoznawanego wniosku jest niecelowe, ponieważ nie wynika z nich wprost, który z projektantów stworzył określony wzór.

Wnioskodawcy nawet na etapie przedprocesowym, dążąc do uprawdopodobnienia czy też udowodnienia istnienia utworu pracowniczego, winien przedstawić przede wszystkim stosowne umowy o pracę czy także inne dokumenty prywatne wskazujące na powstanie utworów pracowniczych. Jak przy tym wyżej wskazano, o utworze pracowniczym można mówić jedynie wtedy, gdy został on stworzony w granicach obowiązków pracowniczych danego twórcy, których źródła, co prawda, można poszukiwać w bezpośrednich poleceniach służbowych, lecz także w umowach o pracę, regulaminach dotyczących własności intelektualnej, układach zbiorowych i normach wewnątrzzakładowych lub planach działalności danej jednostki. Nie było przy tym w niniejszej sprawie istotne, czy z umów o pracę wynika, który z projektantów stworzył określony wzór, ale czy stworzenie takiego wzoru w ogóle mieściło się w zakresie jego obowiązków pracowniczych, gdyż, jeżeli utwór został stworzony poza granicami obowiązków pracowniczych, to pracodawca nie nabywa do takiego utworu żadnych praw. Bez znaczenia byłoby przy tym, iż, jak podnosił wnioskodawca, wzory zostały stworzone przez pracowników w czasie ich zatrudnienia i w czasie pracy, gdyż nie musi to świadczyć o tym, że zostały on stworzone w ramach obowiązków pracowniczych.

Za nieistotny dla rozpoznawanej sprawy w kontekście utworów pracowniczych uznać należało fragment katalogu załączony przez wnioskodawcę do pisma z dnia 14 maja 2021 r., gdyż z faktu, że nieokreślona osoba na katalog 2009/2010 naniosła czarnym piskiem adnotacje odnośnie powierzchni spornych wzorów, nie świadczy o tym, że sporne wzory zostały stworzone przez pracowników wnioskodawcy.

Skoro zatem wnioskodawca nie wykazał stworzenia wzorów przez pracownika w rozumieniu kodeksu pracy, co nastąpiłoby w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy oraz, co oczywiste, przyjęcia utworu, to tym samym nie mógł on nabyć autorskich praw majątkowych do wzorów świetlnych elementów dekoracyjnych na gruncie art. 12 pr. aut.

Wnioskodawca nie udowodnił także, aby nabył prawa do wskazanych wyżej wzorów w jakikolwiek inny sposób. Okoliczność, iż w katalogach wzorów umieszczano zdania, o tym, że majątkowe prawa autorskie przysługują wnioskodawcy, a także i uczestnikowi, pozostają bez znaczenia, gdyż oświadczenia takie są na gruncie pr. aut irrelewantne i nie wywołują żadnych skutków prawnych.

Wobec ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługują autorskie prawa majątkowe do wzorów dekoracyjnych elementów świetlnych, za nieistotne uznać należało poczynione przez wnioskodawcę i uczestnika rozważania dotyczące umowy licencyjnej niewyłącznej, albowiem wnioskodawca nie mógł w takiej sytuacji skutecznie udzielić uczestnikowi upoważnienia do korzystania z wzorów zgodnie z zasadą

nemo plus iuris in alium transfere potest quam ipse habet, a więc zawrzeć z nim umowy licencyjnej, która skutecznie upoważniałaby uczestnika do korzystania ze spornych wzorów.

Mając powyższe na względzie, uznać należało, że wnioskodawca nie udowodnił okoliczności, które to okoliczności wskazywać musiały na naruszenie konkretnego prawa własność intelektualnej, co skutkować musiało oddaleniem wniosku, o czym orzeczono jak w pkt 1 postanowienia.

W pkt 2 postanowienia Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 737,00 zł tytułem kosztów postępowania o wezwanie do udzielenia informacji, na którą złożyła się kwota 720,00 zł tytułem wynagrodzenie pełnomocnika uczestnika na podstawie § 20 w zw. z § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnikowi uczestnika pełnomocnictwa na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1154 z późn. zm.). Wobec braku uregulowania w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych wysokości stawki minimalnej w sprawie o wezwanie do udzielenia informacji Sąd, kierując się dyspozycją § 20 tegoż rozporządzenia, uznał, że sprawą najbardziej zbliżoną do wniosku o wezwanie do udzielenie informacji, ze względu na jej charakter, stopień skomplikowania oraz konieczny nakład pracy pełnomocników stron, jest sprawa o ochronę praw autorskich, o której mowa w § 8 pkt 2 cytowanego wyżej rozporządzenia.

Sędzia Jarosław Antoniuk