Zakaz dla pracownika za dane skopiowane z systemu. Sąd oddalił wniosek spółki

postanowienia z dnia 25 września 2020 r.

Wnioskodawca (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Z. na podstawie art. 730 § 1 k.p.c. w zw. z art. 730

1 § 1 i art. 755 § 1 k.p.c. wniósł o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przeciwko uczestnikowi B. Ł. o zakazanie czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na pozyskaniu przez B. Ł. informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez niego z systemu informatycznego wnioskodawcy w dniach 29 marca - 17 kwietnia 2019 r., zagrożeniu ujawnienia przez B. Ł. będących w jego posiadaniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez niego z systemu informatycznego wnioskodawcy w dniach 29 marca - 17 kwietnia 2019 r., zagrożeniu wykorzystania przez B. Ł. będących w jego posiadaniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez niego z systemu informatycznego wnioskodawcy w dniach 29 marca - 17 kwietnia 2019 r., o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz 11 ust. 1, 3 i 4 w zw. z art 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zakazanie B. Ł. ujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez niego z systemu informatycznego wnioskodawcy w dniach 29 marca - 17 kwietnia 2019 r. – osobom trzecim, a w szczególności spółce Zakłady (...) Sp. z o.o. z siedzibą w U. oraz jej pracownikom, współpracownikom, wspólnikom, członkom zarządu oraz osobom prawnym należącym do grupy kapitałowej tej spółki oraz zakazanie uczestnikowi B. Ł. wykorzystywania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez niego z systemu informatycznego wnioskodawcy w dniach 29 marca - 17 kwietnia 2019 r.

Ponadto wnioskodawca wniósł o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przeciwko uczestnikowi (...)Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. o zakazanie czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na zagrożeniu pozyskania przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez uczestnika B. Ł. z systemu informatycznego wnioskodawcy w dniach 29 marca - 17 kwietnia 2019 r. zagrożeniu wykorzystania przez uczestnika (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez uczestnika B. Ł. z systemu informatycznego wnioskodawcy w dniach 29 marca - 17 kwietnia 2019 r., o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz 11 ust, 1, 5 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zakazanie uczestnikowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. pozyskiwania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności od uczestnika B. Ł., który wszedł w posiadanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w trakcie zatrudnienia u wnioskodawcy, zakazanie uczestnikowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. wykorzystywania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wnioskodawcy, w szczególności danych skopiowanych przez uczestnika B. Ł. z systemu informatycznego wnioskodawcy w trakcie zatrudnienia u wnioskodawcy.

Wnioskodawca wniósł także o wyznaczenie wnioskodawcy, na podstawie art. 733 k.p.c., dwutygodniowego terminu na wniesienie pozwu przeciwko uczestnikom, zagrożenie uczestnikowi B. Ł., na podstawie art. 756

2 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art 1050

1 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 1051 § 1 k.p.c., na wypadek naruszenia przez niego obowiązków określonych w postanowieniu w przedmiocie zabezpieczenia, nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawcy kwoty 5.000 zł za każdy dzień, w którym doszło do naruszenia zakazu określonego w postanowieniu o zabezpieczeniu, zagrożenie uczestnikowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., na podstawie art. 756

2 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art 1050

1 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 1051 § 1 k.p.c., na wypadek naruszenia przez niego obowiązków określonych w postanowieniu w przedmiocie zabezpieczenia, nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawcy kwoty 25.000 zł za każdy dzień, w którym doszło do naruszenia zakazu określonego w postanowieniu o zabezpieczeniu.

Sąd zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Według art. 734 zd. 1 k.p.c., do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.

Przepis art. 730

1 § 1, 2 i 3 k.p.c. wskazuje, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, zaś przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Norma art. 738 k.p.c. stanowi natomiast, iż sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie.

Według art. 733 k.p.c., udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.

Zgodnie z art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 1 k.p.c.), a także ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 2 k.p.c.).

Przepis art. 731 k.p.c. wskazuje, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednakże według art. 755 § 2

1 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków.

Z kolei według art. 756

2 § 1 pkt 1 k.p.c., uwzględniając wniosek o zabezpieczenie przez uregulowanie stosunków na czas trwania postępowania, sąd, na wniosek uprawnionego, może w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia zagrozić obowiązanemu nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w tym postanowieniu.

Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Nie jest przy tym dopuszczalne przyjęcie, iż roszczenie jest wiarygodne w jakimś procencie, ani zabezpieczenie go w takim stosunku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272). Odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie jest prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę normatywną. Przyjmuje się przy tym, że roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, jeżeli

prima facie istnieje szansa na jego istnienie (zob. postanowienie. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I ACz 850/12, LEX nr 1217686, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, w tym przypadku twierdzeń o istnieniu roszczenia, które ma być zabezpieczone, dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie, a nawet pewność, będące wynikiem postępowania zmierzającego do poznania rzeczywistości, ale bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Stąd też uprawdopodobnienie określa się niekiedy jako ułatwione postępowanie dowodowe, surogat, namiastkę dowodu niedającą pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 530/12, LEX nr 1171327, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019)

Uprawdopodobnienie jest pojmowane, jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, nie dający pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje zamiast udowadniania go. Od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by na tej podstawie można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje. Przeprowadza się je za pomocą środków nieskrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Ze względu na specyfikę postępowania zabezpieczającego jako przyspieszonego, odformalizowanego postępowania, przyjmuje się, że uprawdopodobnienie nie wymaga niepodważalnych dowodów istnienia roszczenia, jednak nie oznacza to, że każde twierdzenie uprawnionego o istnieniu roszczenia stanowi jego uprawdopodobnienie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt V ACz 66/15, LEX nr 1630514, postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I C 481/17, LEX nr 3026049, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treści art. 243 k.p.c., oznacza, że uprawniony przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Uprawdopodobnienie dotyczy przy tym dwóch aspektów, bowiem odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, które powinno być również prawdopodobne. Należy przyjąć, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje szansa na jego istnienie. Niewątpliwie ów wniosek może się w ostatecznym rezultacie okazać fałszywy w świetle głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego. To jednak nie ma wpływu na ocenę zasadności udzielenia zabezpieczenia, gdyż istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że sąd dokonuje jedynie pobieżnej analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego niekoniecznie odpowiadającego wymogom stawianym dowodom przeprowadzanym w toku procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 282/14, LEX nr 1467035, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt V ACz 1061/13, LEX nr 1428110, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACz 735/97, LEX nr 32272).

Obie przesłanki zasadności żądania udzielenia zabezpieczenia statuowane w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c. muszą być spełnione kumulatywnie. Celowym i dopuszczalnym jest badanie przesłanki w postaci uprawdopodobnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu dopiero po uprzednim ustaleniu, że została spełniona pierwsza z przesłanek udzielenia zabezpieczenia, wymienionych w przepisie art. 730

1 § 1 k.p.c., tj. uprawdopodobnienie roszczenia. Brak dochowania pierwszej z przesłanek definitywnie wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia (por. postanowienie Sąd Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt I ACz 181/12, LEX nr 1109531, A. Marciniak (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095

1, Warszawa 2020).

Sposób uprawdopodobnienia roszczenia w każdym przypadku będzie jednak zależał od stanu faktycznego konkretnej sprawy. W każdym razie muszą istnieć podstawy do przypuszczenia, że roszczenie istnieje w rzeczywistości. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest więc wystarczające samo stwierdzenie wierzyciela, że roszczenie istnieje, lecz musi być poparte odpowiednimi twierdzeniami, ale nie jest również wymagane jego udowodnienie. Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien dokonać oceny przesłanek uprawdopodabniających roszczenie na podstawie materiału, znajdującego się w aktach sprawy. Oceny prawdopodobieństwa istnienia roszczenia sąd dokonuje przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, na podstawie posiadanego materiału procesowego. Jeżeli zabezpieczenie ma nastąpić przed wszczęciem postępowania w sprawie albo w jego początkowym stadium (przed wymianą pism przygotowawczych i pierwszą rozprawą), podstawą ustalenia prawdopodobieństwa istnienia roszczenia będą na ogół twierdzenia wnioskodawcy przytoczone na uzasadnienie wniosku, o ile nie budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I ACz 283/14, LEX nr 1469495 oraz A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, stwierdzić należało, że chociaż wnioskodawca uprawdopodobnił okoliczności faktyczne, z których wywodził swoje roszczenie, gdyż ich istnienie okazało się być prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez wnioskodawcę, to jednakże nie zdołał on uprawdopodobnić, że wywodzone przez niego roszczenia znajdują podstawę normatywną.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1010 z późn. zm., zwanej dalej u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Przyjmuje się, że poprzez działanie należy rozumieć również zaniechanie, a więc taką sytuację, w której podmiot popełniający delikt zdefiniowany w uznk powinien zachować się w określony sposób, by nie popełnić czynu nieuczciwej konkurencji (por. E. Nowińska [w:] K. Szczepanowska-Kozłowska, E. Nowińska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, Warszawa 2018, s. 65, A. Michalak,

Zaniechanie jako źródło czynu nieuczciwej konkurencji, PPH 2013, nr 8, s. 37-43).

Z kolei według art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k., w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać zaniechania niedozwolonych działań.

Roszczenie o zaniechanie jest środkiem cywilnoprawnej ochrony interesów przedsiębiorcy, naruszonych bądź zagrożonych wskutek dokonania czynu nieuczciwej konkurencji i ma podstawowe znaczenie dla zapewnienia efektywności systemu ochrony szeroko pojętych praw na dobrach niematerialnych oraz interesów chronionych przepisami powołanej ustawy. Jego celem i zasadniczą funkcją jest możliwie najszybsze przerwanie bezprawnej działalności oraz zapobieżenie niedopuszczalnym działaniom na przyszłość. Roszczenie to służy pokrzywdzonemu przedsiębiorcy przede wszystkim w sytuacji, gdy czyn nieuczciwej konkurencji został już popełniony, a niezgodny z prawem stan trwa nadal lub gdy ze względu na naturę bezprawnego działania lub zaprzestania naruszenia niezgodny z prawem stan nie istnieje w chwili wytoczenia powództwa, ale istnieje realne niebezpieczeństwo powtórzenia naruszenia (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III CSK 86/16, LEX nr 2361200).

Roszczenie z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. można wywodzić w dwóch sytuacjach tj. gdy delikt nieuczciwej konkurencji został popełniony i stan niezgodny z prawem trwa w momencie wniesienia pozwu czy też złożenia wniosku o udzielnie zabezpieczenia oraz gdy delikt nieuczciwej konkurencji został popełniony i stan niezgodny z prawem nie istnieje w momencie wniesienia pozwu czy też złożenia wniosku o udzielnie zabezpieczenia. Norma art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. nie dotyczy zatem sytuacji, w której delikt nieuczciwej konkurencji nie został jeszcze popełniony, a istnieje jedynie sytuacja zagrożenia popełnienia takiego czynu.

Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie nie tylko w judykaturze, ale również w doktrynie prawa nieuczciwej konkurencji, wskazuje się bowiem jednoznacznie, że warunkiem wystąpienia z roszczeniami wskazanymi w art. 18 u.z.n.k. jest dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji, wobec czego żądanie uruchomienia roszczeń z art. 18 u.z.n.k. musi wskazywać, że dokonano czynu nieuczciwej konkurencji. Konieczne jest zatem wskazanie w danym stanie faktycznym tych elementów, które pozwolą dane zachowanie uznać za czyn nieuczciwej konkurencji, a więc te, które pozwolą dane zachowanie ocenić jako sprzeczne z prawem (w tym również z art. 5–17 u.z.n.k.) bądź dobrymi obyczajami. Czyn nieuczciwej konkurencji może zatem powstać już w momencie zagrożenia interesu przedsiębiorcy, jednak takie zagrożenie musi być efektem działań o charakterze bezprawnym. Nie wystarczy zatem podjęcie działań, które zmierzają do wytworzenia stanu mieszczącego się w hipotezie któregokolwiek ze stypizowanych czynów nieuczciwej konkurencji, o ile działanie takie nie jest działaniem bezprawnym (tak K. Szczepanowska-Kozłowska [w:] E. Nowińska, K. Szczepanowska-Kozłowska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, Warszawa 2018, s. 536-538).

W świetle tych rozważań podnieść należy, że nie można zarówno z art. 3 ust. 1 u.z.n.k., jak i art. 18 ust. 1 pkt u.z.n.k. wywodzić roszczeń polegających na zakazaniu czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na zagrożeniu pozyskaniem, ujawnieniem i wykorzystaniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

„Zagrożenie” to, stan lub sytuacja, w której może się stać coś złego w związku z tym, o czym mowa. Zagrożenie ma zatem charakter prospektywny, ponieważ dotyczy wyłącznie tego, co może stać się w przyszłości. Wobec tego zagrożenie pozyskania, ujawnienia i wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa jest stanem rzeczy; w przeciwieństwie do przedsiębiorcy, przeciwko któremu można skierować roszczenie z u.z.n.k. i który jest w stanie pozyskiwać, ujawniać i wykorzystywać dowolne informacje, stan rzeczy nie może wykazywać żadnej aktywności, w tym celowej czy wolicjonalnej koniecznej do dokonania czynu nieuczciwej konkurencji. Zagrożenie nie jestem czynem, a jedynie sytuacją będącą konsekwencją pewnych zachowań, z których należałoby wywodzić określony delikt nieuczciwej konkurencji. W rozpoznawanej sprawie zachowaniem takim, wyjąwszy pozyskanie przez uczestnika B. Ł. informacji stanowiącej tajemnicę wnioskodawcy, mogłoby być nawiązanie stosunku pracy pomiędzy uczestnikiem B. Ł. a (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., co jednak samo w sobie nie jest czynem nieuczciwej konkurencji.

Nie istnieje zatem możliwość skonstruowania na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k., który miałby sprowadzać się do zagrożenia czynem, a nie dotyczyłby czynu (działania lub zaniechania) już dokonanego i nadal dokonywanego lub dokonanego i jednocześnie o wysokim prawdopodobieństwie powtórnego dokonania.

Co więcej, możliwości takiej nie dopuszcza również art. 11 u.z.n.k. który w ust. 1 wskazuje, że czynem nieuczciwej konkurencji jest ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

Uznanie konkretnego czynu za akt nieuczciwej konkurencji wymaga ustalenia, na czym określone działanie polegało, oraz zakwalifikowania go pod względem prawnym przez przypisanie mu cech konkretnego deliktu szczegółowego ujętego w ramach Rozdziału 2 u.z.n.k. („Czyny nieuczciwej konkurencji”, art. 5-17 u.z.n.k.) lub deliktu w nim nieujętego, lecz odpowiadającego hipotezie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2002 r., III CKN 271/01, OSNC 2004, nr 2, poz. 26).

W doktrynie dominuje pogląd, który Sąd tutejszy w pełni podziela, kwestionujący dopuszczalność modyfikacji przesłanek nazwanych czynów nieuczciwej konkurencji przy wykorzystaniu funkcji uzupełniającej klauzuli generalnej z art. 3 u.z.n.k. (por. J. Szwaja, K. Jasińska [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja,

Art. 3, Legalis). Skoro zatem art. 11 u.z.n.k. nie wskazuje na czyn polegający na zagrożeniu ujawnienia, wykorzystania lub pozyskania cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, to niemożliwe jest uznanie, że czyn taki stanowi delikt nieuczciwej konkurencji.

Z tych też powodów przyjąć należało, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił roszczeń wskazanych w punktach I.2, I.3, II.1 i II.2 wniosku, ponieważ nie zdołał wykazać, że wywodzone przez niego roszczenia znajdują podstawę normatywną w u.z.n.k.

Jedynie na marginesie warto odnotować, że w art. 3 u.z.n.k. mowa jest co prawda o zagrożeniu naruszenia interesu innego przedsiębiorcy lub klienta, jednakże oznacza to jedynie, że czyn już dokonany może stanowić takie zagrożenie. Przepis tego artykułu nie przewiduje natomiast zagrożenia deliktem nieuczciwej konkurencji.

Sąd nie podzielił także stanowiska wnioskodawcy co do legitymacji biernej uczestnika B. Ł..

Przepis art. 11 u.z.n.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 września 2018 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 419) przewidywał w ust. 2, że art. 11 ust. 1 u.z.n.k. stosuje się również do osoby, która świadczyła pracę na podstawie stosunku pracy lub innego stosunku prawnego – przez okres trzech lat od jego ustania, chyba że umowa stanowi inaczej albo ustał stan tajemnicy.

Od dnia 4 września 2018 r. obowiązuje znowelizowana, aktualna wersja art. 11 u.z.n.k. Celem nowelizacji miała być transpozycja do prawa polskiego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskaniem, wykorzystaniem i ujawnianiem (dalej zwana jako: „dyrektywa 2016/943/UE”). Realizacja przewidzianego w przepisach dyrektywy 2016/943/UE minimalnego charakteru harmonizacji wymagać miała usunięcia z treści art. 11 u.z.n.k. ust. 2 w poprzednim brzmieniu, ponieważ regulacja ta traktowana była jako ograniczająca ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Tego rodzaju ograniczenia czasu ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie przewidują przepisy dyrektywy 2016/943/UE – w odniesieniu do żadnej kategorii podmiotowej. Skoro zatem dyrektywa ustanawia minimalny standard ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, w którym nie mieszczą się jakiekolwiek czasowe ograniczenia tej ochrony, to oznacza, że przewidujący takie ograniczenia przepis prawa krajowego (art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w obecnym brzmieniu) byłby niezgodny z przepisami dyrektywy 2016/943/UE. Zatem prawidłowa implementacja omawianej dyrektywy wymagać miała usunięcia wskazanego ograniczenia z krajowego systemu prawnego (por. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 2549).

Przepis art. 2 pkt 4 dyrektywy 2016/943/UE stwierdza, że sprawca naruszenia oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która bezprawnie pozyskała, wykorzystała lub ujawniała tajemnicę przedsiębiorstwa. Mogłoby się zatem wydawać, że ustawodawca, implementując wskazaną wyżej dyrektywę, dążył do poszerzenia ochrony przedsiębiorców dotkniętych czynem nieuczciwej konkurencji przewidzianym w art. 11 u.z.n.k. Mieć jednak należy na względzie, że adresatami zakazów z u.z.n.k. są przedsiębiorcy, a wyjątkowo osoby wyraźnie bądź w sposób pośredni wskazane w ustawie, z kolei w świetle art. 2 u.z.n.k. przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy nie są pracownicy. Przeciwnie do intencji projektodawcy wynikającej z cytowanego wyżej uzasadnienia ustawy nowelizując – adresatem treści zakazów zawartych w znowelizowanym art. 11 u.z.n.k. są więc wyłącznie przedsiębiorcy, jakkolwiek szeroko rozumiani zgodnie z art. 2 u.z.n.k., a zatem nie mogą mieć być nimi pracownicy (tak też Sz. Gogulski, S. Sołtysiński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 11, Legalis/2019).

Stwierdzenie, że na podstawie art. 11 u.z.n.k. legitymowani mogą być również pracownicy mogłoby nastąpić jedynie w wyniku wykładni rozszerzającej o cechach wykładni prawotwórczej, skoro ustawodawca nie przewidział takiej możliwości wprost w przepisie art. 11 u.z.n.k. Wprawdzie każdy sąd w ramach swoich funkcji orzeczniczych dokonuje wykładni przepisów prawa, istotne jest jednak, że nie może to być właśnie wykładnia prawotwórcza (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2012 r., I CSK 77/12, LEX nr 1228431).

Wnioskodawca nie wykazał, by uczestnik B. Ł. był przedsiębiorcą, a nie jedynie pracownikiem wnioskodawcy, a zatem wnioskodawca nie może skierować przeciwko temu uczestnikowi roszczenia zakazowego na podstawie art. 11 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt u.z.n.k. Przyjąć więc należało, że wnioskodawca z powyższych przyczyn nie uprawdopodobnił roszczeń z pkt I.2 i I.3 (poza wskazanym wyżej nieistnieniem deliktu zagrożenia ujawnieniem czy wykorzystaniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa), a także roszczenia z punktu I.1 wniosku o udzielenie zabezpieczenia.

Dla porządku należy nadmienić, że piśmiennictwo powołane przez wnioskodawcę w przypisach 18 i 19 dotyczy stanu prawnego sprzed 4 września 2018 r. Z kolei w komentarzu, o którym mowa w przypisie 20, podnosi się, że na gruncie art. 11 u.z.n.k. brak jest legitymacji biernej pracownika, a stwierdzenie, iż „naruszenie tajemnic przedsiębiorstwa może zostać dokonane przez każdą osobę, choćby np. pracownika” poprzedza wniosek

de lege ferenda, że „rekomendowanym jest (…) przesądzenie przy najbliższej nowelizacji ZNKU, że naruszycielem może być każda osoba, choćby nie była przedsiębiorcą”.

Wobec konieczności spełnienia obu przesłanek – uprawdopodobnienia roszczenia oraz uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia kumulatywnie, w braku uprawdopodobnienia roszczenia przez wnioskodawcę zbędne było badanie przez Sąd, czy uprawdopodobnił on interes prawny.

Mając na względzie przywołane przepisy i powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Sędzia Jarosław Antoniuk