Wody smakowe w podobnych butelkach. Sąd oddalił wniosek o zabezpieczenie

postanowienia z dnia 2 września 2020 r.

Wnioskodawcy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialności Spółka komandytowa z siedzibą w C. oraz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w L. na podstawie art. 730 i 730

1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1010 z późn. zm.; dalej jako u.z.n.k.), wnieśli o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przeciwko uczestnikowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w E. o zaniechanie przez uczestnika sprzedaży napojów pod nazwą (...)’(...) w stosowanych przez uczestnika opakowaniach, bardzo podobnych do sprzedawanych przez uprawnionych renomowanych napojów o nazwie (...) poprzez zakazanie uczestnikowi do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sprzedaży napojów pod nazwą (...)’(...) w stosowanych przez uczestnika opakowaniach posiadających następujące cechy:

a) taliowana butelka z przezroczystego tworzywa sztucznego z nakrętką typu sport cap (tzn. posiadającą ustnik do picia bezpośrednio z butelki zakryty przezroczystą nasadką) z termokurczliwą etykietą typu sleeve (tzn. otaczającą ściśle niemal całą boczną powierzchnię butelki);

b) wyeksponowana nazwa handlowa napoju zawierająca słowo (...), przy czym litery w słowie (...) są większe niż jakiekolwiek pozostałe litery umieszczone na etykiecie;

c) znajdujące się na etykiecie stylizowane przedstawienia zwierząt morskich takich jak rekin, delfin, ośmiornica, rozgwiazda, czy krab;

d) znajdujące się na etykiecie przedstawienia wody z elementami takimi jak krawędź wody, bąbelki, krople;

e) znajdujące się na etykiecie przedstawienia owoców (malin, truskawek i innych) zanurzonych w wodzie;

f) kolorystyka etykiety charakteryzująca się wykorzystaniem barw niebieskiej, czerwonej, jasnozielonej, białej oraz występowaniem elementów ażurowych (przezroczystych), przez które widać przezroczysty napój znajdujący się w butelce.

Ponadto wnioskodawcy wnieśli o przeprowadzenie dowodów z załączonych do wniosku dokumentów i fotografii na okoliczności w nim wskazane, zagrożenie obowiązanemu przez Sąd, na podstawie art. 756

2 k.p.c., nakazaniem zapłaty na rzecz każdego z uprawnionych kwoty 5.000 zł dziennie na wypadek naruszenia obowiązków określonych postanowieniem o udzieleniu zabezpieczenia, wyznaczenie każdemu uprawnionemu 2-tygodniowego terminu na wniesienie powództwa, uwzględnienie kosztów postępowania zabezpieczającego, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych, w orzeczeniu o kosztach procesu wydanym po zakończeniu postępowania zabezpieczającego, niedoręczanie postanowienia obowiązanemu zgodnie z art. 740 § 1 k.p.c., nadanie postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia klauzuli wykonalności.

W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali m.in., że (...) Sp. z o.o. Sp. k. jest właścicielem marki i znaków towarowych (...), a (...) Sp. z o.o. Sp. k. jest spółką, która zajmuje się dystrybucją napojów pod marką (...). (...) Sp. z o.o. produkuje napoje pod marką (...)’S (...). Napoje te należą do kategorii tzw. wód smakowych; złożone są z wody, cukru, różnego rodzaju soków owocowych i aromatów, są bezbarwne i niegazowane, podobnie jak napoje wnioskodawców sprzedawane pod marką (...). Opakowania napojów (...)’S (...) posiadają cechy wskazujące na zamierzone upodobnienie tych produktów do napojów (...). Zbieżność, dotycząca wielu cech, poczynając od ogólnego kształtu opakowania, nazwy handlowej, poszczególnych elementów grafiki i ich kompozycji, prowadzić może do konfuzji u konsumentów co do pochodzenia przeciwstawianych towarów. Wykreowanie i utrzymanie pozycji rynkowej produktów i marki (...) wymagało poniesienia znacznych nakładów finansowych, zarówno na promocję jak i reklamę, a także podjęcia przemyślanych oraz pracochłonnych działań marketingowych. W konsekwencji wieloletniej działalności udało się spowodować, że marka (...) wywołuje wśród odbiorców wiele pozytywnych skojarzeń. Dlatego atrakcyjność i zdolność przyciągania klientów przez napoje i oznaczenie (...) jest bardzo wysoka. Tymczasem uczestnik, zamiast jasno zidentyfikować i wyróżnić swój produkt na rynku, podejmuje działania ewidentnie nawiązujące do skojarzeń z marką i napojami (...). Działania te zagrażają interesom wnioskodawców, gdyż napoje (...)’S (...) poprzez swoje ogólne wrażenie podobieństwa do napojów (...) mogą osłabiać pozycję rynkową tych napojów i marki (...) oraz mogą prowadzić do utracenia przez nią części klienteli. Co więcej, działania uczestnika mogą doprowadzić do jego nieuzasadnionej przewagi nad konkurentami, a jednocześnie spowodować erozję (rozmycie) marki (...). Ryzyko wprowadzenia w błąd potęguje fakt, iż porównywane opakowania stosowane są dla tożsamego rodzajowo produktu (napój typu woda smakowa). Kontynuacja przez uczestnika jego bezprawnego działania spowoduje również trudną do oszacowania, dotkliwą szkodę majątkową po stronie wnioskodawców. Zabezpieczenie roszczeń wnioskodawców ma zatem na celu uchronienie ich od powstania szkody w większym rozmiarze oraz od czerpania przez uczestnika dalszych nieuzasadnionych korzyści z podejmowanych przez wnioskodawców działań marketingowych i czynionych na nie nakładów finansowych. Nie można się spodziewać dobrowolnego zaprzestania przez uczestnika oferowania i wprowadzania do obrotu napojów (...)’(...) w dotychczasowych, opisanych we wniosku opakowaniach. Jedynym sposobem przerwania tej praktyki uczestnika jest udzielenie zabezpieczenia roszczeń wnioskodawców zgodnie z wnioskiem.

Sąd ustalił i zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Według art. 734 zd. 1 k.p.c., do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.

Przepis art. 730

1 § 1, 2 i 3 k.p.c. wskazuje, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, zaś przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Norma art. 738 k.p.c. stanowi natomiast, iż sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie.

Według art. 733 k.p.c., udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.

Zgodnie z art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 1 k.p.c.), a także ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 2 k.p.c.).

Przepis art. 731 k.p.c. wskazuje, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednakże według art. 755 § 2

1 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków.

Z kolei według art. 756

2 § 1 pkt 1 k.p.c., uwzględniając wniosek o zabezpieczenie przez uregulowanie stosunków na czas trwania postępowania, sąd, na wniosek uprawnionego, może w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia zagrozić obowiązanemu nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w tym postanowieniu.

Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Nie jest przy tym dopuszczalne przyjęcie, iż roszczenie jest wiarygodne w jakimś procencie, ani zabezpieczenie go w takim stosunku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272). Odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie jest prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę normatywną. Przyjmuje się przy tym, że roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, jeżeli

prima facie istnieje szansa na jego istnienie. (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I ACz 850/12, LEX nr 1217686, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019)

Uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, w tym przypadku twierdzeń o istnieniu roszczenia, które ma być zabezpieczone, dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie, a nawet pewność, będące wynikiem postępowania zmierzającego do poznania rzeczywistości, ale bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Stąd też uprawdopodobnienie określa się niekiedy jako ułatwione postępowanie dowodowe, surogat, namiastkę dowodu niedającą pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 530/12, LEX nr 1171327, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019)

Uprawdopodobnienie jest pojmowane, jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, nie dający pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje zamiast udowadniania go. Od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by na tej podstawie można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje. Przeprowadza się je za pomocą środków nieskrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Ze względu na specyfikę postępowania zabezpieczającego jako przyspieszonego, odformalizowanego postępowania, przyjmuje się, że uprawdopodobnienie nie wymaga niepodważalnych dowodów istnienia roszczenia, jednak nie oznacza to, że każde twierdzenie uprawnionego o istnieniu roszczenia stanowi jego uprawdopodobnienie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt V ACz 66/15, LEX nr 1630514, postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I C 481/17, LEX nr 3026049, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treści art. 243 k.p.c., oznacza, że uprawniony przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Uprawdopodobnienie dotyczy przy tym dwóch aspektów, bowiem odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, które powinno być również prawdopodobne. Należy przyjąć, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje szansa na jego istnienie. Niewątpliwie ów wniosek może się w ostatecznym rezultacie okazać fałszywy w świetle głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego. To jednak nie ma wpływu na ocenę zasadności udzielenia zabezpieczenia, gdyż istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że sąd dokonuje jedynie pobieżnej analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego niekoniecznie odpowiadającego wymogom stawianym dowodom przeprowadzanym w toku procesu. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 282/14, LEX nr 1467035, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt V ACz 1061/13, LEX nr 1428110, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272)

Obie przesłanki zasadności żądania udzielenia zabezpieczenia statuowane w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c. muszą być spełnione kumulatywnie. Celowym i dopuszczalnym jest badanie przesłanki w postaci uprawdopodobnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu dopiero po uprzednim ustaleniu, że została spełniona pierwsza z przesłanek udzielenia zabezpieczenia, wymienionych w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c., tj. uprawdopodobnienie roszczenia. Brak dochowania pierwszej z przesłanek definitywnie wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia. (por. postanowienie Sąd Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt I ACz 181/12, LEX nr 1109531, A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

1, Warszawa 2020)

Sposób uprawdopodobnienia roszczenia w każdym przypadku będzie jednak zależał od stanu faktycznego konkretnej sprawy. W każdym razie muszą istnieć podstawy do przypuszczenia, że roszczenie istnieje w rzeczywistości. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest więc wystarczające samo stwierdzenie wierzyciela, że roszczenie istnieje, lecz musi być poparte odpowiednimi twierdzeniami, ale nie jest również wymagane jego udowodnienie. Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien dokonać oceny przesłanek uprawdopodabniających roszczenie na podstawie materiału, znajdującego się w aktach sprawy. Oceny prawdopodobieństwa istnienia roszczenia sąd dokonuje przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, na podstawie posiadanego materiału procesowego. Jeżeli zabezpieczenie ma nastąpić przed wszczęciem postępowania w sprawie albo w jego początkowym stadium (przed wymianą pism przygotowawczych i pierwszą rozprawą), podstawą ustalenia prawdopodobieństwa istnienia roszczenia będą na ogół twierdzenia wnioskodawcy przytoczone na uzasadnienie wniosku, o ile nie budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 283/14, LEX nr 1469495 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019)

Na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawców Sąd uznał, że uprawdopodobnili oni fakty, z których wywodzą swoje roszczenie.

Z materiału tego wynika, że wnioskodawcy (...) Sp. z o.o. Sp. k. i (...) Sp. z o.o. Sp. k. są spółkami wchodzącymi w skład (...). Wnioskodawcy zajmują się m.in. produkcją i dystrybucją soków, nektarów i napojów w Polsce. Grupa (...) wytwarza rocznie 1,8 mld litrów soków, nektarów i napojów. (wydruk strony internetowej (...) – k. 70, oświadczenie wnioskodawców we wniosku o udzielenie zabezpieczenia – k. 3)

(...) Sp. z o.o. Sp. k. jest właścicielem unijnych znaków towarowych: znaku graficznego (numer zgłoszenia (...)) zarejestrowanego w dniu 10 października 2016 r., znaku graficznego (numer zgłoszenia (...)) zarejestrowanego w dniu 24 kwietnia 2018 r. oraz znaku słownego (numer zgłoszenia (...)) zarejestrowanego w dniu 25 września 2009 r.: (...). (wydruki potwierdzające rejestrację unijnych znaków towarowych u numerach (...), (...) i (...) – k. 72-84)

(...) Sp. z o.o. Sp. k. jest właścicielem zarejestrowanych wzorów wspólnotowych: etykiety zawierającej element słowny (...) (numer zgłoszenia (...)-(...)) oraz etykiety zawierającej element słowny (...) (numer zgłoszenia (...)). (wydruki potwierdzające rejestrację wzorów wspólnotowych o numerach (...)-(...) i (...) – k. 94-99)

W dniu 12 lutego 2019 r. wygasły następujące zarejestrowane wzory wspólnotowe (...) Sp. z o.o. Sp. k.: etykieta zawierająca element słowny (...) (numer zgłoszenia (...)-(...)), etykieta zawierająca element słowny (...) (numer zgłoszenia (...)-(...)) oraz etykieta zawierająca element słowny (...) (numer zgłoszenia (...)-(...)). (wydruki potwierdzające rejestrację wzorów wspólnotowych o numerach (...)-(...), (...)-(...) i (...)-(...) – k. 85-93)

(...), których dystrybutorem jest (...) Sp. z o.o. Sp. k., należą do kategorii wód smakowych, tj. przezroczystych napojów złożonych głównie z wody, z niewielką ilością soku i innych dodatków smakowych i obecne są na rynku polskim od 2009 r. (oświadczenie wnioskodawców we wniosku o udzielenie zabezpieczenia – k. 3, wydruk strony internetowej (...)– k. 71). Do 2017 r. używano wersji opakowań napojów (...) o pojemności 500 ml o nieco odmiennym wyglądzie (oświadczenie wnioskodawców we wniosku o udzielenie zabezpieczenia – k. 6). Od 2017 r. napoje (...) sprzedawane są w obecnych wersjach opakowań (oświadczenie wnioskodawców we wniosku o udzielenie zabezpieczenia – k. 6). Od 2019 r. na opakowaniach napojów (...) o poj. 0,5 l umieszczono informację dotyczącą składu produktu „BEZ konserwantów, syropu glukozowo-fruktozowego, barwników” (oświadczenie wnioskodawców we wniosku o udzielenie zabezpieczenia – k. 7). Nadto produkowane są warianty opakowań napojów (...) o pojemności innej niż 500 ml, jak np. napoje o pojemności 700 ml (oświadczenie wnioskodawców we wniosku o udzielenie zabezpieczenia – k. 7).

Udział napojów (...) w sprzedaży napojów z kategorii wód smakowych w butelkach do 1250 ml wyniósł 44% w 2019 r. Napoje te odnotowują również wzrost sprzedaży – w 2019 r. o 1,95 mln sztuk w porównaniu do 2018 r. (opracowanie G. (...) (...) – k. 138-182).

(...) w latach 2010-2017 otrzymywały nagrody branżowe i konsumenckie. W latach 2016-2019 wydatki poniesione na kampanie reklamowe w telewizji, reklamę w kinie i reklamę w czasopismach wyniosły łącznie 37.563.896 zł. Promocja napojów (...) odbywa się także poprzez działania reklamowe w miejscu sprzedaży, promocje zakupowe oraz akcje „eventowe” i sponsoringowe, związane z różnymi wydarzeniami, którym patronuje marka oraz w mediach społecznościowych (oświadczenie G. B. dot. nagród dla napojów marki (...) z dnia 29 czerwca 2020 r. – k. 184, informacja o wydatkach na reklamę sporządzona przez B. O. z G. (...) (...) – k. 183, opracowanie G. (...) (...) – k. 138-182).

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w E. jest producentem z branży spożywczej; zajmuje się m.in. produkcją i dystrybucją napojów bezalkoholowych (wydruk ze strony internetowej (...), wydruki ze strony internetowej (...)– k. 112-117).

Udział rynkowy napojów (...) Sp. z o.o. w kategorii wód smakowych do 1250 ml pojemności nie przekroczył w 2019 r. 2,5 % ilościowej sprzedaży, a w 2019 zauważalna na rynku była wyłącznie marka (...)(napoje izotoniczne) z udziałem 2% (opracowanie Działu Marketingu (...) – k. 138-182).

Od 2020 r. uczestnik produkuje wody smakowe pod nazwą (...)’(...). Napoje te należą do kategorii tzw. wód smakowych, złożone są z wody, cukru, różnego rodzaju soków owocowych i aromatów, są bezbarwne i niegazowane (paragon z dnia 22 maja 2020 r. dotyczący zakupi napojów (...)’(...) k. 137, fotografie napojów (...)’S (...), w tym fotografia przedstawiająca fragment etykiety z nazwą i adresem producenta – k. 129-136).

(...)’S (...) sprzedawane są w opakowaniach, które cechuje taliowana butelka z przezroczystego tworzywa sztucznego z nakrętką typu sport cap (tzn. posiadającą ustnik do picia bezpośrednio z butelki zakryty przezroczystą nasadką) z termokurczliwą etykietą typu sleeve (tzn. otaczającą ściśle niemal całą boczną powierzchnię butelki), wyeksponowana nazwa handlowa napoju zawierająca słowo (...), znajdujące się na etykiecie stylizowane przedstawienia zwierząt morskich – rekina, delfina, ośmiornicy, rozgwiazda i/lub kraba, znajdujące się na etykiecie przedstawienia wody z elementami krawędzi wody, bąbelek i kropli, znajdujące się na etykiecie przedstawienia owoców – maliny, truskawki lub mango zanurzonych w wodzie, kolorystyka etykiety charakteryzująca się wykorzystaniem barw niebieskiej, czerwonej, jasnozielonej, białej oraz występowaniem elementów ażurowych (przezroczystych), przez które widać przezroczysty napój znajdujący się w butelce (zdjęcia – k. 11-12).

Na podstawie materiału przedstawionego przez wnioskodawców, Sąd uznał także, że uprawdopodobnili oni podstawę prawną swojego roszczenia.

Norma art. 3 u.z.n.k. stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta, a czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej, prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym oraz nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k., w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać zaniechania niedozwolonych działań.

Przepis art. 10 ust. 1 u.z.n.k. stwierdza z kolei, że czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług, a także zatajenie ryzyka, jakie wiąże się z korzystaniem z nich. Według art. 10 ust. 2 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest również wprowadzenie do obrotu towarów w opakowaniu mogącym wywołać skutki określone w art. 10 ust. 1 u.z.n.k., chyba że zastosowanie takiego opakowania jest uzasadnione względami technicznymi.

Prawo konkurencji hołduje zasadzie

priori tempore potior iure. Udzielenie ochrony zmierza do zabezpieczenia słusznych interesów tego przedsiębiorcy, który poniósł określone nakłady na zaprojektowanie, wprowadzenie do obrotu i promocję określonego produktu, czy na rozpoznawalność jego oznaczenia. Warunkiem uzyskania ochrony jest w każdym przypadku wykazanie pierwszeństwa rynkowego oraz zaistnienie okoliczności wskazanych w rozdziale 2 u.z.n.k. lub deliktu tam nieujętego, ale odpowiadającego hipotezie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt XXII GWo 72/16, LEX nr 2244344).

Sąd podziela powszechnie przyjęty w doktrynie i orzecznictwie pogląd, iż przepis art. 3 w ust. 1 u.z.n.k. w sposób ogólny określa czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy w ust. 2 art. 3 u.z.n.k. wymienia przykładowo niektóre czyny, typizowane dodatkowo w art. 5-17 u.z.n.k., które należy wykładać tak, że ogólne określenie i przepisy czyn nieuczciwej konkurencji uszczegóławiające pozostają w następujących relacjach: wymienione w ustawie czyny nie tworzą zamkniętego katalogu, za nieuczciwie konkurencyjne można uznać także działanie niewymienione w art. 5-17 u.z.n.k., jeżeli tylko spełnia ono przesłanki zdefiniowane w art. 3 ust. 1 u.z.n.k., wymagania określone w definicji art. 3 ust. 1 u.z.n.k. odnoszą się do czynów wymienionych w art. 5-17 u.z.n.k., a klauzula generalna pełni funkcję korygującą w stosunku do przepisów szczególnych. Gdy dany stan faktyczny, formalnie, spełnia przesłanki z art. 5-17 u.z.n.k., w rzeczywistości jednak działanie nie wykazuje któregoś ze znamion art. 3 ust. 1 u.z.n.k. (np. bezprawności, sprzeczności z dobrymi obyczajami), uznanie go za czyn nieuczciwej konkurencji nie jest możliwe (J. Szwaja (red.),

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz do art. 3, Legalis).

Zdaniem Sądu Najwyższego, interes przedsiębiorcy uzasadniający domaganie się ochrony na gruncie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. nie ma jednolitego charakteru. Jest on stopniowalny w zależności od podstawy i drogi ochrony, którą obierze uprawniony do ochrony przedsiębiorca. Jeżeli dochodzi on roszczeń wyrównawczych musi zawsze wykazać konkretne zmiany w sytuacji majątkowej spowodowane czynem lub czynami nieuczciwej konkurencji. O naruszeniu interesu przedsiębiorcy można mówić wtedy, gdy na skutek działania konkurencyjnego nastąpi pogorszenie lub nie nastąpi oczekiwana poprawa możliwości nabywania lub zbywania dóbr bądź usług. Decyduje o tym sposób, w jaki działanie konkurenta jest odbierane przez potencjalnych adresatów. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt V CSK 102/09, LEX nr 558623).

Czyn nieuczciwej konkurencji stypizowany w art. 10 u.z.n.k. może popełnić tylko przedsiębiorca oznaczający towary (usługi) konfuzyjnym oznaczeniem bądź wprowadzający do obrotu towary w opakowaniu mogącym wywoływać ryzyko konfuzji. Oznaczenie zaś towarów konfuzyjnym oznaczeniem polega głównie na fizycznym nakładaniu danego oznaczenia na towar, bądź na używaniu spornego oznaczenia w reklamie, fakturach albo innych działaniach tworzących wrażenie w świadomości klientów i konsumentów, że dany towar pochodzi od innego przedsiębiorcy. Popełnienie tego deliktu ma miejsce wtedy, gdy doszło do oznaczenia towarów lub usług konfuzyjnym oznaczeniem i nastąpiło posłużenie się tym oznaczeniem, wprowadzenie go do obrotu. Tym zaś jest posługiwanie się oznaczeniem na towarach, opakowaniu, w reklamie, dokumentach związanych z obrotem towarami lub świadczeniem usług w działalności gospodarczej, czyli inaczej mówiąc istotne jest użycie danego oznaczenia, posłużenie się nim (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I ACa 110/16, LEX nr 2522729).

Zakaz wywoływania mylnych wyobrażeń przez czyny przykładowo wymienione w art. 10 u.z.n.k. stanowi konsekwencję zasady posługiwania się w obrocie prawdziwymi oznaczeniami i informacjami. Zakłada ona, iż podmioty uczestniczące w walce konkurencyjnej nie będą podejmowały działań celowo fałszywych lub mogących wywołać omyłki (zwykle na korzyść działającego) po to, aby przyciągnąć klientów. O tym, czy w konkretnym przypadku z działaniem niedozwolonym mamy do czynienia, decyduje wiele okoliczności towarzyszących, a jedną z bardziej istotnych jest ustalenie, o jaki produkt chodzi (tzw. masowy czy kupowany bardziej okazjonalnie), co zwykle determinuje równocześnie kategorię odbiorców, a więc również poziom ich percepcji. Odpowiednich ocen dokonuje się z uwzględnieniem przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka dotyczy. Dla zastosowania art. 10 u.z.n.k. wystarczające jest stwierdzenie możliwości (ryzyka) wprowadzenia w błąd. Ta możliwość nie podlega stopniowaniu. Stopień takiego ryzyka może wpłynąć na zakres uwzględnienia powództwa, a zatem na zakres zastosowanych sankcji przewidzianych w art. 18 u.z.n.k. Ustalenie możliwości ryzyka wprowadzenia w błąd nie jest ustaleniem okoliczności faktycznej, ale kwalifikacją prawną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt I CSK 777/15, LEX nr 2237284).

Mając na względzie wskazane powyżej rozważania, Sąd stwierdził, iż z przedstawionych przez wnioskodawców okoliczności faktycznych wynika, że zgłaszane przez nich roszczenia znajdują podstawę normatywną w cytowanych wyżej art. 10 ust. 1 i 2 u.z.n.k. oraz art. 3 u.z.n.k.

Stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., uznanie działania za czyn nieuczciwej konkurencji warunkowane jest kumulatywnym spełnieniem następujących przesłanek: czyn ma charakter konkurencyjny, narusza lub zagraża interesowi innego przedsiębiorcy lub klienta, jest bezprawny, tj. sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami.

Zważywszy na to, że uznk reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej (art. 1 u.z.n.k.), a więc przepisy u.z.n.k. znajdują zastosowanie w stosunkach między konkurującymi ze sobą na rynku przedsiębiorcami,

prima facie uznać należało, że wnioskodawcy uprawdopodobnili, iż wraz z uczestnikiem są konkurentami w prowadzonej działalności gospodarczej polegającej m.in. na sprzedaży i dystrybucji wód smakowych. Wnioskodawcy uprawdopodobnili także, że dochodzi do naruszenia ich interesu, słusznie podnosząc, że uczestnik przenosi na produkowane przez siebie napoje pozytywne skojarzenia konsumentów dotyczących marki i napojów (...) oraz jej rozpoznawalności bez ponoszenia wydatków, ograniczając tym samym klientelę wnioskodawców.

Dla oceny sprzeczności działania pozwanego z prawem na gruncie art. 10 u.z.n.k. należy stosować odpowiednio zasady wypracowane w prawie znaków towarowych. Ocena identyczności lub podobieństwa znaków (oznaczeń) powinna się opierać na ich zgodności wizualnej, fonetycznej i koncepcyjnej. Znaki należy porównywać całościowo, a decydujące znaczenie mieć będą elementy odróżniające (dominujące), a nie opisowe. Oznaczenie może być uznane za identyczne ze znakiem, tylko wtedy, gdy powtarza – bez dokonywania zmian lub uzupełnień – wszystkie jego elementy, lub gdy rozpatrywane jako całość, wykazuje nieznaczne różnice, które nie zostaną dostrzeżone przez przeciętnego konsumenta. Dwa znaki towarowe (oznaczenia) są do siebie podobne jeżeli, z punktu widzenia określonego kręgu odbiorców, są one przynajmniej częściowo identyczne w jednym lub kilku istotnych aspektach. Dla stwierdzenia, czy w konkretnym przypadku są identyczne, czy też można mówić zaledwie o podobieństwie, konieczne jest dokonanie oceny wizualnych, fonetycznych i znaczeniowych cech znaków i ich całościowego oddziaływania na percepcję należycie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta. Całościowa ocena zakłada pewną współzależność między branymi pod uwagę czynnikami, w szczególności podobieństwem znaków towarowych (oznaczeń) oraz podobieństwem towarów/usług, których one dotyczą, przy czym niski stopień podobieństwa towarów i usług może być zrównoważony znaczącym stopniem podobieństwa znaków i odwrotnie. W myśl utrwalonego orzecznictwa, prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, gdy znaczna część właściwego kręgu odbiorców mogłaby zostać skłoniona do omyłkowego zakupu towaru pozwanego, myśląc, że jest to towar uprawnionego (uznając, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa), ewentualnie mogłaby uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z przedsiębiorstw powiązanych ze sobą gospodarczo. Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd powinno być oceniane w sposób całościowy, według sposobu postrzegania określonego konsumenta, przy uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności konkretnego przypadku, szczególnie wzajemnej zależności między podobieństwem oznaczeń i towarów lub usług, których one dotyczą (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt XXII GWo 60/16, LEX nr 2246414). Przez oznaczenie towarów (usług) należy rozumieć nie tylko fizyczne nakładanie oznaczeń na towar, ale także tworzenie wrażenia w świadomości odbiorców, iż dany towar pochodzi od innego producenta, użycie stwarza więc związek pomiędzy oznaczeniem, pod którym dana osoba prowadzi działalność, a towarami przez nią oferowanymi (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 września 2007 r., C-17/06, LEX nr 309615).

Mając na względzie powyższe, wskazać należy, że nazwy napojów (...) oraz (...)’(...) opierają się na anglojęzycznym słowie „water” (woda), które to słowo znajduje się na etykiecie umieszczonej na opakowaniu, tj. w obu przypadkach butelce PET zamkniętej dozownikiem typu PUSH-PULL o wysokości 24 cm, posiadającej obły, taliowany kształt. Projekty graficzne etykiet w formie folii termokurczliwej pokrywającej powierzchnię butelki są do siebie podobne na płaszczyźnie koncepcyjnej, która dotyczy potraktowania butelki jako akwarium lub morza/oceanu z pływającymi w środku elementami, takimi jak zwierzęta wodne, owoce, elementy graficzne w postaci wodnych bąbelków oraz krawędzi. Charakterystycznym elementem dla obydwu etykiet są ażurowe puste przestrzenie, szczeliny, wolne od zadruku ukazujące produkt. Etykiety obu produktów zawierają te same elementy w warstwie wizualnej: odnoszące się do wodnego środowiska morskie zwierzęta, owoce, krople, bąbelki wody, dominujący zestaw kolorów – niebieski, jasno zielony, czerwony, biały przy transparentności wybranych elementów, wizerunki owoców o różnej wielkości, występujący motyw powiększenia owoców, nazwa produktu odnosząca się do słowa „water”.

Nie może być zatem wątpliwości, że (...)’S (...) wykorzystuje istotne elementy odróżniające stosowane na opakowaniach z etykietą (...), a podobieństwo opakowań oparte jest na zgodności wizualnej oraz konceptualnej, która może wywołać konfuzję u konsumentów nabywających przedmiotowe wody smakowe, a wprowadzenie do obrotu produktów, których element dominujący w oznaczeniu produktu jest bardzo zbliżony do znaku towarowego innego przedsiębiorcy, rodzi ryzyko wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towaru (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I CSK 184/13, LEX nr 1451522).

Wnioskodawcy jako pierwsi wprowadzili do obrotu produkty z określonymi oznaczeniami słownymi i graficznymi. Porównanie opakowań stron nie pozostawia wątpliwości co do licznych, ewidentnych, nieprzypadkowych podobieństw, co jak już wskazano, stwarza ryzyko pomyłki w zakresie pochodzenia produktu. Istotne jest przy tym, iż wśród ogromnej liczby możliwych zastosowań charakterystycznych oznaczeń wybrano podobną kompozycję etykiet. W porównywanych opakowaniach sprzedawane są takie same produkty, tj. wody smakowe, co dodatkowo zwiększa ryzyko konfuzji konsumenckiej. Stanowiska tego nie zmieniają oczywiste różnice w porównywanych opakowaniach, bowiem to nie one decydują o ogólnym wrażeniu wywoływanym przez te opakowania. Odnotować przy tym należy, że aby uzyskać ochronę na podstawie art. 10 u.z.n.k. opakowanie musi być w całości wyróżniające, tj. mieć zdolność indywidualizowania produktu i wskazania w ten sposób na jego pochodzenie od określonego przedsiębiorcy. Wymagania tego nie należy jednak utożsamiać z koniecznością posiadania przez dane opakowanie wyjątkowych walorów estetycznych, czy też niezwykłego kształtu, bogatej szaty graficznej, szczególnej kompozycji napisów. Ochronie podlegać mogą również opakowania proste w swojej formie, jeżeli tylko mają siłę wyróżniania towaru i tworzenia u klientów odpowiednich skojarzeń pomiędzy opakowaniem a producentem (sprzedawcą) towaru, jak to jest w przypadku opakowań stosowanych przez wnioskodawców (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I ACa 661/13, LEX nr 1554795).

Należy wziąć również pod uwagę, że badając stan świadomości przeciętnego uczestnika rynku, trzeba uwzględnić wszystkich jego uczestników, do których określona praktyka jest kierowana lub do których dociera. Podstawowe znaczenie ma w tym zakresie „triada” w postaci modelu dostatecznie uważnego, ostrożnego i poinformowanego konsumenta, ujęta w motywach 18 i 19 preambuły dyrektywy 2005/29/WE. W ramach przyjętego modelu przeciętnego uczestnika danego segmentu rynku należy jednak szczegółowo odnieść się do stanu percepcji ich „najsłabszego ogniwa”, np. uwzględniając wiek głównych adresatów danego segmentu rynku, jak również rodzaj produktu, co niewątpliwie wpływa na prawidłowość odbioru danych działań rynkowych przedsiębiorcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt III CSK 120/09, LEX nr 585820, E. Nowińska [w:] K. Szczepanowska-Kozłowska, E. Nowińska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, Warszawa 2018, art. 10).

Podkreślić zatem należy, że napoje (...) oraz (...)’(...), m.in. ze względu na swoją szatę graficzną oraz w przypadku (...) prowadzone przez wnioskodawców kampanie reklamowe i marketingowe o sprecyzowanym targecie, kierowane są przede wszystkim do dzieci, u których ryzyko konfuzji jest wysokie ze względu na ograniczone, w porównaniu z osobami dorosłymi, zdolności percepcyjne czy też umiejętność wnioskowania, co zdaje się zauważać również prawodawca, skoro w art. 16 ust. 1 pkt 3 u.z.n.k. odwołuje się do pojęcia „łatwowierności dzieci”. Wody smakowe są ponadto towarami szybkozbywalnymi i niskoangażującymi; nabywane są one bez większego namysłu oraz szczegółowej analizy wyglądu opakowań, zaś wybierając towar, konsument będzie opierał się raczej na ogólnym wspomnieniu kolorystki, wyglądu czy nazwy/hasła (tu: anglojęzyczne słowo „water”) znanego mu wcześniej, niż dokonywał bardzo szczegółowej analizy wyglądu napotkanego towaru, poszukując ewentualnych różnic w porównaniu z wcześniejszym oznaczeniem. Jak podniesiono w literaturze, szczególnie dobra konsumpcyjne jednorazowego użytku (artykuły spożywcze, kosmetyczne, używki, itp.) kupuje się niejako automatycznie, nie koncentrując uwagi na finezyjnych różnicach w zakresie oznaczeń indywidualizujących. Stąd zwiększa się ryzyko konfuzji co do pochodzenia (por. E. Traple,

Stosunek czynu nieuczciwej konkurencji do praw własności intelektualnej, Zeszyty Naukowe UJ, seria PWiOWI 2001, z. 77, s. 9 i n.). O tym, czy zachodzi możliwość wywołania błędu, decyduje nie tylko ocena przeciętnego uczestnika rynku. Istotna jest również okoliczność, czy chodzi o towary (usługi), które są rodzajowo zbliżone, co jednak nie budziło wątpliwości w przedmiotowej sprawie.

Jak przy tym wskazywano powyżej, art. 3 u.z.n.k. może być podstawą roszczenia, nawet gdy przyjęto, że wniosek oparty na podstawie art. 10 u.z.n.k. jest zasadny. Są to bowiem dwie niezależne od siebie podstawy roszczeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt III CSK 377/07, LEX nr 496878).

W realiach przedmiotowej sprawy można także uznać, że działania uczestnika mieszczą się w granicach wyznaczonych przez nienazwany delikt nieuczciwej konkurencji określany mianem pasożytnictwa, który jest zachowaniem sprzecznym z dobrym obyczajem w rozumieniu art. 3 u.z.n.k., polegającym na tym, że uczestnik tego samego rynku korzysta z gotowego efektu pracy swego konkurenta handlowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 337/08, LEX nr 488738), zakłada się bowiem, że dobrym obyczajem w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. jest np. niepodszywanie się pod firmę i renomę konkurencyjnego przedsiębiorstwa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r., V CSK 241/08, LEX nr 484688).

W niniejszej sprawie uczestnik, wprowadzając do obrotu napoje w przedstawionych wyżej etykietach, polepsza swoją pozycję rynkową, korzystając z faktu, iż napoje (...) w latach 2010-2017 otrzymywały nagrody branżowe i konsumenckie, wnioskodawcy ponosili wysokie wydatki na kampanie reklamowe w telewizji, reklamę w kinie i reklamę w czasopismach, a także promowali napoje (...) poprzez działania reklamowe w miejscu sprzedaży, promocje zakupowe oraz akcje eventowe i sponsoringowe, co m.in. doprowadziło do znacznego udziału wnioskodawców w rynku wód smakowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przypadkiem konkurencji pasożytniczej jest również sięganie do cudzego miejsca rynkowego w celu wykorzystania go do budowy własnej pozycji bądź dla jej polepszenia. W tym celu nawiązuje się do cudzego znaku towarowego, firmy, koncepcji, reklamy, wyglądu czy kolorystyki produktu, który cieszy się znajomością i uznaniem nabywców (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 2007 r., sygn. akt V CSK 311/06, LEX nr 259779), co bez wątpienia miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przepis art. 730

1 k.p.c. nie zawiera definicji interesu prawnego, ale wskazuje, na czym polega jego wykazanie, aby możliwe było dokonanie zabezpieczenia roszczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia polega w szczególności na wskazaniu przez podmiot składający wniosek o udzielenie zabezpieczenia, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie lub w sprawach, w których wydane orzeczenie nie będzie nadawać się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wiąże się ze wskazaniem dwóch okoliczności, które przemawiają za udzieleniem zabezpieczenia, tj. uniemożliwienie wykonania orzeczenia, albo możliwość powstania poważnych trudności w jego wykonaniu lub osiągnięciu celu, dla którego prowadzone jest postępowanie. Co się tyczy interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, to w typowych przypadkach wyraża się on w tym, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Oceny interesu prawnego jako „potrzeby” udzielenia zabezpieczenia należy dokonywać według kryteriów obiektywnych, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, a nie według kryteriów subiektywnych, czyli subiektywnego odczucia uprawnionego o potrzebie udzielenia zabezpieczenia w danym przypadku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I ACz 665/17, LEX nr 2330638 i A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje nie tylko wtedy, gdy zachodzi potrzeba zapewnienia wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia, lecz również wtedy, gdy istnieje potrzeba zabezpieczenia osiągnięcia celu postępowania w sprawie w inny sposób albo mówiąc inaczej, gdy dla osiągnięcia celu postępowania w sprawie konieczne jest udzielenie uprawnionemu tymczasowej ochrony prawnej w toku postępowania. Konieczność odwrócenia szkody lub innych niekorzystnych skutków jest szczególnym przejawem interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia. W tego rodzaju przypadkach celem zabezpieczenia jest antycypacja przyszłego merytorycznego orzeczenia, czyli prowizoryczne zaspokojenie uprawnionego. Tymczasowe zaspokojenie roszczenia może wchodzić w grę w sprawach, w których zapadają orzeczenia zdatne wprawdzie do egzekucyjnego wykonania, ale w których sens ochrony prawnej wyraża się w tym, aby jak najszybciej przerwać bezprawne działania, np. w sprawach o zaniechanie czynności, lub im zapobiec. W takich przypadkach przy zabezpieczeniu nie chodzi wcale o zapewnienie wykonalności wyroku w drodze egzekucji; ta zresztą najczęściej nie budzi wątpliwości. Chodzi zaś o to, że zakaz wynikający z przyszłego orzeczenia pojawi się zbyt późno, przez co uprawniony poniesie skutki niedozwolonych działań przeciwnika. W tych przypadkach zabezpieczenie może polegać na wydaniu określonych zakazów, a nawet nakazów (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt I ACz 766/13, LEX nr 1313388, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt V ACz 806/17, LEX nr 2348546, postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 692/12, LEX nr 1135411 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Treść postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego może nie różnić się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli oczywiście uprawniony wykaże, że bez takiego zabezpieczenia będzie narażony na szkodę albo inne niekorzystne skutki. Dotyczy to także sytuacji, w której szkoda lub inne niekorzystne następstwa wprawdzie już zaistniały, ale możliwa jest ich dalsza eskalacja. Konieczność odwrócenia szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków jest szczególnym przejawem interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia. Dlatego też okoliczność ta powinna być zatem zgodnie z

art. 730

1

§ 1 k.p.c. uprawdopodobniona (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACz 590/13, LEX nr 1313386, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

Wobec powyższego, Sąd uznał, że wnioskodawcy uprawdopodobnili także interes prawny, wykazując w sposób dostateczny, że bez wnioskowanego zabezpieczenia narażona będzie na szkodę wynikającą z faktu, iż uczestnik poprzez zbliżenie wyglądu opakowania napojów (...)’(...) do opakowań znanych napojów (...) i wprowadzenie tychże napojów do obrotu stwarza ryzyko konfuzji ich odbiorców co do pochodzenia towarów, poprzez mylne wrażenie, że produkty pochodzą od tego samego producenta lub że produkt opatrzony konfrontowanymi oznaczeniami jest związany z rodziną produktów opatrywanych wyszczególnionymi powyżej etykietami, co w konsekwencji prowadzić może do utraty klienteli i zmniejszenia zysków uprawnionej. Ponadto, jak już wyżej wskazano, uczestnik przenosi na produkowane przez siebie napoje pozytywne skojarzenia konsumentów dotyczących marki i napojów (...) oraz jej rozpoznawalności bez ponoszenia wydatków, ograniczając tym samym klientelę wnioskodawców. Chociaż rozpoznawany wniosek dotyczył roszczeń z ustawy o zapobieganiu nieuczciwej konkurencji, a system unijnych znaków towarowych i wzorów wspólnotowych charakteryzuje się autonomią (

principle of autonomy), to jednak ze względu na zasadę współistnienia (

principle of coexistence), nie bez znaczenia dla oceny interesu prawnego wnioskodawców, w świetle całości materiału dowodowego, pozostawało, iż (...) Sp. z o.o. Sp.k. jest właścicielem unijnych znaków towarowych oraz zarejestrowanych wzorów wspólnotowych o wyglądzie identycznym z niektórymi etykietami stosowanymi na napojach (...).

Sąd udziela zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych nie po to, by uchronić uprawnionego przed „formalnym” wkroczeniem w sferę jego wyłączności, ale przed szczególnie dotkliwymi skutkami takiego wkroczenia, które bez wątpienia w niniejszej sprawie już wystąpiły, jako że naruszenia, o których zakazanie uprawniony wnioskuje, już się dokonały, ale także z dużym prawdopodobieństwem będą powtarzały się w przyszłości, na co wskazują dowody przedstawione przez wnioskodawców, z których wynika, że napoje (...)’(...) pozostają w obrocie.

Stwierdzić zatem należało, że na tym etapie jedynie usunięcia zagrożenia, którym bez wątpienia jest funkcjonowanie w obrocie wód smakowych w konfrontowanych opakowaniach, mogłoby pozwolić na osiągniecie celu postępowania o udzielenie zabezpieczenia.

Niezależnie jednak od powyższego, Sąd stwierdził, że wnioskowany przez uprawnioną sposób zabezpieczenia roszczeń z art. 3 u.z.n.k. oraz art. 10 u.z.n.k. jest nazbyt szeroki, co musiało skutkować oddaleniem wniosku.

Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien nie tylko dokonać oceny, czy wskazane przez uprawnionego we wniosku o udzielenie zabezpieczenia okoliczności warunkujące jego udzielenie znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, czy też znajdują usprawiedliwienie we wskazanej podstawie faktycznej żądania udzielenia ochrony prawnej, ale także czy wskazane sposoby udzielenia zabezpieczenia są adekwatne do ochrony prawnej, która ma zostać udzielona uprawnionemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1961 r., sygn. akt IV CZ 54/61, LEX nr 105837, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1968 r., sygn. akt I CZ 10/68, LEX nr 879 oraz A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

1, Warszawa 2020 i A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Zastosowany przez sąd sposób zabezpieczenia powinien zapewnić w danym wypadku osiągnięcie celu postępowania zabezpieczającego. Sąd może więc zastosować każdy sposób zabezpieczenia, jaki uzna w danych okolicznościach za najbardziej odpowiedni, nie wyłączając sposobów zabezpieczenia przewidzianych w przepisach o zabezpieczeniu roszczeń pieniężnych. Mimo, iż przepis art. 755 k.p.c. pozostawia sądowi swobodę wyboru sposobu zabezpieczenia, nie oznacza to dowolności. Przede wszystkim sąd jest związany żądaniem wniosku co do sposobu zabezpieczenia, zatem ma możliwość wyboru, gdy uprawniony we wniosku wskazał kilka sposobów zabezpieczenia, a zastosowanie jednego z nich lub niektórych wystarcza do zabezpieczenia jego roszczenia albo zabezpieczenie ma nastąpić w sprawie. Z reguły brak obaw o egzekucyjne wykonanie orzeczeń nakładających obowiązek zaniechania. Osiągnięcie celu postępowania w sprawie w rozumieniu art. 730

1 § 2 k.p.c. należy wiązać z rodzajem ochrony prawnej, której udzielenia żąda się w postępowaniu cywilnym. O istnieniu podstawy zabezpieczenia można więc mówić wtedy, gdy bez zabezpieczenia ochrona prawna udzielona w merytorycznym orzeczeniu w sprawie okaże się niepełna (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I ACz 302/13, LEX nr 1322662, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019 oraz E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

Zakazy niedozwolonych działań albo nakazy dokonania określonych czynności przez obowiązanego odgrywają szczególną rolę przy zabezpieczeniu roszczeń o zaniechanie z zakresu prawa własności intelektualnej, zwalczania nieuczciwej konkurencji czy roszczeń negatoryjnych. Pozwalają one bowiem przerwać niedozwoloną działalność jeszcze przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. „Zaspokojenie” roszczenia w drodze jego nowacyjnego zabezpieczenia ma zawsze tymczasowy (prowizoryczny) charakter. Przy orzekaniu tego sposobu zabezpieczenia sąd powinien szczególnie wnikliwie wyważyć interesy obu stron oraz ewentualność uzależnienia wykonania zabezpieczenia od złożenia kaucji (art. 739 k.p.c.) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt V CZ 86/16, LEX nr 2166392, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt V ACz 251/17, LEX nr 2284753, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020.).

Treść postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego może nie różnić się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli oczywiście uprawniony wykaże, że bez takiego zabezpieczenia będzie narażony na szkodę albo inne niekorzystne skutki. Dotyczy to także sytuacji, w której szkoda lub inne niekorzystne następstwa wprawdzie już zaistniały, ale możliwa jest ich dalsza eskalacja. Konieczność odwrócenia szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków jest szczególnym przejawem interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia. Dlatego też okoliczność ta powinna być zatem zgodnie z art. 730

1 § 1 k.p.c. uprawdopodobniona (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACz 590/13, LEX nr 1313386, por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACz 2179/12, LEX nr 1267324, postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I ACz 196/12, LEX nr 1267324 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019 i A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

1, Warszawa 2020).

Co jednak przy tym w niniejszej sprawie najistotniejsze, sposób zabezpieczenia powinien zostać określony na tyle konkretnie w samym wniosku, aby bez sięgania do innych dokumentów możliwe było precyzyjne ustalenie obowiązków wynikających z udzielonego zabezpieczenia, czemu wnioskodawca nie podołał. W przeciwieństwie do postępowania rozpoznawczego, gdzie związanie sądu granicami żądania nie oznacza, że sąd jest związany w sposób bezwzględny samym sformułowaniem żądania, to przepis art. 738 k.p.c. nakłada na stronę obowiązek precyzyjnego formułowania wniosku o zabezpieczenie. Nie jest rzeczą Sądu doprecyzowywanie wskazanego sposobu zabezpieczenia, gdyż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek precyzyjnego określenia sposobu zabezpieczenia. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt I ACz 705/15, LEX nr 1800227).

Sformułowanie sposobu zabezpieczenia tak, jak uczynili to wnioskodawcy, dokonane zostało nazbyt szeroko. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wyliczenie, którym posłużyli się wnioskodawcy określając cechy opakowań, w których napojów zakazania wprowadzania do obrotu („sprzedaży”) przez obowiązanego się domagają, ma charakter przykładowy (brak wskazanie we wniosku, że cechy te spełnione mają zostać łącznie), co mogłoby wywołać w organie egzekucyjnym przekonanie, iż możliwość przypisania spornym opakowaniom choćby jednej z cech wymienionych w punktach a-f skutkować musi naruszeniem zakazu przez uczestnika. Oznaczałoby to zatem, że obowiązany zostałby zmuszony do zaniechania wprowadzania do obrotu jakiegokolwiek napoju, którego opakowanie (i to nie koniecznie będące butelką w tym wypadku) spełniało jakąkolwiek z cech wymienionych w punktach a-f wniosku. Takie ujęcie sposobu zabezpieczenia daje wnioskodawcom możliwość wskazywania w przyszłości również innych oznaczeń, które nie podlegały ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu pod kątem naruszenia art. 3 i 10 u.z.n.k. Żądanie nakazania obowiązanemu zakazania wprowadzania do obrotu tak szeroko ujętych opakowań produktu prowadziłoby do objęcia zakazem opakowań, które nie odznaczają się podobieństwem do opakowań stosowanych przez obowiązanego.

W dalszej kolejności wskazać należy, że wnioskodawca oznaczając w punktach a-f cechy jakie winny posiadać opakowanie i produkt obowiązanego określił elementy tych cech nieprecyzyjnie, jedynie przykładowo, w szczególności w odniesieniu do przedstawień zwierząt morskich, sposobu przedstawień wody i przedstawień owoców. Oznacza to, że żądaniem wniosku objęte zostały także opakowania zawierające elementy, które nie zostały wyraźnie wymienione we wniosku. Takie ujęcie sposobu zabezpieczenia także daje wnioskodawcom możliwość wskazywania w przyszłości również innych oznaczeń, które nie podlegały ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu pod kątem naruszenia art. 3 i 10 u.z.n.k. Uwzględnienie wniosku w takim kształcie oznaczałoby zakazanie obowiązanemu wprowadzania do obrotu opakowań o elementach, układzie i kolorystyce, którymi dzisiaj się nie posługuje i co do których na chwilę obecną nie sposób orzec czy cechują się podobieństwem w stosunku do oznaczeń wnioskodawcy.

Wreszcie wskazać należy, że uwzględnienie wniosku, w którym w punktach a-f jedynie ogólnie określono cechy produktu obowiązanego i jego opakowania, prowadziłoby do objęcia zakazem produktów obowiązanego, które choć posiadają cechy określone w punktach a-f, to jednocześnie ze względu na dodatkowe elementy odróżniające, układ elementów, ich wielkość i dodatkową kolorystkę nie mogły by być uznane za podobne do oznaczeń i produktów wnioskodawcy. Nie sposób bowiem stwierdzić, że każdy produkt obowiązanego i jego opakowanie spełniające cechy określone w punktach a-f automatycznie muszą być uznane za podobne do oznaczeń i produktów wnioskodawcy.

Sposób zabezpieczenia powinien być w sposób precyzyjny wskazany w treści wniosku tak, by obowiązany, a także organ egzekucyjny mogli poznać granice zakazu sądowego (także tymczasowego) używania w określonym sposób produktu. Możliwe jest to poprzez przedstawienie wyglądu produktu na fotografii już w samym sposobie zabezpieczenia (nie zaś w uzasadnieniu wniosku, jak uczynili wnioskodawcy), aby bez sięgania do akt sprawy możliwe było precyzyjne ustalenie obowiązków wynikających z udzielonego zabezpieczenia. Sformułowanie sposobu zabezpieczenia tak, jak uczynili to wnioskodawcy, dokonane zostało nazbyt ogólnikowo przenosząc w istocie ocenę naruszenia na organ egzekucyjny.

Wniosek w części dotyczącej zagrożenia nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawców określonej kwoty na wypadek naruszenia obowiązków określonych postanowieniem o udzieleniu zabezpieczenia oraz wyznaczenia terminu na wniesienie powództwa pozostawał bezprzedmiotowy wobec odmowy udzielenia roszczeń wnioskodawców.

Mając na względzie powołane wyżej przepisy oraz poczynione rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Sędzia Jarosław Antoniuk