Drzwi i podłogi w Z. Sąd zabezpieczył prawo do znaku przeciwko sklepowi za 200 metrów

postanowienia z dnia 27 lipca 2021 r.

Uprawniony V. X. na podstawie na podstawie art. 730 i nast. k.p.c., w zw. z art. 153 w zw. z art. 296 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 324; zwanej dalej „p.w.p.”). w zw. z art. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art 15 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1913; zwanej dalej „u.z.n.k.”) wniósł o zabezpieczenie roszczeń przeciwko obowiązanemu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. o:

1. zaniechanie naruszania prawa ochronnego na znak towarowy (...) R.(...) poprzez-używanie przez obowiązanego bez zgody uprawnionego w obrocie gospodarczym oznaczenia słownego (...) dla oznaczania usług w postaci sprzedaży, montażu, czyszczenia, konserwacji, instalacji, układania, naprawy, powlekania paneli, podłóg drewnianych, drzwi, okien, listew ściennych i podłogowych poprzez nakazanie obowiązanemu – na czas trwania procesu – zaniechania używania w obrocie gospodarczym oznaczenia słownego (...) dla oznaczania usług w postaci sprzedaży detalicznej i hurtowej w zakresie paneli, podłóg drewnianych, drzwi, okien, listew ściennych i podłogowych, sztukaterii wewnętrznej oraz materiałów i urządzeń przeznaczonych do ich montażu, czyszczenia i konserwacji oraz instalowania drzwi i okien; montażu i układania paneli i podłóg drewnianych; montażu listew ściennych i podłogowych oraz sztukaterii wewnętrznej; naprawy i konserwacji paneli i podłóg drewnianych, drzwi i okien; wypożyczania maszyn do czyszczenia i konserwacji podłóg, paneli, drzwi i okien; powlekania podłóg, paneli;

2. zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji, w postaci wprowadzającego w błąd oznaczenia usług, polegających na używaniu przez obowiązanego bez zgody uprawnionego w obrocie gospodarczym oznaczenia słownego (...) umieszczonego na czerwonym tle dla oznaczania usług w postaci sprzedaży, montażu, czyszczenia, konserwacji, instalacji, układania, naprawy, powlekania paneli, podłóg drewnianych, drzwi, okien, listew ściennych i podłogowych poprzez nakazanie obowiązanemu – na czas trwania procesu – zaniechania używania w obrocie gospodarczym oznaczenia słownego (...) umieszczonego na czerwonym tle (kod koloru tła: rgb (214, 57, 50); rgb (168, 43, 44); rgb (198, 65, 79)) dla oznaczania usług w postaci sprzedaży, montażu, czyszczenia, konserwacji, instalacji, układania, naprawy, powlekania paneli, podłóg drewnianych, drzwi, okien, listew ściennych i podłogowych;

3. zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji, w postaci wprowadzającego w błąd oznaczenia przedsiębiorstwa, polegających na używaniu przez obowiązanego bez zgody uprawnionego w obrocie gospodarczym zewnętrznego oznaczenia przedsiębiorstwa obowiązanego w postaci sklepu przy ul. (...), w (...) o następujących elementach:

a) szyldu znajdującego się nad wejściem do sklepu obowiązanego zawierającego słowne oznaczenie (...), w postaci:;

b) szyldu znajdującego się nad wejściem do sklepu obowiązanego zawierającego słowne oznaczenie „drzwi podłogi” w kolorze białym na czerwonym tle, w postaci:;

c) flag w kolorze czerwonym z oznaczeniem (...) oraz z oznaczeniami „drzwi”, „podłogi” znajdujących się przed wejściem do sklepu obowiązanego, w postaci:;

d) owalnego oznaczenia „montaż gratis” znajdującego się na szybie sklepu obowiązanego, w postaci:;

poprzez nakazanie obowiązanemu - na czas trwania procesu - zaniechania używania zewnętrznego oznaczenia przedsiębiorstwa obowiązanego w postaci sklepu przy ul. (...) o następujących elementach:

a) szyldu znajdującego się nad wejściem do sklepu obowiązanego zawierającego słowne oznaczenie (...), w postaci:;

b) szyldu znajdującego się nad wejściem do sklepu obowiązanego zawierającego słowne oznaczenie „drzwi podłogi” w kolorze białym na czerwonym tle, w postaci:;

c) flag w kolorze czerwonym z oznaczeniem (...) oraz z oznaczeniami „drzwi”, „podłogi” znajdujących się przed wejściem do sklepu obowiązanego, w postaci:;

d) owalnego oznaczenia „montaż gratis” znajdującego się na szybie sklepu obowiązanego, w postaci:;

4. zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji w postaci działań utrudniających uprawnionemu dostęp do rynku polegających na:

a) dokonywaniu zmian przez obowiązanego w prowadzonej przez uprawnionego wizytówce w wyszukiwarce V. o nazwie (...) polegających na: i) zmianie nr telefonu uprawnionego na nr telefonu obowiązanego; ii) zmianie adresu strony internetowej uprawnionego na adres strony internetowej obowiązanego;

b) umieszczaniu przez obowiązanego w prowadzonej przez uprawnionego wizytówce w wyszukiwarce V. o nazwie (...) zdjęcia przedstawiającego sklep obowiązanego przy ul. (...), w Z. ((...));

c) zgłaszaniu przez obowiązanego w podmiocie V. uprawnień do wizytówki uprawnionego o nazwie (...);

d) zgłaszaniu przez obowiązanego na stronach internetowych producentów drzwi i paneli w zakładkach informujących o lokalizacjach nabycia produktu, zmian, w wyniku których dane uprawnionego dotyczące adresu, nr telefonu oraz adresu strony internetowej zostają zmienione na dane obowiązanego;

poprzez nakazanie obowiązanemu – na czas trwania procesu – zaniechania:

a) dokonywania przez obowiązanego zmian w prowadzonej przez uprawnionego wizytówce w wyszukiwarce V. o nazwie (...) polegających na: i) zmianie nr telefonu uprawnionego na nr telefonu obowiązanego; ii) zmianie adresu strony internetowej uprawnionego na adres strony internetowej obowiązanego;

b) umieszczania przez obowiązanego w prowadzonej przez uprawnionego wizytówce w wyszukiwarce V. o nazwie (...) zdjęcia przedstawiającego sklep obowiązanego przy ul. (...), w Z. ((...));

c) zgłaszania przez obowiązanego w podmiocie V. uprawnień do wizytówki uprawnionego o nazwie (...);

d) zgłaszania przez obowiązanego na stronach internetowych producentów drzwi i paneli w zakładkach informujących o lokalizacjach nabycia produktu, zmian, w wyniku których dane uprawnionego dotyczące adresu, nr telefonu oraz adresu strony internetowej zostają zmienione na dane obowiązanego.

Sąd ustalił i zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Według art. 734 zd. 1 k.p.c., do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.

Przepis art. 730

1 § 1, 2 i 3 k.p.c. wskazuje, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, zaś przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Norma art. 738 k.p.c. stanowi natomiast, iż sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Według art. 733 k.p.c., udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.

Według art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 1 k.p.c.), a także ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 2 k.p.c.).

Przepis art. 731 k.p.c. wskazuje, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednakże według art. 755 § 2

1 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków. Z kolei według art. 756

2 § 1 pkt 1 k.p.c., uwzględniając wniosek o zabezpieczenie przez uregulowanie stosunków na czas trwania postępowania, sąd, na wniosek uprawnionego, może w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia zagrozić obowiązanemu nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w tym postanowieniu.

Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Nie jest przy tym dopuszczalne przyjęcie, iż roszczenie jest wiarygodne w jakimś procencie, ani zabezpieczenie go w takim stosunku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272). Odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie jest prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę normatywną. Przyjmuje się przy tym, że roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, jeżeli

prima facie istnieje szansa na jego istnienie (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I ACz 850/12, LEX nr 1217686, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, w tym przypadku twierdzeń o istnieniu roszczenia, które ma być zabezpieczone, dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie, a nawet pewność, będące wynikiem postępowania zmierzającego do poznania rzeczywistości, ale bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Stąd też uprawdopodobnienie określa się niekiedy jako ułatwione postępowanie dowodowe, surogat, namiastkę dowodu niedającą pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 530/12, LEX nr 1171327, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019)

Uprawdopodobnienie jest pojmowane, jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, nie dający pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje zamiast udowadniania go. Od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by na tej podstawie można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje. Przeprowadza się je za pomocą środków nieskrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Ze względu na specyfikę postępowania zabezpieczającego jako przyspieszonego, odformalizowanego postępowania, przyjmuje się, że uprawdopodobnienie nie wymaga niepodważalnych dowodów istnienia roszczenia, jednak nie oznacza to, że każde twierdzenie uprawnionego o istnieniu roszczenia stanowi jego uprawdopodobnienie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt V ACz 66/15, LEX nr 1630514, postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I C 481/17, LEX nr 3026049, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treści art. 243 k.p.c., oznacza, że uprawniony przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Uprawdopodobnienie dotyczy przy tym dwóch aspektów, bowiem odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, które powinno być również prawdopodobne. Należy przyjąć, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje szansa na jego istnienie. Niewątpliwie ów wniosek może się w ostatecznym rezultacie okazać fałszywy w świetle głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego. To jednak nie ma wpływu na ocenę zasadności udzielenia zabezpieczenia, gdyż istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że sąd dokonuje jedynie pobieżnej analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego niekoniecznie odpowiadającego wymogom stawianym dowodom przeprowadzanym w toku procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 282/14, LEX nr 1467035, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt V ACz 1061/13, LEX nr 1428110, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272).

Obie przesłanki zasadności żądania udzielenia zabezpieczenia statuowane w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c. muszą być spełnione kumulatywnie. Celowym i dopuszczalnym jest badanie przesłanki w postaci uprawdopodobnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu dopiero po uprzednim ustaleniu, że została spełniona pierwsza z przesłanek udzielenia zabezpieczenia, wymienionych w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c., tj. uprawdopodobnienie roszczenia. Brak dochowania pierwszej z przesłanek definitywnie wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia (por. postanowienie Sąd Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt I ACz 181/12, LEX nr 1109531, A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

1, Warszawa 2020).

Sposób uprawdopodobnienia roszczenia w każdym przypadku będzie jednak zależał od stanu faktycznego konkretnej sprawy. W każdym razie muszą istnieć podstawy do przypuszczenia, że roszczenie istnieje w rzeczywistości. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest więc wystarczające samo stwierdzenie wierzyciela, że roszczenie istnieje, lecz musi być poparte odpowiednimi twierdzeniami, ale nie jest również wymagane jego udowodnienie. Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien dokonać oceny przesłanek uprawdopodabniających roszczenie na podstawie materiału, znajdującego się w aktach sprawy. Oceny prawdopodobieństwa istnienia roszczenia sąd dokonuje przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, na podstawie posiadanego materiału procesowego. Jeżeli zabezpieczenie ma nastąpić przed wszczęciem postępowania w sprawie albo w jego początkowym stadium (przed wymianą pism przygotowawczych i pierwszą rozprawą), podstawą ustalenia prawdopodobieństwa istnienia roszczenia będą na ogół twierdzenia wnioskodawcy przytoczone na uzasadnienie wniosku, o ile nie budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 283/14, LEX nr 1469495 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Uznać należało, iż uprawniony uprawdopodobnił okoliczności faktyczne, na których oparł swoje roszczenie.

Z materiału dowodowego przedstawionego przez uprawnionego wynika, że uprawniony V. X. od dnia 1 kwietnia 2015 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...), w ramach której zajmuje się m.in. sprzedażą drzwi, sztukaterii, paneli podłogowych i podług.

Uprawniony jest właścicielem zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej znaku towarowego o numerze rejestracji (...) o wyglądzie:

W Z. przy ul. (...) ((...)-(...)) uprawniony prowadzi sklep, oferując w nim sprzedaż paneli, podłóg, drzwi, sztukaterii oraz usługę ich montażu. Uprawniony dla oznaczania swojego sklepu oraz oferowanych produktów i usług posługuje się nazwą (...).

Uprawniony, posługując się m.in. znakiem towarowym , identyfikuje wizualnie wskazany wyżej sklep w następujący sposób:,.

Uprawniony reklamuje bądź reklamował powyższy sklep, a także oferowane przez siebie produkty i usługi poprzez: stronę internetową „(...)”, od dnia 15 października 2015 r. fanpage (...) w serwisie społecznościowym P., konto „(...)” w serwisie (...), od dnia 14 lutego 2016 r. kanał o nazwie (...) w serwisie (...), pozycjonowanie strony internetowej „(...)”, prowadzenie wizytówki o nazwie (...) w wyszukiwarce V., umieszczanie reklam w gazecie (...), na stronie internetowej (...), na stronie internetowej C., „(...)” oraz umieszczenie w okresie 2015-2018 oraz od dnia 1 września 2020 r. do chwili obecnej reklam na telebimie znajdującym się przy ul. (...) w Z..

Obowiązany (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 11 kwietnia 2019 r. Obowiązany zajmuje się sprzedażą detaliczną drzwi, okien, podłóg oraz paneli podłogowych.

Od 2020 r. prowadzi sklep przy ul. (...) w Z. ((...)), w niedużej odległości (ok. 200 metrów) od sklepu uprawnionego.

Obowiązany, posługując się m.in. znakiem towarowym , identyfikuje wizualnie wskazany wyżej sklep w następujący sposób:, .

Obowiązany reklamuje powyższy sklep, a także oferowane przez siebie produkty i usługi m.in. poprzez internetową „(...)”, fanpage „(...)”, reklamy w wyszukiwarce V. oraz prowadzenie wizytówki o nazwie (...) Z. (...) w wyszukiwarce V..

Obowiązany zgłasza w podmiocie (...) uprawnienia do wizytówki uprawnionego o nazwie (...).

W wyniku działań obowiązanego producenci drzwi N. oraz (...) wprowadzili na swoich stronach internetowych w zakładkach informujących, gdzie można dany produkt kupić, modyfikacje danych uprawnionego zmieniając je w zakresie adresu, nr telefonu oraz adresu strony internetowej na dane Obowiązanego.

Niektórzy klienci zostają wprowadzeni w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa, towarów, usług oraz oznaczeń, które polega na powiązaniu przez klientów sklepu oraz produktów i usług sprzedawanych przez obowiązanego pod oznaczeniem (...) przy ul. (...) ze sklepem oraz produktami i usługami oferowanymi przez uprawnionego pod oznaczeniem (...) przy ul. (...).

Uprawniony uprawdopodobnił także, iż dochodzone przez niego roszczenia znajdują podstawę normatywną.

Swoje roszczenia uprawniony wywodził z art. 153 w zw. z art. 296 p.w.p. oraz z art. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art 15 ust. 1 pkt 5 w zw. z. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k.

Z art. 153 ust. 1 i 2 p.w.p., wynika, że prawo ochronne na znak towarowy jest bezwzględnym prawem podmiotowym o czasowo i terytorialnie ograniczonej skuteczności. Przepis ten stanowi podstawę do wyodrębnienia strony pozytywnej, obejmującej swym zakresem prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym terytorium Polski oraz strony negatywnej obejmującej roszczenia służące uprawnionemu na wypadek wkroczenia przez naruszyciela w zakres przysługującego mu prawa wyłącznego.

Zgodnie zaś z art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. uprawniony z prawa ochronnego na znak towarowy, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem, może zakazać innej osobie bezprawnego używania w obrocie gospodarczym znaku podobnego do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz tego uprawnionego w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem towarowym, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz tego uprawnionego.

Zdefiniowane przez ustawodawcę typy naruszeń wiążą się – co do zasady – z negatywnym wpływem działania osoby nieuprawnionej na możliwość pełnienia przez znak towarowy przynależnych mu funkcji (w szczególności oznaczenia pochodzenia), nie w każdej zatem sprawie uprawniony zmuszony jest do odrębnego wykazywania spełnienia tej przesłanki. Wydaje się jednak celowe i przydatne wyjaśnienie tej kwestii, by wyeliminować wszelkie mogące powstać na gruncie stanu faktycznego wątpliwości co do charakteru działania obowiązanego i jego potencjalnych skutków na wykonywanie przez uprawnionego prawa do znaku towarowego. Kwalifikacja naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy na tle art. 296 ust. 2 p.w.p. powinna być dokonywana według zasad wypracowanych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Unii Europejskiej na tle Pierwszej Dyrektywy Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (zmienionej Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającą na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych) oraz nieobowiązującego już rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. Ocena identyczności lub podobieństwa znaku zarejestrowanego i przeciwstawianego mu oznaczenia obowiązanego opiera się na ich zgodności wizualnej, fonetycznej i koncepcyjnej. Znaki należy porównywać całościowo, a decydujące znaczenie mieć będą elementy odróżniające (dominujące), a nie opisowe. Oznaczenie może być uznane za identyczne ze znakiem, tylko wtedy, gdy powtarza – bez dokonywania zmian lub uzupełnień – wszystkie jego elementy lub, gdy rozpatrywane jako całość, wykazuje nieznaczne różnice, które nie zostaną dostrzeżone przez przeciętnego konsumenta (tak wyrok Trybunału z dnia 20 marca 2003 r., C-291/00

(...) N.). Dwa znaki towarowe są do siebie podobne jeżeli, z punktu widzenia określonego kręgu odbiorców, są one przynajmniej częściowo identyczne w jednym lub kilku istotnych aspektach (tak wyrok Sądu z 23/10/2002 r. w sprawie T-6/01

I. ). Dla stwierdzenia, czy w konkretnym przypadku znaki są identyczne, czy też można mówić zaledwie o podobieństwie, konieczne jest dokonanie oceny wizualnych, fonetycznych i znaczeniowych cech znaków i ich całościowego oddziaływania na percepcję należycie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta (tak wyroki Trybunału z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie C-291/00

(...), z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie C-591/12

P (...) SA).

Podobieństwo towarów i usług było przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w sprawie A. (29/09/(...), C-39/97,

A.). Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że podczas oceny podobieństwa towarów należy uwzględnić wszystkie istotne kryteria dotyczące takich towarów. Kryteria te obejmują m.in. charakter towarów, ich końcowych użytkowników, sposób ich używania oraz to, czy dane towary są wobec siebie konkurencyjne czy uzupełniające (pkt 23). Termin „m.in.” wskazuje, że wyliczenie powyższych kryteriów przez Trybunał ma jedynie charakter orientacyjny. Mogą istnieć inne kryteria oprócz lub zamiast tych wymienionych przez Trybunał, które mogą mieć znaczenie dla danej sprawy. Prowadzi to do wniosku, że należy uwzględnić następujące kryteria: charakter, przeznaczenie, sposób użycia, charakter uzupełniający, konkurencyjność i jako kryteria dodatkowe: kanały dystrybucji, właściwy krąg odbiorców, typowe pochodzenie towarów/usług. Dokonując oceny podobieństwa towarów i usług należy brać pod uwagę wszystkie czynniki charakteryzujące zachodzące między nimi relacje (zależności), szczególnie ich rodzaj i przeznaczenie, sposób używania lub korzystania z nich, warunki w jakich są sprzedawane, a także ich wzajemny, konkurencyjny lub komplementarny charakter (tak wyroki Sądu z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T-388/00 (...), z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie T-85/02

A.). Całościowa ocena zakłada pewną współzależność między branymi pod uwagę czynnikami, w szczególności podobieństwem znaków oraz podobieństwem towarów/usług, których one dotyczą, przy czym niski stopień podobieństwa towarów i usług może być zrównoważony znaczącym stopniem podobieństwa znaków i odwrotnie (zasada wzajemnej zależności – tak wyroki Trybunału z dnia 23 października /2002 r. w sprawie T-6/01

I. , z dnia 13 września 2007 r. w sprawie C-234/06

II D. P., z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie C-16/06

I. ).

W myśl utrwalonego orzecznictwa, prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, gdy znaczna część właściwego kręgu odbiorców mogłaby zostać skłoniona do omyłkowego zakupu towaru pozwanego, myśląc, że jest to towar uprawnionego (uznając, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa), ewentualnie mogłaby uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z przedsiębiorstw powiązanych ze sobą gospodarczo. (tak wyroki Trybunału z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C-39/97

A., z dnia 4 maja 1999 r. w sprawach połączonych C-108/97, C-109/97

Windsurfing A. D., z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C-342/97

H. I., z dnia 2 września 2010 r. w sprawie C-254/09

CK Z. Z.

i wyrok Sądu z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie T-303/08

V. (2)) Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd powinno być oceniane w sposób całościowy, według sposobu postrzegania określonego konsumenta, przy uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności konkretnego przypadku, szczególnie wzajemnej zależności między podobieństwem oznaczeń i towarów lub usług, których one dotyczą. (tak wyroki Trybunału z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95

X. , z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie C-206/04

I. , z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie C-16/06

I. , z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie C-591/12

P O.

oraz wyroki Sądu z dnia 9 lipca 2003 r. w sprawie T-162/01

V. (1)

i z dnia 20 stycznia 2010 r. w sprawie T-460/07

H.). Właściwy krąg odbiorców składa się z przeciętnych konsumentów, należycie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych, przy czym poziom uwagi konsumentów może się różnie kształtować w zależności od kategorii towarów lub usług. (tak wyroki Trybunału z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C-342/97

H. I., z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie C-104/01

H.

i z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie C-361/04

E. D.).

Przeciętny konsument rzadko ma możliwość przeprowadzenia bezpośredniego porównania różnych znaków towarowych, musi zazwyczaj zdać się na zachowany w pamięci niedoskonały ich obraz. Ryzyko konfuzji jest tym większe, im silniejszy jest charakter odróżniający znaku towarowego, który wynika z jego samoistnych cech lub renomy (znajomości, rozpoznawalności na rynku) (tak wyroki Trybunału z Dia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C-342/97

H. I., z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95

X. i z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C-39/97

A.). Istnieje pewna współzależność pomiędzy znajomością znaku wśród odbiorców a jego charakterem odróżniającym, tym bardziej wzmocnionym, im bardziej znak jest znany. Przy ocenie, czy znak cieszy się wysoce odróżniającym charakterem wynikającym z jego znajomości wśród odbiorców należy rozpatrzyć wszystkie istotne okoliczności danego przypadku, w szczególności udział znaku w rynku, natężenie, zasięg geograficzny i długość okresu jego używania, wielkość inwestycji dokonanych przez przedsiębiorstwo w celu jego promocji, udział procentowy zainteresowanych grup odbiorców, którym znak umożliwia zidentyfikowanie towarów jako pochodzących z określonego przedsiębiorstwa, jak również oświadczenia izb handlowych i przemysłowych (tak wyrok Sądu z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie T-277/04

M.-S.) Ciężar udowodnienia siły znaku towarowego i jego odróżniającego charakteru, spoczywa na powodzie. (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt XXII GWo 67/16, LEX nr (...)).

Znaki i są do siebie podobne w warstwie wizualnej, albowiem w każdym ze znaków występują zapisane wersalikami słowa (...) i (...) oddzielone myślnikiem, a nadto (...) zapisano w każdym z oznaczeń zbliżonym krojem czcionki (bezszeryfowe wersaliki). Podobieństwa znaków nie wyłącza okoliczność, iż słowa (...) mają odmienne kolory, a także ich umieszczenie w prostokątach o innych kolorach.

Odnosząc się do warstwy fonetycznej porównywanych oznaczeń, wskazać należy, że każdy polski odbiorca odczyta zawarte w nich słowa jako (...), co oznacza, że na płaszczyźnie fonetycznej są one identyczne.

W kwestii warstwy znaczeniowej wskazać należy, że dwa oznaczenia są identyczne lub podobne koncepcyjnie, jeżeli są odbierane, jako posiadające tę samą lub analogiczną treść semantyczną (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 listopada 1997 r, w sprawie w sprawie C‐251/95

X. ). Treść semantyczna jest tym, co znak ten oznacza, jakie skojarzenia budzi. Oznaczenia (...) odnoszą się do słowa „panel” oznaczającego płaski, prostokątny kawałek drewna lub innego materiału, z którego układa się większą powierzchnię oraz słowa „pol”, które można uznać za skrót od słów „polski” czy też „Polska”. Porównywane znaki są zatem identyczne koncepcyjnie.

Nie budzi także wątpliwości wyłączność wnioskodawcy używania na terytorium Polski słowno-graficznego znaku towarowego o numerze (...) dla towarów w klasie 35 (usługi sprzedaży detalicznej i hurtowej w zakresie paneli, podłóg drewnianych, drzwi, okien, listew ściennych i podłogowych, sztukaterii wewnętrznej oraz materiałów i urządzeń przeznaczonych do ich montażu, czyszczenia i konserwacji) i 37 (instalowanie drzwi i okien; montaż i układanie paneli i podłóg drewnianych; montaż listew ściennych i podłogowych oraz sztukaterii wewnętrznej; naprawa i konserwacja paneli i podłóg drewnianych, drzwi i okien; wypożyczanie maszyn do czyszczenia i konserwacji podłóg, paneli, drzwi i okien; usługi w zakresie powlekania podłóg, paneli) klasyfikacji nicejskiej oraz iż dla sprzedaży drzwi, podłóg, paneli, okien i ich montażu, a więc usług identycznych i przeznaczonych dla tego samego kręgu nabywców oraz zaspakajających te same ich potrzeby obowiązany używa przedstawionego już wyżej oznaczenia, które łączy ze znakiem towarowym wnioskodawcy podobieństwo wprowadzające w błąd odbiorców, co tym samym oznacza, że obowiązany używa swoich oznaczeń w obrocie gospodarczym w sposób bezprawny, a zatem uprawnionemu może przysługiwać roszczenie o zaniechanie naruszania jego praw ochronnych na słowny znak towarowy nr (...), co oznacza, że uprawdopodobnił on roszczenie wywodzone z art. 153 w zw. z art. 296 p.w.p.

Przed oceną roszczeń wywodzonych z art. 5 i 10 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. wskazać należy, że z informacji powszechnie dostępnych w sieci Internet w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c. wynika, iż sklepy z panelami, drzwiami i podłogami często wykorzystują identyfikację wizualną, w której zawiera się kolor czerwony i biały:

((...)),

((...)),

((...)),

((...)),

((...)).

Zgodnie z art. 1 u.z.n.k., ustawa ta reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej – w interesie publicznym, przedsiębiorstw oraz klientów, nie może jednak być traktowana jako instrument służący wyeliminowaniu konkurencji w ogóle, w celu zachowania przez przedsiębiorcę dominującej pozycji rynkowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 września 1998 r., sygn. akt I ACa 281/98, LEX nr 35787). W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2002 r. (sygn. akt I CKN 1319/00, OSNC 2003/5/73) Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że założeniem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona atrakcyjnej siły przedsiębiorcy oraz jej oddziaływanie na krąg odbiorców. Chodzi o rozgraniczenie między działaniem uczciwym i zgodnym z prawem, a wykraczającym poza ustanowione reguły, nie zaś o ochronę konkretnego osiągnięcia. Ustawa ma zatem na celu zapewnienie prawidłowości zachowania się i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na równych prawach. Realizacja konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej uzasadnia poszukiwanie równowagi między wolnością rynku i swobodą obrotu a celami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, określonymi w art. 1 u.z.n.k.

Stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie lub zaniechanie, podjęte w związku z działalnością gospodarczą, będące szkodliwym, ponieważ zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy (względnie przedsiębiorców) lub klienta (względnie klientów), jeżeli jednocześnie jest bezprawne, jako sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami.

Sąd podziela powszechnie przyjęty pogląd, iż przepis art. 3 w ust. 1 u.z.n.k. w sposób ogólny określa czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy w ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo niektóre czyny, typizowane dodatkowo w art. 5-17 u.z.n.k., które należy wykładać tak, że ogólne określenie i przepisy uszczegóławiające czyn nieuczciwej konkurencji pozostają w następujących relacjach: wymienione w ustawie czyny nie tworzą zamkniętego katalogu, za nieuczciwie konkurencyjne można uznać także działanie niewymienione w art. 5-17 u.z.n.k., jeżeli tylko spełnia ono przesłanki zdefiniowane w art. 3 ust. 1 u.z.n.k., wymagania określone w definicji art. 3 ust. 1 u.z.n.k. odnoszą się do czynów wymienionych w art. 5-17 u.z.n.k., a klauzula generalna pełni funkcję korygującą w stosunku do przepisów szczególnych. Gdy dany stan faktyczny, formalnie, spełnia przesłanki z art. 5-17 u.z.n.k., w rzeczywistości jednak działanie nie wykazuje któregoś ze znamion art. 3 ust. 1 u.z.n.k. (np. bezprawności, sprzeczności z dobrymi obyczajami), uznanie go za czyn nieuczciwej konkurencji nie jest możliwe.

Naruszenie prawa odnosi się do bezwzględnie obowiązujących przepisów, w szczególności u.z.n.k., przepisów o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, o ochronie dóbr osobistych, prawa własności przemysłowej, praw autorskich, ochrony konsumentów czy też kodeksu karnego.

Pojęcie dobrych obyczajów odczytuje się najczęściej w ujęciu ekonomiczno-funkcjonalnym, przywiązującym wagę nie do przestrzegania dobrych obyczajów w ogóle lecz do zachowania przedsiębiorców w działalności gospodarczej, odchodząc od dokonywania oceny z punktu widzenia ogólnych zasad etyczno-moralnych, gdzie istotne kryterium stanowiło poczucie godności ogółu ludzi myślących sprawiedliwie i słusznie. Obecnie, dobre obyczaje to normy moralne i zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt III CKN 213/01, OSNC 2003/12/169) Sprzeczność z dobrymi obyczajami, jako klauzula generalna, podlega ocenie sądu z punktu widzenia treści, motywów i celu działania konkurencyjnego. Obiektywnie niezgodne z dobrymi obyczajami są działania (lub zaniechania) sprzeczne ze zwyczajami uznanymi przez daną społeczność, obowiązującymi w określonym środowisku.

Jak stwierdza Sąd Najwyższy, dobre obyczaje kupieckie wyrażają się pozaprawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tym praktykami życia gospodarczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 2007 r., sygn. akt V CSK 311/06). Pojęcie dobrych obyczajów konkretyzuje się w określonym stanie faktycznym. Zastosowanie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. wymaga wskazania, jaki konkretnie dobry obyczaj doznał naruszenia wskutek działań przedsiębiorcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 337/08, LEX nr 488738).

W orzecznictwie przyjmuje się szeroką interpretację przesłanki naruszenia lub zagrożenia interesu w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. Zdaniem Sądu Najwyższego, interes przedsiębiorcy uzasadniający domaganie się ochrony na gruncie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. nie ma jednolitego charakteru. Jest on stopniowalny w zależności od podstawy i drogi ochrony, którą obierze uprawniony do ochrony przedsiębiorca. Jeżeli dochodzi on roszczeń wyrównawczych musi zawsze wykazać konkretne zmiany w sytuacji majątkowej spowodowane czynem lub czynami nieuczciwej konkurencji. Jeżeli natomiast dochodzi jedynie zaniechania niedozwolonych zachowań, w konkretnym stanie faktycznym sam sposób naruszenia dobrych obyczajów może wystarczyć do uznania, że zachowania te co najmniej zagrażają interesom przedsiębiorcy domagającego się ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt V CSK 102/09, LEX nr 558623).

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k., w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać zaniechania niedozwolonych działań oraz usunięcia skutków niedozwolonych działań.

Według art. 10 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług, a także zatajenie ryzyka, jakie wiąże się z korzystaniem z nich. Przepis art. 10 ust. 2 u.z.n.k. stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji jest również wprowadzenie do obrotu towarów w opakowaniu mogącym wywołać skutki określone w art. 10 ust. 1 u.z.n.k., chyba że zastosowanie takiego opakowania jest uzasadnione względami technicznymi.

Przepis art. 10 u.z.n.k. dotyczy przede wszystkim sytuacji oznaczania towaru lub usługi cudzym znakiem towarowym, firmą lub innym oznaczeniem odróżniającym oraz wprowadzenie do obrotu towarów w opakowaniu zawierającym oznaczenia odróżniające lub takim, które samo pełni rolę oznaczenia odróżniającego. Chodzić tu może tylko o pochodzenie z określonego przedsiębiorstwa, a więc przede wszystkim o oznaczenie towaru znakiem towarowym lub oznaczeniem przedsiębiorstwa. Oznaczeniem towarów lub usług, które może wprowadzać w błąd klientów co do ich pochodzenia, będzie przede wszystkim umieszczenie na towarze lub w związku ze świadczeniem usług znaku towarowego lub usługowego. Zarówno dokładna imitacja cudzego znaku, jak i użycie oznaczeń do takiego znaku podobnych mogą być mylące. Przepis art. 10 u.z.n.k. może stanowić samodzielną podstawę roszczeń wówczas, gdy ochrona znaku z tytułu rejestracji nie przysługuje (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1929 r., sygn. akt Rw 2277/28, LEX nr 4353, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1935 r., sygn. akt III K 912/35, LEX nr 372891, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 1991 r., sygn. akt I ACr 23/91, LEX nr 5315, M. Kępiński, J. Kępiński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 13, nb. 111, 113, 133, Legalis, 2019).

Czyn nieuczciwej konkurencji stypizowany w art. 10 u.z.n.k. może popełnić tylko przedsiębiorca oznaczający towary (usługi) konfuzyjnym oznaczeniem bądź wprowadzający do obrotu towary w opakowaniu mogącym wywoływać ryzyko konfuzji. Oznaczenie zaś towarów konfuzyjnym oznaczeniem polega głównie na fizycznym nakładaniu danego oznaczenia na towar i jego opakowanie, bądź na używaniu spornego oznaczenia w reklamie, fakturach albo innych działaniach tworzących wrażenie w świadomości klientów i konsumentów, że dany towar pochodzi od innego przedsiębiorcy. Popełnienie tego deliktu ma miejsce wtedy, gdy doszło do oznaczenia towarów lub usług konfuzyjnym oznaczeniem i nastąpiło posłużenie się tym oznaczeniem, wprowadzenie go do obrotu. Tym zaś jest posługiwanie się oznaczeniem na towarach, opakowaniu, w reklamie, dokumentach związanych z obrotem towarami lub świadczeniem usług w działalności gospodarczej, czyli inaczej mówiąc istotne jest użycie danego oznaczenia, posłużenie się nim (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt V ACa 126/12, LEX nr 1217700).

Z art. 10 ust. 1 i 2 u.z.n.k. wynika, iż w celu postawienia zarzutu popełnienia opisanego w nim czynu nieuczciwej konkurencji w przypadku wprowadzenia w błąd co do pochodzenia uprawniony winien był uprawdopodobnić następujące elementy:

a) oznaczanie towarów lub usług lub wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych danym oznaczeniem lub wprowadzanie do obrotu towarów w opakowaniu z takim oznaczeniem;

b) możliwość wprowadzenia klientów w błąd co komercyjnego pochodzenia towaru (tzw. ryzyko konfuzji), co w szczególności wiąże się z posiadaniem przez dane oznaczenie odróżniającego charakteru;

c) pierwszeństwo używania zgodnie z prawem oznaczenia towarów czy też opakowania przez uprawnionego.

W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że uprawniony i obowiązany oznaczają świadczone przez siebie usługi oznaczeniem słownym (...), które umieszczają oni na czerwonym tle – uprawniony bezpośrednio w czerwonym prostokącie, a obowiązany poprzez umieszczenie znaku towarowego na czerwonym szyldzie, zaś uprawniony czyni to z wcześniejszym pierwszeństwem.

Przy interpretacji i stosowaniu art. 10 u.z.n.k. w zakresie wprowadzenia w błąd co do komercyjnego pochodzenia towarów i towarów w określonych opakowaniach należy sięgać pomocniczo do regulacji, orzeczeń, w tym sądów europejskich, oraz wypowiedzi doktryny dotyczących znaków towarowych, na które udziela ochrony Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej w Alicante (por. M. Kępiński, J. Kępiński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 13, nb. 113, Legalis, 2019).

Wobec tego wskazać trzeba, że aktualne pozostają rozważania uczynione na gruncie p.w.p. co do podobieństwa spornych oznaczeń i uznać należy, iż słowne oznaczenia (...) posiadające zdolność odróżniającą, którymi posługują się obowiązany i uprawniony są identyczne na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i koncepcyjnej, a podobieństwo to ma charakter konfuzyjny. Posługiwanie się znakiem , który to dopiero zawiera w sobie element słowny (...) nie wpływa na ocenę konfuzji, albowiem znak ten nie ma charakteru fantazyjnego, zaś w przypadku znaków słowno-graficznych konsumenci w pierwszej kolejności zwracają uwagę na element słowny.

Nie można jednak uznać, aby czerwone tło, na którym umieszcza się oznaczenie (...), miało wobec jego powszechnego używania go w obrocie gospodarczym w odniesieniu do sklepów zajmujących się sprzedażą podłóg, paneli podłogowych czy też okien jakąkolwiek zdolność odróżniającą. Przeciwnie, jest to rozwiązane banalne i szeroko występujące w domenie publicznej, które nie powinno podlegać ochronie wywodzonej z u.z.n.k. Zauważyć także należy, że, uwzględniając w swoim roszczeniu kolor czerwony. uprawniony zmierzał w istocie do osiągnięcia monopolu w zakresie używania czerwonego względem obowiązanego.

Z tych też powód Sąd uznał, że obowiązany drugie z roszczeń uprawdopodobnił jedynie w zakresie używania przez obowiązanego bez zgody uprawnionego w obrocie gospodarczym oznaczenia słownego (...) dla oznaczania usług w postaci sprzedaży, montażu, czyszczenia, konserwacji, instalacji, układania, naprawy, powlekania paneli, podłóg drewnianych, drzwi, okien, listew ściennych i podłogowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

Zgodnie z art. 5 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości, przez używanie firmy, nazwy, godła, skrótu literowego lub innego charakterystycznego symbolu wcześniej używanego, zgodnie z prawem, do oznaczenia innego przedsiębiorstwa.

Oznaczenie przedsiębiorstwa jest najczęściej symbolem słownym, jednakże przepis nie ogranicza kręgu używanych do wyróżniania przedsiębiorstw symboli tylko do wyrazów lub liter, lub też ich zestawień. Mogą to zatem także być cyfry, kolory, rysunki lub zdjęcia czy widoki. Takie niebędące słowami elementy najczęściej występują w godle sklepu czy zakładu, a także w wystroju ich wnętrza. Najczęściej użycie takiego oznaczenia będzie wiązało się z bezpośrednim poinformowaniem klienteli o miejscu prowadzenia działalności (np. szyldy sklepów, restauracji, hoteli lub innej działalności usługowej). Oznaczenie to może być również używane w reklamie prowadzonej działalności przy użyciu zarówno tradycyjnych kanałów reklamowych (radio, telewizja, prasa), jak i za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (por. M. Kępiński, J. Kępiński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 5, nb. 6, Legalis, 2019).

Roszczenie wywodzone z art. 5 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. uznać należało za uprawdopodobnione jedynie w zakresie posługiwania się oznaczeniem na szyldzie i flagach ze względów, które wskazano powyżej na gruncie p.w.p. oraz art. 10 u.z.n.k.

Uprawniony nie uprawdopodobnił roszczenia wywodzonego z art. 5 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. w części, w której odnosiło się ono do posługiwania się kolorem czerwonym, o czym Sąd również wypowiedział się powyżej. Nie sposób także przyjąć, aby do wprowadzenia klientów w błąd mogło dochodzić poprzez używanie na szyldzie i flagach słów „drzwi” i „podłogi”, albowiem żaden z klientów nie odróżnia przedsiębiorstw działających na tym samym rynku asortymentowym na podstawie oznaczeń informacyjnych, które dotyczą produktów sprzedawanych przez te przedsiębiorstwa; ten pogląd odnieść należy do sformułowania „montaż gratis” przedstawionego w owalu i przy pomocy czcionki o trywialnym kroju dostępnym w jakimkolwiek komputerowym edytorze tekstu.

Według art. 15 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku, w szczególności przez:

1) sprzedaż towarów lub usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich odprzedaż poniżej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców;

2) nakłanianie osób trzecich do odmowy sprzedaży innym przedsiębiorcom albo niedokonywania zakupu towarów lub usług od innych przedsiębiorców;

3) rzeczowo nieuzasadnione, zróżnicowane traktowanie niektórych klientów;

4) pobieranie innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towaru do sprzedaży;

5) działanie mające na celu wymuszenie na klientach wyboru jako kontrahenta określonego przedsiębiorcy lub stwarzanie warunków umożliwiających podmiotom trzecim wymuszanie zakupu towaru lub usługi u określonego przedsiębiorcy.

Słusznie wskazał wnioskodawca poglądy doktryny, zgodnie z którymi art. 15 u.z.n.k. dotyczy dostępu do rynku

sensu largo, czyli swobody nie tylko wejścia na dany rynek (podjęcia określonej działalności gospodarczej) oraz wyjścia z tego rynku (zaniechania tej działalności), ale także oferowania na nim swoich towarów lub usług (prowadzenia działalności gospodarczej). Normatywną wskazówką zakresu zastosowania art. 15 u.z.n.k. jest wymienienie w nim przykładowych form nadużywania nieuczciwego dostępu do rynku. Z uwagi na zmienność stosunków gospodarczych i nieograniczoną pomysłowość ludzką, ich wyczerpujące wyliczenie nie jest możliwe. Ustawodawca wymienił więc przykładowo te, które występują najczęściej. O czynie nieuczciwej konkurencji można mówić dopiero wtedy, gdy na skutek zachowań opisanych w art. 15 ust. 1 pkt 1–5 ZNKU dojdzie do utrudnienia dostępu do rynku. Wszystkie czyny nieuczciwego utrudniania dostępu do rynku mogą być popełnione świadomie (celowo), z winy umyślnej. (por. T. Skoczny, M. Bernatt, [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 15, nb. 14, 15, 16, 20, 25, Legalis, 2019).

W realiach współczesnego obrotu gospodarczego oczywistym jest, że klienci poszukują informacji na temat produktów, usług i oferujących je przedsiębiorców w sieci Internet i w zawartych w niej środkach o charakterze reklamowym i informacyjnym. Przyjąć należy, że utrudnienie klientom nawiązania kontaktu z przedsiębiorcą poprzez ingerowanie we wskazane wyżej środki tak, aby reklama i informacja zamiast odsyłać do przedsiębiorcy, który zamieścił je w sieci Internet, kierowała klientów do konkurencyjnego przedsiębiorcy zawiera się dyspozycji art. 15 ust. 1 u.z.n.k. i stanowi utrudnienie dostępu do rynku, bowiem działanie takie istotnie ogranicza możliwość skorzystania przez klientów z oferty przedsiębiorcy działającego w granicach uczciwej konkurencji i upośledza jego pozycję względem innych konkurentów, gdyż przedsiębiorca traci klientów, których mógłby pozyskać, gdyby nie delikt popełniony przez nieuczciwego konkurenta.

Z tych też powodów uznać należało za uprawdopodobnione roszczenie wnioskodawcy o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji w postaci działań utrudniających uprawnionemu dostęp do rynku polegających na zgłaszaniu przez obowiązanego w podmiocie V. uprawnień do wizytówki uprawnionego o nazwie (...) i zgłaszaniu przez obowiązanego na stronach internetowych producentów drzwi i paneli w zakładkach informujących o lokalizacjach nabycia produktu, zmian, w wyniku których dane uprawnionego dotyczące adresu, nr telefonu oraz adresu strony internetowej zostają zmienione na dane obowiązanego. Nie było wątpliwości, że działania te podejmowane są przez obowiązanego (przez jego pracowników), a mają one na celu uniemożliwienie uprawnionemu dostępu do rynku poprzez ograniczenie pozyskiwania nowych klientów.

Z dokumentów przedstawionych przez uprawnionego nie wynikało natomiast, aby to obowiązany dokonywał zmian w prowadzonej przez uprawnionego wizytówce w wyszukiwarce V. o nazwie (...) polegających na: i) zmianie nr telefonu uprawnionego na nr telefonu obowiązanego; ii) zmianie adresu strony internetowej uprawnionego na adres strony internetowej obowiązanego czy też umieszczał w prowadzonej przez uprawnionego wizytówce w wyszukiwarce V. o nazwie (...) zdjęcia przedstawiającego sklep obowiązanego przy ul. (...), w Z. ((...)), dlatego w tym zakresie roszczenie uznać należało za nieuprawdopodobnione w tej części wniosek oddalić.

Przepis art. 730

1 k.p.c. nie zawiera definicji interesu prawnego, ale wskazuje, na czym polega jego wykazanie, aby możliwe było dokonanie zabezpieczenia roszczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia polega w szczególności na wskazaniu przez podmiot składający wniosek o udzielenie zabezpieczenia, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie lub w sprawach, w których wydane orzeczenie nie będzie nadawać się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wiąże się ze wskazaniem dwóch okoliczności, które przemawiają za udzieleniem zabezpieczenia, tj. uniemożliwienie wykonania orzeczenia, albo możliwość powstania poważnych trudności w jego wykonaniu lub osiągnięciu celu, dla którego prowadzone jest postępowanie. W typowych przypadkach interes prawny wyraża się w tym, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Oceny interesu prawnego jako „potrzeby” udzielenia zabezpieczenia należy dokonywać według kryteriów obiektywnych, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, a nie według kryteriów subiektywnych, czyli subiektywnego odczucia uprawnionego o potrzebie udzielenia zabezpieczenia w danym przypadku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I ACz 665/17, LEX nr 2330638 i A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje nie tylko wtedy, gdy zachodzi potrzeba zapewnienia wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia, lecz również wtedy, gdy istnieje potrzeba zabezpieczenia osiągnięcia celu postępowania w sprawie w inny sposób albo mówiąc inaczej, gdy dla osiągnięcia celu postępowania w sprawie konieczne jest udzielenie uprawnionemu tymczasowej ochrony prawnej w toku postępowania. Konieczność odwrócenia szkody lub innych niekorzystnych skutków jest szczególnym przejawem interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia. W tego rodzaju przypadkach celem zabezpieczenia jest antycypacja przyszłego merytorycznego orzeczenia, czyli prowizoryczne zaspokojenie uprawnionego. Tymczasowe zaspokojenie roszczenia może wchodzić w grę w sprawach, w których zapadają orzeczenia zdatne wprawdzie do egzekucyjnego wykonania, ale w których sens ochrony prawnej wyraża się w tym, aby jak najszybciej przerwać bezprawne działania, np. w sprawach o zaniechanie czynności, lub im zapobiec. W takich przypadkach przy zabezpieczeniu nie chodzi wcale o zapewnienie wykonalności wyroku w drodze egzekucji; ta zresztą najczęściej nie budzi wątpliwości. Chodzi zaś o to, że zakaz wynikający z przyszłego orzeczenia pojawi się zbyt późno, przez co uprawniony poniesie skutki niedozwolonych działań przeciwnika. W tych przypadkach zabezpieczenie może polegać na wydaniu określonych zakazów, a nawet nakazów (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt I ACz 766/13, LEX nr 1313388, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt V ACz 806/17, LEX nr 2348546, postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 692/12, LEX nr 1135411 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Treść postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego może nie różnić się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli oczywiście uprawniony wykaże, że bez takiego zabezpieczenia będzie narażony na szkodę albo inne niekorzystne skutki. Dotyczy to także sytuacji, w której szkoda lub inne niekorzystne następstwa wprawdzie już zaistniały, ale możliwa jest ich dalsza eskalacja. Konieczność odwrócenia szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków jest szczególnym przejawem interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia. Dlatego też okoliczność ta powinna być zatem zgodnie z art. 730

(

1) § 1 k.p.c. uprawdopodobniona (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACz 590/13, LEX nr 1313386, por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACz 2179/12, LEX nr 1267324, postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I ACz 196/12, LEX nr 1267324 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019 i A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

(

1) , Warszawa 2020).

Uprawniony należycie uprawdopodobnił swój interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia, gdyż, aby nie wystąpiły niekorzystne dla niego skutki, konieczne jest niezwłoczne zapewnienie ochrony przysługujących mu praw i interesów gospodarczych. Brak zabezpieczenia i długotrwałe oczekiwanie na prawomocne rozstrzygnięcie Sądu pozbawi uprawnionego ochrony prawnej i uniemożliwi osiągnięcie celu postępowania głównego. Używanie przez obowiązanego w jego toku kwestionowanych oznaczeń i ograniczanie uprawnionemu do rynku będzie utrwalać skutki naruszenia, których usunięcie w przyszłości może okazać się bardzo utrudnione, jeśli w ogóle możliwe. Dopuszczenie do dalszych bezprawnych działań może narażać uprawnionego na stałe zwiększanie wymiaru wyrządzanych mu szkód, równocześnie przysparzając obowiązanemu nienależnych korzyści. Sąd udziela zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych nie po to, by uchronić uprawnionego przed „formalnym” wkroczeniem w sferę jego wyłączności, ale przed szczególnie dotkliwymi skutkami takiego wkroczenia, które bez wątpienia w niniejszej sprawie już wystąpiły, jako że naruszenia, o których zakazanie uprawniony wnioskuje, już się dokonały, ale także z dużym prawdopodobieństwem będą powtarzały się w przyszłości, na co wskazują przedstawione przez uprawnionego liczne dowody.

Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien nie tylko dokonać oceny, czy wskazane przez uprawnionego we wniosku o udzielenie zabezpieczenia okoliczności warunkujące jego udzielenie znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, czy też znajdują usprawiedliwienie we wskazanej podstawie faktycznej żądania udzielenia ochrony prawnej, ale także czy wskazane sposoby udzielenia zabezpieczenia są adekwatne do ochrony prawnej, która ma zostać udzielona uprawnionemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1961 r., sygn. akt IV CZ 54/61, LEX nr 105837, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1968 r., sygn. akt I CZ 10/68, LEX nr 879 oraz A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

1, Warszawa 2020 i A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Zastosowany przez sąd sposób zabezpieczenia powinien zapewnić w danym wypadku osiągnięcie celu postępowania zabezpieczającego. Sąd może więc zastosować każdy sposób zabezpieczenia, jaki uzna w danych okolicznościach za najbardziej odpowiedni, nie wyłączając sposobów zabezpieczenia przewidzianych w przepisach o zabezpieczeniu roszczeń pieniężnych. Mimo, iż przepis art. 755 k.p.c. pozostawia sądowi swobodę wyboru sposobu zabezpieczenia, nie oznacza to dowolności. Przede wszystkim sąd jest związany żądaniem wniosku co do sposobu zabezpieczenia, zatem ma możliwość wyboru, gdy uprawniony we wniosku wskazał kilka sposobów zabezpieczenia, a zastosowanie jednego z nich lub niektórych wystarcza do zabezpieczenia jego roszczenia albo zabezpieczenie ma nastąpić w sprawie. Z reguły brak obaw o egzekucyjne wykonanie orzeczeń nakładających obowiązek zaniechania. Osiągnięcie celu postępowania w sprawie w rozumieniu art. 730

1 § 2 k.p.c. należy wiązać z rodzajem ochrony prawnej, której udzielenia żąda się w postępowaniu cywilnym. O istnieniu podstawy zabezpieczenia można więc mówić wtedy, gdy bez zabezpieczenia ochrona prawna udzielona w merytorycznym orzeczeniu w sprawie okaże się niepełna (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I ACz 302/13, LEX nr 1322662, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019 oraz E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

Zakazy niedozwolonych działań albo nakazy dokonania określonych czynności przez obowiązanego odgrywają szczególną rolę przy zabezpieczeniu roszczeń o zaniechanie z zakresu prawa własności intelektualnej, zwalczania nieuczciwej konkurencji czy roszczeń negatoryjnych. Pozwalają one bowiem przerwać niedozwoloną działalność jeszcze przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. „Zaspokojenie” roszczenia w drodze jego nowacyjnego zabezpieczenia ma zawsze tymczasowy (prowizoryczny) charakter. Przy orzekaniu tego sposobu zabezpieczenia sąd powinien szczególnie wnikliwie wyważyć interesy obu stron oraz ewentualność uzależnienia wykonania zabezpieczenia od złożenia kaucji (art. 739 k.p.c.) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt V CZ 86/16, LEX nr 2166392, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt V ACz 251/17, LEX nr 2284753, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020.).

W niniejszej sprawie zastosowane środki tymczasowe zapewnią uprawnionemu należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążą ponad potrzebę, może on bowiem prowadzić działalność gospodarczą w sposób, który nie narusza prawa ochronnego na znak towarowy uprawnionego i nie wiąże się z popełnieniem czynów nieuczciwej konkurencji ani nie narusza interesów gospodarczych osób trzecich. Skoro przy tym zastosowany przez sąd sposób zabezpieczenia powinien zapewnić w danym wypadku osiągnięcie celu postępowania zabezpieczającego, a celem niniejszego postępowania zabezpieczającego jest zaniechanie naruszania prawa ochronnego na znak towarowy i zaniechanie określonych czynów nieuczciwej konkurencji, to tym samym nakazanie obowiązanemu zaniechania naruszenia i tychże czynów jest w realiach niniejszej sprawy adekwatne do ochrony prawnej, która ma zostać udzielona uprawnionemu.

Z tych też powodów Sąd orzekł jak w postanowieniu.

Sędzia Jarosław Antoniuk