Sąd oddalił skargę współwłaściciela na podatek od nieruchomości za 2025 rok

Zaskarżoną decyzją z 8 grudnia 2025 r., znak SKO.F/41.4/939/2025/18558 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej jako organ I instancji, Prezydent Miasta) w przedmiocie określenia Spółce P S.A., R. C., G. K. (dalej jako Podatnik, Skarżący), J. K. i T. K. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. w kwocie 2.388 zł oraz umorzenia postępowania w pozostałym zakresie.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 – dalej jako Ordynacja podatkowa, O.p.), przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 707 – dalej jako u.p.o.l.) oraz uchwały X/91/2024 Rady Miasta Chorzów z dnia 28 listopada 2024 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (Dz.Urz.Woj. Śl. z 2024 r. poz. 8448 – dalej jako uchwała w sprawie stawek).

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Aktem notarialnym z 27 lutego 2012 r., Spółka P S.A. (dawniej: P S.A.) z siedzibą w C. nabyła udział wynoszący 20/48 części we współwłasności nieruchomości składającej się z niezabudowanych działek o numerach geodezyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 24 594 m2. Następnie 9 października 2018 r. Spółka ta nabyła udział wynoszący 6/48 części we współwłasności nieruchomości składającej się z ww. działek.

Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z 3 czerwca 2022 r. R. C. jest jedynym spadkobiercą po zmarłej 24 maja 2022 r. M. C.

Kolejno zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z 20 kwietnia 2023 r. J. K. oraz T. K. są spadkobiercami w częściach równych po zmarłym w dniu 11 marca 2023 r. J1. K.

Na podstawie powyższego oraz zgodnie ze stanem właścicielskim wskazanym w księdze wieczystej Spółka, R. C., G. K., J. K. oraz T. K. są współwłaścicielami niezabudowanej nieruchomości gruntowej, składającej się z działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Do organu I instancji 27 stycznia 2025 r. wpłynęła deklaracja na podatek od nieruchomości złożona przez Spółkę, spójną z ustaleniami organu w ramach prowadzonego postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania za 2024 r. z 2 lipca 2024 r.

Kolejno 3 lutego 2025 r. wpłynęły deklaracje na podatek od nieruchomości na 2025r. złożone przez J. K. i T. K., w których wykazano dane rozbieżne z tymi podanymi przez Spółkę. W związku z tym oraz w związku z niezłożeniem w ustawowym terminie deklaracji na podatek od nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli postanowieniem z 10 października 2025 r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości.

W toku postępowania organ I instancji wezwał Spółkę m.in. do przedłożenia wniosków o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości objętej księgą wieczystą oraz rozstrzygnięć sądów powszechnych we wskazanych sprawach. Ponadto organ podatkowy wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień czy w jej imieniu były sporządzane i podpisywane umowy użyczenia, udostępnienia terenu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów przekazujących działki o nr geodezyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...]w posiadanie zależne oraz do złożenia wyjaśnień czy poza umową dzierżawy z dnia 14 marca 2001 r. działka o nr geodezyjnym [...]była przedmiotem umowy dzierżawy między Spółką a S, z siedzibą w C., oraz do wyjaśnień czyją własność stanowią obiekty sportowe położone na ww. nieruchomości.

W odpowiedzi na wezwanie Spółka wyjaśniła, że nieruchomości stanowiące współwłasność nie są ogrodzone, mają charakter ogólnodostępny, a pozostałe strony postępowania mogą z nieruchomości korzystać na zasadach ogólnych.

Spółka podała również, że nie posiadała wiedzy czy którykolwiek z pozostałych współwłaścicieli występował o sprawowanie zarządu nad nieruchomością wspólną. Odnośnie remontu [...]czyli drogi wewnętrznej przechodzącej przez działkę o nr [...], polegający na budowie [...]rozdzielającego pasy drogi w 2016 r. organ stwierdził, że zwiększył on jej wartość. Natomiast kolejny generalny remont drogi miał miejsce w 2020 r., a jego koszt poniosła Spółka. Ona również ponosiła koszty utrzymania i modernizacji nieruchomości wspólnej w odniesieniu do utrzymania [...], a także w zakresie koszenia trawy na trawnikach na działce nr [...], [...],[...]. W pozostałej części są to tereny zadrzewione, na których nie podejmowano działań utrzymaniowych. Co do możliwości wjazdu na te działki przez pozostałych współwłaścicieli Spółka wyjaśniła, że mogliby uzyskać taki zezwolenie, lecz nigdy o to nie występowali. Podała również, że nie uzyskuje korzyści bezpośrednio z nieruchomości wspólnej. Opłaty przy wjeździe do Parku pobierane są za parkowanie na parkingach zlokalizowanych na terenie Parku, w miejscach do tego przeznaczonych, natomiast na nieruchomości wspólnej, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, nie znajdują się żadne miejsca parkingowe.

Wypowiadając się w postępowaniu M. C. podała, że Spółka nie skorzystała z zaproszeń pozostałych współwłaścicieli na spotkanie dot. uregulowania kwestii wspólnego korzystania z gruntów i ewentualnego zarządu. Przedstawiciele Spółki nie wnioskowali o wyrażenie zgody przez pozostałych współwłaścicieli na prowadzenie na nieruchomości wspólnej działalności gospodarczej. Współwłaściciele nie byli informowani o budowie drogi i nie czerpią korzyści z prowadzonej na nieruchomości wspólnej działalności gospodarczej i nie wyrażali na jej prowadzenie zgody i nie partycypują w kosztach utrzymania nieruchomości. Wskazano również, iż Spółka pozostałych właścicieli nie informuje (...) o przedsięwzięciach, inwestycjach czy ruchach prawnych dotyczących współwłasności.

Pismem z 24 marca 2021 r. G. K. utrzymał retorykę pism przesyłanych uprzednio do organu podatkowego i nie przedstawił nowych wniosków ani dokumentów nieznanych wcześniej organowi. Powyższe G. K. uzupełnił pismem z 6 kwietnia 2021 r. Złożono również kopię wniosku G. K. z 02 listopada 2009 r. o ustanowienie zarządu sądowego oraz Postanowienia Sądu Rejonowego w C. sygn. [...] z 24 czerwca 2010 r. w przedmiocie oddalenia ww. wniosku.

Kolejno S wskazało, iż zgodnie z ich wiedzą umowa zawarta z G. K. 14 marca 2001 r. została zawarta na 15 lat i nie była przedłużana. Uzupełniając swoje wyjaśnienia S wskazało, że po upływie okresu na jaki zawarta była umowa dzierżawy nie został wykonany protokół zdawczo-odbiorczy. Ponadto wskazano, iż to Stowarzyszenie ponosiło koszty sztucznej murawy położonej na działce o nr [...] i nie występowano o zgodę na składowanie gruzu na wskazanej działce.

W toku oględzin przeprowadzonych 2 grudnia 2021 r. ustalono, że działka nr [...] - stanowi niezabudowany grunt znajdujący się na części kompleksu sportowego S.

Zgodnie z oświadczeniem G. K. o ww. teren dba i dysponuje nim S. Ponadto ogrodzenie całego terenu zostało wykonane przez K (dziś pn. S).

W tamtej dacie nie była zawarta żadna umowa dotycząca działki będącej przedmiotem oględzin - ostatnia umowa wygasła z końcem 2015 roku. G. K. oświadczył również, iż ze względu na ogrodzenie terenu nie ma możliwości wejścia na teren działki ani nim dysponowania w żaden sposób. Ponadto uważał, iż boisko szkolne znajdujące się na terenie obok ośrodka częściowo położone jest na działce nr [...]i w związku z tym powinna zostać zawarta umowa dzierżawy terenu. Powyższemu zaprzeczył, obecny w trakcie oględzin Geodeta Miejski.

Ustalono również, że postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] nie zostało zakończone. Wskazano również, że w skład działek nr [...],[...],[...],[...],[...]wchodziła droga wewnętrzna Parku wraz ze ścieżką rowerową, trasą dla rolkarzy, deptak dla pieszych, pas zieleni oraz teren zadrzewiony.

Obecny w trakcie oględzin Geodeta Miejski wskazał, że ww. działki znajdują się na terenie P i są zagospodarowane zgodnie ze statutową działalnością Spółki. G. K. oświadczył z kolei, że remont drogi wewnętrznej Parku został wykonany bez zgody pozostałych współwłaścicieli i w jego ocenie znacznie obniżył wartość terenu i w związku z tym nie partycypował w jego kosztach. Natomiast Przedstawiciel Spółki stwierdził, iż remont ww. drogi został przeprowadzony, ponieważ jej stan zagrażał życiu i zdrowiu użytkowników.

Ponadto G. K. oświadczył, że jako współwłaściciel terenu nie miał wpływu na działania podejmowane przez Spółkę w zakresie zarządzania ww. gruntem, nie partycypował w kosztach utrzymania terenu, nie osiągał żadnego dochodu z działek - dzierżawy terenu, nie miał udziału w zyskach oraz możliwości bezpłatnego wjazdu na teren parku. Wskazał również, iż nie ma możliwości bezpłatnego wjazdu na teren Parku. Na zakończenie oględzin G. K. oświadczył, iż jego zdaniem Spółka jest samoistnym posiadaczem terenu obejmującego przedmiotowych działek i tym samym to Spółka winna płacić podatek od nieruchomości.

Organ ustalił również, że grunty są sklasyfikowane jako Bz, tj. grunty zabudowane i zurbanizowane tereny rekreacyjno-wypoczynkowe stanowiące publiczne parki spacerowo- wypoczynkowe, dostępne nieodpłatnie dla użytkowników, nie związane i nie zajęte w celu prowadzenia działalności gospodarczej i w związku z zaklasyfikowaniem gruntu w ewidencji gruntów, nieruchomość podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Dokonując kwalifikacji prawnej organ powołał art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. i na tej podstawie wywiódł, że w przypadku współwłasności przedmiotu opodatkowania obowiązuje zasada pierwszeństwa obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza przed właścicielem. Jeżeli zatem, mimo wielości współwłaścicieli, nieruchomością samoistnie włada tylko jeden z nich, to obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nim, a nie solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, także na tych, którzy przymiotu posiadaczy samoistnych nie mają; analogicznie, w przypadku współposiadania samoistnego kilku podmiotów, niezależnie od tego, czy są oni również współwłaścicielami przedmiotu opodatkowania, czy też nie, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współposiadaczach, z wyłączeniem tych współwłaścicieli, którzy przymiotu samoistnych posiadaczy (współposiadaczy) nie mają.

Stwierdził organ, że wymienione na wstępie osoby fizyczne nie miały wpływu na dysponowanie nieruchomością wspólną w zakresie dziatek geodezyjnych o nr [...], [...], [...], [...], [...]. Ponadto ustalono, że działki te położone są na terenie P i zagospodarowane przez Spółkę zgodnie ze przedmiotem działalności Spółki. W związku z powyższym wyłącznym posiadaczem ww. nieruchomości jest jeden ze współwłaścicieli, a mianowicie Spółka. Z tej przyczyny organ umorzył postępowanie w zakresie wymienionych przed chwilą działek.

Odnośnie do ostatniej działki, tj. [...] organ wykluczył samoistność posiadania przez S. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi w trakcie prowadzonego postępowania Stowarzyszenie było posiadaczem zależnym działki na mocy umowy zawartej z G. K. 14 marca 2001 r. na okres 15 lat. Po zakończeniu umowy nie dysponowało ono tą działką, jak również nie występowało do właścicieli nieruchomości o zgodę na wejście na jej teren. W konsekwencji organ podatkowy stwierdził, iż Stowarzyszenie nie może zostać uznane za posiadacza samoistnego.

W konsekwencji organ jako podatników uznał wszystkich wymienionych współwłaścicieli tej działki.

Dalej organ powołał przepisy uchwały w sprawie stawek stwierdzając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem I SA/Gl 15/25 z 17 czerwca 2025 r. oddalił skargę G. K. na ww. uchwałę. Organ przyjął, że właściwą jest stawka dla gruntów pozostałych. Kwota podatku stanowi iloczyn powierzchni gruntów gruntu, tj: 3271 m2 oraz stawki podatku wynikającej z uchwały w sprawie stawek.

W skardze wywiedzionej do tutejszego Sądu Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 20 ust. 2 u.p.o.l.;

- art. 6 ust. 5 u.o.p.o.l.;

- art. 5 ust. 1 punt 1 lit. c) u.o.p.o.l.;

- § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) uchwały w sprawie stawek;

- wydanie decyzji bez podstawy prawa art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. oraz bez podstawy prawa nie istniejącego przepisu, zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 7 lit. c) u.p.o.l., który został zakazany w (Dz. U. z 2002 r. nr 200 poz. 1683).

Dalej Skarżący przedstawił szczegółowe wyliczenia matematyczne prawidłowej wysokości stawki podatku.

W oparciu o te zarzuty wniósł o:

- uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, alternatywnie wniósł o:

- zmianę wysokości stawki podatku od nieruchomości na prawidłową,

- zmianę wysokości podatku od nieruchomości na prawidłową, która wynosi 0,73 zł,;

- umorzenie postępowania podatkowego na podstawie art. 6 ust. 8a u.p.o.l.

- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, przewidzianego prawem.

Domagał się nadto nakazanie organowi przeproszenia Skarżącego za wydanie decyzji niezgodnej z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie 17 września 2026 r. Skarżący podniósł, że Minister Finansów w 2025 r. obwieścił wysokość górnej granicy stawki kwotowej na 0,73 zł. W art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l. Maksymalna wysokość stawki podatku od nieruchomości wynosi 0,30 zł na rok na metr kwadratowy. Wskazał trzy sposoby wyliczenia podatku:

- po pierwsze – jeżeli podatnik posiada 1 m2 nieruchomości to podatek maksymalny wynosi 0,30 zł. Jeżeli 2 m2 to podatek wynosi 0,60 zł;

- po drugie – jeżeli podatnik ma 2,4333 m2 to podatek wynosi 0,73 zł. Jeżeli ma 3 m2 to podatek wynosi 0,73 zł, a nie 0,73 zł x 3;

- po trzecie – jeżeli podatnik ma 3271 m2 to maksymalny podatek wynosi 0,73 zł. Przy 24.594 m2 podatek nie może być wyższy niż 0,73 zł.

W jego ocenie, skoro rada miasta uchwaliła stawkę podatku od nieruchomości, która jest większa od ilorazu górnej granicy stawki kwotowej, dzieląc ją przez rok i 1 m2 to od 2003 r. wszystkie stawki podatkowe są większe, niż stawka maksymalna i należy je traktować jako nieistniejące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r.. poz. 143 – dalej jako p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując w tych ramach oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia prawa powodującego konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane m.in. grunty. W myśl z kolei art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Na podstawie zaś art. 3 ust. 3 i 4 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.).

Zasadnie organy przyjęły, że zachodzi potrzeba umorzenia postępowania podatkowego prowadzonego w stosunku do współwłaścicieli gruntów (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.) w zakresie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], jako że ich jedynym posiadaczem samoistnym jest spółka P S.A. Z kolei w odniesieniu do działki nr [...] trafny jest wniosek organów, że na podstawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jako podatników należy wskazać współwłaścicieli tego gruntu, w tym skarżącego. Z ustaleń organów wynika bowiem, że ta działka nie znajdowała się w badanym roku podatkowym w posiadaniu samoistnym Stowarzyszenia S. W uzasadnieniach decyzji Prezydenta Miasta oraz Kolegium wyczerpująco i prawidłowo wyjaśniono tę kwalifikację.

Organy zasadnie zakwalifikowały opodatkowany grunt jako tzw. pozostały w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l. W sprawie nie ujawniły się okoliczności podważające zasadność takiej oceny prawnej.

Wreszcie, co szczególnie istotne dla skarżącego - mając na uwadze ukierunkowanie przez niego zarzutów skargi wokół kwestii zastosowanej stawki podatkowej - organy właściwie rozstrzygnęły i ten aspekt sprawy.

Na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym, że stawki nie mogą przekroczyć rocznie określonej wysokości. Na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 u.p.o.l. górne granice stawek kwotowych określone m.in. w art. 5 ust. 1, obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (ust. 1). Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy (ust. 2).

Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2024 r. (Monitor Polski z 2024 poz. 716) w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2025 r., górna granica stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l. wynosiła 0,73 zł.

Na tej podstawie Rada Miasta Chorzów w uchwale w sprawie stawek (publikator podany w części historycznej) ustaliła, że roczna stawka podatku od nieruchomości od gruntów tzw. pozostałych wynosi 0,78 zł od 1 m2 powierzchni. Biorąc to pod uwagę oraz powierzchnię opodatkowanej działki (jako podstawę opodatkowania – art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), która wynosi 3.271 m2, oraz okres opodatkowania, organy zasadnie ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego, po zaokrągleniu, na kwotę 2.388 zł.

Jak wskazał tutejszy Sąd w wyroku z 17 sierpnia 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 1120/25, wykładnia zastosowanych w sprawie przepisów prawa, w tym dotyczących stawki podatkowej, odbywa się na podstawie wypracowanych w doktrynie prawa oraz orzecznictwie dyrektyw interpretacyjnych. Ogólnie rzecz ujmując, powszechnie stosowany jest w tej mierze podział na:

a) wykładnię językową: znaczenie przepisu ustala się na podstawie reguł języka, w którym został on sformułowany, tj. w tym przypadku reguł języka polskiego,

b) wykładnię systemową: ustalając znaczenie danego przepisu bierze się pod uwagę także treść innych przepisów,

c) wykładnię funkcjonalną: ustalając znaczenie danego przepisu należy również uwzględnić szereg wyznaczników pozajęzykowych, jak np. cele, funkcje regulacji prawnej, przekonania moralne, sytuację społeczną (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 68).

Na gruncie analizowanej sprawy zastosowanie ww. dyrektyw interpretacyjnych, w szczególności wykładni językowej oraz systemowej, pozwala na jednoznaczne odkodowanie stosowanych przepisów prawa. Dotyczy to również przepisów regulujących sposób ustalania stawki podatkowej. Wbrew stanowisku skarżącego, w procesie wykładni tychże regulacji nie znajduje uzasadnienia wykorzystanie oferowanych przez niego wzorów matematycznych. Klarowny rezultat interpretacyjny w zakresie ustalenia właściwej stawki podatkowej zostaje bowiem osiągnięty poprzez odczytanie - przy uwzględnieniu reguł języka polskiego - najpierw art. 5 ust. 1 i art. 20 u.p.o.l., następnie obwieszczenia Ministra Finansów wyżej powołanego i ostatecznie uchwały w sprawie stawek. Już zwracał na to skarżącemu uwagę nie tylko tutejszy Sąd, ale także Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki NSA z: 3 czerwca 2025 r., III FSK 1131/24; 18 marca 2026 r., III FSK 1124/25; 18 marca 2026 r., III FSK 1125/25 - powoływane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać również należy, że wykładnia proponowana przez skarżącego doprowadziłaby w rzeczywistości do sytuacji, w której podatek nie mógłby być wymierzany. Jego wysokość bowiem każdorazowo nie mogłaby przekroczyć 0,73 zł. Jak wynika z art. 6 ust. 8a u.p.o.l., nie wszczyna się postępowania, a postępowanie wszczęte umarza, jeżeli wysokość zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy nie przekraczałaby, określonych na dzień 1 stycznia roku podatkowego, najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366). W takim przypadku decyzję umarzającą postępowanie pozostawia się w aktach sprawy, a organ jest nią związany od chwili wydania.

W ocenie Sądu nie jest dopuszczalna wykładnia prowadząca do absurdalnej sytuacji, w której gmina zostałaby pozbawiona wpływów z tytułu podatku od nieruchomości. Celem ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest opodatkowanie posiadanego majątku nieruchomego w zależności od jego powierzchni. Im większa powierzchnia, tym wyższy podatek, a nie uwolnienie obywateli od obowiązku podatkowego.

Skarżący w skardze przedstawił szereg zarzutów popełnienia przez organ podatkowy przestępstw związanych z nieprawidłowym - według skarżącego - ustaleniem w tej sprawie wysokości zobowiązania podatkowego. Sąd orzekający w tej sprawie wskazuje, że organami właściwymi do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego, czyli postępowania mającego na celu m.in. wykrycie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawcy przestępstwa są organy wskazane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. Wynika to już z art. 1 i art. 2 k.p.k. Organami właściwymi do wszczęcia postępowania przygotowawczego (śledztwa albo dochodzenia) są zasadniczo Policja i prokurator (art. 298 § 1 k.p.k.). Jeśli skarżący uważa, że doszło do popełnienia przestępstwa, to wnioski w tej materii powinien kierować właśnie do tych organów. Ustawodawca przewidział, że wnioski takie (zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa) podlegają rozpoznaniu w stosownym trybie (art. 303 i nast. k.p.k.).

Sądy administracyjne nie zostały powołane przez prawodawcę do wszczynania, nadzorowania lub prowadzenia postępowania karnego. Ich ustrojowa rola nie sprowadza się do działań śledczych, do ustalania czy zostało naruszone prawo karne, czyli popełnione zostało przestępstwo i ewentualnie przez kogo. Zadaniem sądów administracyjnych jest natomiast kontrola tego, czy określone formy działania administracji, jak np. decyzja administracyjna (podatkowa), ewentualnie brak działania ze strony aparatu administracyjnego, są zgodne z prawem administracyjnym, w tym podatkowym, w tym sensie, że podjęte zostały w zgodzie z istotnymi w danym przypadku regulacjami prawa materialnego (np. u.p.o.l.), procesowego (np. o.p.) lub ustrojowego (np. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz.U. z 2023 r. poz. 40, ze zm.). Jest to zupełnie inna płaszczyzna stosowania prawa aniżeli weryfikacja czy doszło w danym przypadku do wyczerpania znamion przestępstwa, które to znamiona zostały określone (zwykle) w Kodeksie karnym.

Taka rola sądów administracyjnych wynika już z art. 184 Konstytucji RP, który stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Funkcja sądów administracyjnych została dookreślona w ustawach. Artykuł 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1); kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

W kontekście ustawowo określonych kompetencji poszczególnych organów do reakcji na popełnienie przestępstwa sąd administracyjny jest wyłącznie "instytucją państwową" w rozumieniu art. 304 § 2 k.p.k. Ten przepis stanowi, że instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.

Jednak w realiach tej sprawy Sąd orzekający stwierdza, w tym po zapoznaniu się z argumentacją skarżącego, że nie zauważa, aby w związku z wydaniem kontrolowanej decyzji doszło do naruszenia prawa karnego w sposób, o którym mowa w art. 304 § 2 k.p.k. Co więcej, Sąd nie dostrzega, aby w realiach tej sprawy sądowoadministracyjnej zachodziła potrzeba wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji podatkowej z uwagi na naruszenie prawa podatkowego (materialnego lub procesowego).

Wskazać również należy, że zakres orzeczeń, jakie może wydać sąd administracyjny wynika z powołanego na wstępie tej części rozważań art. 145 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie wprowadza kompetencji dla sądu do zobowiązania organu do przeproszenia Skarżącego nawet wówczas, gdy decyzja zostaje uchylona.

Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.