Pominięte wcześniejsze odwołanie od cofnięcia prawa jazdy. Sąd uchylił decyzję SKO

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego – dalej organ, Kolegium - z dnia 6.03.2026r., o numerze: SKO.K/41.3/108/2026/601/AW, którą to organ ten po rozpoznaniu odwołania z dnia 29 grudnia 2025r. M. M. - dalej strona – od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20.08.2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji utrzymał w mocy sporną decyzję .

Stan sprawy jest następujący;

W dniu 20.08.2021r. Prezydent Miasta K. wydał wobec strony decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji kontrolnych.

Pismem z dnia 29.12.2025 r. pełnomocnik Strony wniósł odwołanie od ww. decyzji..

Kolegium wydając w dniu 6.03.2026 decyzję w postępowaniu odwoławczym stwierdziło w pierwszej kolejności, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione w ustawowym terminie.

Następnie przechodząc do oceny merytorycznej wskazało, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujący w dacie wydania decyzji organu I instancji.

Rozstrzygając kwestię intertemporalną, związaną z utratą przez przywołany przepis mocy obowiązującej Kolegium stwierdziło, że został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4.06.2018r. Równocześnie z dniem 4.06.2018r. weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9.05.2018r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2. art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art, 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2. art. 124 u.st. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się.

W ust. 2 przewidziano, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Z powyższej regulacji w ocenie Kolegium wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art, 140a Prawa o ruchu drogowym, co oznacza, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu Stronie uprawnień do kierowania pojazdami.

Kolegium zauważyło, że komunikat Ministra Cyfryzacji z dnia 28.06.2018 r. (Dz. Urz. Ministerstwa Cyfryzacji, poz. 22) został wydany na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, podobnie jak odrębny komunikat z dnia 22.02.2019r. - w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych (Dz. Urz. MC, poz. 5), został wydany na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy. Natomiast na zasadzie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, to jest umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym. Skoro natomiast, co do tych rozwiązań, minister właściwy do spraw informatyzacji na dzień wydania przedmiotowej decyzji organu I instancji nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia, to przepis art. 140 ust. 1 piet 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawy miał zastosowanie w niniejszej sprawie.

Kolegium wyjaśniło, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 2.12. 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021r. poz. 2328 z późn, zm.), który wszedł w życie 17.09.2022r.

W dacie orzekania przez organy administracji nie został ogłoszony komunikat określający termin wdrożenia wskazanych rozwiązań technicznych, zatem art. 18 ust. 1 pkt i ustawy mógł stanowić podstawę wydania decyzji w rozpoznawanej sprawne.

Wskazał organ, że stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5.01. 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz, U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.) Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku: stwierdzenia: niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b. Taka sytuacja w sprawie miała miejsce gdyż decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 21.05.2021r. nr [...] M. M. skierowany został na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 13.04.2021r., stwierdzający uzyskanie przez kierowcę 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 28.05.2021r. W aktach brak jest informacji aby ww. decyzja Prezydent Miasta K. została w jakikolwiek sposób wzruszona. Następnie po wszczęciu postępowania Prezydenta Miasta K. decyzją z dnia 20.08.202 r. nr [...] orzeczono w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji.

Kolegium zaznaczyło, że M. M. pismem z dnia 18.07.2025r. wniósł odwołanie od ww. decyzji wraz z "wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia". SKO w Katowicach postanowieniem nr [...] z 28.10.2025r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wskazując, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ww. decyzja Prezydenta Miasta K. z 20.08.2021 r. w sprawie cofnięcia M. M. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B została 27.08.2021r. odebrana pod adresem: ul. [...] K. przez P. P.. Z uwagi na fakt, iż P. P. nie zamieszkiwał wówczas pod tym adresem, nie był dorosłym domownikiem, ani innym podmiotem określonym w art. 43 k.p.a. nie można zdaniem Kolegium uznać, że ww. decyzja została 27.08.2021r. skutecznie została doręczona M. M. w trybie art. 43 k.p.a. Skoro nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego to nie wywołuje skutków prawnych. W związku z powyższym organ I instancji wysłał do strony duplikat przedmiotowej decyzji, który został doręczony stronie w dniu 26.11.2025r.

Kolegium zaznaczyło, iż z akt sprawy nie wynika, by do dnia doręczenia niniejszej decyzji M. M. poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, a od daty doręczenia decyzji z dnia 21.05.2021r. w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami do dnia doręczenia przez organ I instancji decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień minęło prawie pięć lat. W konsekwencji powyższego cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B jest zdaniem Kolegium w pełni uzasadnione.

Kolegium podkreśliło że choć w dniu doręczenia przedmiotowej decyzji nie obowiązywał już art. 114 w/w ustawy, to jednak został on obecnie zastąpiony przez art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który w efekcie kształtuje taką samą sankcję co w art. 114 ww. ustawy.

W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił Kolegium :

1. rażące naruszenie prawa materialnego poprzez:

- zastosowanie jako podstawy rozstrzygnięcia przepisów (art. 114 oraz art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym), które w dacie skutecznego doręczenia decyzji (2025 r.) nie obowiązywały, co skutkuje wydaniem decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

- błędną wykładnię przepisów przejściowych oraz ich rozszerzające zastosowanie na niekorzyść strony,

- nieuprawnione przyjęcie automatycznego ("związanego") charakteru decyzji mimo braku spełnienia przesłanek materialnoprawnych.

2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 12 § 1 k.p.a. - poprzez wieloletnią bezczynność organu i brak skutecznego doręczenia decyzji,

- art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. - poprzez pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu,

- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,

- art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewystarczający i schematyczny.

3. Naruszenie zasad konstytucyjnych:

- art. 7 Konstytucji RP - zasady legalizmu,

- zasady zaufania ob3rwatela do państwa i pewności prawa,

- zasady proporcjonalności poprzez zastosowanie sankcji po wielu latach i w oparciu o wadliwe rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2026r., poz. 143 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli jest decyzją SKO w Katowicach wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymująca w mocy na skutek wniesionego odwołania decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Przewidziany w art. 138 k.p.a. katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego nie ma charakteru otwartego, co oznacza, że organ odwoławczy po ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy objętej zaskarżoną odwołaniem decyzją może wydać wyłącznie decyzję: 1) o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1); 2) o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i orzeczeniu w tym zakresie co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2); 3) o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości lub w części (art. 138 § 1 pkt 2 in fine); 4) o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3); 5) uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (art. 138 § 2); 6) o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej na blankiecie urzędowym i zobowiązaniu organu pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści (art. 138 § 4).

Warunkiem podjęcia decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest jednak uprzednie bezsporne ustalenie, iż odwołanie od decyzji wydanej przed organem I instancji jest złożone z zachowaniem 14 dniowego terminu dla dokonania tej czynności określonego w art. 129 k.p.a., który stanowi iż odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

W tym zakresie Kolegium przyjęło w zakresie czego wydane zostało postanowienie o niedopuszczalności odwołania z dnia 28.10.2025r. nr [...], iż skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji Prezydenta Miasta K. z dnia 20.08.2021r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B nie nastąpiło, jak to początkowo organ przyjął w sprawie w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 k.p.a. P. P., który jako domownik zamieszkujący z M. M. odebrał tę decyzję w dacie 27.08.2021r. i podjął się jej doręczenia decyzji M. M. Kolegium w w/w postanowieniu przyjęło, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 20.08.2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B nie została skutecznie doręczona w dacie 27.08.2021r. i nie weszła do obrotu prawnego. Nakazało przy tym jej ponowne doręczenie co po wykonaniu tej czynności zaowocowało wniesieniem odwołania z dnia 29.12.2025r. rozpoznanego obecnie zaskarżoną decyzją Kolegium z dnia 6 marca 2026r. nr SKO.K/41.3/108/2026/601/AW, którego legalność jest oceniania przez tut. Sąd w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt III SA/GL 534/26.

Zaznaczenia także wymaga, iż Sąd w składzie tu orzekającym badał legalność postanowienia SKO w Katowicach w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/GL 60/26 wywołanej skargą Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. i wyrokiem z dnia 8 września 2026r. sygn. akt III SA/GL 60/26 uchylił to postanowienie stwierdzając, iż przy jego wydaniu doszło do naruszenia art. 43 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. Sąd przyjął w sprawie, iż nieuprawnionym w świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy jest twierdzenie Kolegium, iż doręczenie zastępcze na ręce domownika P. P. w trybie art. 43 k.p.a. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20.08.2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B nie nastąpiło. Sąd stwierdził, iż doręczenie zastępcze po myśli art. 43 k.p.a. w dniu 27.08.2021r. miało miejsce co oznacza, iż od tego dnia rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania.

Powyższe oznacza, iż Kolegium wydając zaskarżoną obecnie decyzję w dniu 6 marca 2025r. dopuściło się innego naruszenia przepisów postępowania a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.. w zw. z art.129, art. 43 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając bowiem merytorycznie kolejno wniesione odwołanie strony z dnia 29.12.2025r. pominęło fakt wniesienia już odwołania strony z dnia 18.07.2025r. Na gruncie obowiązujących przepisów art. 129 k.p.a. dopuszczalnym jest wniesienie jedynie jednego odwołania i to w zakreślonym terminie. Skoro zatem rozpoznano merytorycznie odwołanie z dnia 29.12.2025r. od decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami przyjmując iż zostało ono wniesione z zachowaniem terminu doszło do naruszenia w/w przepisów art. 138 § 1 pkt 1, art. 129 , art. 43 k.p.a.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji .

Ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji z dnia 6.03.2026r. Prezydenta Miasta K. z dnia 20.08.2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji organ uwzględni wykładnię prawa dokonaną w niniejszym uzasadnieniu.