S. M. używał oznaczeń G. wcześniej niż spółka, sąd oddalił wniosek o zabezpieczenie

postanowienia z dnia 5 października 2022 r.

Uprawniona (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na podstawie art. 730 i nast. k.p.c. i art. 5 oraz 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1913 z późn. zm., zwanej dalej „u.z.n.k.”) wniósł o zabezpieczenie roszczeń skierowanych przeciwko S. M. o:

1. nakazanie uczestnikowi usunięcia kont/kanałów oraz wszelkich informacji dotyczących wnioskodawczyni na portalach internetowych, stronach internetowych oraz serwisach internetowych, dostępnych pod adresami:

a) (...);

b) (...);

c) (...);

d) (...);

e) (...);

f) (...);

g) (...);

h) (...);

i) (...);

2. niezwłocznego usunięcia i zaprzestania prowadzenia serwisu internetowego (...), dostępnego pod adresem (...)

3. zakazanie uczestnikowi:

a) posługiwania się w obrocie gospodarczym zwrotem (...);

b) posługiwania się w obrocie gospodarczym zwrotem (...);

c) posługiwania się odesłaniem do strony internetowej (...);

d) otwierania nowych kont/kanałów na portalach internetowych, stronach internetowych oraz serwisach internetowych wykorzystujących zwrot (...);

e) otwierania nowych kont/kanałów na portalach internetowych, stronach internetowych oraz serwisach internetowych wykorzystujących zwrot (...);

f) otwierania nowych kont/kanałów na portalach internetowych, stronach internetowych oraz serwisach internetowych wykorzystujących odesłanie do strony internetowej

(...);

4. nakazanie uczestnikowi złożenie oświadczenia o następującej treści:

„Ja, niżej podpisany S. M., oświadczam, że po rozwiązaniu umowy zawartej z (...) z dnia 15 lutego 2018 r., w sposób bezprawny korzystałem z danych identyfikujących (...) w ramach prowadzonego przeze mnie przedsiębiorstwa pod firmą (...), na portalach społecznościowych, stronach internetowych, jak również w ramach swojej bezpośredniej działalności sprzedażowej. Oświadczam, że praktyka stosowana przeze mnie mogła wprowadzać w błąd potencjalnych kontrahentów i nie będzie ona przeze mnie kontynuowana. Przepraszam spółkę (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialności, że w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa dopuściłem się czynów stanowiących czyny nieuczciwej konkurencji i wyrażam z tego powodu głębokie ubolewanie.”

i zobowiązanie uczestnika do wysłania do wnioskodawczym własnoręcznie podpisanego oświadczenia, na karcie formatu A4, czcionką ARIAL rozmiaru 12, listem poleconym, w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie;

5. zasądzenie od uczestnika kwoty 10.000,00 zł na rzecz (...) w J. (ul. (...), (...)-(...) J., NIP: (...)) na cel społeczny, w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie

poprzez:

1. nakazanie uczestnikowi usunięcia kont/kanałów oraz wszelkich informacji dotyczących wnioskodawczyni znajdujących się na portalach internetowych, stronach internetowych oraz serwisach internetowych, dostępnych pod adresami:

ewentualnie

nakazanie uczestnikowi zawieszenia, do chwili prawomocnego zakończenia postępowania z powództwa wnioskodawczyni, kont/kanałów na: portalach internetowych, stronach internetowych oraz serwisach internetowych, dostępnych pod adresami:

a) (...);

b) (...);

c) (...);

d) (...);

e) (...);

f) (...);

g) (...)

h) (...);

i) (...);

2. nakazanie usunięcia i zaprzestania prowadzenia serwisu internetowego (...), dostępnego pod adresem (...)

ewentualnie

nakazanie zawieszenia działania serwisu internetowego (...), dostępnego pod adresem (...)w sposób uniemożliwiający dostęp do treści zawartych w tym serwisie, do chwili prawomocnego zakończenia postępowania w powództwa wnioskodawczyni;

3. zakazanie uczestnikowi posługiwania się w obrocie gospodarczym zwrotem (...) lub ,,(...) oraz posługiwania się odesłaniem do strony internetowej (...);

4. zakazanie uczestnikowi otwierania nowych kont na portalach, serwisach i stronach internetowych wykorzystujących zwroty (...) lub (...) oraz posługiwania się odesłaniem do strony internetowej „(...)”.

Sąd ustalił, co następuje.

Uprawniona (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. (określana dalej jako (...)) jest członkiem grupy (...). Prowadzi w głównej mierze działalność gospodarczą w zakresie produkcji grzejników i kotłów centralnego ogrzewania. Do dnia 5 listopada 2021 r. uprawniona nosiła nazwę (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. (fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w Krajowym Rejestrze Sądowym w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.)

Obowiązany S. M. prowadzi od dnia 12 stycznia 2018 r. działalność gospodarczą pod firmą (...). Prowadzi on działalność w obszarze sprzedaży hurtowej wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego, jak również na polu wykonywania instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych. (fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.)

W ramach działalności gospodarczej oferuje on sprzedaż kotłów grzewczych. Wśród nich kotły oznaczone znakami G. (np. piec (...) 20 kW) i (...). Na ofertach posługuje się słownym znakiem towarowym (...) oraz słowno-graficznym znakiem towarowym (...) ((...)). Ponadto w stopce oferty zestawia dane swojego przedsiębiorstwa z oznaczeniem (...) i stroną internetową „(...)” w następujący sposób:

(...)

(...)

(...)

(...)-(...) Ł. (...)

Telefon (...)

(...).pl

(...)

(oferta handlowa G. – k. 79-82, oferta handlowa (...) – k. 83-85).

W celu popularyzacji swojego przedsiębiorstwa obowiązany prowadzi działania reklamowo-marketingowe. W serwisach internetowych posługuje się marką G., w tym na portalach D., W., (...), A. oraz w serwisach Ł., V., Ł. i D.. Obowiązany prowadzi także stronę internetową pod adresem

(...), na której posługuje się oznaczeniem (...). (akt notarialny – protokół otwarcia stron internetowych – k. 31-76).

W korespondencji mailowej przedstawiciel (...) – O. U., począwszy od dnia 2 października 2021 r., wielokrotnie wzywał obowiązanego do zaprzestania posługiwania się oznaczeniami (...), w tym kontami na D. i W.. W wiadomości z dnia 5 października 2021 r. stwierdzono, że przedsiębiorstwo obowiązanego nie wchodzi w skład grupy G. i nie może on używać (...) jako swojej głównej nazwy (korespondencja mailowa – k. 23-30).

Sąd zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Według art. 734 zd. 1 k.p.c., do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.

Przepis art. 730

1 § 1, 2 i 3 k.p.c. wskazuje, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, zaś przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Norma art. 738 k.p.c. stanowi natomiast, iż sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Według art. 733 k.p.c., udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.

Zgodnie z art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 1 k.p.c.), a także ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 2 k.p.c.).

Przepis art. 731 k.p.c. wskazuje, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednakże według art. 755 § 2

1 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków. Z kolei według art. 756

2 § 1 pkt 1 k.p.c., uwzględniając wniosek o zabezpieczenie przez uregulowanie stosunków na czas trwania postępowania, sąd, na wniosek uprawnionego, może w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia zagrozić obowiązanemu nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w tym postanowieniu.

Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Nie jest przy tym dopuszczalne przyjęcie, iż roszczenie jest wiarygodne w jakimś procencie, ani zabezpieczenie go w takim stosunku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272). Odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie jest prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę normatywną. Przyjmuje się przy tym, że roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, jeżeli

prima facie istnieje szansa na jego istnienie (zob. postanowienie. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I ACz 850/12, LEX nr 1217686, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, w tym przypadku twierdzeń o istnieniu roszczenia, które ma być zabezpieczone, dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie, a nawet pewność, będące wynikiem postępowania zmierzającego do poznania rzeczywistości, ale bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Stąd też uprawdopodobnienie określa się niekiedy jako ułatwione postępowanie dowodowe, surogat, namiastkę dowodu niedającą pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 530/12, LEX nr 1171327, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019)

Uprawdopodobnienie jest pojmowane, jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, nie dający pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje zamiast udowadniania go. Od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by na tej podstawie można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje. Przeprowadza się je za pomocą środków nieskrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Ze względu na specyfikę postępowania zabezpieczającego jako przyspieszonego, odformalizowanego postępowania, przyjmuje się, że uprawdopodobnienie nie wymaga niepodważalnych dowodów istnienia roszczenia, jednak nie oznacza to, że każde twierdzenie uprawnionego o istnieniu roszczenia stanowi jego uprawdopodobnienie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt V ACz 66/15, LEX nr 1630514, postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I C 481/17, LEX nr 3026049, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treści art. 243 k.p.c., oznacza, że uprawniony przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Uprawdopodobnienie dotyczy przy tym dwóch aspektów, bowiem odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, które powinno być również prawdopodobne. Należy przyjąć, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje szansa na jego istnienie. Niewątpliwie ów wniosek może się w ostatecznym rezultacie okazać fałszywy w świetle głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego. To jednak nie ma wpływu na ocenę zasadności udzielenia zabezpieczenia, gdyż istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że sąd dokonuje jedynie pobieżnej analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego niekoniecznie odpowiadającego wymogom stawianym dowodom przeprowadzanym w toku procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 282/14, LEX nr 1467035, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt V ACz 1061/13, LEX nr 1428110, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272).

Obie przesłanki zasadności żądania udzielenia zabezpieczenia statuowane w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c. muszą być spełnione kumulatywnie. Celowym i dopuszczalnym jest badanie przesłanki w postaci uprawdopodobnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu dopiero po uprzednim ustaleniu, że została spełniona pierwsza z przesłanek udzielenia zabezpieczenia, wymienionych w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c., tj. uprawdopodobnienie roszczenia. Brak dochowania pierwszej z przesłanek definitywnie wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia (por. postanowienie Sąd Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt I ACz 181/12, LEX nr 1109531, A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

1, Warszawa 2020).

Sposób uprawdopodobnienia roszczenia w każdym przypadku będzie jednak zależał od stanu faktycznego konkretnej sprawy. W każdym razie muszą istnieć podstawy do przypuszczenia, że roszczenie istnieje w rzeczywistości. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest więc wystarczające samo stwierdzenie wierzyciela, że roszczenie istnieje, lecz musi być poparte odpowiednimi twierdzeniami, ale nie jest również wymagane jego udowodnienie. Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien dokonać oceny przesłanek uprawdopodabniających roszczenie na podstawie materiału, znajdującego się w aktach sprawy. Oceny prawdopodobieństwa istnienia roszczenia sąd dokonuje przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, na podstawie posiadanego materiału procesowego. Jeżeli zabezpieczenie ma nastąpić przed wszczęciem postępowania w sprawie albo w jego początkowym stadium (przed wymianą pism przygotowawczych i pierwszą rozprawą), podstawą ustalenia prawdopodobieństwa istnienia roszczenia będą na ogół twierdzenia wnioskodawcy przytoczone na uzasadnienie wniosku, o ile nie budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 283/14, LEX nr 1469495 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Sąd uznał, że uprawniona nie uprawdopodobniła roszczeń wskazanych we wniosku.

Uprawniona jako podstawę prawną roszczeń wskazała art. 5 i 14 ust. 1 u.z.n.k. Podstawy prawnej należy też szukać pomocniczo w art. 18 u.z.n.k.

Zgodnie z art. 1 u.z.n.k., ustawa ta reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej – w interesie publicznym, przedsiębiorstw oraz klientów, nie może jednak być traktowana jako instrument służący wyeliminowaniu konkurencji w ogóle, w celu zachowania przez przedsiębiorcę dominującej pozycji rynkowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 września 1998 r., sygn. akt I ACa 281/98, LEX nr 35787). W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2002 r. (sygn. akt I CKN 1319/00, OSNC 2003/5/73) Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że założeniem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona atrakcyjnej siły przedsiębiorcy oraz jej oddziaływanie na krąg odbiorców. Chodzi o rozgraniczenie między działaniem uczciwym i zgodnym z prawem, a wykraczającym poza ustanowione reguły, nie zaś o ochronę konkretnego osiągnięcia. Ustawa ma zatem na celu zapewnienie prawidłowości zachowania się i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na równych prawach. Realizacja konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej uzasadnia poszukiwanie równowagi między wolnością rynku i swobodą obrotu a celami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, określonymi w art. 1 u.z.n.k.

Stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie lub zaniechanie, podjęte w związku z działalnością gospodarczą, będące szkodliwym, ponieważ zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy (względnie przedsiębiorców) lub klienta (względnie klientów), jeżeli jednocześnie jest bezprawne, jako sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami.

Sąd podziela powszechnie przyjęty pogląd, iż przepis art. 3 w ust. 1 u.z.n.k. w sposób ogólny określa czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy w ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo niektóre czyny, typizowane dodatkowo w art. 5-17 u.z.n.k., które należy wykładać tak, że ogólne określenie i przepisy uszczegóławiające czyn nieuczciwej konkurencji pozostają w następujących relacjach: wymienione w ustawie czyny nie tworzą zamkniętego katalogu, za nieuczciwie konkurencyjne można uznać także działanie niewymienione w art. 5-17 u.z.n.k., jeżeli tylko spełnia ono przesłanki zdefiniowane w art. 3 ust. 1 u.z.n.k., wymagania określone w definicji art. 3 ust. 1 u.z.n.k. odnoszą się do czynów wymienionych w art. 5-17 u.z.n.k., a klauzula generalna pełni funkcję korygującą w stosunku do przepisów szczególnych. Gdy dany stan faktyczny, formalnie, spełnia przesłanki z art. 5-17 u.z.n.k., w rzeczywistości jednak działanie nie wykazuje któregoś ze znamion art. 3 ust. 1 u.z.n.k. (np. bezprawności, sprzeczności z dobrymi obyczajami), uznanie go za czyn nieuczciwej konkurencji nie jest możliwe.

Naruszenie prawa odnosi się do bezwzględnie obowiązujących przepisów, w szczególności u.z.n.k., przepisów o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, o ochronie dóbr osobistych, prawa własności, praw autorskich, ochrony konsumentów czy też kodeksu karnego.

Pojęcie dobrych obyczajów odczytuje się najczęściej w ujęciu ekonomiczno-funkcjonalnym, przywiązującym wagę nie do przestrzegania dobrych obyczajów w ogóle lecz do zachowania przedsiębiorców w działalności gospodarczej, odchodząc od dokonywania oceny z punktu widzenia ogólnych zasad etyczno-moralnych, gdzie istotne kryterium stanowiło poczucie godności ogółu ludzi myślących sprawiedliwie i słusznie. Obecnie, dobre obyczaje to normy moralne i zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt III CKN 213/01, OSNC 2003/12/169) Sprzeczność z dobrymi obyczajami, jako klauzula generalna, podlega ocenie sądu z punktu widzenia treści, motywów i celu działania konkurencyjnego. Obiektywnie niezgodne z dobrymi obyczajami są działania (lub zaniechania) sprzeczne ze zwyczajami uznanymi przez daną społeczność, obowiązującymi w określonym środowisku.

Jak stwierdza Sąd Najwyższy, dobre obyczaje kupieckie wyrażają się pozaprawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tym praktykami życia gospodarczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 2007 r., sygn. akt V CSK 311/06). Pojęcie dobrych obyczajów konkretyzuje się w określonym stanie faktycznym. Zastosowanie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. wymaga wskazania, jaki konkretnie dobry obyczaj doznał naruszenia wskutek działań przedsiębiorcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 337/08, LEX nr 488738).

W orzecznictwie przyjmuje się szeroką interpretację przesłanki naruszenia lub zagrożenia interesu w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. Zdaniem Sądu Najwyższego, interes przedsiębiorcy uzasadniający domaganie się ochrony na gruncie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. nie ma jednolitego charakteru. Jest on stopniowalny w zależności od podstawy i drogi ochrony, którą obierze uprawniony do ochrony przedsiębiorca. Jeżeli dochodzi on roszczeń wyrównawczych musi zawsze wykazać konkretne zmiany w sytuacji majątkowej spowodowane czynem lub czynami nieuczciwej konkurencji. Jeżeli natomiast dochodzi jedynie zaniechania niedozwolonych zachowań, w konkretnym stanie faktycznym sam sposób naruszenia dobrych obyczajów może wystarczyć do uznania, że zachowania te co najmniej zagrażają interesom przedsiębiorcy domagającego się ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt V CSK 102/09, LEX nr 558623).

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 u.z.n.k., w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia skutków niedozwolonych działań, złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści na zasadach ogólnych i zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

Artykuł 5 u.z.n.k. stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości, przez używanie firmy, nazwy, godła, skrótu literowego lub innego charakterystycznego symbolu wcześniej używanego, zgodnie z prawem, do oznaczenia innego przedsiębiorstwa.

Norma ta, podobnie jak cała u.z.n.k., chronić ma przedsiębiorcę przed naruszeniem ogólnie akceptowanych zasad postępowania. Zasadą chronioną na podstawie art. 5 u.z.n.k. jest oczekiwanie, że przedsiębiorcy odróżniają prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, tak aby zapewnić swoim klientom swobodny wybór oferowanych towarów bądź usług. Przepis ten odnosi się do oznaczenia przedsiębiorstwa przez używanie firmy, nazwy, godła, skrótu literowego lub innego charakterystycznego symbolu. Ustawa wskazuje pięć kategorii oznaczeń – firmę, nazwę, godło, skrót literowy lub inny charakterystyczny symbol, jakie mogą być traktowane jako oznaczenia przedsiębiorstwa. Niewątpliwie zarówno firma, nazwa, jak i skrót literowy odnoszą się do oznaczeń słownych, zaś godło – do oznaczeń o charakterze graficznym. Co do zasady art. 5 u.z.n.k. nie odnosi się do oznaczeń podobnych. Literalne brzmienie art. 5 u.z.n.k. mogłoby wskazywać, że zakresem jego zastosowania objęte są tylko oznaczenia tożsame, które były wcześniej stosowane. Jak wskazuje doktryna, samo podobieństwo stosowanych oznaczeń nie jest wystarczające. Ustalenie istnienia czynu nieuczciwej konkurencji nie może opierać się jedynie na fakcie używania podobnego znaku towarowego, ale powinno być wynikiem całościowej oceny, uwzględniającej okoliczności dotyczące sposobu, czasu używania, rozpoznawalności danego znaku oraz zakresu pokrywania się klienteli przedsiębiorstw, musi uwzględniać całokształt okoliczności faktycznych. Należy podkreślić, że rozstrzygnięcie, czy konkretne oznaczenie później stosowane na rynku pozostaje w kolizji z oznaczeniem wcześniej stosowanym, wymaga oceny, czy istnieje możliwość wprowadzenia w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa (K. Szczepanowska-Kozłowska [w:] E. Nowińska, K. Szczepanowska-Kozłowska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 5).

Warto zwrócić uwagę, że u.z.n.k. nie chroni bowiem oznaczenia przedsiębiorstwa jako wyodrębnionego dobra prawnego i nie ma na celu zagwarantowania wyłączności używania danego oznaczenia w obrocie. Chroni natomiast klientów przed ryzykiem wprowadzenia w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw w wyniku używania wprowadzającego w błąd oznaczenia przedsiębiorstwa oraz ma chronić interes przedsiębiorcy polegający na tym, by nie mylono go z innym przedsiębiorcą. (A. Michalak [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, art. 5)

Z art. 5 u.z.n.k. wynika, iż w celu postawienia zarzutu opisanego w nim czynu nieuczciwej konkurencji należy wykazać i udowodnić łącznie następujące elementy:

1) używanie w obrocie określonego oznaczenia przez konkurenta,

2) przysługiwanie pierwszeństwa zgodnego z prawem używania oznaczenia przedsiębiorstwa przedsiębiorcy domagającemu się ochrony,

3) możliwość wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa podmiotu poszukującego ochrony (tzw. ryzyko konfuzji).

W niniejszej sprawie najistotniejsze ma wyrażona w art. 5

in fine u.z.n.k. zasada pierwszeństwa. Oznacza ona, że ochrona przez przywłaszczeniem oznaczeń przysługuje jedynie przedsiębiorcy, który jako pierwszy na danym rynku rozpoczął posługiwanie się w sposób rzeczywisty oznaczeniem w obrocie. W doktrynie zwraca się uwagę, że ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy domagającym się zaniechania naruszeń przez innego przedsiębiorcę. Co istotne, używanie określonego oznaczenia musi być zgodne z prawem, nie będzie zatem podlegało prawnej ochronie oznaczenie przedsiębiorstwa, które w momencie powstania nie występowało na rynku jako pierwsze (A. Michalak [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, art. 5).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy ocenić należy, że działalność obowiązanego nie stanowi naruszenia art. 5 u.z.n.k. Co prawda posługuje się on oznaczeniami (...) i (...), w tym emblematem graficznym, na dokumentach, fakturach i materiałach reklamowych w zestawieniu z własnymi oznaczeniami, a także prowadzi profile na portalach internetowych posługując się hasłem ,,(...)” i (...), jednakże wobec wcześniejszego rozpoczęcia ich używania na rynku polskim niż uczyniła to wnioskodawczyni przysługuje mu pierwszeństwo i co za tym idzie jego czyn nie stanowi naruszenia prawa. Jak wynika bowiem z zaoferowanych przez wnioskodawczynię dowodów S. M. jako pierwszy na rynku kotłów i urządzeń grzewczych posługiwał się oznaczeniami (...) i (...) (emblematy, logotypy, profile na portalach i stronach internetowych, hasło ,,G.’”). Z publicznie dostępnego rejestru KRS wynika, że uprawniona rozpoczęła działalność pod firmą (...) sp. z o.o. w dniu 5 listopada 2021, wcześniej działając pod firmą i oznaczeniem (...). Wnioskodawczyni nie zaoferowała żadnych dowodów, które wskazywały by aby używała oznaczenia (...) lub (...) na oznaczenie swojego przedsiębiorstwa przed tą datą. Z kolei z naprowadzonej we wniosku przez samą wnioskodawczynię okoliczności, że uczestnika łączyła z (...) umowa z dnia 15 lutego 2018 r., na podstawie której działał on jako dealer (...) wnosić można, że uprawniony był on do posługiwania się oznaczeniami (...) lub (...) na oznaczenie jego przedsiębiorstwa od dnia zawarcia tej umowy. Okoliczności tej nie sposób jednak zweryfikować z uwagi na niezaoferowanie przez wnioskodawcę dowodu w postaci rzeczonej umowy. Nie mniej, z maila autorstwa O. U. z dnia 5 października 2021 r. skierowanego do uczestnika (k. 25) wynika, że uczestnik najpóźniej w tej dacie, a zatem przed wnioskodawczynią, posługiwał się oznaczeniami (...) i (...) na oznaczenie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskodawczyni nie zdołała uprawdopodobnić, że przysługuje jej zgodne z prawem pierwszeństwo używania oznaczeń (...) i (...) na rynku kotłów centralnego ogrzewania i urządzeń grzewczych w Polsce.

W obliczu powyższego, w kontekście konieczności łącznego spełnienia przesłanej z art. 5 u.z.n.k. nie zachodzi potrzeba weryfikacji spełnienia pozostałych dwóch przesłanek. Stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie przysługuje pierwszeństwo używania oznaczeń ,(...) i (...) skutkuje bowiem niemożnością przyznania jej prawnej ochrony bez względu na pozostałe okoliczności.

Sąd uznał zatem, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła roszczeń opartych na art. 5 u.z.n.k., w związku z czym w tej części wniosek podlegał oddaleniu.

Przepis art. 14 ust. 1 u.z.n.k. stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji jest rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody.

Z uwagi na treść w/w przepisu niezbędne jest ustalenie prawidłowego rozumienia pojęcia ,,wiadomość”. W doktrynie wskazuje się, że poprzez wiadomości należy rozumieć wszelkie informacje na temat przedsiębiorcy lub przedsiębiorstwa; w szczególności mogą to być informacje handlowe, przekazy reklamowe, a także wypowiedzi udzielane w wywiadach, publiczne wystąpienia podczas konferencji lub informacje przekazywane indywidualnie klientom. Pod pojęciem informacji handlowej zaś kryją się wszelkie dane rozpowszechniane w jakikolwiek sposób przez przedsiębiorcę, które dostarczają wiadomości na temat cech produktu, jego ceny, warunków nabywania oraz korzystania z niego, jednak z zastrzeżeniem, że ani treść, ani forma ich prezentacji, a także kontekst ich rozpowszechnienia nie kreuje przekazu zachęcającego bezpośrednio do nabycia takiego produktu (M. Mioduszewski, J. Sroczyński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, art. 14.).

Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.z.n.k., wiadomościami, o których mowa w art. 14 ust. 1 u.z.n.k., są nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd informacje, w szczególności o:

⚫

osobach kierujących przedsiębiorstwem;

⚫

wytwarzanych towarach lub świadczonych usługach;

⚫

stosowanych cenach;

⚫

sytuacji gospodarczej lub prawnej.

Informacje „nieprawdziwe” to takie, które są sprzeczne z rzeczywistością i poddają się weryfikacji według kryterium prawda/fałsz. Z informacjami „wprowadzającymi w błąd” mamy do czynienia wtedy, gdy powstałe na ich podstawie wyobrażenia odbiorcy nie są zgodne z rzeczywistością (stanem rzeczywistym); posłużenie się obiektywnie prawdziwą informacją nie wyklucza, że ze względu na sposób ujęcia (np. informacja niepełna, niejednoznaczna) może ona wywołać u odbiorcy mylne wrażenie i prowadzić go do mylnych wniosków (np. co do rzeczywistych cech produktu własnego albo konkurenta), co uzasadnia zakwalifikowanie całej wiadomości jako „wprowadzającej w błąd” w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.z.n.k. Za wprowadzające w błąd mogą być nawet informacje prawdziwe jeżeli jednocześnie są mylące ze względu na ich niejasność, niepełność lub wybiórczość. Zakaz wprowadzania w błąd to zakaz dezinformacji, a nie zakaz informacji nieprawdziwej, co wiąże się z przypisaniem istotnego znaczenia konkretnemu sposobowi rozumienia wypowiedzi przez odbiorcę, w wyniku czego wytwarza on sobie określony obraz towaru lub usługi, niezgodny z rzeczywistością. Informacji wprowadzającej w błąd nie należy natomiast utożsamiać z informacją nieobiektywną albo sugestywną bądź też wyolbrzymioną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt IV CSK 56/14, LEX nr 1540486, E. Nowińska [w:] K. Szczepanowska-Kozłowska, E. Nowińska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 14).

Zakres stosowania art. 14 u.z.n.k. ogranicza w znacznej mierze wymóg działania sprawcy w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody. Wymóg ten wprowadza do przepisu warunek znacznie dalej idący niż przewidziane art. 3 ust. 1 u.z.n.k. zagrożenie interesu innego przedsiębiorcy lub klienta. Delikt z art. 14 u.z.n.k. jest spełniony tylko wtedy, gdy sprawca działa świadomie, a zatem z winy umyślnej.

Przez rozpowszechnianie na gruncie art. 14 u.z.n.k. należy przy tym rozumieć nie tylko udostępnianie informacji publicznie do nieoznaczonej grupy odbiorców, ale także jakiekolwiek przekazanie go innym osobom, nawet jeśli jest to grupa zamknięta, składająca się z indywidualnie oznaczonych osób – a to z uwagi na specyfikę prowadzenia działalności gospodarczej, dla której rozpowszechnienie informacji nawet wśród wąskiej grupy odbiorców może mieć istotne znaczenie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I AGa 407/18, LEX nr 2736932).

Sąd uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił aby obowiązany dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji z art. 14 u.z.n.k.

Obowiązany, jak już wskazano, oferuje do sprzedaży produkty marki G.. Na stronach i portalach internetowych wskazanych we wstępnej części uzasadnienia zawiera on komunikat o cenie i konkretnym produkcie w postaci jego nazwy i specyfikacji, a także o opatrzeniu marką G.. Nie sposób uznać, że takie informacje nie odpowiadają rzeczywistości, głównie ze względu na fakt dokonywania przez obowiązanego realnych transakcji, których przedmiotem są produkty wskazane w ofercie. Sytuacja rozpowszechniania nieprawdziwych informacji zachodziłaby w tym przypadku wówczas, gdy uczestnik sprzedawałby produkty inne niż zadeklarowane w ogłoszeniu, w szczególności jeżeli rzeczy sprzedane nie stanowiłyby oryginalnych produktów marki G.. Taki przypadek nie ma miejsca w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Odnoście zarzutu rozpowszechniania informacji wprowadzających w błąd, zawarte w ogłoszeniach komunikaty oczywiście nie wywołują w kliencie mylnego przeświadczenia, że nabywa oryginalny produkt G., ponieważ do obrotu dochodzi autentykami. Uwagi dotyczące informacji nieprawdziwych są właściwe również w kontekście informacji wprowadzających w błąd. Skoro podane przez obowiązanego wiadomości są zgodne z prawdą i przedmiot sprzedaży odpowiada treści ogłoszenia, to nie zachodzi wprowadzenie w błąd. Miałaby ona miejsce kiedy nabywca otrzymałby nieoryginalny kocioł grzewczy.

Sąd dostrzega, że posługiwanie się emblematem, znakiem i hasłem (...) na dokumentach, ofertach i stronach internetowych obowiązanego przekazuje na zewnątrz określony katalog informacji, jednakże nie zasługują one na miano wiadomości w rozumieniu art. 14 u.z.n.k. Komunikat zawarty w w/w obiektach nie odbiega od tego, którego nośnikami są m. in. znaki towarowe, hasła, emblematy, nazwy portali internetowych zaliczane do grona oznaczeń przedsiębiorstwa, które to oznaczenia są przedmiotem ochrony art. 5 u.z.n.k, nie zaś art. 14 u.zn.k. Co więcej, logo, znak towarowy, zwroty ,,(...)” w treści adresów stron internetowych, a także zwrot ,,(...)” oraz zwrot (...) zestawione z firmą i danymi kontaktowymi i adresowymi obowiązanego nie stanowią zdania, którego prawdziwość można zweryfikować w oparciu o kryterium prawda/fałsz.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła roszczeń opartych na art. 14 u.z.n.k., w związku z czym wniosek również w tej części podlegał oddaleniu.

Wobec konieczności spełnienia obu przesłanek, tj. uprawdopodobnienia roszczenia oraz uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia roszczeń i środków kumulatywnie, w braku uprawdopodobnienia tego roszczenia przez uprawnionego zbędne było badanie przez Sąd, czy uprawdopodobnił on interes prawny.

Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.

Sędzia Jarosław Antoniuk