- Sygnatura akt
- III SA/Kr 1049/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 16 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Wgląd w cudze recenzje w systemie NCN. Sąd uchylił odmowę stypendium doktorskiego
Przejdź do orzeczenia, 45 min czytania
Spór
Wnioskodawca Ł. C. zaskarżył odmowę przyznania środków na stypendium doktorskie w konkursie ETIUDA-8. Zarzucał m.in. zdalny przebieg rozmowy kwalifikacyjnej, nieprawidłowości w ocenie ekspertów i nieprawidłowy dostęp innych osób do wniosków i recenzji.
Ustalenia sądu
Organ przyznał, że w systemie OSF doszło do nieuprawnionego wglądu w uzasadnienia ocen trzech wniosków, a organ odwoławczy uznał to za nieistotne dla wyniku. Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji pierwszej instancji nie pozwala na kontrolę decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił decyzję Komisji Odwoławczej NCN oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora NCN i zasądził od Komisji Odwoławczej na rzecz skarżącego 697 zł kosztów postępowania.
Dlaczego
Uzasadnienie decyzji I instancji nie zawierało wyjaśnienia przesłanek i pozycji wniosku na liście rankingowej, a organ odwoławczy zamiast uchylić decyzję sam ocenił sprawę. Sąd uznał też, że wpływu nieuprawnionego dostępu nie można wykluczyć bez ustalenia pozycji ocenianych wniosków.
Dla firm
Uzasadnienie decyzji w konkursie na finansowanie musi wskazywać pozycję wniosku na liście rankingowej i wyjaśniać, dlaczego nie został sfinansowany. Odesłanie do systemu informatycznego tego nie zastępuje.
Więcej o sprawie
Organ odwoławczy uznał, że incydent w systemie OSF nie naruszył procedury konkursowej, ale sąd tego nie podzielił. W decyzji pierwszej instancji nie podano pozycji wniosku na liście rankingowej, a uzasadnienie odsyłało do systemu ZSUN/OSF.
W ocenie Sądu nie jest wykluczone, że wcześniejszy, nieautoryzowany dostęp do swojego lub cudzych wniosków i ich recenzji może mieć wpływ na zwiększenie szans w procedurze konkursowej.
- Rozstrzygnięcie
- uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Sygnatura
- III SA/Kr 1049/26
Treść orzeczenia około 45 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. C. na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki z dnia 31 października 2020 r. Nr DEC-2020/36/T/HS5/00577/1 w przedmiocie odmowy przyznania środków na finansowanie stypendium doktorskiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Nauki z 17 lipca 2020 r., Nr DEC-2020/36/T/HS5/00577; 2. zasądza od Komisji Odwoławczej Narodowego Centrum Nauki w rzecz skarżącego Ł. C. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki z 31 października 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Nauki z 17 lipca 2020 r., odmawiającą przyznania Ł. C. (dalej Skarżący) środków na finansowanie stypendium doktorskiego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżący 16 marca 2020 r. złożył w ramach konkursu ETIUDA-8 organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki (zwane dalej "NCN" lub "Centrum") wniosek o finansowanie stypendium doktorskiego.
Po przeprowadzeniu postępowania konkursowego Dyrektor NCN wydał 17 lipca 2020 r. decyzję, którą odmówił przyznania finansowania stypendium doktorskiego Skarżącemu.
W motywach rozstrzygnięcia Organ I instancji wskazał, że wniosek Skarżącego spełniał wymagania formalne i został poddany ocenie merytorycznej przez zespół ekspertów. W wyniku tej oceny, wniosek nie został zakwalifikowany do finansowania. Koordynator Dyscyplin uznał, że opinie ekspertów są rzetelne, logiczne i spójne w swojej treści. Organ I instancji wskazał, że ze szczegółowym uzasadnieniem oceny wniosku, sporządzonym przez zespół ekspertów, można zapoznać się poprzez system ZSUN/OSF (Zintegrowany System Usług dla Nauki/ Obsługa Strumieni Finansowania) na stronie www.osf.opi.org.pl.
Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenia procedury konkursowej oraz inne naruszenia formalne i materialne, mające zdaniem Skarżącego istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1/ naruszenie procedury konkursowej w postaci § 7 pkt 10 ppkt 2 lit. a Zarządzenia oraz załącznika do Uchwały poprzez przeprowadzenie rozmowy w II etapie za pośrednictwem komunikatora internetowego Webex;
2/ naruszenie art. 6 oraz 8 k.p.a. poprzez podjęcie decyzji o zmianie formuły konkursu w postaci przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej przez Internet bez podstawy prawnej oraz art. 7 k.p.a., zdaniem Skarżącego taki sposób przeprowadzenia rozmowy uniemożliwił obiektywne, wnikliwe i profesjonalne zbadanie sprawy;
3/ naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. poprzez brak udostępnienia na stronie internetowej informacji na temat sposobu przeprowadzenia oceny i przyznania punktacji, a także poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji Dyrektora NCN;
4/ naruszenie § 19 lit. b i d Regulaminu Konkursu oraz § 7 pkt 10 ppkt 2 lit b Zasad Oceniania, poprzez brak podania w decyzji punktacji ani jej uzasadnienia, a także jego pozycji na liście rankingowej oraz oceny końcowej;
5/ naruszenie § 8 pkt 7 oraz § 9 pkt 7 Zasad Oceniania w związku z art. 8, 11 oraz 73 k.p.a. poprzez nieudostępnienie stosownych informacji na temat szczegółów procesu oceny w II etapie w tym przyznania punktacji;
6/ naruszenie § 11 pkt 3 lit a Regulaminu Konkursu oraz art. 8, 9 oraz 11 k.p.a. poprzez zastosowanie w II etapie oceny nieistniejących w procedurze konkursowej kryteriów oceny, tj. "strategii publikacyjnej" oraz "ogólnych założeń programu Etiuda";
7/ naruszenie art. 7, 8, 9 oraz 11 k.p.a. poprzez oparcie oceny wniosku o treści niewystępujące we wniosku "skuteczność" "parametr";
8/ naruszenie art. 7, 8, 9 oraz 11 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do okoliczności mających istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy poprzez brak wyrażenia w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej "wątpliwości metodologicznych";
9/ naruszenie § 2 ust. 7 Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 62/2019 Dyrektora NCN w sprawie szczegółowego trybu oceny wniosków z 16.09.2019 r. w związku z art. 30 ust. 3 ustawy o NCN, w związku z § 4 ust. 5, 6 i 7 Załącznika nr 1 do Zarządzenia Dyrektora NCN nr 81/2019 w sprawie wprowadzenia zasad etycznych Ekspertów NCN z dnia 13.12.2019 poprzez uznanie, że opinie ekspertów są merytoryczne, rzetelne, konkretne, celowe i kierunkowe, podczas gdy ocena Ekspertów w II etapie nie spełnia tych wymogów; zdaniem Skarżącego komentarze ekspertów nie zawierają jasnych, analitycznych i jednoznacznych sformułowań. Zdaniem Skarżącego oceny ekspertów z II etapu oceny powinny być przesłane im do poprawy i uzupełnienia;
10/ naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o NCN poprzez uznanie, że opinie ekspertów są rzetelne, logiczne i spójne, podczas gdy nie spełniają tych zasad i nie są spójne z opiniami ekspertów z pierwszego etapu konkursu;
11/ naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 33 ust. 4 ustawy o NCN poprzez zaniechanie przez Organ weryfikacji treści uzasadnienia oceny końcowej wniosku z opiniami ekspertów wykonanymi na pierwszym etapie oceny merytorycznej oraz treścią wniosku, co spowodowało błędne uznanie, że opinie są rzetelne i spójne;
12/ naruszenie art. 32 ustawy o NCN oraz art. 8 k.p.a. oraz art. 66a, 73 oraz 23 § 3 k.p.a. poprzez utajnienie składu zespołu ekspertów oraz uniemożliwienie realnego skorzystania z procedury wyłączenia ekspertów;
13/ naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie § 4 Załącznika do uchwały Rady NCN nr 138/2019 z 12 grudnia 2019 r., który narusza zasadę równości i sprawiedliwości przy ocenie wniosków.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora NCN w całości i wydanie decyzji przyznającej środki ewentualnie uchylenie decyzji Organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżoną decyzją z 31 października 2020 r. Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Nauki utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia Organ wskazał, że ocena wniosku Skarżącego została przeprowadzona na podstawie Załącznika do uchwały Rady NCN nr 128/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA, zwanym dalej w decyzji: "Załącznik do Uchwały", oraz Zarządzeniem Dyrektora NCN nr 62/2019 z dnia 16 września 2019 r. w sprawie określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów, zwanym dalej w decyzji: "Zarządzeniem".
Zdaniem Organu w sprawie została zachowana procedura oceny wniosku wynikająca z ustawy o NCN, Regulaminu oraz Zarządzenia. Wniosek został oceniony przez członków Zespołu Ekspertów, który przeanalizował złożony wniosek i uzgodnił jego ocenę końcową. Wniosek uzyskał pomocniczą ocenę punktową 82,50 pkt i został zakwalifikowany do drugiego etapu oceny merytorycznej. Podczas II etapu oceny merytorycznej Zespół Ekspertów przeprowadził rozmowę kwalifikacyjną z wnioskodawcą i ustalił rekomendację "B - Wniosek zasługuje na finansowanie w drugiej kolejności". Jak stwierdzono, ustalona ocena końcowa wniosku na tle ocen końcowych innych wniosków złożonych w konkursie nie pozwoliła zakwalifikować omawianego wniosku do finansowania.
Organ odwoławczy przedstawił treść opinii końcowej, która jego zdaniem jest zgodna z procedurą konkursową, a uzasadnienie oceny końcowej wniosku zawiera argumenty merytoryczne zgodne treścią wniosku.
Stwierdzono, że błędne jest twierdzenie Skarżącego, zgodnie z którym "uzyskana" punktacja uplasowała go w pierwszej piątce najlepszych wniosków w panelu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia procedury poprzez nieprzeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej w siedzibie Centrum, a w sposób zdalny Organ powołał się na realia pandemiczne oraz podstawę prawną do takiego działania, wynikającą z § 7 pkt 10 ppkt 2 lit a Zarządzenia, zgodnie z którym "w wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach centrum zgadza się na przeprowadzenie rozmowy przy wykorzystaniu dostępnych narzędzi telekomunikacyjnych. Rozmowa zdalna odbywa się na odpowiedzialność i ryzyko kandydata". Zdaniem Organu podstawa prawna do przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej w sposób zdany wynikała też z art. 15zzzzzn pkt 3 Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).
Odnosząc się do kwestii braku udostępnienia wizerunku członków Zespołu Ekspertów oraz braku przedstawienia ich personaliów Organ stwierdził, że zgodnie z art. 381 ust 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz. 85) dane osobowe osób oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych w konkursach NCN nie podlegają ujawnieniu i nie stanowią informacji publicznej. Ponieważ personalia członków Zespołu Ekspertów nie mogą być udostępniane wnioskodawcom, toteż w przypadku przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej za pośrednictwem transmisji audiowizualnej nie udostępniano również ich wizerunków, aby wyeliminować możliwość ich utrwalania.
Podkreślono, że Skarżący miał zapewnione gwarancje sprawiedliwego przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej, określone w § 7 pkt 10 ppkt 2 lit a Zarządzenia. Został odpowiednio wcześniej zawiadomiony o terminie rozmowy kwalifikacyjnej (nie później niż 14 dni przed jej planowanym terminem), a opinie dotyczące wniosku sporządzone przez ekspertów otrzymał nie później niż 7 dni przed rozmową kwalifikacyjną. Jak sam stwierdził Skarżący informacja o przeniesieniu rozmowy do trybu online została wysłana mailowo niespełna miesiąc przed rozmową. Natomiast sam czas przeprowadzenia rozmowy i możliwości prezentacji własnych badań w żaden sposób nie zostały ograniczone w związku ze sposobem przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej za pomocą komunikacji elektronicznej. Skarżący miał możliwość pełnego zaprezentowania swojego wniosku oraz odpowiedzi na wszystkie pytania ekspertów na takich samych zasadach jak ma to miejsce podczas rozmowy kwalifikacyjnej odbywającej się w siedzibie Centrum. Zdaniem Organu sposób przeprowadzenia rozmowy za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej nie podważa prawidłowości oceny merytorycznej dokonanej przez Zespół Ekspertów.
Odnośnie zarzutu dotyczącego wadliwości uzasadnienia decyzji Dyrektora NCN uniemożliwiającej merytoryczną kontrolę decyzji Organ odwoławczy uznał podnoszoną przez Skarżącego konieczność wyjaśnienia przesłanek stojących za podjęciem decyzji i przeanalizował uzasadnienie oceny końcowej wniosku, stwierdzając, że zostało ono sporządzone starannie i precyzyjnie oraz omawia wszystkie przesłanki stojące u podstawy tego rozstrzygnięcia. Zdaniem Organu uzasadnienie oceny końcowej wskazuje na przyczyny braku kwalifikacji wniosku do finansowania i nie jest wewnętrznie sprzeczne. Uznano, że Zespół Ekspertów dokonał rzetelnej oceny wniosku dostrzegając zarówno zalety jak i wady wniosku.
Odnośnie zarzutu, że uzasadnienie oceny wniosku opiera się wyłącznie o dwa wadliwe formalnie zarzuty, tj. posługiwaniem się pojęciem "skuteczności", a nie "efektywności informacyjnej", co świadczyło, zdaniem Skarżącego, o arbitralności i dowolności oceny dokonanej w czasie II etapu oceny wniosku, Organ odwoławczy wskazał, że pojęcie skuteczności było używane we wniosku, a pojęcie efektywności był przedmiotem zainteresowania Zespołu o czym świadczą pytania zadawane kandydatowi. Choć w uzasadnieniu oceny końcowej wniosku, Zespół Ekspertów istotnie użył pojęcia "skuteczności", to jednak w opinii Komisji Odwoławczej zostało one użyte jako synonim pojęcia "efektywność", a oba pojęcia mogą być stosowane zamiennie. Tym samym nie zgodzono się ze Skarżącym, że zastosowanie tego synonimu całkowicie zmienia sens wypowiedzi Zespołu Ekspertów i nie pozwala zrozumieć oceny Zespołu Ekspertów.
Odnośnie twierdzeń Skarżącego, że zarzut Zespołu Ekspertów do strategii publikacyjnej Skarżącego stanowi oparcie oceny o pozanormatywne kryteria oceny, stwierdzono, że w kontekście oceny dorobku naukowego brak publikacji w zagranicznych renomowanych czasopismach i wydawnictwach naukowych wzbudził zastrzeżenia obu ekspertów oceniających wniosek na pierwszym etapie oceny merytorycznej, szczególnie w kontekście realizowanej tematyki badawczej oraz dotychczasowego doświadczenia zagranicznego. Udzielone w tym zakresie odpowiedzi Skarżącego na drugim etapie oceny merytorycznej nie przekonały członków Zespołu Ekspertów, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia oceny końcowej wniosku.
Odnośnie zarzutu odmówienia Skarżącemu dostępu do informacji na temat liczby punktów, które przyznano na drugim etapie konkursu, a które spowodowały wyraźny spadek z 5 pozycji na kwalifikacyjnej liście rankingowej po pierwszym etapie oceny merytorycznej, Organ odwoławczy wskazał, że na drugim etapie oceny merytorycznej Zespół Ekspertów nie przyznaje punktów, a jedynie rekomendacje: A, B i C. Skarżącego poinformowano w treści uzasadnienia oceny końcowej wniosku, Zespół Ekspertów przyznał rekomendację "B - Wniosek zasługuje na finansowanie w drugiej kolejności". Zatem zarzut braku udostępnienia liczby punktów otrzymanej przez wniosek na drugim etapie oceny merytorycznej nie ma oparcia w dokumentacji konkursowej oraz stanie faktycznym.
Odnośnie zarzutu dotyczącego utajnienia składu Zespołu Ekspertów, co zdaniem Skarżącego podważa możliwość skorzystania z procedury wyłączenia ekspertów, Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 381 ust 3 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce dane osobowe osób oceniających wnioski nie podlegają ujawnieniu. Jednocześnie podano, że NCN sprawuje nadzór nad rzetelnością recenzji poprzez istniejące instrumenty prawne. Wskazano w tym zakresie na wzór formularza wniosku, będącego załącznikiem do ogłoszenia o konkursie, gdzie wnioskodawca w treści wniosku ma możliwość podania do trzech osób, które jego zdaniem nie powinny oceniać wniosku ze względu na zagrożenie konfliktem interesów. Wskazano również na ustawowe kompetencje Koordynatorów Dyscyplin (art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 32 ustawy o NCN) oraz treść dokumentów konkursowych takich jak Zarządzenie nr 81/2019 Dyrektora Narodowego Centrum Nauki w sprawie wprowadzenia zasad etycznych Ekspertów NCN z dnia13 grudnia 2019 r., jako narzędzia stojące na straży rzetelności i bezstronności opinii ekspertów oraz braku konfliktu interesu z wnioskodawcą. Podkreślono, że Skarżący oprócz teoretycznych rozważań na temat możliwości wystąpienia konfliktu interesu nie przedstawił żadnych argumentów lub poszlak wskazujących, że taka sytuacja mogła mieć miejsce w omawianym przypadku.
Odnośnie kwestionowania sposobu wyboru Zespołu Ekspertów zgodnie z § 4 Załącznika do uchwały nr 138/2010 r. z dnia 12 grudnia 2019 r. określającego zasady tworzenia i powoływania Zespołów Ekspertów, Organ odwoławczy wskazał, że przewidziana tam zasada jest logiczna i zapewnia możliwość rzetelnej oceny każdego z wniosków złożonych do konkursu. Liczba ekspertów w danej dziedzinie nie może w żaden sposób dawać im przewagi, gdyż ostatecznie o kwalifikacji wniosku do finansowania decyduje Zespół Ekspertów złożony z przedstawicieli wszystkich dyscyplin wchodzących w skład panelu. Natomiast do Zespołów Ekspertów Rada NCN powołuje ekspertów o szerokich kompetencjach wykraczających poza znajomość własnej dyscypliny.
Końcowo Organ odwoławczy przyznał, że w omawianym konkursie doszło do przypadków przedwczesnego i nieautoryzowanego dostępu do wniosków i recenzji w systemie ZSUN/OSF. Wszystkie nieautoryzowane dostępy do wniosków zostały jednak zidentyfikowane, zarejestrowane i zgłoszone. W opinii Komisji Odwoławczej przywołana sytuacja nie dotyczy jednak naruszenia procedury konkursowej ani nie stanowi uchybienia formalnego. Zdaniem Organu odwoławczego sytuacja ta nie miała żadnego wpływu na proces oceny wniosku Skarżącego. Na drugim etapie oceny merytorycznej wnioskodawca dokonuje prezentacji swojego wniosku oraz odpowiada na pytania ekspertów dotyczące jego wniosku. Tym samym ewentualna znajomość treści innego wniosku lub jego recenzji w żaden sposób nie może wpłynąć na zwiększenie szans na sukces w postępowaniu konkursowym, zwłaszcza biorąc pod uwagę różnorodność tematyczną składanych wniosków.
Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił:
1/ naruszenie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o NCN poprzez błędne przyjęcie przez Komisję Odwoławczą, że opisane w odwołaniu uchybienia - w szczególności nieautoryzowany dostęp do wniosków i recenzji innych uczestników konkursu, narzucenie zdalnej formuły rozmowy kwalifikacyjnej, brak prawidłowego utrwalenia rozmowy, brak transparentnej informacji o miejscu Skarżącego na liście rankingowej oraz brak możliwości realnej weryfikacji bezstronności osób oceniających - nie stanowią naruszeń procedury konkursowej ani innych uchybień formalnych, podczas gdy uchybienia te dotyczyły podstawowych gwarancji rzetelności, transparentności i równości postępowania konkursowego;
2/ naruszenie art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a., a także w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez doprowadzenie przez Organ do sytuacji, w której Skarżący uzyskał skuteczne doręczenie decyzji dopiero w dniu 27 maja 2026 r., tj. po upływie ponad pięciu lat od wydania decyzji i po wcześniejszym odrzuceniu skargi jako przedwczesnej z uwagi na brak skutecznego doręczenia, co mogło pozbawić Skarżącego terminowej, realnej i użytecznej kontroli sądowej rozstrzygnięcia dotyczącego finansowania konkretnego projektu badawczego zaplanowanego i osadzonego w określonym kontekście czasowym;
3/ naruszenie art. 7 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez niezabezpieczenie recenzji i wniosków w systemie informatycznym, co skutkowało przedwczesnym i nieautoryzowanym dostępem do konkurencyjnych materiałów, a w konsekwencji stawiało niektórych uczestników konkursu w sytuacji nieuzasadnionej przewagi, naruszając zasady sprawiedliwości i równego traktowania w postępowaniu administracyjnym a także zasadę pogłębiania zaufania do Organu administracji publicznej;
4/ naruszenie procedury konkursowej, w tym § 7 pkt 10 ppkt 2 lit. a Zarządzenia nr 62/2019 Dyrektora NCN w sprawie szczegółowego trybu oceny wniosków z dnia 16.09.2019 (dalej również w skardze jako "Zasady oceny") oraz Załącznika do uchwały Rady NCN nr 128/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA (dalej również w skardze jako "Regulamin Konkursu"), a także oficjalnych informacji na stronie Konkursu Etiuda 8 poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i przeprowadzenie rozmowy w II Etapie za pośrednictwem komunikatora internetowego Webex zamiast w siedzibie Centrum;
5/ naruszenie procedury konkursowej poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15zzzzzn pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (w brzmieniu obowiązującym w okresie, gdy procedura konkursowa była realizowana) poprzez uznanie, że przeprowadzenie rozmowy w II Etapie za pośrednictwem komunikatora internetowego Webex może zostać narzucone stronie bez jej wniosku lub zgody oraz wbrew jej interesowi;
6/ naruszenie art. 6 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez podjęcie decyzji o zmianie formuły konkursu oraz o przeprowadzaniu rozmowy przez internet, co stanowi kwalifikowaną wadę w postaci rażącego naruszenia prawa przesądzającą o nieważności postępowania w rozumieniu art. 156 k.p.a.;
7/ naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie rozmowy konkursowej przez internet, co uniemożliwiło obiektywne, wnikliwe i profesjonalne zbadanie sprawy, a w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego obniżenia oceny i wydania rekomendacji "B", skutkującej nieprzyznaniem finansowania Skarżącemu;
8/ naruszenie art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez brak udostępnienia informacji na temat sposobu przeprowadzenia oceny i przyznawania punktacji, a także poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia rekapitulację stanu faktycznego oraz jakąkolwiek merytoryczną kontrolę instancyjną decyzji;
9/ naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej w sposób asymetryczny i nierzetelny, tj. przy wyłączonych kamerach wszystkich członków zespołu ekspertów, bez ujawnienia Skarżącemu ich liczby, tożsamości lub choćby obszaru ekspertyzy, przy jednoczesnym obowiązku posługiwania się kamerą przez Skarżącego, co ograniczyło możliwość swobodnej prezentacji projektu, zaburzyło charakter rozmowy naukowej i naruszyło standard równego traktowania strony w postępowaniu;
10/ naruszenie § 19 lit. b, d Regulaminu Konkursu oraz § 7 pkt. 10 ppkt 2 lit. b Zasad Oceniania poprzez brak ujawnienia w zaskarżonej decyzji punktacji ani jej uzasadnienia, pozycji na liście rankingowej ani "oceny końcowej", co uniemożliwia rekapitulację stanu faktycznego oraz jakąkolwiek merytoryczną kontrolę instancyjną decyzji;
11/ naruszenie § 8 pkt 7 Zasad Oceniania oraz § 9 pkt 7 Zasad Oceniania w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 73 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez nieudostępnienie stronie stosownych informacji na temat szczegółów, procesu oraz szczegółowego sposobu przeprowadzenia oceny w II etapie, w tym przyznawania punktacji;
12/ naruszenie § 11 pkt 3 lit. a Regulaminu Konkursu, a także art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., oraz art. 11 k.p.a., a także art. 24 ust. 1 pkt 5, art. 30 ust. 3 oraz art. 33 ust. 4 ustawy o NCN poprzez zastosowanie w ocenie w II etapie nieistniejących wedle procedury konkursowej kryteriów ("strategia publikacyjna", "ogólne założenia programu Etiuda"), zaakceptowanie przedstawionej oceny ekspertów jako rzetelnej, logicznej i spójnej, mimo że ocena ta opierała się na niejasnych, pozanormatywnych lub niewyjaśnionych kryteriach, w szczególności "strategii publikacyjnej", "ogólnych założeniach programu Etiuda" oraz wątpliwościach metodologicznych niewyrażonych Skarżącemu w sposób umożliwiający realne odniesienie się do nich podczas rozmowy kwalifikacyjnej, co doprowadziło do bezpodstawnego obniżenia oceny i wydania rekomendacji "B", skutkującej nieprzyznaniem finansowania Skarżącemu;
13/ naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez posługiwanie się przy ocenie kryteriami i sformułowaniami całkowicie nieznanymi wnioskowi konkursowemu oraz którymi wnioskodawca w ogóle nie posługiwał się ani we wniosku konkursowym, ani podczas rozmowy kwalifikacyjnej ("skuteczność", "parametr"), co doprowadziło do bezpodstawnego obniżenia oceny i wydania rekomendacji "B", skutkującej nieprzyznaniem finansowania Skarżącemu;
14/ naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do okoliczności mających istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy (niewyrażone w rozmowie "wątpliwości metodologiczne" Ekspertów), co doprowadziło do bezpodstawnego obniżenia oceny i wydania rekomendacji "B", skutkującej nieprzyznaniem finansowania Skarżącemu;
15/ naruszenie § 2 ust. 7 Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 62/2019 Dyrektora Narodowego Centrum Nauki w sprawie szczegółowego trybu oceny wniosków z dnia 16.09.2019 r. w zw. z art. 30 ust. 3 ustawy o NCN w zw. z § 4 ust. 5, 6 i 7 Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 81/2019 Dyrektora Narodowego Nauki w sprawie wprowadzenia zasad etycznych Ekspertów NCN z dnia 13.12.2019 - Zasady Etyczne Ekspertów Narodowego Centrum Nauki poprzez: a/ uznanie, że opinie i komentarze Ekspertów są merytoryczne, rzetelne, konkretne, celowe, kierunkowe, podczas gdy ocena Ekspertów w II etapie nie spełnia tych wymogów, b/ uznanie, że opinie i komentarze Ekspertów zawierają jasne, analityczne i jednoznaczne sformułowania, podczas gdy ocena Ekspertów w II etapie nie spełnia tych wymogów c/ nieprzesłanie do poprawy i uzupełnienia Ekspertom oceny w II etapie, która nosi znamiona braku rzetelności - co doprowadziło do bezpodstawnego obniżenia oceny i wydania rekomendacji "B", skutkującej nieprzyznaniem finansowania Skarżącemu;
16/ naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o NCN poprzez uznanie, że opinie przygotowane przez ekspertów w odniesieniu do wniosku mają charakter "rzetelny, logiczny i spójny", podczas gdy w rzeczywistości opinie ekspertów są nierzetelne, nielogiczne i niezgodne z Zasadami Etycznymi Ekspertów NCN, jak również są niespójne z recenzjami z 1 etapu Konkursu, co doprowadziło do bezpodstawnego obniżenia oceny i wydania rekomendacji "B", skutkującej nieprzyznaniem finansowania Skarżącemu;
17/ naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 4 ustawy o NCN poprzez zaniechanie przez Organ weryfikacji treści recenzji z etapu II z recenzją z etapu I oraz recenzji z etapu II z treścią wniosku konkursowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż recenzja ta ma charakter rzetelny, logiczny i spójny, podczas gdy recenzje cechuje nierzetelność, nielogiczność i niespójność, a także brak merytoryczności wymaganej zgodnie z zasadami oceniania, co doprowadziło do bezpodstawnego obniżenia oceny i wydania rekomendacji "B", skutkującej nieprzyznaniem finansowania Skarżącemu;
18/ naruszenie art. 32 ustawy o NCN oraz art. 8 k.p.a., a także art. 66a k.p.a., art. 73 k.p.a. oraz art. 24 par. 3 k.p.a. poprzez utajnienie składu zespołu ekspertów, co uniemożliwia kontrolę instancyjną decyzji Organu I instancji oraz uniemożliwia realne skorzystanie przez Skarżącego z procedury wyłączania ekspertów (biegłych);
19/ naruszenie art. 8. k.p.a, poprzez błędne zastosowanie w procedurze § 4 Załącznika do uchwały Rady NCN nr 138/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. pt. "Zespoły Ekspertów Narodowego Centrum Nauki - zasady tworzenia i powoływania", co mogło prowadzić do systemowego ukształtowania procedury konkursowej w taki sposób, że naruszono zasady równości i sprawiedliwości przy ocenie wniosków;
20/ naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o Narodowym Centrum Nauki poprzez zaniechanie realnej oceny wpływu nieautoryzowanego dostępu do wniosków i recenzji innych uczestników konkursu na równość szans kandydatów, mimo że konkurs miał charakter konkurencyjny, a dostęp do informacji o ocenach, mocnych i słabych stronach innych wniosków oraz sposobie pracy recenzentów mógł dawać niektórym uczestnikom istotną przewagę informacyjną w II etapie konkursu;
21/ naruszenie art. 381 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na utożsamieniu braku publicznego ujawniania danych osobowych osób oceniających wnioski z całkowitym wyłączeniem prawa strony do jakiejkolwiek realnej kontroli składu osobowego zespołu ekspertów, w tym kontroli konfliktu interesów, bezstronności i prawidłowości obsady zespołu, a także poprzez przyjęcie, że przepis ten uzasadniał przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej z udziałem anonimowych osób z wyłączonymi kamerami, przy jednoczesnym obowiązku udostępnienia wizerunku przez Skarżącego.
Skarżący zastrzegł, że wszystkie powyższe zarzuty odnoszą się także do naruszeń decyzji I instancji, ponieważ nie zostały naprawione przez zaskarżoną decyzję i zostały w niej utrwalone.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy, odnosząc się do podniesionych zarzutów, uzupełnił swoją argumentację względem zawartej w zaskarżonej decyzji. Uzupełninie argumentacji dotyczyło: kwestii zdalnej formy rozmowy z ekspertami, zapewnienia Skarżącemu przeprowadzenia konkursu zgodnie z przepisami na równych prawach z pozostałymi uczestnikami konkursu, braku ujawnienia personaliów i wizerunku ekspertów podczas rozmowy ze Skarżącym, kwestii braku zawarcia w rozstrzygnięciu Organu punktacji, oceny indywidualnej oraz pozycji na liście rankingowej, wadliwości uzasadnienia Organu I instancji odnośnie kryteriów odrzucenia wniosku, prawidłowości ocen ekspertów w kontekście kryteriów oceny wniosku, kwestii utajnienia Zespołu Ekspertów, a także możliwości skorzystania z procedury wyłączenia ekspertów postępowania konkursowego i konfliktu interesów, kwestii zasad doboru składu Zespołu Ekspertów oraz opóźnionego doręczenia Skarżącemu zaskarżonej decyzji.
Z kolei odnośnie nieuprawnionego dostępu do ocen wniosków innych wnioskodawców dodatkowo wyjaśniono, że zaistniała luka w systemie umożliwiała zalogowanym użytkownikom systemu OSF wgląd w uzasadnienia ocen wniosków innych wnioskodawców. Wykorzystanie luki w systemie do wglądu w uzasadnienia wnioskodawców wymagało wiedzy, jak ma być skonstruowany adres URL, przez co nie było oczywiste dla przeciętnego użytkownika. Nieuprawniony dostęp dotyczył łącznie trzech wniosków (dwóch w dziale ST - Nauki Ścisłe i Techniczne i jednego w dziale HS - Nauki Humanistyczne, Społeczne i o Sztuce). Ponadto odnotowano przypadki wglądu, w których istniały powiązania pomiędzy użytkownikiem przeglądającym uzasadnienie, a wnioskodawcą, np. ustanowiona rola redaktora pomocniczego lub czytelnika danego wniosku. Żadne z powyższych nie dotyczyło jednakże wniosku Skarżącego, a NCN miało możliwość jednoznacznego określenia wykonanych przez użytkowników operacji. Ustalono, że zakres udostępnionych danych osobie nieuprawnionej obejmował: imię i nazwisko wnioskodawcy, temat stażu, jednostkę realizującą (np. uczelnia), datę wpływu wniosku oraz treść uzasadnienia. Stwierdzono, że ww. nieprawidłowość w działaniu systemu została natychmiast usunięta, miała zatem charakter marginalny, zarówno pod względem liczby wniosków, których dotyczyła, jak i czasu jej trwania. Tym samym nie doszło do naruszenia procedury konkursowej ani nieprawidłowość ta nie stanowi uchybienia formalnego.
W piśmie procesowym z 10 września 2026 r. pełnomocnik Skarżącego złożył replikę na odpowiedź na skargę. Podtrzymał i uzupełnił stanowisko zawarte w skardze. Odniósł się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę, twierdząc, że nie odpowiadają one istocie zarzutów skargi, a w części pozostają w sprzeczności z treścią dokumentacji konkursowej oraz własnymi twierdzeniami Organu.
Pełnomocnik Skarżącego odniósł się do stanowiska Organu w kwestii zwłoki w doręczeniu skargi.
Następnie odnośnie zdalnego trybu przeprowadzenia rozmowy zarzucił, że Organ w swojej argumentacji prawnej przekształcił indywidualną klauzulę wyjątkową w generalną regułę dotyczącą wszystkich kandydatów z naruszeniem interesu Skarżącego. Zarzucono też, że zastosowanie tego trybu z urzędu i wymuszenie go na Skarżącym naruszyło procedurę konkursową.
Dalej zarzucono, że mimo zapewnień ze strony Koordynatora, że rozmowa z II etapu będzie nagrywana, a nagranie będzie podstawą sporządzenia protokołu, nagranie się nie zachowało, a podczas rozmowy nie uczestniczył protokolant. Podniesiono, że nie jest wiadome, kto i na jakiej podstawie sporządził protokół.
Zarzucono także, że utajnienie wizerunku ekspertów narusza prawo Skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, nie zapewniało poszanowania godności Skarżącego i uniemożliwiało weryfikację ewentualnego konfliktu interesów.
W replice zakwestionowano też, aby art. 381 ust. 3 PSWiN dawał podstawę do nieweryfikowalności składu i bezstronności zespołu w zakresie liczby ekspertów, obszaru ich kompetencji, brak konfliktu interesów czy spełnienia przez ekspertów wymogów kompetencyjnych. Wyjaśniono, że istotą zarzutu nie jest żądanie publicznego ujawnienia ekspertów, lecz brak weryfikowalności prawidłowości ich doboru i bezstronności.
Odnośnie nieudostępnienia Skarżącemu szczegółowej punktacji z II etapu i informacji o jego pozycji na liście rankingowej wskazano, że zgodnie z § 19 lit. d Regulaminu oceną końcową wniosku w danym etapie jest jego pozycja na ustalonej przez Zespół Ekspertów liście rankingowej zatem rozstrzygnięcie NCN powinno ustalić liczbę punktów uzyskanych przez projekt, próg kwalifikacyjny oraz miejsce przypisane projektowi, któremu odmówiono finansowania.
Odnośnie argumentacji Organu o użyciu w uzasadnieniu oceny końcowej pojęcia "skuteczność" jako synonimu "efektywności", wskazano na brak terminologicznej precyzji między przedmiotem rozmowy a późniejszą negatywną oceną. Rozbieżność ta zdaniem Skarżącego uniemożliwia jednoznaczne ustalenie, czego właściwie dotyczyło zastrzeżenie metodologiczne. Podniesiono też, że Organ potwierdził posłużenie się przy ocenie pozaustawowym kryterium "strategii publikacyjnej" i "założeniami programu" i próbuje ex post przyporządkować te pojęcia do ogłoszonych kryteriów. Wskazano, że zarzut dotyczy wyłącznie tego, czy oceny dokonano według uprzednio określonych kryteriów oraz czy uzasadnienie pozwala ustalić, według jakich przesłanek i w jaki sposób kryteria te zastosowano.
Końcowo odnośnie kwestii luki pozwalającej załogowanym użytkownikom na nieuprawniony wgląd w uzasadnienia wniosków innych kandydatów, podkreślono, że naruszenie to w silnie konkurencyjnym trybie konkursowym (gdzie ocena jest relatywna do innych wniosków), wskazuje na asymetrię informacyjną, która podważa wymóg równego traktowania uczestników i uchybia standardom bezstronności prowadzonego postępowania.
Pełnomocnik Skarżącego wskazał, że argument Organu, jakoby incydent dotyczył jedynie kilku użytkowników i trwał kilka godzin, odnosi się do skali naruszenia i szybkości reakcji technicznej, nie zaś do jego znaczenia dla konkurencyjnego charakteru postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 133 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając wydane w sprawie decyzje w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga jest zasadna albowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1384), dalej "ustawa o NCN".
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o NCN do zadań Centrum należy min. finansowanie badań podstawowych realizowanych w formie stypendiów doktorskich i staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o NCN Dyrektor NCN, na wniosek Rady NCN, powołuje Zespoły Ekspertów, o których mowa w art. 18 pkt 7, w celu dokonywania ocen wniosków złożonych w konkursach i przygotowywania na tej podstawie list rankingowych oraz dokonywania ocen merytorycznych związanych z rozliczeniem przyznanych środków.
Zgodnie z art. 18 pkt 5 ustawy o NCN do zadań Rady NCN należy ogłaszanie konkursów na finansowanie stypendiów doktorskich i staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora.
Stosownie natomiast do art. 26 zd. 1 Rada NCN ogłasza konkursy na finansowanie stypendiów doktorskich i staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora, w tym terminy i tryb ich przeprowadzania, warunki, jakie muszą spełniać wnioskodawcy, oraz sposób i kryteria oceny wniosków najpóźniej na 3 miesiące przed upływem terminu składania wniosków.
Na tej podstawie została wydana uchwała Rady NCN nr 128/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA. Treść warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA została zawarta w załączniku do tej uchwały, dalej "Załącznik do Uchwały".
W załączniku Nr 3 do warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA, określonych uchwałą Rady NCN nr 128/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r., dalej: "Załącznik Nr 3" określono zasady oceny wniosków w konkursie ETIUDA.
Wydano również Zarządzenie Dyrektora NCN nr 62/2019 z dnia 16 września 2019 r. w sprawie określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów, gdzie w Załączniku Nr 1 (dalej: "Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Dyrektora NCN nr 62/2019 z dnia 16 września 2019 r.") do tego Zarządzenia określono tryb sporządzania wniosków przez zespoły ekspertów m.in. w konkursie ETIUDA.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 6 i art. 22 ust. 1 ustawy o NCN listy rankingowe przygotowane przez Zespoły Ekspertów Koordynator Dyscyplin przedkłada do zatwierdzenia Dyrektorowi NCN. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o NCN Dyrektor zatwierdza przedłożone przez Koordynatora Dyscyplin listy rankingowe, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 6.
Zgodnie z art. 33 ustawy o NCN rozstrzygnięcia w sprawie przyznania środków finansowych na badania zakwalifikowane do finansowania w drodze konkursów są podejmowane przez Dyrektora w drodze decyzji w terminie 6 miesięcy od upływu terminu składania wniosków (ust. 1). Z kolei wnioskodawcy przysługuje odwołanie do Komisji Odwoławczej Rady w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Dyrektora w przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych (ust. 2). Komisja Odwoławcza Rady rozstrzyga w sprawie odwołania nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania (ust.3). Na decyzję Komisji Odwoławczej Rady przysługuje skarga do sądu administracyjnego (ust. 5). Natomiast ust. 4 art. 33 ustawy o NCN stanowi, że jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawie przyznania środków finansowych na badania zakwalifikowane do finansowania w drodze konkursów, o których mowa w art. 20 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133), z wyłączeniem art. 10, art. 13, art. 14, art. 28, art. 31, art. 56, art. 61 § 4, art. 63, art. 64, art. 75-103, art. 107, art. 114-122 oraz art. 123.
Z powyższego odesłania jednoznacznie wynika, że z zasad procedowania przez organy NCN jakimi są Dyrektor NCN jak i Rada NCN (z której wyłaniana jest Komisja Odwoławcza w celu rozpatrywania odwołań od decyzji Dyrektora w sprawach określonych w art. 33 ust. 2 ustaw o NCN) nie zostały wyłączone min. takie podstawowe zasady postępowania, jak zasada praworządności (art. 6 k.p.a.), zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasada pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), zasada wyjaśniania zasadności przesłanek (art. 11 k.p.a.), czy też zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).
Powyższe wyliczenie jest o tyle istotne, że wraz z unormowaniem zawartym w cyt. wyż. art. 33 ust. 2 ustawy o NCN wskazuje na wzorzec działania organów, a w konsekwencji ramy kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny na skutek skargi wniesionej na decyzję Komisji Odwoławczej.
Zatem w pierwszej kolejności na straży ww. zasad powinien stać Dyrektor NCN przy wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie przyznania środków finansowych. Jak wskazują przywołane wyżej przepisy, w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o NCN powołuje on, na wniosek Rady, zespoły ekspertów, dokonujące ocen wniosków złożonych w konkursach i przygotowujące na tej podstawie listy rankingowe oraz dokonujące ocen merytorycznych związanych z rozliczeniem przyznanych środków. Ma on m.in. możliwość określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów (art. 30 ust. 3 ustawy o NCN). Może też podejmować czynności faktyczne (np. zwrócić się o uzupełnienie uzasadnienia oceny), we współpracy z Koordynatorem Dyscypliny, aby opinia eksperta była sporządzona zgodnie z prawem. Niezgodność z przepisami prawa dokonanej oceny wniosku prowadzi bowiem do wadliwości decyzji Dyrektora NCN opartej na tej ocenie jako podstawowym dowodzie rzutującym na miejsce wniosku na liście rankingowej danego konkursu.
Z punktu widzenia legalności podjętej decyzji administracyjnej istotne jest czy opinie przygotowane przez ekspertów były rzetelne, logiczne i bezstronne oraz czy ocena ekspertów analizujących wniosek strony skarżącej była przeprowadzona zgodnie z wszystkimi określającymi ją przepisami prawa - i w tym sensie, czy jest niewadliwa. Nie chodzi przy tym o polemikę naukową, gdyż kwestie te nie mogą być przedmiotem rozważań zarówno w postępowaniu przed organami, jak i przed sądem administracyjnym. Chodzi jedynie o sprawdzenie prawidłowości oceny wniosku w konkursach Narodowego Centrum Nauki. Należy bowiem podkreślić, że same decyzje podejmowane w postępowaniu konkursowym w sprawie finansowania stypendiów doktorskich mają charakter formalny, z uwagi na fakt, że organy administracyjne są de facto związane decyzją podjętą przez zespół ekspertów i jedynie wyjątkowo na podstawie art. 24 ust. 2 NCN Koordynator Dyscyplin, po zasięgnięciu opinii Zespołu Ekspertów, może dokonać zmian kolejności projektów badawczych na liście rankingowej. Tym niemniej ów brak możliwości merytorycznej oceny projektu nie wyłącza obowiązku badania czy eksperci, którzy recenzowali projekt oraz Zespół ekspertów go oceniający postępowali w sposób rzetelny, bezstronny i zgodny z procedurami. Chociaż w postępowaniu konkursowym czy odwoławczym nie jest możliwa merytoryczna polemika z dokonanymi przez ekspertów ocenami, to jednak oceny te podlegają kontroli pod kątem proceduralnym. W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji braku kontroli nad dokonywanymi ocenami, a tym samym braku kontroli nad wydatkowaniem środków publicznych (por. wyrok WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1208/21).
Jak wskazuje ugruntowanie orzecznictwo NSA z art. 33 ust. 4 ustawy o NCN wynika wprost wyłączenie stosowania art. 107 i art. 77 k.p.a. Jednakże wyłączenie to nie zwalnia i nie może zwalniać ani Dyrektora NCN, ani Komisji Odwoławczej, od obowiązku sporządzenia rzetelnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie każdej decyzji powinno bowiem zawierać przedstawienie pełnego, jasnego, logicznego i spójnego wnioskowania, które doprowadziło organ do podjęcia rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie decyzje organów konkursowych nie byłyby weryfikowalne. Obowiązek uzasadnienia decyzji wynika także z zasad ogólnych k.p.a., a uzasadnienie decyzji pozwala sądowi administracyjnemu na prześledzenie toku rozumowania organu, w a konsekwencji pozwala na dokonanie oceny działań organów obu instancji. Ocena prawidłowości przeprowadzonego postępowania konkursowego musi uwzględniać całokształt okoliczności sprawy, w tym oceny ekspertów. Nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organów NCN czy ekspertów w formułowaniu ocen naukowych. Stąd nie jest możliwe, aby sąd administracyjny zastąpił ocenę ekspertów, co do liczby punktów przyznanych w danej kategorii, swoją oceną i punktacją. Nie oznacza to jednak, że prawidłowość ich wystawienia przez ekspertów w ramach postępowania konkursowego oraz akceptacji tego dowodu przez organy NCN (Dyrektora i Komisję Odwoławczą) pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. W odmiennym przypadku regulacja art. 33 ust. 5 ustawy o NCN, że na decyzję Komisji Odwoławczej Rady przysługuje skarga do sądu administracyjnego, byłaby rozwiązaniem jedynie pozornie gwarantującym jednostce prawo do sądu, skoro kluczowy proces subsumpcji przez organ pozostawałby poza zakresem kontroli sądu, podobnie jak prawidłowość przeprowadzenia determinującego rozstrzygnięcie sprawy dowodu w postaci oceny wniosku przez powołanych ekspertów. Taka interpretacja prowadziłaby do niezgodności ww. przepisu z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji, zatem konieczne jest wyłożenie normy art. 33 ust. 5 ustawy o NCN w sposób nienaruszający regulacji konstytucyjnych. Podobnie rzecz się ma z art. 33 ust. 2 ustawy o NCN, stanowiącym, że odwołanie do Komisji Odwoławczej przysługuje "w przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych". Rozumienie pojęcia "procedury konkursowej" musi obejmować także zgodność oceny wniosku, w tym przeprowadzenia podstawowego dowodu w sprawie jakim jest ocena sporządzona przez ekspertów, z określonymi przez przepisy prawa kryteriami, zasadami i trybem jej przeprowadzania, gdyż w innym przypadku prawo zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji i art. 15 k.p.a., byłoby iluzoryczne (por. A. Jakubowski, Decyzje w przedmiocie grantów naukowych, ZNSA 2015, nr 5, s. 92). Istotnie zaś zgodzić się należy, że w sytuacji, gdy ocena wniosku została dokonana wyłącznie w zakresie kryteriów wynikających z przepisów prawa (art. 30 ust. 1 ustawy o NCN), w przepisanym trybie i składzie (art. 20 ust. 2, art. 21 in fine, art. 22 ust. 1-2, art. 30 ust. 3, art. 32 ustawy o NCN) oraz w sposób świadczący, że z perspektywy tych kryteriów dokładnie wyjaśniono stan faktyczny w sprawie (art. 7 k.p.a.) - i znajduje to potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy - to wówczas ocena ta determinuje wynik konkursu oraz decyzję dyrektora NCN (art. 20 ust. 2, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 6, art. 31, art. 33 ust. 1 ustawy o NCN modyfikujące art. 80 k.p.a.) i nie może być skutecznie zakwestionowana w postępowaniu odwoławczym (art. 33 ust. 2 ustawy o NCN) lub sądowoadministracyjnym (art. 33 ust. 5, ustawy o NCN) (por. wyrok NSA z 11 marca 2026 r., sygn.. akt III OSK 1938/22 oraz wyroki NSA z 4 września 2018 r., I OSK 2827/16, z 21 lutego 2024 r., III OSK 3669/21, z 29 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 6400/21).
Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji Organu I instancji w żadnym stopniu nie odpowiada ww. wymogom. Organ I instancji co prawda stwierdza w nim, że ocena została dokonana zgodnie z zasadami ujętymi w załączniku do uchwały Rady NCN nr 128/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA jednakże w żaden sposób tego stwierdzenia nie uzasadnia. Natomiast w zakresie uzasadnienia oceny wniosku, Organ odsyła do systemu ZSUN/OSF. Zdaniem Sądu z tak sporządzonego uzasadnienia nie wynika, aby Organ przeprowadził jakąkolwiek formalną kontrolę ocen eksperckich czy procedury konkursowej. Brak jest pełnego, jasnego, logicznego i spójnego wnioskowania, które doprowadziło Organ do podjęcia rozstrzygnięcia. Jak już wyżej wspomniano, mimo związania organu oceną ekspercką jest on zobowiązany przeprowadzić jej weryfikację pod kątem proceduralnym, a wyniki tej weryfikacji wyartykułować w uzasadnieniu decyzji stosowanie do zasad określonych w art. 7, art. 8 czy art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji Organu I instancji w istniejącym kształcie nie pozwala stronie na poznanie motywacji Organu i nie poddaje się kontroli Sądu.
Należy podkreślić, że zarzut w tym zakresie został sformułowany w odwołaniu od decyzji Organu I instancji. Skarżący podniósł, że uzasadnienie Dyrektora NCN uniemożliwia merytoryczną kontrolę decyzji. W związku z powyższym Organ odwoławczy, w takim stanie rzeczy, powinien był zastosować art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zwłaszcza, że Skarżący kwestionował prawidłowość procedury w bardzo szerokim zakresie – nie tylko w kwestii oceny ekspertów. Tymczasem w odpowiedzi na ten zarzut Organ odwoławczy zasadniczo potwierdził jego zasadność ("Komisja Odwoławcza w całości podziela orzecznictwo sądów wskazujące na konieczność wyjaśnienia przesłanek stojących za podjęciem decyzji") a następnie sam przystąpił do weryfikacji uzasadnienia oceny końcowej wniosku i do oceny procedury w zakresie podniesionych zarzutów odwołania. Organ odwoławczy przystępując do merytorycznej oceny sprawy działał zatem w zasadzie jako organ pierwszej instancji, gdyż dopiero zaskarżona decyzja w jakikolwiek sposób odnosiła się do stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy. W ten sposób, zdaniem Sądu, pozbawiono stronę prawa do rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji i naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Również uzasadnienie rozstrzygnięcia Organu II instancji nie udziela, zdaniem Sądu, odpowiedzi na istotne zagadnienia dotyczące zachowania i prawidłowości procedury postępowania, a zaniechanie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym zakresie przede wszystkim wskazać należy na kwestię incydentu związanego z "luką w systemie", która umożliwiła zalogowanym użytkownikom systemu OSF nieuprawniony i przedwczesny wgląd w uzasadnienia ocen trzech wniosków innych wnioskodawców. Zdaniem Sądu nie jest uprawnione stwierdzenie Organu odwoławczego, że zaistniałe zdarzenie nie stanowi naruszenia procedury konkursowej.
Przede wszystkim Sąd zauważa, że na podstawie art. 381 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wnioski, opinie, umowy i raporty dotyczące zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa min. w 365 pkt 12 tej ustawy (zadania finansowane przez NCN) stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zatem dane z wniosków czy opinii jako tajemnica znajdują się pod szczególną ochroną prawną.
Ponadto niewątpliwie zasada braku dostępu uczestników do treści wniosków i ich recenzji innych uczestników, w wysoce konkurencyjnym procesie wyłaniania podmiotów uprawnionych do dofinansowania, wpisuje się w istotę procedury postępowania konkursowego. Przyznawanie środków w drodze konkursu jednoznacznie wynika z treści art. 20 ust. 2 ustawy o NCN, zgodnie z którym badania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 (tj. min. stypendia doktorskie), są kwalifikowane do finansowania w drodze konkursów. Następnie zgodnie z § 19 lit. c Załącznika do Uchwały Rady NCN nr 128/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA podstawą decyzji zespołu ekspertów o ocenie końcowej wniosku jest jego analiza i przeprowadzenie dyskusji nad zasadnością finansowania wniosku, na tle innych wniosków ocenianych w konkursie. Element porównawczy w procesie oceny został też podkreślony w uzasadnieniu oceny merytoryczne wniosku przez panel II, gdzie wskazano, że: "Decyzja panelu opiera się na porównaniu przedstawionego we wniosku opisu badań naukowych, dorobku naukowego Kandydata i oceny wyboru jednostki jako miejsca stażu zagranicznego oraz prezentacji projektu i odpowiedzi na pytania do innych wniosków zgłoszonych w tym konkursie".
Również termin zapoznania się uczestników z recenzją ekspertów po I etapie jest elementem procedury (§ 7 ust. 10 pkt 2 lit. a Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 62/2019 Dyrektora NCN w sprawie szczegółowego trybu oceny wniosków z dnia 16 września 2019 r.). W treści zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy sam powołuje tę regulację jako podstawę do zastosowania procedur gwarantujących sprawiedliwy przebieg rozmowy kwalifikacyjnej ("Wnioskodawca został odpowiednio wcześniej zawiadomiony o terminie rozmowy kwalifikacyjnej (...), a opinie dotyczące wniosku sporządzone przez ekspertów otrzymał nie później niż 7 dni przed rozmową kwalifikacyjną").
W ocenie Sądu nie jest wykluczone, że wcześniejszy, nieautoryzowany dostęp do swojego lub cudzych wniosków i ich recenzji może mieć wpływ na zwiększenie szans w procedurze konkursowej. Wcześniejszy dostęp do własnych recenzji daje dodatkowy czas przygotowania do II etapu. Natomiast dostęp do cudzych recenzji i wniosków pozwala poznać mocne i słabe strony konkurencyjnych aplikacji oraz sposób argumentowania recenzentów, w tym poznanie elementów, które uznają za istotne. Podkreślić przy tym należy, że – jak wskazuje sam Organ na str. 3 odpowiedzi na skargę – ww. działanie było celowe, zatem nie było przypadkowe, ale obliczone na uzyskanie profitów z uzyskanych w sposób nieuprawniony informacji.
Istotne jest natomiast skrupulatne rozważenie czy w okolicznościach niniejszej naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście, biorąc pod uwagę argumentację Organu zawartą w zaskarżonej decyzji oraz akta administracyjne sprawy (które nie zawierają żadnych danych w tym zakresie), przedwczesne jest zdaniem Sądu twierdzenie Organu odwoławczego, że naruszenie to nie miało wpływu na proces oceny, a finalnie wynik konkursu. I tak, w ocenie Sądu nie mają znaczenia podnoszone przez Organ argumenty, że system jest obsługiwany przez podmiot zewnętrzny, że naruszenie trwało krótko, zostało zidentyfikowane i powstrzymane. Natomiast istotne jest, a czego Organ nie wskazuje, czy osoby które uzyskały nieuprawniony dostęp lub autorzy wniosków, do których taki dostęp uzyskano, uczestniczyły w tym samym panelu i czy konkurowały ze Skarżącym o tę samą pulę finansowania. Z zaskarżonej decyzji ani z akt sprawy nie wynika też czy osoby, które uzyskały przedwczesny i nieuprawniony dostęp do swoich lub cudzych wniosków lub też autorzy wniosków, do których uzyskano taki dostęp, uzyskali dofinansowanie oraz które pozycje zajęli na liście rankingowej i czy mogło mieć to wpływ na pozycję rankingową Skarżącego uprawniającą do uzyskania dofinansowania.
Ponadto z treści uzasadnienia decyzji Organów obu instancji nie wynika, którą pozycję na liście rankingowej (zarówno po I jak i po II etapie oceny) zajął sam Skarżący. Sąd zauważa, że zgodnie z § 19 lit. d Załącznika do Uchwały Rady NCN nr 128/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany warunków oraz regulaminu przeprowadzania konkursu ETIUDA oceną końcową wniosku w danym etapie jest jego pozycja na ustalonej przez Zespół Ekspertów liście rankingowej. Sąd w pełni podziela argumentację Skarżącego, że skoro pozycja na liście została normatywnie zdefiniowana jako ocena końcowa, to lista rankingowa stanowi kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Słusznie więc podnosi Skarżący, że rozstrzygnięcie NCN powinno ustalić liczbę punktów uzyskanych przez projekt, próg kwalifikacyjny oraz miejsce przypisane projektowi, któremu odmówiono finansowania.
Stanowisko takie zostało też wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z 15 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 383/16. Sąd stwierdził tam, że "(...) decyzja I instancyjna powinna zawierać w swoim uzasadnieniu takie informacje, które dotyczą przyznania środków finansowych lub odmowy przyznania takich środków na dane badania. W szczególności uzasadnienie organu I instancji powinno zawierać wyjaśnienie, dlaczego dany wniosek został pozbawiony finansowania w ramach danego konkursu. To zaś oznacza, że w szczególności takie uzasadnienie powinno zawierać wyjaśnienie treści art. 33 ust. 1 ustawy o NCN oraz wskazanie, ile punktów otrzymał dany projekt, od ilu punktów kwalifikowano projekty do finansowania i które miejsce przypisano danemu projektowi, któremu odmówiono finansowania. Okoliczność, że zgodnie z art. 31 ustawy o NCN Koordynator Dyscyplin zamieszcza na stronie internetowej Narodowego Centrum Nauki w Biuletynie Informacji Publicznej informacje o wnioskach złożonych w konkursach na realizację projektów badawczych i wynikach tych konkursów zawierające, między innymi, pozycję na liście rankingowej uzyskaną przez projekt badawczy skierowany do finansowania nie oznacza, że taka informacja nie może znaleźć się w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania finansowania. Art. 31 ustawy o NCN nie reguluje treści uzasadnienia decyzji wydawanej w trybie art. 33 ustawy o NCN i zawiera jedynie regulację obowiązków Koordynatora Dyscypliny Nauki do podejmowania określonych czynności. Nie spełnia obowiązku należytego uzasadnienia także odesłanie na stronę internetową, celem uzyskania dodatkowego wyjaśnienia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w cyt. wyż. wyroku uznał, że omawiana wadliwość nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia natomiast w realiach niniejszej sprawy kwestia ta jest istotna zwłaszcza w kontekście ewentualnego wpływu na sytuację Skarżącego niedozwolonego dostępu do wniosków w procedurze konkursowej, które – jak już wyżej wskazano - wymagają wyjaśnienia.
Ponadto zauważyć trzeba, że cyt. wyż. wyrok WSA w Krakowie został uchylony wyrokiem NSA z 4 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2827/16, jednakże NSA uznał, że Sąd I instancji trafnie wskazał, że "nie znajduje żadnych powodów, dla których decyzje wydawane w sprawach przyznawania środków finansowych na badania naukowe nie mogłyby posiadać rzetelnych uzasadnień na podstawie których strona mogłaby zostać przekonana o prawidłowości wydania danego rozstrzygnięcia. Tym samym zarówno art. 11 k.p.a. (zawierający zasadę przekonywania), jak i art. 8 k.p.a. zawierający zasadę budowania zaufania do organów administracyjnych wyraźnie wskazuje na potrzebę uzasadniania decyzji administracyjnych, poza oczywiście wyraźną treścią art. 107 § 3 k.p.a.". Zdaniem NSA każda osoba domagająca się podjęcia przez organ administracyjny czynności władczej przyznającej lub odmawiającej przyznania określonego prawa (dobra, świadczenia) winna otrzymać wyjaśnienie przesłanek i powodów, dla których w danej konkretnej sprawie organ wydał decyzję o takiej, a nie innej treści. NSA stwierdził też zasadność zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uznając, że przedwczesne było przyjęcie przez Sąd I instancji jakoby stwierdzone braki uzasadnienia nie miały w sprawie administracyjnej istotnego wpływu na jej wynik. NSA podkreślił przy tym konkursowy charakter postępowania (art. 20 ust. 2 ustawy o NCN), w związku z czym uznał, że tego rodzaju konstatacje sąd administracyjny powinien czynić dopiero po zweryfikowaniu na etapie postępowania sądowoadministracyjnego tej brakującej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacji, odnoszącej się do całokształtu wyników konkursu.
W realiach kontrolowanej sprawy, kwestia pozycji na liście rankingowej Skarżącego nie tylko nie była ujęta w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, ale też nie podlegała weryfikacji na podstawie akt sprawy. Co prawda w aktach sprawy widnieje dokument w postaci notatki informacyjnej do Komisji Odwoławczej Rady NCN, w którym wskazano "pozycja w rankingu 38" liczba wniosków zakwalifikowanych – 28" jednak dokument ten jest nieweryfikowalny dla Sądu, zwłaszcza, że z notatki tej wynika, że "data wysłania odwołania" to 3 sierpnia 2020 r., a z akt sprawy wynika, że odwołanie zostało wniesione 31 lipca 2020 r., zatem nie ma pewności, że dane z notatki odpowiadają stanowi rzeczywistemu.
Sąd dostrzegł też potrzebę aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ jednoznacznie wskazał w zakresie jakich konkretnie kryteriów oceny wniosku zawartych w regulaminie przeprowadzania konkursu ETIUDA dokonano oceny wniosku Skarżącego powołując się na "strategię publikacyjną" oraz "ogólne założenia programu". Lektura uzasadnienia decyzji Organu II instancji nie pozwala jednoznacznie ustalić w ramach jakich kryteriów w taki sposób dokonano oceny. Akapit decyzji Organu II instancji odnoszący się do zarzutu odwołania w tym zakresie zasadniczo skupia się na analizie oceny ekspertów pod kątem spójności, merytoryczności i rzetelności a nie na wskazaniu kryteriów, na podstawie których takiej oceny dokonano.
Dla uczynienia zadość zasadzie wyjaśniania, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Organ odniesie się do podnoszonego przez Skarżącego zarzutu dotyczącego prawidłowości sporządzenia protokołu oraz wpływu tej kwestii na wynik sprawy. Niewątpliwie sporządzenie protokołu jest elementem procedury uregulowanym w § 8 Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 62/2019 Dyrektora Narodowego Centrum Nauki w sprawie szczegółowego trybu oceny wniosków z dnia 16 września 2019 r. zatem polega ocenie Organu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ powinien też skontrolować i wyartykułować w swoim rozstrzygnięciu prawidłowość wyboru i bezstronność ekspertów uczestniczących w ocenie wniosku Skarżącego. Niewątpliwie zagadnienie to jest istotnym elementem procedury konkursowej, ujętej nie tylko w przepisach ustawy o NCN ale też w Załączniku Nr 1 Zarządzenia nr 62/2019 Dyrektora Narodowego Centrum Nauki w sprawie szczegółowego trybu oceny wniosków z dnia 16 września 2019 (§ 1, § 2 i § 9), w uchwale nr 138/2019 r. Rady NCN z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie zmian w zasadach tworzenia i powoływania Zespołu Ekspertów NCN oraz z załączniku do tej uchwały, a także w Zarządzeniu nr 81/2019 Dyrektora Narodowego Centrum Nauki w sprawie wprowadzenia zasad etycznych ekspertów NCN z 13 grudnia 2019 r. i Załączniku Nr 1 do tego Zarządzenia. Słusznie podnosi Skarżący, że w zaskarżonej decyzji kwestia ta została ujęta abstrakcyjnie bez odniesienia się do przypadku Skarżącego. Przykładowo nie są znane choćby takie dane jak: liczba członków Zespołu Ekspertów, liczba członków Komisji czy fakt złożenia przez ekspertów oświadczeń zawartych w załącznikach nr 1 i nr 2 Załącznika Nr 1 Zarządzenia nr 81/2019 Dyrektora Narodowego Centrum Nauki w sprawie wprowadzenia zasad etycznych ekspertów NCN z 13 grudnia 2019 r. Ujawnienie w treści decyzji rozważań w tej kwestii ma zdaniem Sądu dwie funkcje: po pierwsze daje świadectwo przeprowadzenia przez organ kontroli w tym zakresie, a po drugie ma istotną funkcję w zakresie informowania i przekonywania strony o dokonaniu oceny jej wniosku przez osoby prawidłowo powołane, co do których nie zachodzą żadne okoliczności wyłączające ich udział w procesie oceniania. Strona w istocie nie ma dostępu do takich danych na żadnym etapie postępowania. Przy czym nie chodzi tu o ujawnianie personaliów czy wizerunku ekspertów, ale właśnie o wyraz kontroli organu w zakresie zachowania procedury w tym zakresie.
Odnośnie kwestii opóźnienia w doręczeniu Skarżącemu decyzji Organu II instancji, Sąd zauważa, że zarzut ten nie może być rozpatrywany w postępowaniu ze skargi na decyzję Komisji Odwoławczej, gdyż właściwy do tego jest tryb skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał odnoszenie do pozostałych zarzutów skargi za przedwczesne dostrzegając potrzebę rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy przez Organ I instancji, czego w kontrolowanym postępowaniu zabrakło. W zakresie decyzji Organu II instancji Sąd odniósł się jedynie do tych kwestii, gdzie dopatrzył się braków wymagających uzupełnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r., poz. 215). Na kwotę zasądzonych kosztów złożyło się: 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 480 tytułem opłaty za czynności adwokackie oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 ; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Hasła tematyczne: Inne
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.