Numer patentu na uchwycie nie dowodził produkcji. Sąd oddalił wniosek o zabezpieczenie

postanowienia z dnia 21 marca 2022 r.

Wnioskodawca (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w H. na podstawie art. 730 k.p.c. oraz art. 89 rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych (Dz. U. UE. L. z 2002 r. Nr 3, str. 1 z późn. zm., zwane dalej „rozporządzenie”) wniósł o zabezpieczenie roszczeń skierowanych przeciwko L. H. (1), M. Z., A. Z. i E. Z., jako podstawę prawną wskazując art. 89 rozporządzenia, art. 287 w zw. z art. 292 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 324, zwana dalej „p.w.p.”), art. 79 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1062, zwana dalej: „pr.aut.”) oraz art. 18 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1913 z późn. zm., zwana dalej „u.z.n.k.”), tj. o zaniechanie czynów dokonywanych przez uczestników stanowiących naruszenie przysługujących wnioskodawcy praw do wzoru wspólnotowego nr (...)-(...) o poniższej wizualizacji:

polegających na wprowadzaniu do obrotu przez obowiązanych produktów łudząco podobnych o poniższej wizualizacji:

polegających na ich wytwarzaniu, używaniu, oferowaniu, sprzedaży,

importowaniu i eksportowaniu poprzez:

a. zakazanie obowiązanym w okresie od wydania postanowienia o zabezpieczeniu, na czas trwania procesu, wytwarzania, używania, oferowania, wprowadzania do obrotu, importowania i eksportowania dla tych celów uchwytów/pojemników na kubki identycznych, lub podobnych do:;

b. zajęcie na czas trwania procesu wyprodukowanych przez obowiązanych i stanowiących ich własność uchwytów/pojemników o poniższej wizualizacji:

znajdujących się w głównym miejscu wykonywania przez obowiązanych działalności gospodarczej: O. (...), (...)-(...) Z., w miejscu ich zamieszkania, ul. (...), (...) Z., oraz we wszelkich innych miejscach, które zostaną ustalone w toku egzekucji;

c. zobowiązanie obowiązanych do wycofania z obrotu na czas trwania procesu uchwytów/pojemników, o poniższej wizualizacji:.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 24 września 2018 r. Spółka ta powstała w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej (fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w Krajowym Rejestrze Sądowym w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Uczestnik L. H. (2) prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 maja 2005 r., uczestnik M. Z. od dnia 2 stycznia 2007 r., uczestnik A. Z. od dnia 1 kwietnia 2001 r., zaś uczestnik E. Z. od dnia 1 kwietnia 2000 r. Uczestnicy prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej „(...)” (fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Wnioskodawca jest uprawniony do wzoru wspólnotowego zarejestrowanego w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej w klasie 12.12 klasyfikacji lokareńskiej o numerze (...) z pierwszeństwem od dnia 13 kwietnia 2017 r. o wyglądzie: . Twórcą tego wzoru jest L. G. (informacje o zarejestrowanym rejestrze EUIPO wzorze wspólnotowym – fakt, o którym informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Wnioskodawca wytwarza i wprowadza do obrotu produkt o następującym wyglądzie:

Do obrotu wprowadzany jest produkt o następującym wyglądzie:

Na spodzie wskazanego wyżej produktu znajduje się napis (...) (oględziny wskazanego wyżej produktu).

Uczestnikom przysługuje prawo z patentu o numerze zgłoszenia P.(...) na wynalazek „Uchwyt do mocowania butelki na stelażu wózka dziecięcego” zgłoszonego w dniu 7 kwietnia 2014 r. w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej. Zakres ochrony wynikającej z patentu definiuje m.in. zastrzeżenie, zgodnie z którym uchwyt do mocowania butelki na stelażu wózka dziecięcego, wyposażony w pojemnik, znamienny jest tym, że jest dostosowany do przymocowania do rurki (1) stelaża, przy czym element, który bezpośrednio styka się z rurką (1) jest to podkładka (2) łącznika (3) uchwytu, która ma kształt wklęsły, natomiast od drugiej strony ukształtowana jest tak, że dopełnia stykającą się z nią powierzchnię łącznika (3), przy czym łącznik (3) od strony przeciwnej do podkładki (2) ma prowadnicę (4), która przylega do jego powierzchni, a najbardziej odsunięta od podkładki (2) zewnętrzna część prowadnicy (4) jest większa niż część prowadnicy (4) bezpośrednio przylegająca do łącznika (3), a opisane elementy, tj. podkładka (2), łącznik (3) i prowadnica (4) umieszczone są współosiowo i korzystnie skręcone śrubą (5) za pomocą nakrętki (6), zaś na prowadnicy (4) osadzony jest występ (7) z wewnętrznym zagłębieniem, który to występ (7) jest elementem przymocowanym do pojemnika (8) i jest równoległy do osi pojemnika (8), przy czym wykonane w występie (7) wewnętrzne zagłębienie odpowiada kształtem zewnętrznej powierzchni prowadnicy (4) i w zagłębieniu tym klinuje się rozłącznie prowadnica (4). Wynalazek został przedstawiony na rysunku:

W dniu 22 czerwca 2021 r. P. P. kupił od uczestników po dwadzieścia pięć sztuk towarów o nazwach: „Mocowanie uniwer. do pojemnik z tworz.” oraz „Pojemnik wysoki z tworz.” (faktura VAT (...) z dnia 22 czerwca 2021 r. – k. 72).

Sąd zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Według art. 734 zd. 1 k.p.c., do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.

Przepis art. 730

1 § 1, 2 i 3 k.p.c. wskazuje, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, zaś przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Norma art. 738 k.p.c. stanowi natomiast, iż sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie.

Według art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 1 k.p.c.), a także ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 2 k.p.c.).

Przepis art. 731 k.p.c. wskazuje, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednakże według art. 755 § 2

1 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków. Z kolei według art. 756

2 § 1 pkt 1 k.p.c., uwzględniając wniosek o zabezpieczenie przez uregulowanie stosunków na czas trwania postępowania, sąd, na wniosek uprawnionego, może w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia zagrozić obowiązanemu nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w tym postanowieniu.

Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treści art. 243 k.p.c., oznacza, że uprawniony przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Uprawdopodobnienie dotyczy przy tym dwóch aspektów, bowiem odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, które powinno być również prawdopodobne. Należy przyjąć, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje szansa na jego istnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 282/14, LEX nr 1467035, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt V ACz 1061/13, LEX nr 1428110, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272).

Sąd nie uznał, aby wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie, o którego zabezpieczenie wnosił w rozpoznawanej sprawie.

Wnioskodawca wniósł o zabezpieczenie roszczenia o zaniechanie przez obowiązanych naruszania przysługującego mu prawa do wzoru wspólnotowego o numerze (...)-(...) i wyglądzie

Podstawy prawnej roszczeń tych należało poszukiwać w rozporządzeniu oraz w art. 292 ust. 1 w zw. z art. 287 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 90 rozporządzenia.

Przepis art. 90 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że do sądów Państwa Członkowskiego, wraz z sądami w sprawach wzorów wspólnotowych, może być złożony wniosek o zastosowanie środków tymczasowych włącznie z zabezpieczającymi w odniesieniu do wzoru wspólnotowego, które są przewidziane na mocy prawa tego Państwa w odniesieniu do krajowego prawa ze wzoru, nawet jeżeli na mocy niniejszego rozporządzenia sąd w sprawach wzorów wspólnotowych w innym Państwie Członkowskim ma właściwość orzekania co do istoty sprawy.

Według art. 287 ust. 1

in principio w zw. z art. 292 ust. 1 p.w.p., uprawniony z rejestracji wzoru przemysłowego, którego prawo zostało naruszone, lub osoba, której ustawa na to zezwala, może żądać od naruszającego prawo zaniechania naruszania.

Rozporządzenie stworzyło ujednolicony system nabywania prawa wyłącznego do wzoru, jego jednolitego skutku na terytorium Unii Europejskiej i systemu ochrony (ust. 3 art. 1 rozporządzenia). Zawiera ono legalną definicję, zgodnie z którą wzorem jest postać całego produktu lub jego części, wynikająca w szczególności z cech linii konturów, kolorystyki, kształtu, tekstury lub materiałów produktu lub jego ornamentacji (art. 3a rozporządzenia).

Zarejestrowany wzór wspólnotowy podlega ochronie w okresie 5 lat od daty zgłoszenia, o ile spełnia on przesłanki z art. 1 ust. 2b w zw. z art. 5 ust. 1b i art. 6 ust. 1b rozporządzenia. Powstaje w ten sposób wyłączność używania wzoru, obejmująca: wytwarzanie całego produktu, w którym wzór został ucieleśniony lub do którego został zastosowany, oferowanie i wprowadzenie do obrotu, przy czym oferowanie dotyczy nie tylko sprzedaży, ale również najmu, dzierżawy czy innego rodzaju przekazania produktu, mającego ostatecznie na celu przeniesienie prawa, użycie produktu, który obejmuje także wystawy czy pokazy, jeśli prowadzi do zakłócenia normalnej ekonomicznej eksploatacji prawa wyłącznego, a także składowanie, interpretowane ściśle, ograniczane do dokonanego w celu oferowania produktu, wprowadzenia go do obrotu, importu (art. 19 ust. 1 rozporządzenia). Z rejestracji wzoru wynikają także dla uprawnionego roszczenia zakazowe względem każdej osoby, która narusza lub grozi naruszeniem prawa, m.in. wytwarzając, wprowadzając do obrotu czy przechowując produkty, w których jest on inkorporowany.

Dla oceny naruszenia (groźby naruszenia) istotne jest ustalenie, że wzór ucieleśniony w produkcie obowiązanego jest na tyle podobny do wzoru uprawnionego, iż nie wywołują one na zorientowanym użytkowniku odmiennego ogólnego wrażenia. Uwzględnia się przy tym swobodę twórczą. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia, zakres ochrony obejmuje bowiem każdy wzór, który nie wywołuje u zorientowanego użytkownika innego ogólnego wrażenia (ust. 1), uwzględniając przy tym stopień swobody twórcy (ust. 2). Określają go postrzegalne zmysłem wzroku cechy zewnętrzne wzoru ujawnione przez uprawnionego w dokumentacji złożonej przy wniosku o rejestrację. Dyrektywa 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz. U. UE. L. z 1998 r. Nr 289, str. 28). w sposób wyraźny odnosi się do tych właśnie cech.

Poinformowany użytkownik w rozumieniu art. 10 ust. 1 rozporządzenia jest szczególnie uważny i dysponuje pewną wiedzą na temat stanu sztuki wzorniczej, to znaczy wcześniejszych wzorów związanych z danym produktem, które były udostępnione w dacie dokonania zgłoszenia spornego wzoru lub – w zależności od przypadku – w dacie zastrzeżonego pierwszeństwa Niekoniecznie musi to też być użytkownik finalny. Zgodnie z orzecznictwem dotyczącym pojęcia poinformowanego użytkownika, przymiot użytkownika oznacza, że dana osoba, niezależnie, czy jest to użytkownik końcowy, czy nabywca profesjonalny, używa produktu, w którym zawiera się wzór, zgodnie z przeznaczeniem tego produktu. Określenie poinformowany sugeruje, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu. Jednak nie oznacza to, że poinformowany użytkownik jest w stanie dokonać rozróżnienia wychodząc poza doświadczenie, jakie zgromadził w związku z użytkowaniem produktu między aspektami wyglądu produktu podyktowanymi jego funkcją techniczną a tymi, które są dowolne (por. M. Poźniak-Niedzielska,

Ochrona wzorów przemysłowych w prawie europejskim, Europejski Przegląd Sądowy 1/2007 s. 6, wyrok S(PI) z dnia 18 marca 2010 r., T-9/07,

Grupo Promer Mon Graphic v. Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, ZOTSiS 2010, nr 3-4B, poz. II-981., wyrok S(PI) z dnia 22 czerwca 2010 r., T-153/08,

Shenzhen Taiden Industrial Co. Ltd v. Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, ZOTSiS 2010, nr 5-6B, poz. II-2517).

Pojęcie zorientowanego użytkownika należy rozumieć jako pośrednie między pojęciem przeciętnego konsumenta z zakresu dziedziny znaków towarowych, od którego nie wymaga się żadnej szczególnej wiedzy i który na ogół, z powodu swej niedoskonałej pamięci, nie dokonuje bezpośredniego porównania kolidujących ze sobą znaków, a pojęciem „znawcy w danej dziedzinie” używanym w prawie patentowym, oznaczającym eksperta posiadającego pogłębioną wiedzę techniczną. Określa ono nie użytkownika wykazującego przeciętną uwagę, lecz osobę szczególnie uważną, czy to z racji swojego osobistego doświadczenia, czy posiadanej rozległej wiedzy w danym sektorze (por. wyrok S(PI) z dnia 13 czerwca 2019 r., T-74/18,

Visi/One Gmbh v. Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej, LEX nr 2680399).

Normatywna ocena ogólnego wrażenia dokonywana jest zgodnie z regułami określonymi w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Unii Europejskiej (por. wyrok S(PI) z dnia 18 marca 2010 r., T-9/07,

Grupo Promer (...) C. v. Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, ZOTSiS 2010, nr 3-4B, poz. II-981). Ocenie podobieństwa lub odmienności ogólnego wrażenia, jakie wywołują na zorientowanym użytkowniku podlegają wzór uprawnionego i wzór zawarty lub zastosowany w produkcie domniemanego naruszyciela, nie przeciwstawia się natomiast produktów stron. Sposób, w jaki uprawniony używa wzoru jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu. Jego produkt może być jednak pomocniczo wykorzystany, jeśli nie ma wątpliwości co do jego tożsamości. Należy przy tym wyjaśnić, że porównanie to różni się od ryzyka konfuzji konsumenckiej w prawie znaków towarowych, gdzie klient, zachowujący w pamięci znak uprawnionego, myli z nim znak towarowy innego przedsiębiorcy. W przypadku wzorów, porównania – w ocenie normatywnej – dokonuje się w sposób bezpośredni, analizując występujące między nimi podobieństwa i różnice (por. L. Brâncuşi,

Wzór wspólnotowy i jego zakres ochrony,

Warszawa 2012, s. 273-360, wyrok S(PI) z dnia 22 czerwca 2010 r., T-153/08,

Shenzhen Taiden Industrial Co. Ltd v. Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, ZOTSiS 2010, nr 5-6B, poz. II-2517).

Rozstrzygnięcie o naruszeniu prawa z rejestracji wzoru wspólnotowego opierające się na wypracowanych w orzecznictwie sądów wspólnotowych regułach oceny indywidualnego charakteru wzoru, wynika zasadniczo z czteroetapowego badania, które polega na określeniu:

1. sektora produktów, w których wzór ma być zawarty lub zastosowany;

2. zorientowanego użytkownika tych produktów i ich przeznaczenia, a także, poprzez odniesienie do tego zorientowanego użytkownika, stopnia znajomości stanu sztuki wzorniczej i stopnia uwagi wykazywanej przy porównywaniu – bezpośrednim, jeśli to możliwe – poszczególnych wzorów;

3. stopnia swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru;

4. wyniku porównania rozpatrywanych wzorów z uwzględnieniem właściwego sektora, swobody twórcy i całościowego wrażenia wywieranego na zorientowanym użytkowniku przez zakwestionowany wzór i przez każdy wcześniejszy wzór, który został udostępniony publicznie

(por. wyrok S(PI) z dnia 7 listopada 2013 r., T-666/11, Budziewska v. Urząd Harmonizacji W Ramach Rynku Wewnętrznego, Dz.U.UE.C 2013, nr 377, poz. 13).

W sprawach wzorów wspólnotowych sądy stosują przepisy rozporządzenia (art. 88 ust. 1 rozporządzenia), a w kwestiach w nim nieuregulowanych ustawodawstwo krajowe, zarówno prawo materialne (ust. 2), jak i procesowe, odnoszące się do krajowego wzoru przemysłowego. Uznając, że obowiązany naruszył lub że z jego strony istnieje groźba naruszenia praw do wzoru wspólnotowego sąd stosuje, jeśli nie stoją temu na przeszkodzie ważne powody, następujące środki:

a. zakaz kontynuowania działań, które naruszają lub grożą naruszeniem wzoru,

b. zajęcie podrobionych produktów;

c. zajęcie materiałów i narzędzi wykorzystanych w przeważającej mierze do wytworzenia podrobionych produktów, jeżeli ich właściciel wiedział do jakich celów były użyte lub w danych okolicznościach było to oczywiste,

d. wszelkie środki pozwalające na nałożenie innych sankcji, adekwatnych do okoliczności, przewidzianych przepisami prawa krajowego, w tym również prawa prywatnego międzynarodowego państwa członkowskiego, w którym naruszenie miało miejsce lub istnieje jego groźba. (art. 89 ust. 1 rozporządzenia)

Sąd podejmuje też niezbędne decyzje zapewniające przestrzeganie tych środków, zgodnie z prawem krajowym (art. 89 ust. 2 rozporządzenia). Odnosi się to do przepisów art. 287 w zw. z art. 292 p.w.p., zgodnie z którym uprawniony, którego wzór przemysłowy został naruszony, lub osoba, której ustawa na to zezwala, może żądać od naruszającego wzór zaniechania naruszania, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w razie zawinionego naruszenia również naprawienia wyrządzonej szkody (ust. 1), a sąd, rozstrzygając o naruszeniu wzoru przemysłowego, może orzec, na wniosek uprawnionego, o podaniu do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia lub informacji o orzeczeniu, w sposób i w zakresie określonym przez sąd (ust. 2), a także do art. 286 p.w.p., zgodnie z którym sąd, rozstrzygając o naruszeniu prawa, może orzec, na wniosek uprawnionego, o będących własnością naruszającego bezprawnie wytworzonych lub oznaczonych wytworach oraz środkach i materiałach, które zostały użyte do ich wytworzenia lub oznaczenia. W szczególności sąd może orzec o ich wycofaniu z obrotu, przyznaniu uprawnionemu na poczet zasądzonej na jego rzecz sumy pieniężnej albo zniszczeniu. Orzekając, sąd uwzględnia wagę naruszenia oraz interesy osób trzecich.

Rozstrzygając o naruszeniu, Sąd związany jest domniemaniem ważności zarejestrowanych wzorów wspólnotowych wynikającym z art. 85 rozporządzenia, nie ma zatem potrzeby badania, czy wzory uprawnionej są nowe, cechują się indywidualnym charakterem, a ich wygląd nie wynika wyłącznie z funkcji technicznej (art. 25 rozporządzenia).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie uznał za uprawdopodobnione, aby to uczestnicy wytwarzali, używali, oferowali, sprzedawali, importowali i eksportowali produkt . Nie uprawdopodobnia tej okoliczności umieszczenie na spodzie produktu numeru zgłoszenia patentu, z którego prawo przysługuje uczestnikom. Przypomnieć należy, że zakres ochrony wynikającej z patentu o numerze zgłoszenia P.(...) dotyczy m.in. występu z wewnętrznym zagłębieniem, który to występ jest elementem przymocowanym do pojemnika. Co prawda, naruszenie patentu zachodzi tylko w razie zrealizowania rozwiązania technicznego ujętego w zastrzeżeniach patentowych w całości, nie można jednakże wykluczyć że numer zgłoszenia patentu został umieszczony na spornym produkcie przez podmiot, któremu uczestnicy umożliwili korzystanie z przysługującego im patentu. Wątpliwości Sądu nie rozstrzygnęła także faktura VAT (...) z dnia 22 czerwca 2021 r., z której wynika jedynie, że P. P. (nie zaś wnioskodawca) kupił od uczestników towary o nazwach „Mocowanie uniwer. do pojemnik z tworz.” oraz „Pojemnik wysoki z tworz”. Nie jest zatem wiadome, jak wyglądają produktu nazwane we wskazany wyżej sposób. Wydruki zrzutów ekranu ze strony internetowej „(...)” uprawdopodabniają zaś jedynie, że na stronie internetowej o takiej domenie oferuje się m.in. sporne produkty.

Nawet gdyby przyjąć, czego Sąd nie czyni, że to uczestnicy wytwarzają, używają, oferują, sprzedają, importują i eksportują produkt , nie sposób stwierdzić, że naruszają oni w ten sposób prawa wnioskodawcy do wzoru wspólnotowego o numerze (...).

Wzór wspólnotowy wnioskodawcy o wyglądzie

Zorientowanym użytkownikiem tych produktów będą w większości przypadków rodzice niemowląt i starszych dzieci. Ze względu na imperatyw biologiczny i ukształtowane przez niego wzory kulturowe rodzice niemowląt i dzieci przywiązują szczególną uwagę do jakości, funkcjonalności i wyglądu produktów, których używają w opiece nad potomstwem. Można wobec tego założyć, iż, nabywając produkty tego rodzaju, wykazują się oni wysokim stopniem uwagi, a samo nabycie produktu poprzedzają długotrwałymi studiami nad stanem sztuki wzorniczej.

Oceniając indywidualny charakter wzoru, rozważyć trzeba, na ile utrudnione jest w danej dziedzinie przemysłu tworzenie rysunków i modeli o charakterze indywidualnym. Swobodę projektanta mogą ograniczać narzucane mu względy funkcjonalne, techniczne, handlowe. Stopień swobody twórcy przy opracowaniu wzoru należy określać ze szczególnym uwzględnieniem wymagań związanych z właściwościami wynikającymi z funkcji technicznej produktu, a także przepisów prawnych mających do niego zastosowanie. Porównania ogólnego podobieństwa przeciwstawianych sobie wzoru zarejestrowanego i wzoru przemysłowego zawartego lub zastosowanego w produkcie obowiązanego dokonuje się analizując występujące między nimi podobieństwa i różnice. Zorientowany użytkownik automatycznie pomija elementy, które są typowe i wspólne wszystkim tego rodzaju produktom, koncentrując się na właściwościach, które są wyrazem twórczej swobody lub odbiegają od normy. Stopień swobody twórcy przy opracowaniu wzoru należy określać ze szczególnym uwzględnieniem wymagań związanych z właściwościami wynikającymi z funkcji technicznej danego produktu lub jego części, a także przepisów prawnych mających zastosowanie do takiego produktu (por. np. wyrok S(PI) z dnia 14 czerwca 2011 r., T-68/10,

D. X. v. Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, ZOTSiS 2011, nr 5-6A, poz. II-2775). Ograniczenia te prowadzą do standaryzacji niektórych właściwości, które stają się w ten sposób wspólne wzorom stosowanym w danym produkcie (por. wyrok S(PI) z dnia 13 czerwca 2019 r., T-74/18,

S./(...) v. Urząd Unii Europejskiej Ds. Własności Intelektualnej, LEX nr 2680399).

Nadmienić wypada, że z informacji powszechnie dostępnych w sieci Internet w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c. wynika, iż w obrocie dostępne są uchwyty do wózków dziecięcych na butelkę lub kubek o następującym wyglądzie:

Można zatem przyjąć, iż sztuka wzornicza nasycona jest wzorami o wyglądzie zbliżonym do wzoru wnioskodawcy oraz wzoru ucieleśnionego w spornym produkcie. Stopień nasycenia zdeterminowany jest także przez funkcję techniczną uchwytów, która sprowadza się do utrzymania butelki lub kubka w uchwycie tak, by uniknąć wypadnięcia butelki lub kubka przy transportowaniu wózka po nierównym terenie, a jednocześnie umożliwić wyciągnięcie butelki lub kubka z uchwytu bez konieczności użycia siły przekraczającej możliwości przeciętnego użytkownika tego produktu.

Mając więc na względzie, iż zorientowanym użytkownikiem spornego produktu będą rodzice niemowląt i dzieci cechujący się wysokim stopniem uwagi oraz wysokim stopniem znajomości stanu sztuki wzorniczej oraz że stopnień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru zawartego w spornym produkcie jest niewielki ze względu na funkcję techniczną wzoru i nasycenie sztuki wzorniczej, przyjąć należało, iż sporny produkt nie narusza prawa wnioskodawcy do wzoru wspólnotowego o numerze (...), gdyż wywoła on odmienne ogólne wrażenie na poinformowanym użytkowniku z powodu wskazanych poniżej cech, które nie występują we wzorze wnioskodawcy:.

Wskazane powyżej różnice nie są typowe i wspólne wszystkim tego rodzaju produktom, nie zostaną więc pominięte przez zorientowanego użytkownika skoncentrowanego na właściwościach, które są wyrazem twórczej swobody i odbiegają od normy.

Tym samym uznać trzeba, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił roszczenia o zaniechanie naruszeń, które wymaga uprzedniego stwierdzenia naruszenia prawa z rejestracji, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło.

Wnioskodawca wnosił o nakazanie uczestnikom zaniechania czynów naruszających jego prawo z wzoru wspólnotowego, jednakże jako jedną z postaw prawnych wskazał art. 79 pr.aut.

Za przedmiot prawa autorskiego uznaje się tylko taki przejaw ludzkiej aktywności, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania. Przedmiot zatem praw autorskich posiada cechę nowości (oryginalności), której stopień nie ma zasadniczego znaczenia. Warunkiem uznania określonego rezultatu za utwór w ujęciu cytowanego powyżej przepisu jest samodzielne stworzenie przez jego twórcę oznaczonego bytu niematerialnego utrwalonego w dowolny sposób. Jednocześnie wypada zaznaczyć, że nie każdy przejaw działalności twórczej może być uznany za utwór, a jedynie tylko taki przejaw, który posiada cechę go indywidualizującą. Indywidualny charakter utworu występuje, gdy jest w nim odciśnięte osobiste piętno twórcy, w taki sposób, że jest on niepowtarzalny (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt V AGa 652/18, LEX nr 3112822).

Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 1 pr.aut., uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa, zaniechania naruszania.

Legitymację czynną do wystąpienia z powództwem o naruszenie autorskich praw majątkowych ma twórca, jego następca prawny (nabywca praw autorskich majątkowych, spadkobierca) lub podmiot pierwotnie nabywający prawa autorskie (pracodawca w przypadku oprogramowania komputerowego – art. 74 ust. 3 pr.aut.), jak również licencjobiorca wyłączny (w zakresie objętym umową licencyjną), chyba że umowa licencyjna stanowi inaczej (art. 67 ust. 4 pr.aut.). Wykazanie legitymacji czynnej może polegać na złożeniu do akt sprawy umowy przeniesienia praw lub licencji wyłącznej, która nie zawiera postanowienia odmiennego w sferze dochodzenia roszczeń (por. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt X GC 725/15, LEX nr 2127764; P. Podrecki [w:]

Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, red. D. Flisak, Warszawa 2015, art. 79, LEX; J. Błeszyński [w:]

Prawo autorskie. System Prawa Prywatnego, tom 13, red. prof. dr hab. Janusz Barta, Warszawa 2017, art. 79, Legalis; J. Barta, R. Markiewicz [w:] M. Czajkowska-Dąbrowska, Z. Ćwiąkalski, K. Felchner, E. Traple, J. Barta, R. Markiewicz,

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 79, LEX).

Z powyższego wynika, że wnioski winni byli uprawdopodobnić, iż:

a) wzór wspólnotowy o numerze (...) jest utworem w rozumieniu pr. aut.;

b) wnioskodawcy przysługują autorskie prawa majątkowe do tego utworu;

c) uczestnicy naruszyli autorskie prawa majątkowe wnioskodawcy do tego utworu.

Według art. 1 ust. 1 i 2 pkt 5 pr. aut., przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór), a w szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory wzornictwa przemysłowego.

Na potrzeby niniejszego postępowania, kierując się testem statystycznej jednorazowości (na tym etapie ograniczonym do oceny intuicyjnej), a także, ze względu na niewielki stopień twórczości ocenianych utworów, przyjmując obiektywną koncepcję indywidualności, z uwagi na użyte we wzorze wspólnotowym tłoczenia i brak nacięć, które nie występują łącznie w innych utworach ucieleśnionych w spornym produkcie oraz wskazanych wyżej produktach wytworzonych przez podmioty D. i H., przyjąć należało, że wzór ten, odznaczając się oryginalnym i indywidualnym charakterem i będąc przy tym ustalonym rezultatem pracy człowieka, jest utworem w rozumieniu pr.aut.

Wnioskodawca nie uprawdopodobnił jednakże, że przysługują mu autorskie prawa majątkowe do tego utworu, którego twórcą, przynajmniej według informacji zawartych w rejestrze wzorów wspólnotowych EUIPO, jest L. G.. Okoliczności tej nie uprawdopodabnia oświadczenie bliżej nieokreślonej L. Z., która w oświadczeniu tym stwierdza, że rysunki elementów konstrukcji wózka dziecięcego, wśród których znajdują się wizualizacje jedynie podobne do utworu będące zarejestrowanym wzorem wspólnotowym, pochodzą z przedsiębiorstwa (...) (...) L..

Nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawcy, powstałemu w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy L. G. w spółkę kapitałową, przysługują autorskie prawa majątkowe do wzoru wspólnotowego, czego Sąd nie czyni, uznać należało, że sporny produkt, którego wytwarzania i wprowadzania do obrotu przez uczestników wnioskodawca nie uprawdopodobnił, nie narusza autorskich praw majątkowych do utworu w postaci wzoru wspólnotowego przedstawiającego uchwyt na kubek lub butelkę.

Naruszenie występuje w przypadku, gdy dochodzi do korzystania z elementów twórczych utworu bez zgody uprawnionego, jeśli równocześnie korzystający nie może powołać się na podstawę ustawową legitymizującą takie korzystanie. Korzystanie będzie oznaczać eksploatację utworu (jego chronionych części) w prawnie relewantny sposób (tj. głównie na którymś z uznanych pól eksploatacji). Korzystającym jest osoba sprawująca decydującą kontrolę nad zachowaniem odnoszącym się do utworu, znajdującym się w sferze monopolu autorskiego (por. A. Matlak, T. Targosz, E. Traple [w:]

Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych [w:]

Ustawy autorskie. Komentarze. Tom II, red. R. Markiewicz, Warszawa 2021, art. 79, LEX).

Aktualne na gruncie pr.aut. pozostają rozważania poczynię przez Sąd, w których odniesiono się do swobody twórczej autora wzoru przemysłowego przedstawiającego uchwyt na butelkę. Powtórzyć raz jeszcze należy, iż zakres swoistych cech, które takie wzory przemysłowe (wspólnotowe) mogą osiągnąć dzięki indywidualnemu wkładowi pracy twórczej autora, jest niewielki i sprowadza się w istocie do wyboru pomniejszych elementów konstrukcyjnych niemających większego wpływu na ogólny wyglądu postaci wytworu. Z takiego właśnie zakresu skorzystano w przypadku utworu ucieleśnionego w spornym produkcie. Od zarejestrowanego wspólnotowego powoda odróżniają go te elementy twórcze, co do których autor w przypadku tego rodzaju utworów dysponuje swobodą twórczą, a mianowicie różnice te występują w zakresie detali, tj. rezygnacji z wytłoczeń na powierzchni uchwytu, dodania nacięć czy też kołnierza biegnącego wzdłuż górnej krawędzi. Oznacza to, że w spornym produkcie nie wykorzystano elementów twórczych utworu będącego jednocześnie zarejestrowanym wzorem wspólnotowym, a jedynie elementy znajdujące się poza zakresem swobody twórczej, więc również poza monopolem autorskoprawnym.

W końcu, nawet gdyby przyjąć, że sporny produkt narusza majątkowe prawa autorskie do utworu będącego jednocześnie zarejestrowanym wzorem wspólnotowym, to nie czynią tego uczestnicy, albowiem z powodów, na które Sąd wskazał już powyżej, Sąd nie uznał za uprawdopodobnione, aby to uczestnicy wytwarzali, używali, oferowali, sprzedawali, importowali i eksportowali produkt , o czym wypowiedział się powyżej.

Oznacza to, że wnioskodawca nie może wywodzić swojego roszczenia z przepisów pr.aut.

Jako podstawę prawną roszczenia wnioskodawca wskazywał także art. 18 u.z.n.k.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k., w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać zaniechania niedozwolonych działań.

Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest naśladowanie gotowego produktu, polegające na tym, że za pomocą technicznych środków reprodukcji jest kopiowana zewnętrzna postać produktu, jeżeli może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu. Przepis art. 13 ust. 2 u.z.n.k. stwierdza, że nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji naśladowanie cech funkcjonalnych produktu, w szczególności budowy, konstrukcji i formy zapewniającej jego użyteczności, że jeżeli naśladowanie cech funkcjonalnych gotowego produktu wymaga uwzględnienia jego charakterystycznej formy, co może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu, naśladowca jest zobowiązany odpowiednio oznaczyć produkt.

Pojęcie naśladownictwa obejmuje zarówno imitację, jak i reprodukcję, która wymaga na ogół pewnego własnego, samodzielnego wysiłku skierowanego na osiągnięcie analogicznego rezultatu technicznego w postaci wytwarzania produktu takiego samego jak naśladowany wzorzec. Stopień podobieństwa w przypadku reprodukcji musi być oczywiście wysoki, aby na podstawie całościowego wrażenia niemożliwe było rozróżnienie produktów, co musi prowadzić do wprowadzenia w błąd klienta, a więc nabywcy takiego towaru. Naśladownictwo może dotyczyć również tylko niektórych elementów produktu oryginalnego, jeżeli są one na tyle charakterystyczne dla takiego produktu, że ich reprodukcja jest wystarczająca dla wprowadzenia w błąd klienta co do tożsamości producenta lub produktu. Samo naśladownictwo nie jest przy tym zabronione, jeżeli nie stwarza ryzyka wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu. Bezwzględny zakaz naśladownictwa produktów wytwarzanych przez innego przedsiębiorcę prowadziłby do powstania nieograniczonego żadnym terminem monopolu eksploatacji określonego rozwiązania technicznego i uniemożliwiałby lub co najmniej utrudniał wchodzenie na rynek innym przedsiębiorcom, prowadzącym podobną działalność. Pozostawałoby to w sprzeczności z porządkiem prawnym opartym na zasadzie wolności gospodarczej i regułach uczciwej konkurencji. Samo naśladownictwo produktów innego przedsiębiorcy, nie korzystającego ze szczególnej ochrony jego praw wyłącznych, nie jest sprzeczne z regułami konkurencji i nie uzasadnia przyjęcia istnienia czynu nieuczciwej konkurencji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt II CK 487/03, LEX nr 176100).

Co przy tym w niniejszej sprawie najistotniejsze, przepis art. 13 u.z.n.k. chroni gotowy, zindywidualizowany produkt. Zakaz naśladowania dotyczy wyłącznie produktu gotowego. Przez produkt gotowy należy rozumieć towar nadający się do wprowadzenia do obrotu w określonej postaci lub – co oczywiste – już do obrotu wprowadzony (por. M. Późniak-Niedzielska, S. Sołtysiński, Sz. Gogulski, A. Niewęgłowski [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 13, nb. 11, Legalis, 2019; M. Mioduszewski, J. Sroczyński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, art. 13, uwaga 17, LEX).

Zauważyć jednakże należy, że wnioskodawca wnosi o zabezpieczenie roszczenia, które dotyczy nie produktu, a praw do wzoru wspólnotowego. Wzór wspólnotowy, który staje się przedmiotem naśladownictwa w rozumieniu art. 13 u.z.n.k., nie jest jednakże objęty hipotezą tego przepisu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt II CK 487/03, LEX nr 176100).

Nie sposób poszukiwać w niniejszej sprawie podstawy prawnej roszczenia wnioskodawcy także w art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 u.z.n.k. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie lub zaniechanie, podjęte w związku z działalnością gospodarczą, będące szkodliwym, ponieważ zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy (względnie przedsiębiorców) lub klienta (względnie klientów), jeżeli jednocześnie jest bezprawne. Po pierwsze, Sąd nie uznał, aby to uczestnicy wytwarzali i wprowadzali do obrotu sporny produkt. Po drugie zaś, gdyby to czynili, ich działania nie byłyby bezprawne ani na gruncie rozporządzenia, p.w.p. czy też pr.aut., co tym samym wyklucza poszukiwania podstawy prawnej roszczenia wnioskodawcy wywodzonego w u.z.n.k. z samej tylko klauzuli generalnej wyrażonej w art. 3 u.z.n.k.

Wobec konieczności spełnienia obu przesłanek, tj. uprawdopodobnienia roszczenia oraz uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia roszczeń i zabezpieczenia środków dowodowych kumulatywnie, w braku uprawdopodobnienia tego roszczenia przez wnioskodawcę zbędne było badanie przez Sąd, czy uprawdopodobnił on interes prawny.

Sędzia Jarosław Antoniuk