Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
IV SA/Wr 258/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
9 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Spółka komunalna odmówiła wglądu w umowy najmu ciężarówek. Sąd uchylił decyzję

Przejdź do orzeczenia, 31 min czytania

Spór

Radca prawny, działający dla firmy startującej w przetargach spółki komunalnej, zażądał udostępnienia umów najmu pięciu pojazdów ciężarowych. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i konkurencyjny spór z jego mocodawcą.

Ustalenia sądu

Sąd uznał, że organ nie wykazał, iż wnioskowane umowy zawierają informacje posiadające wartość gospodarczą, których ujawnienie zagrażałoby spółce. Organ nie przeanalizował poszczególnych postanowień umów.

Rozstrzygnięcie

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od spółki na rzecz skarżącego 200 zł kosztów postępowania.

Dlaczego

Umowy najmu zawierają także postanowienia typowe dla umów cywilnych, które mogą być jawne. Spółka, zastrzegając całe umowy, nie wykazała, że każdy ich element stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.

Dla firm

Odmowa udostępnienia informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga wykazania, które konkretne postanowienia umowy mają wartość gospodarczą i jak ich ujawnienie zaszkodziłoby przedsiębiorcy. Całej umowy nie można objąć tajemnicą bez takiej analizy.

Więcej o sprawie

Wniosek złożył radca prawny reprezentujący konkurenta spółki w sporze o odbiór odpadów w Lubinie. Organ uznał, że ujawnienie umów osłabiłoby pozycję spółki w tym sporze, i odmówił udostępnienia ich w całości.

Spółka rozpoznając wniosek Skarżącego takiej analizy nie przeprowadziła przyjmując, że całe umowy najmu objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, co uznać należało za wadliwe.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sygnatura
IV SA/Wr 258/26

Treść orzeczenia około 31 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 września 2026 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Prezesa Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania sp. z o.o. z siedzibą w Lubinie z dnia 10 lutego 2026 r., nr FZ.511/2026 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania sp. z o.o. z siedzibą w Lubinie na rzecz W. G. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 10 lutego 2026 r., nr FZ.511/2026 Prezes M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej: organ) działając na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku W. G. (dalej: Strona, Skarżący, Wnioskodawca) o udostępnienie informacji publicznej w postaci udostępnienia umów najmu wymienionych we wniosku o dostępie do informacji z dnia 27 stycznia 2026 r., odmówił udostępnienia informacji publicznej w całości.

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z 27 stycznia 2026 r. Skarżący zwrócił się do M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej: Spółka) o udostępnienie informacji publicznej w postaci: umowy najmu nr [...]/[...]/[...] z dnia 2.10.2025 r., której przedmiotem jest pojazd ciężarowy o nr rej. [...]; umowy najmu nr [...]/[...]/[...] z dnia 2.01.2025 r., której przedmiotem jest pojazd ciężarowy o nr rej. [...]; umowy najmu nr [...]/[...]/[...] z dnia 2.10.2025 r., której przedmiotem jest pojazd ciężarowy o nr rej. [...]; umowy najmu nr [...]/[...]/[...] z dnia 2.01.2025 r., której przedmiotem jest pojazd ciężarowy o nr rej. [...]; umowy najmu nr [...]/[...]/[...] z dnia 30.10.2025r., której przedmiotem jest pojazd ciężarowy o nr rej. [...]. We wniosku tym wskazał, że podtrzymuje poprzedni wniosek złożony w tym samym przedmiocie w dniu 17 grudnia 2025 r. Organ wskazał, że Istotnie, Wnioskodawca złożył w tej dacie tożsamy wniosek. W związku z tym, że został on złożony zwykłym e-mailem, a organ uznał, że istnieją przesłanki do wydania decyzji odmownej, wezwał Wnioskodawcę wezwaniem z dnia 22 grudnia 2025 r. do podpisania tego wniosku podpisem własnoręcznym albo elektronicznym i nadanie pocztą tradycyjną albo poprzez platformę do e-doręczeń. Wnioskodawca odebrał to wezwanie w dniu 13 stycznia 2026 r. i wykonał je w dniu 27 stycznia 2026r. Organ uznał jednak, że Wnioskodawca nie podpisał pierwotnego wniosku, w związku z czym poinformował go o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Jednocześnie jednak wniosek z dnia 27 stycznia 2026 r. uznał za nowy wniosek. Jako że był on podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym i złożony przez platformę do e-doręczeń, organ mógł go rozpoznać w zgodzie z przepisami u.d.i.p. Po przeanalizowaniu wniosku organ doszedł bowiem do przekonania, iż zachodzą podstawy do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Następnie organ stwierdził, co następuje.

1 Organ - ze względu na przedmiot wniosku oraz jego nadawcę - w pierwszej kolejności wskazał, że 3 czerwca 2025 r. reprezentowana przez niego Spółka dokonała publikacji ogłoszenia o wszczęciu postępowania na udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. "Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowych pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 3,5 tony" o nr [...]/[...]-[...]/[...]/[...]. E. sp. z o.o. z siedzibą we W. 13 czerwca 2025 r. wniósł odwołanie od czynności i zaniechań Spółki jako zamawiającego w tym postępowaniu. Spółka 24 czerwca 2025 r. opublikowała informację o unieważnieniu tego postępowania.

Na podstawie ogłoszenia z 11 sierpnia 2025 r. nr [...]/[...] [...]-[...] Spółka ogłosiła podstępowanie pn. "Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowych pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 3,5 tony z zabudową śmieciarki z funkcją kompaktującą" (znak: [...]/[...]-[...]/[...]/[...]). 22 września 2025 r. Wnioskodawca jako radca prawny wniósł w imieniu E. sp. z o.o. z siedzibą we W. odwołanie wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego: czynności wyjaśnień SWZ z dnia 10.09.2025 r., zaniechania udzielenia wyjaśnień SWZ w zakresie załączników nr 15, 16 i 17 do SWZ dodanych w dniu 10.09.2025 r., zaniechania dokonania zmian SWZ wynikających z udzielonych w dniu 10.09.2025 r. wyjaśnień SWZ.

Na podstawie ogłoszenia z 14 sierpnia 2025 r. nr [...]/[...] [...]-[...] Spółka ogłosiła podstępowanie pn. "Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowych pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 3,5 tony z zabudową śmieciarki i opcją mycia pojemników" (znak: [...]/[...]-[...]/[...]/[...]). 22 września 2025 r. Wnioskodawca jako radca prawny wniósł w imieniu E. sp. z o.o. z siedzibą we W. odwołanie wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:

czynności wyjaśnień SWZ z dnia 12.09.2025 r., zaniechania udzielenia wyjaśnień SWZ w zakresie załączników nr 13, 14 i 15 do SWZ dodanych w dniu 12.09.2025 r., zaniechania dokonania zmian SWZ wynikających z udzielonych w dniu 12.09.2025 r. wyjaśnień SWZ.

Na podstawie ogłoszenia z 14 sierpnia 2025 r. nr [...]/[...] [...]-[...] Spółka ogłosiła podstępowanie pn. "Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowego pojazdu ciężarowego o DMC powyżej 3,5 tony z zabudową śmieciarki z żurawiem hydraulicznym do obsługi pojemników typu "dzwon" i półpodziemnych z funkcją kompaktującą - Pojazd nr [...] (znak: [...]/[...]-[...]/[...]/[...]). 22 września 2025r. Wnioskodawca jako radca prawny wniósł w imieniu E. sp. z o.o. z siedzibą we W. odwołanie wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego: czynności wyjaśnień SWZ z dnia 12.09.2025 r., zaniechania udzielenia wyjaśnień SWZ w zakresie załączników nr 12, 13 i 14 do SWZ dodanych w dniu 12.09.2025 r., zaniechania dokonania zmian SWZ wynikających z udzielonych w dniu 12.09.2025 r. wyjaśnień SWZ.

Na podstawie ogłoszenia z 25 sierpnia 2025 r. nr [...]/[...] [...]-[...] Spółka ogłosiła podstępowanie pn. "Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowych pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 3,5 tony - wywrotek HDS" (znak: [...]/[...]-[...]/[...]/[...]). 4 września 2025 r. Wnioskodawca jako radca prawny wniósł w imieniu E. sp. z o.o. z siedzibą we W. odwołanie od treści Specyfikacji Warunków Zamówienia i Ogłoszenia o zamówieniu.

Na podstawie ogłoszenia z 25 sierpnia 2025 r. nr [...]/[...] [...]-[...] Spółka ogłosiła podstępowanie pn. "Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowych pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 3,5 tony - bramowca" (znak: [...]/[...]-[...]/[...]/[...]). Wnioskodawca jako radca prawny wniósł, w imieniu E. sp. z o.o. z siedzibą we W., dwa odwołania:

1) 4 września 2025 r. - wobec treści Specyfikacji Warunków Zamówienia i Ogłoszenia o zamówieniu,

2) 22 grudnia 2025 r. - wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:

1. czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego E. S.A. (lider) i D. L. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą S. D. L. (partner) - zwanych dalej konsorcjum E1.;

2. zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez konsorcjum E1. wobec wniesienia przez niego wadium w sposób nieprawidłowy.

Na podstawie ogłoszenia z 25 sierpnia 2025 r. nr [...]/[...] [...]-[...] Spółka ogłosiła podstępowanie pn. "Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowych pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 3,5 tony z urządzeniem hakowym" (znak: [...]/[...]- [...]/[...]/[...]). Wnioskodawca jako radca prawny wniósł, w imieniu E. sp. z o.o. z siedzibą we W., dwa odwołania:

1) 4 września 2025 r. - wobec treści Specyfikacji Warunków Zamówienia i Ogłoszenia o zamówieniu,

2) 22 grudnia 2025 r. - wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:

1. czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego E. S.A. (lider) i D. L. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą S. D. L. (partner) - zwanych dalej konsorcjum E1.;

2. zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez konsorcjum E1. wobec wniesienia przez niego wadium w sposób nieprawidłowy;

ewentualnie

3. zaniechania wezwania konsorcjum E1. do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny.

Odwołania te zostały cofnięte na dzień przed wyznaczonymi rozprawami w Krajowej Izbie Odwoławczej.

13 października 2025 r. Miasto Lubin wszczęło postępowanie o udzielenia zamówienia publicznego z wolnej ręki pn. "Odbiór odpadów komunalnych zebranych i odebranych z terenu Gminy Miejskiej Lubin" znak: [...]/[...], nr ogłoszenia [...]:[...]/[...] [...]/[...].

E. sp. z o.o. we W., również reprezentowany przez Wnioskodawcę, 20 października 2025 r. wniósł odwołanie w związku z ww. ogłoszeniem i zamiarem udzielenia tego zamówienia. Gmina Miejska Lubin Gmina zamierzała bowiem udzielić tego zamówienia Spółce, jako że posiada 100% udziałów w spółce M. sp. z o.o. w L., która z kolei posiada 100% udziałów w Spółce. E., w momencie ogłaszania zamówienia, był podmiotem, który łączyła z Gminą umowa na odbiór odpadów komunalnych zebranych i odebranych z terenu Gminy Miejskiej Lubin. Odwołanie to zostało rozpoznane przez Krajową Izbę Odwoławczą podczas rozprawy w dniu 2 lutego 2026 r. i na tej rozprawie oddalone.

W związku z powyższym organ uznał, iż mocodawca Wnioskodawcy jest bezpośrednim konkurentem Spółki, albowiem pozostaje w sporze dotyczącym powierzenia Spółce zamówienia publicznego z wolnej ręki przed KIO nie zgadzając się z zamiarem powierzenia jej zamówienia na wykonywanie usług, które aktualnie świadczy na rzecz Gminy Miejskiej Lubin. Skarżył również - zapewne ze względu na ww. postępowania - rozstrzygnięcia w przedmiocie własnych zamówień Spółki chcąc wykazać, iż nie posiada ona należytego potencjału organizacyjnego do wykonywania zamówienia na odbiór odpadów komunalnych. Posiada więc interes faktyczny i prawny w uzyskiwaniu wszelkich informacji nt. działalności Spółki, które Wnioskodawca może następnie wykorzystać w prowadzonych w imieniu E. postępowaniach. Wobec korzystnego zakończenia tego postępowania dla Spółki organ jest przekonany, że Wnioskodawca będzie dążył do wykorzystania pozyskanych w tym postępowaniu informacji na potrzeby postępowania odwoławczego od orzeczenia KIO.

Organ uznał, że taka sytuacja uzasadnia odmowę udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki i jej jako przedsiębiorcy.

2. Organ potwierdził, że żądane informacje dotyczą informacji publicznej. Nie budzi wątpliwości, że informacje dotyczące majątku spółki wykonującej zadania publiczne są informacją publiczną (np. wyrok NSA z 22 stycznia 2025 r., III OSK 3001/23).

3. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2zd. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym NSA, dotyczącym ograniczenia dostępu do informacji publicznej, tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, którą zdefiniowano w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233 ze zm.) - np. wyrok NSA z 4 marca 2025 r., III OSK 1879/23. Zgodnie z tym przepisem: "Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności." Cytując powołany wyrok: "Pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy w zasadzie pokrywa się zakresowo z tajemnicą przedsiębiorstwa, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Przyjmuje się także, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji. Informacją poufną jest zatem informacja, którą przedsiębiorca uważa za poufną i pragnie, by pozostała ona tajemnicą dla pewnego kręgu odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Wydaje się więc, że każda aktywność, która wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie (...).

Organ wskazał, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 u.z.n.k., jako tajemnica przedsiębiorstwa, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Pierwsza jest spełniona, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (...). Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej ".

Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie w kwestii spełnienia przesłanki materialnej: "Aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, muszą one, ze swojej istoty, dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) (...). Zatem, informacja ta musi mieć charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą, gdyż wykładnia językowa art. 11 ust. 2 u.z.n.k wiąże tajemnicę przedsiębiorcy z jej wartością gospodarczą. Świadczy o tym brzmienie tego przepisu, w szczególności zwrot "inne informacje posiadające wartość gospodarczą". Gdyby zaś ustawodawca nie wiązał tajemnicy przedsiębiorcy z wartością gospodarczą informacji, wówczas przepis nie posługiwałby się słowem ' 'inne' Słowo to natomiast wskazuje, że ustawodawca wyróżnia informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa z uwagi na ich walor z perspektywy wartości gospodarczej dla przedsiębiorcy. Informacja objęta manifestacją przedsiębiorcy musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą wykluczającą możliwość udostępnienia informacji (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., I OSK 2347/15)." - wyrok WSA w Poznaniu z 3 lipca 2025 r., IV SA/Po 492/25. W uzasadnieniu przywołanego wyroku czytamy dalej: "Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji czy oszczędności. Wartość gospodarczą mają więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Do tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., zalicza się wiadomości dotyczące sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, wzorów użytkowych i przemysłowych, patentowanych wynalazków, informacje związane z działalnością marketingową, z pozyskiwaniem surowców, organizowaniem rynków zbytu czy informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, zasad finansowania działalności, wysokości wynagrodzeń pracowników, poufne know-how o charakterze produkcyjnym i handlowym". Oprócz tego: "Określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Inaczej mówiąc, sens i potrzeba ochrony określonych informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa istnieje wówczas, gdy ujawnienie tych informacji może negatywnie wpłynąć, przynajmniej potencjalnie na interesy przedsiębiorcy, pogarszając czy zagrażając jego pozycji ekonomicznej względem konkurentów rynkowych. Wynika z tego oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność" - wyrok NSA z 25 lutego 2025 r., III OSK 6712/21.

Następnie organ stwierdził, że informacje żądane przez Wnioskodawcę mają niewątpliwie dla Spółki wartość gospodarczą. Stanowią one o jej potencjale technicznym i organizacyjnym istotnym w toku świadczenia usług publicznych, w tym ubiegania się o zamówienia publiczne, a także są istotne z punktu widzenia zdolności Spółki do świadczenia usług zleconych w trybie zamówienia z wolnej ręki. Stają się one tym bardziej istotne, że informacji tych żąda pełnomocnik bezpośredniego konkurenta Spółki, który aktualnie wykonuje dla Gminy Miejskiej Lubin usługi odbierania odpadów komunalnych z jej terytorium, a fakt powierzenia Spółce zamówienia w trybie z wolnej ręki w zakresie odbioru odpadów komunalnych z terenu Gminy Miejskiej Lubin kwestionuje w postępowaniu przed KIO, reprezentując w nim swojego mocodawcę i - wobec korzystnego dla Spółki orzeczenia w przedmiocie powierzenia jej zamówienia publicznego w tym zakresie - z bardzo dużym prawdopodobieństwem będzie również kwestionował w postępowaniu z odwołania od orzeczenia KIO.

Organ podkreślił również, że pomiędzy terminem rozprawy w KIO i wydanym na niej rozstrzygnięciem a wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej zachodzi związek czasowy. Jak już wyżej wskazano, rozprawa przed KIO odbyła się w dniu 2 lutego 2026 r. Wniosek wpłynął do Spółki 27 stycznia 2026 r., w związku z czym termin na jego załatwienie upływa 10 lutego 2026 r. Mając na uwadze 7-dniowy termin na złożenie skargi do sądu okręgowego od doręczenia rozstrzygnięcia KIO, Wnioskodawca mógł chcieć się w ten sposób przygotować, aby w dacie złożenia ewentualnej skargi dysponować już umową, której udostępnienia żąda w tym postępowaniu.

Organ zauważył także, że w w samej treści odwołania Wnioskodawca wskazuje [wyróżn. własne]:

1. "Tymczasem powszechnie wiadomo, że M. na dzień złożenia niniejszego odwołania nie dysponuje ani odpowiednim taborem samochodowym (w przeciwnym wypadku zbędne byłoby prowadzenie postępowań na dostawę 10 szt. specjalistycznych pojazdów ciężarowych), ani też nie dysponuje ponad 20 tysiącami szt. pojemników na odpady komunalne, jakie są niezbędne dla prawidłowej realizacji odbioru odpadów komunalnych od mieszkańców Miasta Lubina.

2. "W realiach niniejszej sprawy, M. - wbrew gołosłownym deklaracjom - nie jest zdolna do samodzielnej realizacji zamówienia. Nie tylko nie wykazała ona bowiem, że dysponuje wystarczającym taborem samochodowym do realizacji przedmiotowego zamówienia, ale biorąc pod uwagę wstępną fazę toczących się postępowań na dostawę niezbędnych pojazdów ciężarowych oraz zawarte w dokumentach tych zamówień terminy dostaw, stan ten nie zmieni się przez co najmniej najbliższych 6 miesięcy. Odwołujący ma pełną wiedzę odnośnie rzeczywiście niezbędnej liczby pojazdów do realizacji przedmiotowego zamówienia, albowiem w chwili obecnej w jego realizację zaangażowanych jest aż 15 pojazdów ciężarowych (śmieciarki itp.), już przy osiągnięciu optymalizacji trasów, czasów odbioru itp.

3. "W przypadku postępowań konkurencyjnych, jak w chociażby toczącym się postępowaniu na zagospodarowanie odpadów komunalnych, jednym z warunków udziału w postępowaniu jest zdolność finansowa do realizacji zamówienia. Nie wiadomo, czy i jak dodatkowe koszty finansowe które będzie zmuszone ponosić M. (leasing pojazdów, zakup/dzierżawa pojemników) przełożą się na cenę usługi odbioru odpadów komunalnych oraz w jaki sposób zostały one wzięte w rzekomo wiarygodnej prognozie handlowej. "

4. "Odwołujący z całym przekonaniem oświadcza, iż byłby gotów zaoferować w przetargu na odbiór odpadów komunalnych bardzo korzystną cenę, która z obiektywnych powodów zapewne byłaby niższa od oferowanej przez M., albowiem już obecnie dysponuje zarówno niezbędną liczbą pojemników na odpady komunalne, już rozmieszczonymi na terenie Miasta Lubina, jak i dysponuje flotą kilkunastu nowoczesnych i wysokowydajnych pojazdów ciężarowych do odbioru odpadów komunalnych. Koszty stałe ewentualnej realizacji zamówienia w nadchodzących latach byłby zatem minimalne oraz istotnie niższe niż koszty jakie zmuszone byłoby ponieść M. w przypadku powierzenia mu realizacji tego zamówienia."

Wnioskodawca w odwołaniu wskazuje również, że "M. prowadzi obecnie sześć postępowań na dostawę specjalistycznych pojazdów ciężarowych, gdzie jeszcze nie złożono ofert (pierwsze postępowanie zostało unieważnione przez M. wskutek wniesionego odwołania do Prezesa KIO), co wprost wynika z informacji zamieszczonych na platformie zakupowej M. https://platformazakupowa.pl/pn/[...]/proceedinss.".

W związku z tym organ stwierdził, że nie może być wątpliwości, że chęć pozyskania wiedzy o statusie prawnym pojazdów użytkowanych przez Spółkę (przed złożeniem przedmiotowego wniosku Wnioskodawca złożył jeszcze dwa inne wnioski, w których żądał informacji o pojazdach najmowanych przez Spółkę) jest Wnioskodawcy niezbędna do budowania argumentacji na potrzeby toczącego się postępowania w sprawie udzielenia Spółce zamówienia publicznego. Wnioskodawca w przygotowanym przez siebie odwołaniu wprost wskazał na status prawny pojazdów użytkowanych przez Spółkę jako mający znaczenie z punktu widzenia ewentualnych kosztów świadczenia przez nią usługi będącej przedmiotem zamówienia publicznego. Uzyskanie więc przez niego tej informacji naraziłoby na szwank sytuację ekonomiczną Spółki powołanej do realizacji zadania z zakresu odbierania odpadów komunalnych z terenu Gminy Miejskiej Lubin i stanowiło oraz nadal stanowi realne zagrożenie wykorzystania tej informacji do podważenia dokonanego zamówienia, a tym samym realne zagrożenie jej sytuacji organizacyjnej, ekonomicznej i finansowej.

Organ zaznaczył, że oczywiście nie kwestionuje prawa tego podmiotu do podejmowania zgodnych z prawem działań procesowych przed KIO czy sądem powszechnym, niemniej jednak nie może zaakceptować sytuacji, w której - wobec tego, że działania te są bezpośrednio wymierzone w kierowaną przez niego Spółkę - sam dostarcza swojemu bezpośredniemu konkurentowi i przeciwnikowi procesowemu materiału procesowego przeciwko spółce, którą kieruje i w której interesie jest zobowiązany działać.

W ocenie organu z tego względu nie ma też wątpliwości, iż z uwagi na te okoliczności została wypełniona materialna przesłanka uznania żądanej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy.

Następnie organ zauważył, że należy jednak również wskazać na wypełniony aspekt formalny. Żądane informacje ze swej istoty oraz ze względu na kontekst, w jakim Wnioskodawca się o nie ubiega, a ponadto ze względu na osobę samego Wnioskodawcy, należy uznać za takie, które Spółka chce i powinna zachować w tajemnicy. W związku z faktem toczącego się postępowania przed KIO, informacją tą mogą dysponować tylko upoważnieni przedstawiciele Spółki, w szczególności jej Zarząd oraz specjalista ds. zamówień publicznych. Co więcej, Prezes Spółki jest zobowiązany do zachowania ich w poufności. Ze względu na te okoliczności dysponowanie i przekazywanie tych informacji wymaga staranności szczególnego rodzaju. Prezes Spółki jest w tej sytuacji bowiem nie tylko organem podmiotu zobowiązanego, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej, ale przede wszystkim organem podmiotu gospodarczego, który — owszem - dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne, jednakże jednocześnie jest zobowiązany do dbania ojej interesy. Skoro z udziałem podmiotu zobowiązanego i podmiotu reprezentowanego przez Wnioskodawcę toczy się postępowanie sporne, a żądane informacje są istotne dla tego postępowania, należy z całą stanowczością uznać, że informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa powinny być tym bardziej wyłączone z udostępnienia. W niniejszej sprawie jest bowiem oczywistym, że celem Wnioskodawcy nie jest uzyskanie informacji w celu dowiedzenia się o sposobie korzystania z majątku przez podmiot publiczny (przynajmniej nie bezpośrednio), ale jego podstawowym celem jest zdobycie informacji, która mogłaby jego mocodawcę postawić w korzystnej sytuacji procesowej w postępowaniu toczącym się przed KIO, a tym samym wpłynąć w sposób bezpośredni na jego relację ze Spółką, której jest bezpośrednim konkurentem.

Organ wskazał, że zdaje sobie sprawę z tego, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż "Tajemnica przedsiębiorstwa nie może przeważać nad możliwością pozyskania informacji na podstawie u.d.i.p. oraz oceny działań osób odpowiedzialnych za wydatkowanie środków spółek Skarbu Państwa. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej jest bowiem ważnym elementem kontroli przez obywateli działań szeroko pojętej władzy, w tym przede wszystkim sposobu, w jaki ona wydaje publiczne środki lub gospodaruje publicznym majątkiem" (wyrok NSA z 5 listopada 2025 r., III OSK 34/24). Sprawa ta jednak dotyczyła "zwykłej" informacji - kosztach, jakie spółka Skarbu Państwa ponosi na wydatki marketingowe w postaci reklam, artykułów sponsorowanych itp. publikacji medialnych. W niniejszej sprawie natomiast bezpośredni konkurent Spółki żąda informacji, które mają mu posłużyć do uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia przeciwko Spółce przed KIO. Wnioskodawca wykorzystuje swoje prawo dostępu do informacji publicznej w sposób całkowicie instrumentalny — dla wyraźnej korzyści gospodarczej własnego mocodawcy i wyraźnie na niekorzyść Spółki. Takie zachowanie nie powinno korzystać z ochrony. W takiej też sytuacji oczywistym jest, że prawo do informacji publicznej nie może mieć pierwszeństwa przed informacjami zawierającymi tajemnicę przedsiębiorstwa i przedsiębiorcy. Skoro bowiem wnioskuje o nią pełnomocnik bezpośredniego konkurenta, który na dodatek prowadzi spór, którego wynik może bezpośrednio wpłynąć na sytuację ekonomiczną i finansową Spółki, oczywistym jest, iż celem uzyskania informacji nie jest jawność życia publicznego i transparentność procesów gospodarowania majątkiem Spółki, ale wyłącznie procesowy i gospodarczy interes oraz korzyść mocodawcy Wnioskodawcy. Spółka nie może uczestniczyć w zaspokajaniu interesów prywatnych przedsiębiorców, zwłaszcza jeśli ich działania są wymierzone w nią samą.

Podobnie wypowiedział się np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 8 maja 2025 r., II SA/Lu 161/25: "Wskazać należy, że wnioskowane recepty mieszanki mineralno-asfaltowej to dokumentacja techniczna mieszanki asfaltowej, która zawiera materię o istotnych i unikatowych walorach gospodarczych spółki F., która w ocenie Sądu może zostać wykorzystana przez inne konkurencyjne podmioty, w tym skarżącą, który to podmiot przecież działa w tym samym obszarze gospodarczym i który jest podmiotem konkurencyjnym względem wskazanej spółki. Rzeczone recepty zawierają szczegółowe informacje technologiczne z zakresu składu, rodzaju i proporcji składników mieszanki, a także parametry i właściwości technologiczne oraz sposób przygotowania. Znajdują się tam szczegółowe informacje techniczne i technologiczne. Zdaniem Sądu jest wysoce prawdopodobne, że wiele z tych informacji mogłoby być wykorzystanych przez skarżącą w celu uzyskania przewagi konkurencyjnej w zakresie tej materii i jako bezpośredni konkurent, który bezskutecznie ubiegał się o udzie lenie zamówienia publicznego na remont drogi wojewódzkiej nr 813, w wyniku którego to spółka F. była wykonawcą remontu tej drogi, a następnie obiegał się o dostęp do dokumentów technicznych tj. zaakceptowanych recept wraz ze wszystkimi wymaganymi do ich akceptacji certyfikatami, deklaracjami właściwości użytkowych i oznakowani CE materiałów wsadowych do wbudowania MMA oraz wyników badań wykonanych podczas realizacji budowy, w szczególności ekstrakcji mieszanki MMA wykonanych przed odbiorem końcowym. W ocenie Sądu udostępnienie wnioskowanych informacji ma dla skarżącej znaczenie niewątpliwie szersze, aniżeli wyłączenie kontrola działań podmiotu, który dysponuje majątkiem publicznym".

Stąd też w ocenie organu spełniona została tu przesłanka należytego wykazania istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa po Stronie Spółki i konieczności jej ochrony.

`W konsekwencji organ uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej, czego konsekwencją była konieczność wydania niniejszej decyzji.

Na powyższą decyzję Prezesa M. Sp. z o.o. w L. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Skarżący.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. polegające na nieprawidłowym uznaniu przez organ, iż żądana przez skarżącego informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa M. Sp. z o.o. w L., a co za tym idzie organ nie ma obowiązku jej udostępnienia,

2) art. 2 ust. 1 u.d.o.p. poprzez błędne uznanie, iż możliwe jest dyskryminowanie osób wnioskujących o dostęp do informacji publicznej;

3) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

4) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: MPPOIP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem w postaci dzieła sztuki bądź, w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji.

Wobec powyższego wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji; zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ wprost przyznał, iż żądana informacja stanowi informację publiczną. Absurdalnie brzmi z kolei argumentacja, iż treść zawartych przez M. Sp. z o.o. umów najmu pojazdów ciężarowych stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Po pierwsze jawny jest sam fakt zawarcia tych umów, jak również podmiot, z którym umowy te zostały zawarte. Po drugie, pięć pojazdów którymi objęty jest wniosek są wyraźnie oznaczone danymi spółki M. Sp. z o.o., poruszają się one drogami publicznymi, a ich wiek i aktualny stan techniczny można ocenić na własne oczy. Po trzecie, przed zawarciem tych umów nie zostało przeprowadzone przez M. Sp. z o.o. żadne postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, ani też otwarte postępowanie na podstawie przepisów art. 701 k.c. Można zatem podejrzewać, iż sam proces oraz okoliczności zawarcia przedmiotowych umów mogą zawierać określone nieprawidłowości, skoro organ od 17 grudnia 2025 r. mnoży pozorne wymogi formalne załatwienia prostego wniosku.

W orzecznictwie wskazuje się, że ujawnieniu podlegają dane stron zawieranych umów cywilnoprawnych, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą realizować zadania publiczne.' Stanowisko takie uzasadnione jest funkcją kontrolną dostępu do informacji publicznej, ponieważ poprzez kontrolę, z jakimi osobami podpisywane są umowy, można stwierdzić, czy środki publiczne są wydawane w sposób racjonalny i gospodarny oraz czy umowa nie stanowi swego rodzaju narzędzia "korupcji politycznej", czy też przejawu nepotyzmu, co w oczywisty sposób niszczy zasady działania demokracji lokalnej, której odzwierciedleniem jest funkcjonowanie samorządu terytorialnego. W celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania podmiotów wykonujących funkcje publiczne i gospodarujących mieniem publicznym oraz jawności wydatkowania funduszy publicznych koniecznym jest zatem zapewnienie obywatelom wiedzy na temat tego, kto zawierając umowy z takimi podmiotami, staje się beneficjentem środków publicznych (wyrok NSA z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2399/21).

Zdaniem Skarżącego organ nie wykazał, w jaki sposób ujawnienie wnioskowanych informacji mogłoby mieć negatywny wpływ na sytuację ekonomiczną M. Sp. z o. o. Jeżeli działania M. Sp. z o.o. były legalne, to ewentualne ujawnienie zawartych umów najmu w żaden sposób nie będzie negatywnie oddziaływać na sytuację M. Sp. z o.o. Z kolei, jeśli zostały popełnione określone nieprawidłowości, to zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa i tak będzie nieskuteczne wobec organów kontrolujących, względnie prokuratora bądź sądu, którzy mają pełne prawo zwrócenia się do jednostki o doręczenie określonych dokumentów. W związku z powyższym wniósł jak w petitum skargi

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2026 r. organ w odpowiedzi na wezwanie, nadesłał umowy najmu w ilości 5 sztuk (k:32-33, 39 akt sprawy sądowej)

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W kontrolowanej decyzji Spółka stwierdziła, że informacje objęte wnioskiem Skarżącego, obejmujące umowy najmu pojazdów ciężarowych nie mogą być udostępnione, ponieważ zawierają tajemnicę przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu stanowisko to jest co najmniej przedwczesne. Zaskarżona decyzja o odmowie udostępnienia Skarżącemu informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). Zdaniem Sądu, Spółka w uzasadnieniu decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, nie zawarła dostatecznej argumentacji na okoliczność spełnienia przesłanek tej odmowy.

Według art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2026 r. ,poz. 85 dalej: u.z.n.k.), według którego tajemnica przedsiębiorstwa to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

W orzecznictwie sądowym, na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji formułuje się tezę, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (informacja o określonej treści, mająca wartość gospodarczą) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niedostępnej dla osób trzecich. Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa nie zwalnia osoby zobowiązanej do udzielenia informacji od dokonania oceny złożonego przed drugą stronę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Takie zastrzeżenie jest skuteczne, gdy zobowiązany ustali, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Oba te elementy - przesłanki uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa - mają charakter obiektywny. Stwierdzenie ich zaistnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, wymaga odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych. Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zatem zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, że informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej w poufności. Nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (por. np. wyroki NSA z 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3176/15, z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2143/13). W wyroku z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 759/14 Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorstwa byłoby wszystko, co arbitralnie przedsiębiorca za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli w umowie, bądź poprzez wyrażenie zastrzeżenia w złożonym oświadczeniu). Co więcej, mając na uwadze konstytucyjną rangę dostępności do informacji publicznej, nie każda tajemnica przedsiębiorcy będzie uzasadniać odmowę jej udostępnienia.

Znaczenie danej tajemnicy musi być bowiem proporcjonalnie większe, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej. Ograniczenia wolności gospodarczej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej.

Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się jedynie do oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy, ale musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W kontrolowanej decyzji argumentację uzasadniającą zachowanie treści całych umów najmu w poufności oparto na wskazaniu, że sytuacja (szczegółowo opisana na wstępie zaskarżonej decyzji) a związana z toczącymi się postępowaniami związanymi z ogłoszonymi przetargami oraz to, że mocodawca Skarżącego jest bezpośrednim konkurentem Spółki uzasadnia odmowę udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki i jej jako przedsiębiorcy. Spółka nie wyjaśniła jednak, dlaczego ujawnienie tych informacji, w aktualnej sytuacji przedsiębiorcy i konkretnych realiach rynkowych, mogłoby wywołać negatywne skutki dla prowadzonej przez nią działalności, nie dokonała analizy każdej umowy najmu w zakresie jej poszczególnych postanowień, ażeby stwierdzić, które z nich stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.

Umowy najmu, ze swej istoty, oprócz treści odnoszących się do wysokości stawek czynszu oraz okresu trwania umowy, zawierają również inne postanowienia, które właściwe są dla umów cywilnych tego rodzaju, np. regulacje dotyczące praw i obowiązków stron, sposobu płatności czynszu, skutków zwłoki w jego zapłacie, terminów wypowiedzenia najmu. Spółka rozpoznając wniosek Skarżącego takiej analizy nie przeprowadziła przyjmując, że całe umowy najmu objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, co uznać należało za wadliwe. W określonych sytuacjach bowiem tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić jedynie pewne elementy umów, a wówczas umowy mogą zostać udostępnione po dokonaniu anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą.

Podkreślić należy, że M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. jest spółką komunalną, w której 100 % udziałów posiada Gmina Miejska Lubin.

W orzecznictwie przyjmuje się, że umowy najmu zawarte przez spółkę wykonującą zadania publiczne lub gospodarującą mieniem publicznym, zwłaszcza której jedynym udziałowcem jest podmiot publiczny, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c, d i e u.d.i.p. Zawierają bowiem informację o gospodarowaniu (wykorzystaniu) majątkiem publicznym (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2015 r., I OSK 759/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zagadnienie podmiotu zawierającego umowy pozostaje bez znaczenia dla uznania ich za informację publiczną, jeżeli odnoszą się do sprawy publicznej jaką jest kwestia gospodarowania majątkiem publicznym (zob. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1603/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co do zasady zatem treść umów, którymi wiążą się podmioty gospodarujące majątkiem publicznym z innymi podmiotami, powinny być jawne i transparentne, tym bardziej gdy chodzi o pożytki uzyskiwane przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzące z dysponowania majątkiem publicznym.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało w prawidłowy sposób wykazane, że ziściły się warunki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy. W sprawie nie wykazano, by wnioskowane przez Skarżącego umowy najmu, zawierały informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne posiadające wartość gospodarczą, których publiczne udostępnienie zagrażałoby interesowi gospodarczemu przedsiębiorcy.

Ponownie rozpoznając sprawę podmiot zobowiązany uwzględni stanowisko Sądu zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności dokona prawidłowej wykładni przepisów prawa dotyczących tajemnicy przedsiębiorcy i warunków, w jakich można się na nią powołać w celu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej i w sposób przekonywujący wykaże, że informacja lub jej cześć objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, zarówno w aspekcie formalnym, jak i materialnym. Ewentualna kwalifikacja żądanej informacji publicznej jako informacji zawierającej tajemnicę przedsiębiorcy musi być poparta szczegółowym uzasadnieniem, ażeby nie narazić się na zarzut nieuprawnionego ograniczania dostępu do informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi

Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.