- Sygnatura akt
- I SA/Gl 518/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 8 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono postanowienie I i II instancji
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Spółka pytała o sankcję VAT przy płatności podzielonej. Sąd uchylił odmowę DKIS
Przejdź do orzeczenia, 30 min czytania
Spór
Spółka chciała uzyskać interpretację, czy płatność dostawcom zagranicznym netto w walucie obcej oraz VAT na rachunek VAT w złotówkach wyłącza możliwość nałożenia dodatkowego zobowiązania VAT. DKIS odmówił wszczęcia postępowania, a spółka zaskarżyła to postanowienie.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że przepis art. 108c u.p.t.u. odsyła do przepisów o dodatkowym zobowiązaniu VAT, a sankcja jest niepodatkową należnością budżetową, w której orzekają organy podatkowe. Według sądu pytanie spółki wiąże się z jej sytuacją prawnopodatkową, a interpretacja mogłaby pełnić funkcję ochronną.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił postanowienie DKIS z 26 lutego 2026 r. oraz poprzedzające je postanowienie z 12 grudnia 2025 r. i zasądził od organu na rzecz spółki 597 zł kosztów postępowania.
Dlaczego
Sąd uznał, że związek pytania z odpowiedzialnością za dodatkowe zobowiązanie VAT nie stanowi przeszkody do wydania interpretacji, a przesłanki z art. 165a § 1 o.p. nie zostały spełnione. Organ ma ponownie rozpoznać wniosek.
Dla firm
Odmowa wszczęcia postępowania interpretacyjnego nie może opierać się wyłącznie na tym, że pytanie dotyczy sankcji VAT. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe z art. 112b u.p.t.u. jest niepodatkową należnością budżetową, a art. 108c u.p.t.u. może być przedmiotem interpretacji indywidualnej.
Więcej o sprawie
Spółka chciała płacić zagranicznym dostawcom netto na konto poza krajem, a VAT na rachunek VAT w Polsce. DKIS uznał, że pytanie o sankcję nie nadaje się do interpretacji.
Spółka pismem z 13 października 2025 r. zwróciła się do DKIS o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono postanowienie I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Sygnatura
- I SA/Gl 518/26
Treść orzeczenia około 30 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2026 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 lutego 2026 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.824.2025.5.MG UNP: 2896230 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 grudnia 2025 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.824.2025.4.ICZ UNP: 2830513; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "Dyrektor", "organ interpretacyjny") z 26 lutego 2026 r. o nr 0111-KDIB3-1.4012.824.2025.5.MG UNP: 2896230 wydane na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239, w zw. z art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 – dalej: "o.p.") po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez B Sp. z o.o. w C. (dalej: "Spółka", "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni") na postanowienie Dyrektora z 12 grudnia 2025 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.824.2025.4.ICZ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
Stan sprawy.
Spółka pismem z 13 października 2025 r. zwróciła się do DKIS o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Problem jaki przedstawiła strona dotyczył wpływu zastosowania podzielonej płatności VAT przy regulowaniu należności za dostawy na możliwość nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Strona we wniosku przedstawiła opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, w którym zaznaczyła m.in., że ma siedzibę w Polsce i jest w Polsce zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Spółka prowadzi inwestycję w postaci budowy zakładu produkcyjnego na terenie kraju. Planuje sprzedaż wytwarzany produktów w całości jako w podlegającą podatkowi VAT na zasadach ogólnych, a zatem według stawki 23% lub, w przypadku transakcji takich jak dostawa wewnątrzwspólnotowa lub eksport, według właściwej dla tych transakcji stawki 0% VAT (z zastrzeżeniem określonych w odrębnych przepisach warunków jej zastosowania). Spółka wskazała, że wobec części swoich dostawców z siedzibami poza krajem (mających polską rejestrację podatkową bezpośrednią albo jako oddział krajowy) planuje stosować schemat regulowania należności, w którym kwota netto wynagrodzenia należnego od Spółki na rzecz dostawców z tytułu dostaw zostaje przelana przez stronę w walucie obcej na rachunek bankowy prowadzony poza krajem w walucie obcej natomiast część wynagrodzenia należnego od Spółki na rzecz tych dostawców odpowiadająca kwocie podatku VAT należnego zgodnie z polskimi przepisami o podatku VAT zostaje przelana w polskiej walucie na rachunki VAT w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 37 ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 775, ze zm. – dalej: "u.p.t.u.").
Strona podkreśliła, że nie może całkowicie wykluczyć sytuacji, w której z jakichkolwiek względów (w tym na przykład ze względu na różnicę stanowiska pomiędzy Spółką oraz organami podatkowymi co do możliwości odliczenia naliczonego podatku VAT wynikającego z określonej faktury uregulowanej z zastosowaniem wspomnianego schematu w deklaracji podatkowej Spółki złożonej dla potrzeb podatku VAT w odniesieniu do określonej faktury VAT uregulowanej przez Spółkę z zastosowaniem tegoż schematu doszłoby jednak do wykazania: 1) kwoty zobowiązania podatkowego niższej od kwoty należnej, 2) kwoty zwrotu różnicy podatku lub kwoty zwrotu podatku naliczonego wyższej od kwoty należnej, 3) kwoty różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe wyższej od kwoty należnej lub też 4) kwoty zwrotu różnicy podatku, kwoty zwrotu podatku naliczonego lub kwoty różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, zamiast wykazania kwoty zobowiązania podatkowego podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego
Strona zastrzegła, że nawet gdyby doszło do takiej sytuacji w związku z określoną fakturą VAT otrzymaną od dostawcy i uregulowaną przez Spółkę w opisany wcześniej sposób, to ze względu na stosowane przez nią procedury audytu i kontroli wewnętrznej w żadnym takim przypadku Spółka nie posiadałaby wiedzy, iż faktura ta (a) została wystawiona przez podmiot nieistniejący, (b) stwierdza czynności, które nie zostały dokonane, (c) podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością lub (d) potwierdza czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego. Strona wskazała, że stanowi to założenie co do stanu faktycznego stanowiące element podstawy faktycznej interpretacji indywidualnej objętej wnioskiem.
Strona wobec powyższego zadała pytanie:
Czy w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym opisanym w niniejszym wniosku ze względu na dyspozycję art. 108c ust. 1 u.p.t.u. w przypadku dokonania przez Spółkę płatności na rzecz dostawcy zarejestrowanego z zastosowaniem analizowanego sposobu zapłaty wyłączona będzie, do kwoty odpowiadającej kwocie podatku VAT wynikającej z faktury otrzymanej przez Spółkę od dostawcy zarejestrowanego i uregulowanej przez Spółkę z zastosowaniem analizowanego sposobu zapłaty, możliwość ustalenia względem Spółki dodatkowego zobowiązania podatkowego?
Dyrektor postanowieniem z 12 grudnia 2025 r. powołując się na art. 165a § 1 o.p.w. w zw. z art. 14h tej ustawy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji z wniosku Spółki.
Organ interpretacyjny stwierdził, że sformułowane we wniosku pytanie nie dotyczy wątpliwości w zakresie prawnopodatkowej oceny stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, lecz zapewnienia gwarancji, że w przedstawionych okolicznościach faktycznych nie zajdą przesłanki do ustalenia przez inny organ podatkowy dodatkowego zobowiązania podatkowego, na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Dyrektor podkreślił, że odpowiedź na postawione we wniosku pytanie sprowadzałaby się w istocie do rozstrzygania, w jaki sposób ma działać inny organ podatkowy w ramach przysługujących mu kompetencji (możliwość wydania decyzji w sprawie zaległości podatkowych podatnika i ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego). W tej mierze wskazał, że nie jest on nie jest uprawniony do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, gdyż rozstrzygnięcie zawarte w interpretacji prawa podatkowego nie ma charakteru władczego, a sama interpretacja nie przesądza o treści przyszłego ewentualnego rozstrzygnięcia w kwestii ewentualnej odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe w podatku VAT. Zauważył również, że nie jest zadaniem DKIS nakładanie sankcji VAT.
Według DKIS pytanie Spółki wykracza poza zakres, w którym wydana może być interpretacja indywidualna. W opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku muszą być zawarte elementy w sposób jednoznaczny umożliwiające identyfikację ww. elementów konstrukcyjnych podatku, w pytaniu Spółki nie wskazano żadnych skutków prawnopodatkowych w zakresie podatku od towarów i usług, jakie miałyby wynikać z uzyskanej odpowiedzi w formie wydanej interpretacji indywidualnej.
We wniesionym przez Spółkę reprezentowaną zażaleniu zarzucono wydanie postanowienia z naruszeniem:
art. 165a § 1 o.p., w zw. z art. 14h o.p, art. 14b § 1 o.p. oraz art. 14c § 1 o.p. a to poprzez bezzasadną i niezgodną z prawem odmowę wszczęcia przez Dyrektora KIS postępowania w sprawie wniosku o interpretację, w tym poprzez:
- błędne uznanie, że poza zakresem przedmiotowym postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej leżałoby rozstrzygnięcie przez Dyrektora w takiej interpretacji, zgodnie z wnioskiem, czy dokonywana przez Wnioskodawczynię w określony sposób płatność za nabywane towary lub usługi w przypadku uznania jej za zapłatę realizowaną z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1 i 2 u.p.t.u. ex lege wyłączałaby, ze względu na wyraźny przepis art. 108c ust. 1 u.p.t.u., możliwość zastosowania w stosunku do Spółki całokształtu przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT, podczas gdy w ocenie Wnioskodawczyni powyższe zagadnienie bezsprzecznie i wprost dotyczy przepisów prawa podatkowego oraz mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania interpretacyjnego wyznaczanym przepisami art. 14b §1 oraz art. 14c §1 o.p.,
- błędne uznanie, że wydana przez Dyrektora interpretacja indywidualna wskazująca, czy dokonywana przez Wnioskodawcę w określony sposób płatność za nabywane towary lub usługi w przypadku uznania jej za zapłatę realizowaną z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności wprost z mocy prawa wyłączałaby, ze względu na wyraźny przepis art. 108c ust. 1 u.p.t.u., możliwość zastosowania w stosunku do Wnioskodawczyni przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT, nie spełniałaby żadnych funkcji gwarancyjnych (co w ocenie Dyrektora KIS stanowi niezbędną przesłankę dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej), podczas gdy, ze względów wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu zażalenia uzyskanie przez Wnioskodawczynię interpretacji indywidualnej zawierającej jasną i wyraźną odpowiedź na powyższe zagadnienie, zapewniałoby Wnioskodawcy niezbędną pewność i ochronę prawną co do ewentualnego ryzyka nałożenia na niego dodatkowego zobowiązania podatkowego w związku z przyjętym przez niego sposobem dokonywaniem płatności za niektóre towary i usługi (i ewentualnej konieczności zmiany tego sposobu dokonywania płatności).
Dyrektor postanowieniem z 26 lutego 2026 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 12 grudnia 2025 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie DKIS przytoczył i omówił przepisy dotyczące postępowania interpretacyjnego oraz przedstawił przyjętą wykładnię art. 165a § 1 o.p. Organ interpretacyjny wyjaśnił, że ocena kwestii możliwości wszczęcia postępowania interpretacyjnego wymaga rozważenia czy sposób skonstruowania problemowego zagadnienia, stanowiącego przedmiot wniosku, daje możliwość wydania interpretacji indywidualnej, zawierającej elementy wymagane dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje założone przez ustawodawcę. Zaznaczył, że w świetle art. 165a § 1 o.p. niemożliwe jest wydanie interpretacji z przyczyn podmiotowych. Wskazał, że istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego określony stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Zwrócił uwagę, że rozstrzygnięcie to nie może dotyczyć interpretacji stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego danej sprawy, ale przepisów prawa podatkowego regulujących prawa i obowiązki wnioskodawcy. Dyrektor przed wydaniem interpretacji indywidualnej jest obowiązany sprawdzić czy żądanie w postaci złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zostało wniesione przez podmiot (osobę) będącą stroną, jak również czy z innych przyczyn postępowanie interpretacyjne nie może być wszczęte.
Dyrektor przywołał wcześniej omówioną argumentację. Wskazał, że sytuacja związana z ustaleniem dodatkowego zobowiązania podatkowego, nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej, gdyż odnosi się ono do przepisów regulujących
obowiązki i uprawnienia organów podatkowych. Zdaniem DKIS odpowiedź na postawione we wniosku pytanie sprowadzałaby się w istocie do rozstrzygania, w jaki sposób ma działać inny organ podatkowy w ramach przysługujących mu kompetencji (możliwość wydania decyzji w sprawie zaległości podatkowych podatnika i ustalenia dodatkowego zobowiązania). Nawiązując do pytania Spółki zaznaczył, że pojęcie sankcji podatkowej nie posiada odrębnej definicji legalnej, nie jest również jednoznacznie zdefiniowane przez naukę prawa podatkowego, mimo to pojęcie sankcji podatkowej jest w powszechnym użyciu. W ogólnym ujęciu nauki prawa, sankcja stanowi taką normę prawną, która określa, jakie nastąpią konsekwencje w przypadku, gdy adresat zachowa się niezgodnie z dyspozycją normy prawnej. Interpretacja indywidualna odnosząca się do realizacji przez podatnika określonych praw i obowiązków wynikających z ustaw podatkowych, pełni nie tylko funkcję informacyjną, ale też funkcję gwarancyjną (ochronną) w zakresie wskazanym w art. 14k-14n o.p. Zastosowanie się do wydanej interpretacji indywidualnej nie może szkodzić wnioskodawcy, tzn., że w stosunku do podmiotu, który zastosował się do rozstrzygnięcia zawartego w interpretacji, następuje wyłączenie odpowiedzialności karnej skarbowej oraz naliczania odsetek, a także zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku w zakresie wynikającym ze zdarzenia będącego przedmiotem interpretacji w sytuacjach określonych w przepisach o.p.
Dyrektor wyjaśnił, że sankcje w prawie podatkowym są obecnie powszechną formą egzekwowania rzetelnych rozliczeń od podatników. Z uwagi na swój charakter, mają one zabezpieczać interes państwa poprzez zniechęcanie podatników do stosowania rozwiązań skutkujących rozliczeniem niekorzystnym dla Skarbu Państwa. System sankcji w polskim prawie podatkowym jest rozwijany przez ustawodawcę niejako obok regulacji definiujących podstawowe obowiązki podatników. Zauważył następnie, że w przedstawionym pytaniu nie wskazano żadnych skutków prawnopodatkowych w zakresie podatku od towarów i usług, jakie miałyby wynikać z uzyskanej odpowiedzi w formie wydanej interpretacji indywidualnej. Z czego DKIS wyniósł, że ocena skutków działań Spółki w kontekście zadanego pytania, tj. czy w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym opisanym w niniejszym wniosku ze względu na dyspozycję art. 108c ust. 1 u.p.t.u. w przypadku dokonania przez Spółkę płatności na rzecz dostawcy z zastosowaniem analizowanego sposobu zapłaty wyłączona będzie, do kwoty odpowiadającej kwocie VAT wynikającej z faktury otrzymanej przez Spółkę od dostawcy i uregulowanej przez Spółkę z zastosowaniem analizowanego sposobu zapłaty, możliwość ustalenia względem Spółki dodatkowego zobowiązania podatkowego, nie może zostać dokonana przez wydanie interpretacji indywidualnej.
Dyrektor stwierdził, że zagadnienie w zakresie podatku od towarów i usług, objęte pytaniem wniosku nie odnosi się do kategorii przepisów prawa podatkowego, które mogą stanowić przedmiot interpretacji indywidualnych, nie dotyczy bowiem skutków prawnopodatkowych dla podatnika, który otrzymując interpretację indywidualną w tym zakresie mógłby skorzystać z ochrony wynikającej z art. 14k-14n o.p., w których jest mowa m.in. o zwolnieniach z obowiązku zapłaty podatku, czy też nie naliczaniu odsetek za zwłokę. Zdaniem DKIS nie można więc przyjąć, że interpretacja indywidualna odnosiłaby się do wykładni przepisów prawa podatkowego mających związek z kształtowaniem zobowiązania podatkowego, a tylko taką interpretację da się zastosować w toku rozliczania zobowiązań podatkowych w podatku VAT i taka interpretacja pełni funkcję gwarancyjną. Dyrektor ocenił, że interpretacja wydana w zakresie takiej kwestii, której dotyczy pytanie Spółki, nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Jedynie bowiem pytanie dotyczące konkretnych skutków prawno-podatkowych skutkuje możliwością wyciągnięcia wniosków, co do obowiązków lub zobowiązań podatkowych w ramach postępowania uregulowanego w Rozdziale 1a Działu II Ordynacji podatkowej.
Podsumowując, DKIS stwierdził, że ze sformułowanego pytania nie wynikają żadne skutki prawnopodatkowe w związku z wykonywanymi czynnościami, z których Spółka mogliby wywieść uprawnienie w zakresie przedmiotu, podstawy opodatkowania, obowiązków i praw podatkowych. Zauważył, że formułując pytanie (zagadnienie problemowe) w sposób odnoszący się do zapewnienia gwarancji, iż w przedstawionych okolicznościach faktycznych nie zajdą przesłanki do ustalenia przez inny organ podatkowy dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112b ust. 1 pkt ustawy o VAT, Spółka nie odniosła się do skutków podatkowych, nie przedstawiła zagadnienia, które wprost rzutowałoby na jej prawa i obowiązki.
Organ interpretacyjny uznał, że zasadnie przyjęto wystąpienie przesłanek do zastosowania art. 165a § 1 o.p. Utrzymując w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji potwierdził, że występujące w sprawie okoliczności mieszczą się w pojęciu "jakichkolwiek innych przyczyn", dających powód do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika pismem z 10 kwietnia 2026 r. zaskarżyła w całości postanowienie DKIS zarzucając jego wydanie z naruszeniem:
art. 165a §1 w zw. z art. 14h o.p., jak również art. 14b §1 oraz art. 14c §1 o.p., poprzez bezzasadną i niezgodną z prawem odmowę wszczęcia przez Dyrektora postępowania w sprawie wniosku o interpretację, w tym poprzez:
- błędne uznanie, że poza zakresem przedmiotowym postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej leżałoby rozstrzygnięcie przez Dyrektora w takiej interpretacji, zgodnie z wnioskiem, czy dokonywana przez Skarżącą w określony sposób płatność za nabywane towary lub usługi w przypadku uznania jej za zapłatę realizowaną z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1 i 2 u.p.t.u. ex lege wyłączałaby, ze względu na wyraźny przepis art. 108c ust. 1 u.p.t.u., możliwość zastosowania w stosunku do Skarżącej całokształtu przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT,
- podczas gdy w ocenie Skarżącej powyższe zagadnienie bezsprzecznie i wprost dotyczy przepisów prawa podatkowego oraz mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania interpretacyjnego wyznaczanym przepisami art. 14b §1 oraz art. 14c §1 o.p.,
art. 165a § 1 w zw. z art. 14h o.p., jak również art. 14b §1 oraz art. 14c § 1 o.p., poprzez bezzasadną i niezgodną z prawem odmowę wszczęcia przez Dyrektora postępowania w sprawie wniosku o interpretację, w tym poprzez
- błędne uznanie, że wydana przez DKIS interpretacja indywidualna wskazująca, czy dokonywana przez Skarżącą w określony sposób płatność za nabywane towary lub usługi w przypadku uznania jej za zapłatę realizowaną z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności wprost z mocy prawa wyłączałaby, ze względu na wyraźny przepis art. 108c ust. 1 u.p.t.u., możliwość zastosowania w stosunku do Skarżącej przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT, nie spełniałaby żadnych funkcji gwarancyjnych (co w ocenie Dyrektora KIS stanowi niezbędną przesłankę dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej),
- podczas gdy, ze względów wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu skargi, uzyskanie przez Skarżącą interpretacji indywidualnej zawierającej jasną i wyraźną odpowiedź na powyższe zagadnienie, zapewniałoby Skarżącej niezbędną pewność i ochronę prawną co do ewentualnego ryzyka nałożenia na nią dodatkowego zobowiązania podatkowego w związku z przyjętym przez nią sposobem dokonywaniem płatności za niektóre towary i usługi (i ewentualnej konieczności zmiany tego sposobu dokonywania płatności).
Strona skarżąca wniosła o:
uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w całości,
zobowiązanie Dyrektora do wydania wspomnianej indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w zakresie wskazanym we wniosku o interpretację,
rozpoznanie skargi na rozprawie,
zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi oraz w piśmie przygotowawczym z 20 sierpnia 2026 r. przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz omówiono regulację dotyczą podzielonej płatności VAT. Rozwijając argumentację na poparcie zarzutów skargi strona zaznaczyła, że sprawa dotyczy jednego z aspektów mechanizmu płatności podzielonej, a mianowicie ustawowego, całkowitego i automatycznego wyłączenia - wprost na podstawie art. 108c ust. 1 u.p.t.u. zastosowania do podatnika VAT wszelkich przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT, jeżeli (oraz w zakresie, w jakim) podatnik ten dokonał zapłaty za nabywane towary lub usługi w sposób uznawany za płatność podzieloną w rozumieniu art. 108a ust. 1 i 2 u.p.t.u. Ze względu właśnie na powyższe wyłączenie ustawowe strona wystąpiła z wnioskiem, zmierzając do ustalenia, czy w przypadku dokonania przez nią płatności na rzecz dostawcy (zdefiniowanego we wniosku) z zastosowaniem podanego w nim schematu regulowania należności wyłączona będzie, do kwoty odpowiadającej kwocie podatku VAT wynikającej z faktury otrzymanej przez Skarżącą od dostawcy i uregulowanej przez Skarżącą z zastosowaniem, możliwość ustalenia względem Skarżącej dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT.
Strona wskazała, że odpowiedź na to pytanie pozwoliłaby na całościowe, wyczerpujące i spójne określenie jej obowiązków i zobowiązań podatkowych, w tym przede wszystkim w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Podkreśliła, że w związku z uzasadnieniem skarżonej interpretacji, Skarżąca formułując swój wniosek nie zwróciła się do Dyrektora o rozstrzygnięcie czy też określenie sposobu wykonywania przez organy podatkowe przyznanych im uprawnień w zakresie nakładania dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Zwróciła także uwagę, że z treści przedstawionego we wniosku pytania oraz z jego uzasadnienia jasno wynika, iż w żadnym przypadku przedmiotem wniosku nie były kwestie materialne (lub tym bardziej proceduralne) związane ze stosowaniem przez organy podatkowe przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT, w tym nie były przedmiotem wniosku kwestie takie jak: zasadność nałożenia przez organ podatkowy dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT z uwagi na wady deklaracji podatkowej lub brak jej złożenia; okoliczności i względy wpływające na wymiar dodatkowego zobowiązania podatkowego ustalanego przez organ podatkowy w konkretnej sprawie; możliwość obniżenia wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego przed lub po zakończeniu kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej; czy też możliwość podwyższenia wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego.
W ocenie strony skarżącej Dyrektor mylnie uznał, że wniosek zmierza w istocie do uzyskania od niego jako organu interpretacyjnego wiążącej organy podatkowe odpowiedzi, w jaki sposób miałyby one badać zasadność lub wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT w określonych sytuacjach dotyczących podatnika. Podkreśliła, że wniosek o interpretację zmierzał li tylko do ustalenia, czy analizowany sposób zapłaty - ze względu na jego kwalifikację jako płatności dokonanej w mechanizmie płatności podzielonej - z uwagi na wyraźny I jednoznaczny przepis art. 108c ust. 1 u.p.t.u. całkowicie eliminuje możliwość zastosowania do Skarżącej - w jakimkolwiek zakresie i formie oraz z jakichkolwiek przyczyn - przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT.
Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem DKIS, w myśl którego Skarżącej, to interpretacja indywidualna wydana z wniosku Spółki nie realizowałaby żadnej funkcji ochronnej, skoro nie dotyczyłaby żadnych zobowiązań lub uprawnień podatkowych strony. Spółka zwróciła uwagę, że organ interpretacyjny uznał funkcję ochronną interpretacji indywidualnej za przesłankę jej wydania podczas gdy kierunek rozumowania organu winien być dokładnie odwrotny - funkcja ochronna interpretacji stanowi bowiem skutek jej wydania przez organ, nie zaś przesłankę rozpatrzenia odnośnego wniosku strony o taką interpretację. Skarżąca zakwestionowała przy tym również to, że wydanie interpretacji nie dawałoby Spółce przewidzianej prawem ochrony. Wskazała, że w przypadku uzyskania żądanej interpretacji indywidualnej Skarżąca uzyskałaby całkowitą pewność prawną co do tego, czy dokonywanie przez nią zapłaty za nabywane towary i usługi z wykorzystaniem analizowanego zasobu zapłaty wyłącza, czy też nie, możliwość zastosowania do Skarżącej przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w podatku VAT. W szczególności, w przypadku uznania przez organ interpretacyjny w takiej interpretacji indywidualnej, że płatności dokonywane z wykorzystaniem analizowanego sposobu zapłaty - jako niestanowiące płatności dokonanych w mechanizmie płatności podzielonej - nie zabezpieczają Skarżącej przed ryzykiem nałożenia na nią dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Skarżąca zyskałaby cenną i zarazem potwierdzoną wiedzę co do swojej sytuacji prawnopodatkowej, a także jednoznaczny bodziec do ewentualnej zmiany stosowanej praktyki handlowej właśnie ze względu na wspomniane ryzyko nałożenia na nią dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Podobne znaczenie miałaby akceptacja stanowiska Spółki.
Spółka zwróciła uwagę, że w dotychczasowej praktyce DKIS wydawał interpretacje, w których merytorycznie odniósł się do pytania podatnika dotyczącego stosowania mechanizmu podzielonej płatności, w kontekście art. 108c u.p.t.u. przywołując stosowne nr interpretacji wraz z ich fragmentami.
Dyrektor pismem z 14 maja 2026 r. udzielił odpowiedzi na skargę. Organ interpretacyjny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Odpowiadając na zarzuty skargi zauważył, że jego zdaniem Spółka w sposób niewłaściwy odczytała argumentację obu instancji przedstawioną w postanowieniu odmawiającym wszczęcia postępowania, a następnie w postanowieniu zaskarżonym. W ocenie DKIS stanowisko organu zostało poddane przez Spółkę pewnej dekompozycji, odnosząc się do pewnych jego elementów, a nie całości odpowiednio ze sobą powiązanej. Wskazał, że możliwość wydania interpretacji indywidualnej jest nierozerwalnie związana z występowaniem skutków prawnopodatkowych dla podmiotu wnioskującego w przedstawionych okolicznościach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Po wtóre, w zagadnieniu problemowym skonstruowanym we wniosku w oparciu o przedstawiony opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego oraz zadane pytanie {ewentualnie pytania) nie mogą wystąpić okoliczności stanowiące przesłanki uniemożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej. Dyrektor wskazał, że analiza pytania jakie we wniosku przedstawiła Skarżąca wskazuje wyraźnie, że Skarżąca oczekuje uzyskania gwarancji, że w przedstawionych okolicznościach sprawy nie zajdą przesłanki do ustalenia przez innych organ podatkowy dodatkowego zobowiązania. Tak więc Skarżąca oczekiwała, aby Organ I instancji w wydanej interpretacji rozstrzygał, jak ma działać inny organ podatkowy. Dyrektor zaznaczył, że powołane przez Spółkę w skardze orzeczenie WSA w Warszawie z 9 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1281/20 był nieadekwatny względem rozpoznawanej sprawy, podobnie wskazane przez nią interpretacje indywidualne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga wniesiona została na postanowienie o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 134 – dalej "p.p.s.a."), a zatem podlegała kontroli sądowej wykonywanej przez sądy administracyjne. Stosownie do art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, z zastrzeżeniem przypadków w których ustawy stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Stosownie do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istota sporu sprowadza się do tego, czy organ podatkowy był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o udzielenia interpretacji indywidulanej z wniosku dotyczącego tego, czy przyjęty przez wnioskodawczynię sposób regulowania należności wobec kontrahentów odpowiada hipotezie przepisu, który z uwagi na stosowanie metody podzielonej płatności VAT (art. 108c u.p.t.u.) w określonym w nim zakresie wyłącza stosowanie przepisów stanowiących podstawę wymierzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcja VAT z art. 112b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2a oraz art. 112c u.p.t.u.). Strona skarżąca wskazuje, że uzyskanie odpowiedzi na zadanie przez nią pytanie ma znaczenie dla stosowanej przez nią praktyki rozliczeń z kontrahentami polegającej w uproszczeniu na zapłacie kwoty netto na zagraniczny rachunek bankowy, a VAT na wyodrębniony rachunek prowadzony w kraju. Organ podatkowy podkreśla natomiast, że wnioskodawczyni zamierza w praktyce uzyskać ochronę przed nałożeniem na nią sankcji VAT, która leży w właściwości innego organu podatkowego oraz nie stanowi zobowiązania podatkowego. Według organu podatkowego wskazane przez niego okoliczności, w tym brak funkcji ochronnej ewentualnej interpretacji, stanowią o tym, że prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania interpretacji było niedopuszczalne z innych przyczyn (art. 165a § 1 o.p.).
W sporze rację należało przyznać stronie skarżącej.
Zgodnie z art. 14h o.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych stosuje się odpowiednio m.in. art. 165a o.p. Przepis ten stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia.
Art. 14b § 1 o.p. stanowi, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja indywidualna może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, które w sposób wyczerpujący zainteresowany powinien przedstawić we wniosku (art. 14b § 2 i § 3 o.p.). Przyjmuje się, że organ wydający interpretację indywidualną nie będąc w sensie merytorycznym sprawy podatkowej wynikającej z przytoczonego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, z przytoczeniem przepisów prawa podatkowego, czy stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku, a odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego, jest prawidłowe i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego zdarzenia. Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania. Postępowanie interpretacyjne nie może przekształcić się w postępowanie kontrolne czy jurysdykcyjne postępowanie podatkowe. Postępowanie interpretacyjne opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może zatem toczyć się spór o stan faktyczny, ani też nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe zmierzające do zbierania materiałów dowodowych, a następnie poddawanie ich swobodnej ocenie, zgodnie z art. 191 o.p. Jeśli przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny spełnia hipotezę konkretnego przepisu prawa, to organ podatkowy ma podstawy do uznania, że podany we wniosku stan faktyczny jest przedstawiony wyczerpująco (por. wyrok NSA z 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 1158/08, wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Po 264/24 – orzeczenia powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku dostępne poprzez CBOSA).
Stosownie do art. 14b § 5 o.p. nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej, albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego albo uzgodniona w porozumieniu podatkowym, o którym mowa w art. 20zb, albo porozumieniu inwestycyjnym, o którym mowa w art. 20zs § 1, w zakresie art. 20zt pkt 5.
Jednocześnie, w myśl art. 165a § 1 o.p. gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie o którym mowa w art. 165 o.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W orzecznictwie wskazuje się, że w kontekście postępowania interpretacyjnego, użyty w art. 165a § 1 o.p. termin "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" dotyczy m.in. sytuacji, w których: przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego; przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne; wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 910/20, wyrok WSA w Poznaniu z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1228/08, wyrok WSA w Olsztynie z 4 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 551/08 i wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 609/15). Odmowę wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji postępowania uzasadniać będzie również sytuacja, w której wniosek interpretacyjny zmierza poprzez uzyskanie ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnej, do "obejścia" ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych nie wymienionych wprost w art. 14b § 5 o.p. (wyrok WSA w Gliwicach z 11 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 360/24).
Obowiązujący art. 108c ust. 1 u.p.t.u., stanowi, że do wysokości kwoty odpowiadającej kwocie podatku wynikającej z otrzymanej faktury, zapłaconej z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, w tym również w przypadku gdy kwota ta została zapłacona z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności przez podatnika innego niż wskazany na fakturze, przepisów art. 112b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2a oraz art. 112c nie stosuje się. Przepis ten wprost odsyła do art. 112b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2a oraz art. 112c u.p.t.u, to jest regulacji dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego. Pomimo użytego w ustawie nazewnictwa nałożony w oparciu o wspomniane przepisy na podatnika ciężar określonego świadczenia pieniężnego nie stanowi zobowiązania podatkowego. Należy je kwalifikować jako niepodatkową należność budżetową o jakiej mowa w art. 3 pkt 8 o.p. (por. m.in. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2009 r. sygn. akt I FPS 2/09, z 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23). Jedynie dla porządku odnotować trzeba doktrynalne rozróżnienie kategorii niepodatkowych należności budżetowe z Ordynacji podatkowej oraz z art. 60 i nast. ustawy o finansach publicznych (A. Miernik, Wymiar niepodatkowych należności budżetowych w prawie polskim, Wrocław 2022, s. 37-44 - https://repozytorium.uni.wroc.pl). Omawianie niepodatkowe należności budżetowe nie stanowią zobowiązań podatkowych i nie powstają w wyniku konkretyzacji obowiązku podatkowego (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 15 stycznia 2009 r. C-502/07). Należności te mają charakter sankcji administracyjnej za delikty podatników, godzące funkcjonowanie systemu VAT, o której nałożeniu i wysokości orzekają organy podatkowe, co wynika wprost z art. 112b ust. 1 in fine u.p.t.u. w zw. z art. 13 § 1 pkt 1 o.p. Wobec tego mają do nich zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, co z kolei ma umocowanie w art. 2 § 1 pkt 1 o.p.
Z powołanego wyżej art. 14b § 1 o.p. wynika, że zadaniem DKIS jest udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Pojęcie przepisów prawa podatkowego z art. 3 pkt 2 o.p. obejmuje przepisy ustaw podatkowych. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 1 o.p. w pojęciu ustawy podatkowe mieszczą się m.in. ustawy dotyczące niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania regulujące prawa i obowiązki podatników. Z powyższego wynika, że przedmiotem interpretacji indywidualnej DKIS mogą być również zagadnienia związane z interpretacją przepisów dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT. Regulacja dotycząca stosowania tej instytucji prawnej zamieszczona jest niewątpliwie w ustawie podatkowej (u.p.t.u), a sankcja VAT jak już wyjaśniono wcześniej jest niepodatkową należnością budżetową w przedmiocie której orzekają organy podatkowe.
Nawiązując do znanej nauce prawa administracyjnego koncepcji sytuacji administracyjnoprawnej (J. Boć, Prawo administracyjne, Wrocław 2000, s. 352-355) stwierdzić można, że wystąpienie zdarzeń odpowiadających hipotezie art. 108c u.p.t.u., implikuje u podatnika wytworzenie się określonej sytuacji prawnopodatkowej. Chodzi o realną albo potencjalną konkretną sytuację, której element ukształtowany został przepisami prawa podatkowego. Rolą interpretacji podatkowej jest m.in. udzielenie odpowiedzi, czy podmiot zainteresowany prawidłowo postrzega swoją sytuację prawnopodatkową.
Trafnie zasygnalizowano w zaskarżonym postanowieniu, że art. 108c u.p.t.u. nie dotyczy elementów konstrukcyjnych zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT spoczywającego na samym podatniku (podatku należnego). Jednakże w szerszym prawnoekonomicznym wymiarze systemu VAT, w których nabywca (podatnik) towaru lub usługi współpodpowiada za prawidłowość pobrania podatku naliczonego na wcześniejszych etapach obrotu, określa konsekwencje prawne korzystania z pewnego sposobu rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami. Realizacja bądź brak realizacji obowiązków związanych z mechanizmem podzielonej płatności ma wpływ na sytuację podatnika. Dochodzi do zakreślenia możliwości i granic potencjalnego wymiaru dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT. Stwierdzenie zatem, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym/zagadnieniu wstępnym nie znajdzie zastosowania albo będzie mieć zastosowanie art. 108c ust. 1 u.p.t.u., może mieć bezpośrednie przełożenie na zakres stosowania przepisów normujących sankcję VAT.
Nawet jeżeli ocena na tle przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, co do stosowania przepisu art. 108c ust. 1-3 u.p.t.u. pozostaje bez wpływu na spoczywające na podatniku zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług (stosunek prawnopodatkowy sensu stricte), to jest nieobojętna dla praw i obowiązków związanych z niepodatkowymi należnościami budżetowymi do jakich zalicza się (co jest niesporne pomiędzy stronami) dodatkowe zobowiązanie VAT. Z perspektywy podatnika odpowiedź na pytanie, czy przyjęty przez niego sposób rozliczeń z nabywcami odpowiada wymogom mechanizmu podzielonej płatności VAT wspomnianego w art. 108c u.p.t.u. jest istotny dla określenia jego sytuacji prawnopodatkowej, a to praw i obowiązków z tytułu niepodatkowej należności budżetowej. Tezę o dopuszczalności wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej wykładni art. 108c u.p.t.u., wspiera fakt wydawania przez DKIS interpretacji indywidualnych – na co powoływała się strona skarżąca (interpretacje 0114-KDIP1-1.4012.322.2019.2.KBR z 13 września 2019 r., 0114-KDIP1-1.4012.524.2018.2.AO z 18 października 2018 r., 112-KDIL1-2.4012.612.2019.1.PG z 13 stycznia 2020 r., 0113-KDIPT1-2.4012.898.2023.4.PRP z 8 kwietnia 2024 r.).
Skoro dopuszczalne jest wydanie interpretacji indywidualnej przepisów współtworzących kryteria i zakres zastosowania dodatkowego zobowiązania VAT, to tym samym będzie ona realizować funkcję ochronną. Wskazywać będzie bowiem, czy właściwie odczytuje na tle rozumienia przepisów prawa podatkowego swoją sytuację i tym samym spodziewane zachowanie organów podatkowych. Zastosowanie się do ewentualnej interpretacji nie mogłoby szkodzić wnioskodawcy również wówczas, gdy w sprawie podatkowej wystąpi zagadnienie dodatkowego zobowiązania VAT. Dla porządku jedynie wyjaśnić należy, że orzekanie przez organy podatkowe w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT mieści się w pojęciu sprawy podatkowej, do którego to pojęcia z kolei nawiązano w art. 14k § 1 o.p. (art. 2 § 1 pkt 1, w zw. z art. 3 pkt 8 o.p., art. 207 § 1 o.p. oraz art. 112b ust. 1 in fine u.p.t.u.). W judykaturze przeważa stanowisko opowiadające się za szerokim rozumieniem "nieszkodzenia" w razie zastosowania się do interpretacji (por. np. wyrok NSA z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II FSK 1135/21 – oprocentowanie nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się do nieprawidłowej interpretacji). Nie można również pominąć tego, że sens wprowadzenia do porządku prawnego regulacji art. 108c u.p.t.u. wyrażał się w stworzeniu zachęty dla korzystania z podzielonej płatności VAT. W zamian za wykorzystanie przez podatnika rozwiązań wspomagających ochronę interesu fiskalnego poprzez oddanie pod kontrolę organów podatkowych części swoich środków, uzyskuje on wyrażone w przepisie ustawy zapewnienie, że nie zostaną wyciągnięte wobec niego ujemne konsekwencje w razie wystąpienia zdarzeń mogących stanowić podstawę do wymierzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Przepis art. 108c u.p.t.u. ma zatem niewątpliwie gwarancyjny charakter względem interesów podatników korzystających z mechanizmu podzielonej płatności przy regulowaniu należności z wystawionych na ich rzecz faktur.
W obliczu powyższych wyjaśnień nie zasługiwało na akceptację stanowisko DKIS, który uznał, że zagadnienie objęte pytaniem nie odpowiadało materii interpretacji indywidualnej pozostającej w jego właściwości. Podsumowując wskazać należy, że nieukrywany przez wnioskodawczynię związek pytania dotyczącego rozumienia i stosowania art. 108c u.p.t.u. z zagadnieniem granic odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie podatkowe VAT z art. 112b i art. 112c u.p.t.u. nie mógł stanowić przeszkody do wydania interpretacji indywidualnej. Udzielenie interpretacji indywidualnej w sprawie jaka została przedstawiona we wniosku odpowiadało właściwości DKIS. Brak jest powodów, aby twierdzić, że ewentualna interpretacja indywidualna wydana z wniosku Spółki pozbawiona byłaby funkcji ochronnej. Nie miały zatem oparcia w obowiązujących przepisach przesłanki z jakich DKIS wywiódł konkluzję o tym, że z uwagi na wystąpienie "innych przyczyn" o jakich mowa w art. 165a § 1 o.p. należało odmówić wszczęcia postępowania z wniosku strony.
Sąd podkreśla, że to podmiot ubiegający się wydanie interpretacji bierze odpowiedzialność z przedstawienie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w sposób pełny i odpowiadający rzeczywistości, co przekłada się na to czy interpretacja będzie miała walor ochronny dla jej adresata.
Zasadne tym samym okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14h o.p., oraz art. 14b § 1 o.p. w powiązaniu z wymienionymi wcześniej przepisami prawa materialnego, a to art. 108c u.p.t.u. oraz art. 112b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2a oraz art. 112c u.p.t.u. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 14c § 1 o.p. normującego zawartość interpretacji indywidualnej, bowiem DKIS nie przeszedł do etapu, w którym nieodzowne stałoby się jego zastosowanie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a. ze względu na naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy zaskarżone postanowienie DKIS wraz z poprzedzającym je postanowieniem z 12 grudnia 2025 r, wydanym w pierwszej instancji należało uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor związany będzie wskazaniami wynikającymi z niniejszego wyroku, a to przyjmie do rozpoznania wniosek Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej.
Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądził od organu interpretacyjnego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 597 zł, na które składają się: wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym 480 zł.
Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 111 art. 14b par. 1, art. 14c par. 1, art. 14h, art. 121 par. 1, art. 165a par. 1; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe, Podatek od towarów i usług
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.