Przybicie garażu mimo skargi do WSA. Sąd oddalił skargę dłużnika

Zaskarżonym postanowieniem z 12 listopada 2025 r., znak 2401-IEE.7192.545.2025.2, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 2 lipca 2025 r., (dalej jako NUS, organ egzekucyjny, organ I instancji) w sprawie udzielania przybicia nieruchomości opisanej w księdze wieczystej [...] jako spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu niemieszkalnego - garażu nr [...] znajdującego się w zespole garaży nr [...] w G. przy ul. [...] należącej do G. M. (dalej jako skarżący, zobowiązany) na rzecz nabywcy K. L..

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775 - dalej jako k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 111d §3, art. 111m, art. 111n ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 132 – dalej jako u.p.e.a.).

Stan sprawy przedstawia się następująco:

NUS prowadzi postępowanie egzekucyjne z opisanej wyżej nieruchomości na wniosek wierzyciela F w oparciu o jednolite tytuły wykonawcze tego wierzyciela. Zajęcia nieruchomości dokonano zawiadomieniem z 18 maja 2021 r. wraz z wezwaniem do zapłaty w terminie 14 dni od doręczenia wezwania pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania.

Zawiadomieniem z 9 listopada 2023 r. organ egzekucyjny zawiadomił wszystkich znanych uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Do oszacowania wartości zajętej nieruchomości organ egzekucyjny wyznaczył rzeczoznawcę majątkowego. Opis i oszacowanie nieruchomości rozpoczęło się 9 stycznia 2024 r. pod adresem położenia nieruchomości obecności zobowiązanego, pracowników organu egzekucyjnego i powołanego rzeczoznawcy majątkowego. Z kolei 19 marca 2024 r. organ egzekucyjny sporządził protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, do którego, pismem z 2 kwietnia 2024 r. zobowiązany wniósł zarzuty. Postanowieniem z 7 maja 2024 r. NUS oddalił te zarzuty.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanego DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zobowiązany nie wywiódł skargi do sądu administracyjnego.

Nieruchomość została zlicytowana podczas pierwszej licytacji nieruchomości 28 stycznia 2025 r. Z uwagi na wniesione w toku postępowania i nierozpoznane ostatecznie skargi i zażalenia, organ egzekucyjny wstrzymał udzielenie przybicia. Ostateczne załatwienie skarg i zażaleń wniesionych przez zobowiązanego, w tym skargi powszechnej, zażalenia na postanowienie w sprawie zwrotu wniesionego podania oraz podjęcia przez NUS postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r., zawieszonego na wniosek wierzyciela egzekwującego postępowania egzekucyjnego, w związku z koniecznością rozpoznania przez [...] Sąd Fiskalny wniesionego przez zobowiązanego zagadnienia prawnego, spowodowało spełnienie przesłanki do wydania postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.

NUS 2 lipca 2025 r. udzielił przybicia wyżej opisanej nieruchomości. Na wydane w tym zakresie postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie. W wyniku jego rozpatrzenia DIAS wydał postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu.

Organ przywołał art. 111m § 1, § 2 i § 3 u.p.e.a., w myśl którego po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, według którego jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie żądanie wniesione przez zobowiązanego w piśmie z 28 stycznia 2025 r. zostało rozpoznane w części jako skarga powszechna na działanie NUS, natomiast w części dotyczącej wniesionego podania, którego treść wskazywała na konieczność jego rozpoznania przez organ państwa członkowskiego wnioskującego o podjęcie czynności przeciwko zobowiązanemu podanie zostało zwrócone. Obie kwestie zostały rozpoznane w postanowieniu z 19 lutego 2025 r., wydanym przez NUS. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie DIAS, postanowieniem z 28 kwietnia 2025 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Ostateczne załatwienie skarg i zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego umożliwiło organowi egzekucyjnemu wydanie dotychczas wstrzymanego postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.

DIAS nie podzielił stanowiska zobowiązanego, jakoby do wydania tego postanowienia nie powinno dojść, ponieważ nie doszło do prawomocnego zakończenia postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie DIAS z 28 kwietnia 2025 r.

Organ stwierdził jednak, że ostateczne rozstrzygniecie wydane w formie postanowienie wiąże organ, który je wydał oraz strony i nie podlega już zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji. Do wydania postanowienia o przybiciu w przypadku jego wcześniejszego wstrzymania, ustawodawca zastrzegł konieczność spełnienia przesłanki ostateczności załatwienia skarg lub zażaleń, a nie przesłanki ich prawomocnego rozstrzygnięcia.

W ocenie organu niezasadne były również twierdzenia o wadliwym oznaczeniu nieruchomości. W ocenie zobowiązanego zachodzi niezgodność księgi wieczystej w zakresie własności garażowej, orzeczeń lub ustaleń spółdzielni mieszkaniowej. DIAS stwierdził, że może zaistnieć sytuacja niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wówczas, gdy dane wpisane w księdze wieczystej nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości i dotyczą m.in. nieujawnienia nowego właściciela gdy doszło do sprzedaży nieruchomość, błędnego oznaczenie działki tj. gdy numer działki lub powierzchnia nie zgadza się z ewidencją gruntów, brak wpisu służebności, hipoteki lub użytkowania wieczystego, mimo że takie prawo istnieje, wykreślenia spłaconej hipoteki, nieprawidłowe dane adresowe lub identyfikacyjnych nieruchomości. Żadna z tych okoliczności nie została stwierdzona na etapie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Opis i oszacowanie w tym zakresie nie były kwestionowane przez zobowiązanego. Zapisy w księdze wieczystej nie uległy w tym czasie żadnym zmianom. Z tego względu organ egzekucyjny prawidłowo posłużył się określeniem nieruchomości wynikającym z zapisu w księdze wieczystej.

DIAS wskazał również, że każdorazowo organ egzekucyjny informował zobowiązanego o formie załatwienia wnoszonych pism.

W skardze wniesionej do tutejszego Sądu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:

- błędne oznaczenie licytowanej nieruchomości – garażu, do którego skarżącemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu niemieszkalnego - garażu nr położonego w zespole garaży nr [...] w G. przy ul. [...] poprzez pominięcie w opisie licytowanego garażu informacji o wniesieniu przez skarżącego skargi powszechnej przed rozpoczęciem licytacji;

- naruszenie żywotnych interesów skarżącego poprzez wybiórcze traktowanie języka korespondencji oraz przepisów prawa polskiego i niemieckiego w prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu;

- błędne przyjęcie, iż brak informacji o toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie narusza interesów skarżącego, albowiem wprowadza to w błąd podmiot przystępujący do licytacji co do faktycznego stanu prawnego licytowanej nieruchomości.

W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia o udzieleniu przybicia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania NUS lub DIAS, zawieszenie wszelkich czynności egzekucyjnych prowadzonych przeciwko niemu do czasu rozpoznania niniejszej skargi.

Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że wbrew stanowisku organu administracji, brak informacji o toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, narusza jego interesy, ponieważ wprowadza to w błąd podmiot przystępujący do licytacji co do faktycznego stanu prawnego licytowanej nieruchomości.

Podniósł również, że organy obu instancji pominęły ważną w niniejszej sprawie okoliczność, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec osoby będącej obywatelem polskim i wobec mienia nieruchomego położonego na terenie Polski.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd nie zgadza się ze skarżącym, jakoby organ egzekucyjny w opisie licytowanego garażu nie zawarł wzmianki o wniesieniu przez niego skargi powszechnej przed rozpoczęciem egzekucji. Zdaniem skarżącego, miało tym samym dojść do błędnego oznaczenia nieruchomości.

Przypomnieć należy, że zawiadomieniem z 9 listopada 2023 r. organ egzekucyjny zawiadomił wszystkich znanych uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Opis i oszacowanie nieruchomości rozpoczęło się 9 stycznia 2024 r. pod adresem położenia nieruchomości obecności m.in. zobowiązanego. Z kolei 19 marca 2024 r. organ egzekucyjny sporządził protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, do którego, pismem z 2 kwietnia 2024 r. zobowiązany wniósł zarzuty. Zarzuty te zostały jednak rozpatrzone przez NUS 7 maja 2024 r., a zapadłe rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało poddane kontroli instancyjnej. Zobowiązany zaś nie skarżył postanowienia DIAS w tym przedmiocie do sądu administracyjnego. Nie sposób zatem podzielić zapatrywanie skarżącego co do wadliwego opisu nieruchomości.

Procedowanie organu zaś znajduje oparcie w przepisach prawa, w tym w art. 110m § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu określonego w wezwaniu zobowiązanego do zapłaty dochodzonych należności organ egzekucyjny dokonuje opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Przed przystąpieniem do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości organ egzekucyjny żąda od właściwych organów wyciągu - a w przypadku potrzeby odpisu księgi wieczystej albo zaświadczenia sądu wystawionego na podstawie zbioru dokumentów prowadzonego dla nieruchomości, zawierającego wskazanie jej właściciela i wykaz ujawnionych w tym zbiorze obciążeń, jeżeli zaś nieruchomość jest objęta ewidencją gruntów i budynków - także wyciągu z ich rejestru. W myśl z kolei art. 110o § 1 u.p.e.a., o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego. Na podstawie zaś art. 110u u.p.e.a., zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie.

Możliwość skorzystania z uprawnień wynikających z powołanych przepisów została skarżącemu zagwarantowana na każdym etapie postępowania. Skarżący skorzystał z przysługujących mu uprawnień procesowych. Nie doszło zdaniem Sądu do błędnego oznaczenia nieruchomości, ponieważ twierdzenie skargi w tym zakresie nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym.

Trudno również zaakceptować twierdzenie, o rzekomym naruszeniu żywotnych interesów skarżącego, ponieważ skarżący nie przedstawił argumentacji w tym zakresie. Jak już wyżej wskazano, procedura opisu i oszacowania nieruchomości nie została naruszona. Fakt, że skarżący został pozbawiony przysługującego mu prawa do nieruchomości w związku z jej licytacją jest konsekwencją prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, a nie bezprawnego działania organu. Brak uiszczenia wymagalnej należności doprowadził do wszczęcia tego postępowania, a w jego efekcie do sprzedaży nieruchomości przysługującej skarżącemu w postępowaniu egzekucyjnym.

Rację należy przyznać organowi, który stanął na stanowisku, że skargi i zażalenia wniesione przez zobowiązanego, w tym skarga powszechna, zażalenia na postanowienie w sprawie zwrotu wniesionego podania oraz podjęcia przez NUS postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r., zawieszonego na wniosek wierzyciela egzekwującego postępowania egzekucyjnego, w związku z koniecznością rozpoznania przez [...] Sąd Fiskalny wniesionego przez zobowiązanego zagadnienia prawnego, zostały ostatecznie rozpatrzone w administracyjnym toku postępowania.

Jak już to prawidłowo wyjaśnił organ, zgodnie z art. 111m § 1 i 3 u.p.e.a., po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 3).

Kluczowe znaczenie dla oceny tego zarzutu strony skarżącej ma użycie przez ustawodawcę w § 3 pojęcia "ostateczność" a nie "prawomocność" rozstrzygnięcia. W przepisie tym nawiązano bowiem do ostatecznego rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania. Pojęciami tymi posługuje się art. 16 k.p.a., który należy odpowiednio uwzględnić w tej sprawie przy zastosowaniu art. 18 u.p.e.a. Artykuł 16 k.p.a. stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (§ 1). Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych w ustawach (§ 2). Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne (§ 3).

Zatem jasno z zacytowanego przepisu wynika, że ostateczność aktu administracyjnego ustawodawca połączył z niezaskarżalnością w administracyjnym toku instancji. Decyzjami ostatecznymi są więc takie rozstrzygnięcia, od których w toku instancji nie służy odwołanie, a postanowienia od których nie służy zażalenie. Należy do nich zaliczyć:

a) decyzje podjęte w I instancji, od których strony nie wniosły odwołania w zakreślonym terminie i strona nie występowała o przywrócenie terminu, bądź też występowała, ale nie przywrócono jej terminu do złożenia odwołania;

b) decyzje podjęte w jednoinstancyjnym postępowaniu;

c) decyzje podjęte przez organ II instancji;

d) decyzje określone w innych przepisach (niż k.p.a.) jako prawomocne (C. Martysz, A. Matan (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, wyd. III, Warszawa 2010, art. 16).

Z kolei prawomocność została powiązana z brakiem możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego, która może być następstwem tego, że:

a) skarga do sądu została oddalona prawomocnym wyrokiem sądu;

b) skarga do sądu nie została wniesiona w terminie i termin ten nie został przywrócony;

c) przepis szczególny wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi do sądu;

d) decyzja stała się ostateczna, ponieważ żadna ze stron nie wniosła odwołania lub wszystkie strony zrzekły się prawa do odwołania (P. M. Przybysz (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 16).

Zatem skoro w art. 111m § 3 u.p.e.a. ustawodawca uzależnia dopuszczalność wydania postanowienia o przybiciu od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesionych uprzednio w toku postępowania egzekucyjnego skarg lub zażaleń, to kwestia rozpatrzenia legalności ostatecznych aktów administracyjnych w tej materii (wydanych przez organ II instancji) przez sąd administracyjny nie tamuje wydania postanowienia o przybiciu.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143).