Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
I SA/Ol 270/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
30 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Wgląd w akta a termin na wznowienie zwrotu dotacji. Sąd uchylił postanowienia organów

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Stowarzyszenie A. z O. zaskarżyło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, które utrzymało umorzenie dwóch postępowań wznowieniowych dotyczących decyzji o zwrocie dotacji za lata 2013-2017. Organy uznały, że wnioski o wznowienie zostały złożone po terminie.

Ustalenia sądu

Organy przyjęły, że termin jednego miesiąca biegł od 7 października 2020 r., gdy prezes zarządu zapoznał się z aktami i wykonał ich fotokopie. Stowarzyszenie twierdziło, że o podstawach wznowienia dowiedziało się 6 lutego 2021 r. oraz 10 czerwca 2021 r.

Rozstrzygnięcie

Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium oraz postanowienie Prezydenta Olsztyna i zasądził od Kolegium na rzecz stowarzyszenia 597 zł kosztów postępowania sądowego.

Dlaczego

Organy błędnie utożsamiły termin z dniem zapoznania się z aktami, a nie z dniem, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 Kpa. Bez tej oceny nie da się ustalić, czy wnioski złożono w terminie z art. 148 § 1 Kpa.

Dla firm

Termin na wniesienie wniosku o wznowienie liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o konkretnej podstawie wznowienia, a nie od zapoznania się z aktami sprawy. Ciężar udowodnienia terminu spoczywa na wnioskodawcy, a organ musi zweryfikować jego twierdzenia.

Więcej o sprawie

Stowarzyszenie twierdziło, że o podstawach wznowienia dowiedziało się dopiero 6 lutego 2021 r., a organy przyjęły, że termin biegł od wglądu prezesa w akta 7 października 2020 r.

Organy obu instancji przyjęły błędnie, bez oparcia w treści przepisu w odniesieniu do obu wniosków, że omawiany termin biegnie od dnia, w którym skarżący zapoznał się z aktami sprawy i wykonał ich fotokopie (7 października 2020 r.).

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sygnatura
I SA/Ol 270/26

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Janowska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2026r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 7 kwietnia 2026r., nr SKO.53.916.2025 w przedmiocie umorzenia w całości postępowań 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz Stowarzyszenia A. z siedzibą w O. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Uzasadnienie

Skarga Stowarzyszenia A. z siedzibą w O. (dalej: "strona", "stowarzyszenie" lub "skarżący") dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Olsztyna (dalej: "organ I instancji" lub "Prezydent") z 13 października 2025 r. nr Z.8124.4.1.2013-2017/2023/2025 w przedmiocie umorzenia postępowań w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Z akt sprawy oraz zaskarżonego postanowienia wynika, że 20 kwietnia 2020 r. organ I instancji wydał decyzję nr Z.1.2020 określającą wysokość dotacji podlegającej zwrotowi za lata 2013-2017 jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości (dalej: "decyzja zwrotowa"). Decyzja ta stała się ostateczna 20 maja 2020 r. (doręczenie zastępcze).

Strona w dniach 17 lutego 2021 r. oraz 14 czerwca 2021 r. złożyła wnioski o wznowienie postępowania (dalej: "wnioski o wznowienie") powołując się, odpowiednio, na art. 240 § 1 pkt 5 oraz pkt 3 Ordynacji podatkowej. W oparciu o te wnioski organ I instancji postanowieniami z 8 marca 2021 r. i 18 stycznia 2022 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją zwrotową.

Postanowieniem z 13 października 2025 r., powołując się na art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "Kpa") organ I instancji umorzył jednak oba ww. postępowania w sprawie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że strona nie udowodniła złożenia wniosków o wznowienie w ustawowym terminie.

Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie Kolegium, w postanowieniu zaskarżonym do tut. Sądu, nie uwzględniło zarzutów zażalenia. SKO potwierdziło przy tym stanowisko organu I instancji co do braku wykazania przez stronę, że jej wniosek z 17 lutego 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zwrotową wpłynął przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, do czego była zobowiązana. Według organu odwoławczego termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegł od 7 października 2020 r., tj. od dnia, w którym prezes zarządu stowarzyszenia (dalej: "prezes" lub "prezes zarządu") dokonał wglądu w akta postępowania zakończonego decyzją zwrotową oraz wykonał fotokopie akt postępowania. Zatem złożenie 17 lutego 2021 r. i 14 czerwca 2021 r. wniosków o wznowienie postępowania nastąpiło po upływie miesięcznego terminu na jego złożenie, a więc z jego uchybieniem.

SKO nie zaakceptowało twierdzeń strony, jakoby o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją zwrotową dowiedziała się dopiero 6 lutego 2021 r., podczas spotkania z byłym członkiem zarządu stowarzyszenia, po okazaniu fotokopii akt postępowania. W ocenie Kolegium stowarzyszenie dowiedziało się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania najpóźniej 7 października 2020 r., kiedy prezes zarządu dokonał wglądu do akt sprawy, zapoznał się z treścią decyzji i sporządził fotokopie akt. Według Kolegium nie ma znaczenia to, że prezes zarządu nie miał wiedzy co do znaczenia prawnego podjętych wówczas czynności.

SKO wyjaśniło, że z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie sprawy. Powoduje to co do zasady odmowę jego wznowienia z przyczyn formalnych. Jednakże z uwagi na to, że Prezydent wznowił postępowanie pomimo braku formalnych podstaw, postępowanie wznowieniowe należało umorzyć. Dlatego też SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W skardze wniesiono o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 105 § 1 Kpa, gdyż Kolegium powinno było uchylić postanowienie Prezydenta i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi, względnie doprowadzić do wyeliminowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ niewłaściwy; omawiane postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nadal istniał jego przedmiot wyznaczony postanowieniami o wznowieniu postępowania z 8 marca 2021 r. i z 18 stycznia 2022 r. pozostającymi w obrocie prawnym, zgłoszonymi przez stronę podstawami wznowienia oraz obowiązkiem przeprowadzenia kontroli decyzji zwrotowej w granicach wynikających z art. 149 § 2 i art. 151 Kpa;

2. art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 151 § 1 i 2 Kpa poprzez zaakceptowanie umorzenia postępowania wznowieniowego pomimo pozostawania w obiegu prawym postanowień Prezydenta o wznowieniu postępowania, obligujących ten organ do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i zakończenia jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 Kpa, podczas gdy organ bez wykazania nowych okoliczności i bez wzruszenia postanowień o wznowieniu, ponownie ocenił formalną dopuszczalność wznowienia i zastąpił wymagane rozstrzygnięcie merytoryczne niedopuszczalnym umorzeniem postępowania;

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1, art. 11 i art. 15 Kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodnoszącego się do kluczowych zarzutów zażalenia, w tym do zarzutu właściwości delegacyjnej, pominięcia pozostałych wnioskodawców, obowiązku wykonania wytycznych SKO z 31 marca 2025 r. i wadliwego oddalenia wniosków dowodowych;

4. art. 19 i art. 25 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta mimo, że organ ten podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy, co powinno prowadzić do zastosowania właściwości delegacyjnej i załatwienia sprawy przez organ wyższego stopnia albo organ przez niego wyznaczony;

5. art. 24 § 1 pkt 6, art. 25 § 1 pkt 1, art. 19 oraz art, 150 § 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta mimo, że jedna z podstaw wznowienia dotyczyła wydania decyzji przez organ podlegający wyłączeniu, a przyczyna wznowienia była związana z działalnością tego organu;

6. art. 148 § 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta opartego na błędnym przyjęciu, że miesięczny termin do złożenia podań o wznowienie postępowania rozpoczął bieg 7 października 2020 r., to jest w dacie fizycznego wglądu prezesa zarządu do akt i wykonania fotokopii dokumentów podczas, gdy sama możliwość zapoznania się z aktami nie jest równoznaczna z dowiedzeniem się przez stronę o konkretnych okolicznościach stanowiących podstawy wznowienia, a strona wskazała, że o pierwszej podstawie wznowienia dowiedziała się 6 lutego 2021 r., zaś o drugiej 10 czerwca 2021 r. i w tym zakresie wykazała inicjatywę dowodową;

7. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 Kpa poprzez oddalenie wniosków dowodowych zmierzających do wykazania rzeczywistej daty uzyskania przez stronę wiedzy o podstawach wznowienia, w tym wniosków o przesłuchanie wskazanych w nim osób posiadających wiedzę co do momentu ujawnienia tych okoliczności, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i dowolnym założeniu, że sam wgląd do akt oraz wykonanie ich fotokopii oznaczały poznanie konkretnych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania;

8. art. 28 w zw. z art. 61 § 4, art. 149 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez zaakceptowanie pominięcia osób, które obok stowarzyszenia złożyły podanie o wznowienie postępowania i powoływały się na własny interes prawny, bez wydania wobec nich rozstrzygnięcia procesowego odmawiającego im udziału w postępowaniu;

9. art, 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez zaakceptowanie postępowania prowadzonego z naruszeniem zasad legalizmu, zaufania organów oraz gwarancyjnego charakteru nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania.

Skarżący wskazał, że organ najpierw wznowił postępowanie i przez kilka lat prowadził je jako postępowanie wznowieniowe, a następnie, bez wzruszenia postanowień o wznowieniu i bez wykazania nowych okoliczności, powrócił do formalnej oceny dopuszczalności wznowienia i zakończył sprawę umorzeniem, odmawiając jednocześnie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę w celu wykazania rzeczywistej daty powzięcia wiedzy o podstawach wznowienia mimo, że to na stronie spoczywał ciężar wykazania zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, a nadto poprzez zaakceptowanie rozstrzygnięcia wydanego przez organ, który powinien podlegać wyłączeniu od załatwienia sprawy, co wymagało zastosowania właściwości delegacyjnej i przekazania sprawy organowi właściwemu.

W uzasadnieniu skargi wskazano też, że Kolegium pominęło zasadniczą wadę postępowania, tj. wydanie postanowienia przez organ, który powinien podlegać wyłączeniu od jej załatwienia. Prezydent, po otrzymaniu wniosku o wznowienie, zobowiązany był z urzędu zbadać swoją właściwość w sprawie, czego nie uczynił pomimo postępowania toczącego się przez blisko 2 lata. Organ nie pozostał bezstronny, gdyż w chwili wszczęcia postępowania zakończonego decyzją zwrotową zachodziły przesłanki wyłączenia organu zarówno na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 Kpa, jak i art. 24 § 1 pkt 6 Kpa z uwagi na wszczęte 18 listopada 2019 r. przez Prokuraturę Regionalną w [...] postępowanie karne wobec osoby piastującej funkcję Prezydenta, której postawiono zarzuty niedopełnienia obowiązków i działania na szkodę interesu publicznego w związku z niewłaściwym nadzorem nad wydatkowaniem środków publicznych objętych decyzją zwrotową.

Autor skargi podkreślił, że 6 lutego 2021 r. stowarzyszenie dowiedziało się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją zwrotową z 20 kwietnia 2020 r., co nastąpiło w trakcie spotkania z byłym członkiem zarządu, po okazaniu wykonanych fotokopii akt postępowania o nr Z.8124.4.1.2013. Były członek zarządu zauważył i wskazał stronie, że Prezydent nie miał wiedzy o dowodach istniejących na dzień 20 kwietnia 2020 r. (wydanie decyzji zwrotowej) mających istotne znaczenie w sprawie. O tej okoliczności prezes zarządu stowarzyszenia nie miał wiedzy w dniu zapoznania się z aktami. Na potwierdzenie strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wszystkich stron postępowania, w tym byłego członka zarządu. Organ oddalił wniosek strony uznając, że zmierza on do wydłużenia postępowania. W tej sytuacji organy obu instancji zastąpiły postępowanie dowodowe domniemaniem, zaś kontrola instancyjna miała charakter pozorny. Ustalenie o uchybieniu terminowi do złożenia podań o wznowienie zostało dokonane przedwcześnie i bez należytej podstawy dowodowej.

W ocenie skarżącej niezasadnie ograniczył organ sprawę wyłącznie do stowarzyszenia, pomijając pozostałych wnioskodawców wniosków o wznowienie postępowania, bez wydania wobec nich jakiegokolwiek rozstrzygnięcia procesowego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozwala ustalić, dlaczego organ odwoławczy uznał pominięcie pozostałych wnioskodawców za prawidłowe. Nie zawiera też oceny, czy terminowość wniosku należało badać odrębnie wobec każdego z podmiotów, które wystąpiły z podaniem o wznowienie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga okazała się częściowo zasadna. Sąd podzielił bowiem stanowisko skarżącego w zakresie zarzutu naruszenia art. 148 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy oceny organu I instancji, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w dacie zapoznania się stowarzyszenia z decyzją zwrotową w dniu 7 października 2020 r., w trakcie wglądu skarżącego w akta sprawy zakończonej wydaniem decyzji zwrotowej.

Na podstawie art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm.) do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kpa i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.). Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną określono w art. 145 § 1 Kpa, w tym w pkt 3 i 5 tego paragrafu wymienione zostały okoliczności wskazywane przez skarżącego we wnioskach o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zwrotową, tj. pkt 3 - wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 oraz pkt 5 - ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Tryb i termin wniesienia podania o wznowienie postępowania określa art. 148 § 1 Kpa, stanowiąc, że podanie w tej sprawie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wyjątkowo, w przypadku wskazanym w § 2 art. 148 Kpa, tj. w odniesieniu do przesłanki wznowienia zawartej w pkt 4 § 1 art. 145 Kpa (gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) termin do złożenia powyższego podania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W rozpoznawanej sprawie przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 nie była powoływana. Zatem zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania należy rozpatrywać wyłącznie przez pryzmat wyżej przytoczonego art. 148 § 1 Kpa, w którym jest mowa o powzięciu przez stronę wiedzy o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, co nie jest równoznaczne z wiedzą strony o decyzji.

Z treści zaskarżonego postanowienia, a także z postanowienia organu I instancji wynika, że organy nieprawidłowo interpretują przepis art. 148 § 1 Kpa, utożsamiając zawarty w nim zwrot: "od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" - z dniem zapoznania się skarżącego z aktami sprawy, a w tym ze znajdującą się w nich decyzją zwrotową.

W ocenie Sądu przytoczone sformułowanie obejmuje inny zakres niż przyjęły to organy obu instancji. Badając terminowość złożenia wniosków o wznowienie należało wziąć pod uwagę rodzaj przesłanek wznowienia postępowania podanych we wnioskach, tj. wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu oraz ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (pkt 3 i pkt 5 § 1 art. 145 Kpa). W oparciu o wskazane przez skarżącego przesłanki wznowienia należało ustalić, kiedy skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, czyli o tym, że pracownik wydający decyzję zwrotową podlegał, według skarżącego, wyłączeniu oraz o istotnych dla sprawy nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, a zdaniem skarżącego nieznanych organowi, który wydał decyzję.

W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że obowiązek udowodnienia złożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 Kpa spoczywa na wnioskodawcy, zaś do obowiązków organu należy zbadanie, czy termin do wniesienia wniosku został zachowany, co obejmuje obowiązek weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów w zakresie ustalenia tej okoliczności (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 22 stycznia 2026 r. sygn. akt: II OSK 1924/23).

W aktach sprawy znajdują się dwa wnioski skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją zwrotową: z 17 lutego 2021 r. (akta administracyjne t. I k.36) oraz 14 czerwca 2021 r. (akta administracyjne t. II k.47), w których jako podstawę wznowienia wskazano art. 240 § 1 pkt 5 oraz pkt 3 Ordynacji podatkowej (powinno być: art. 145 § 1 pkt 5 oraz pkt 3 Kpa). W obu wnioskach wskazano okoliczności stanowiące, według skarżącego, podstawę do wznowienia postępowania. W oparciu o te wnioski organ I instancji postanowieniami z 8 marca 2021 r. i 18 stycznia 2022 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją zwrotową, nie badając, czy wnioski zostały złożone w terminie.

Także w obecnie zaskarżonym postanowieniu Kolegium, utrzymującym w mocy postanowienie organu I instancji o umorzeniu postępowania, wnioski o wznowienie postępowania nie zostały zweryfikowane w zakresie wyznaczonym przez art. 148 § 1 Kpa, tj. organy nie oceniły zachowania terminu jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie, liczonego od dnia powzięcia przez skarżącego wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawy wznowienia. Organy obu instancji nie dokonały bowiem weryfikacji terminu do złożenia ww. wniosków w zakresie dat, w których skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, czyli że, zdaniem skarżącego, pracownik wydający decyzję zwrotową podlegał wyłączeniu oraz że wystąpiły istotne dla sprawy wskazane we wniosku nowe okoliczności faktyczne lub ujawnione zostały nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Ani uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, ani uzasadnienie postanowienia organu I instancji nie zawierają opartych na treści art. 148 § 1 Kpa rozważań w kontekście zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie w takim zakresie, tj. rozważań wynikających z treści tego przepisu. Organy obu instancji przyjęły błędnie, bez oparcia w treści przepisu w odniesieniu do obu wniosków, że omawiany termin biegnie od dnia, w którym skarżący zapoznał się z aktami sprawy i wykonał ich fotokopie (7 października 2020 r.). Organ odwoławczy, akceptując postanowienie organu I instancji, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Konsekwencją błędnego ustalenia daty biegu terminu do złożenia wniosków o wznowienie postępowania jest brak możliwości oceny, czy złożenie ww. wniosków 17 lutego 2021 r. oraz 14 czerwca 2021 r. nastąpiło z zachowaniem terminu z art. 148 § 1 Kpa, czy też z jego naruszeniem.

Powyższe uchybienie przepisowi art. 148 § 1 Kpa stało się przyczyną uchylenia przez Sąd postanowień organów obu instancji. Rozpoznając sprawę ponownie organy dokonają prawidłowej wykładni powyższego przepisu, zgodnej z oceną prawną zawartą w wyroku i zweryfikują zachowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosków o wznowienie postępowania, mając na względzie to, że na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia złożenia wniosku o wznowienie postępowania w jednomiesięcznym terminie określonym w art. 148 § 1 Kpa, zaś obowiązkiem organu jest weryfikacja twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów w powyższym zakresie.

W pozostałym zakresie zarzuty skargi okazały się przedwczesne bądź niezasadne.

Z uwagi na konieczność powtórzenia oceny zachowania terminu do złożenia wniosków o wznowienie za przedwczesne uznał Sąd zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 Kpa. W ramach ponownej oceny dopuszczalności wznowienia organy rozważą zasadność wniosków dowodowych skarżącego złożonych na okoliczność rzeczywistej daty uzyskania wiedzy o podstawach wznowienia postępowania, zaś skarżący będzie mógł w skardze do Sądu ocenę tą kwestionować

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w kwestii niedopuszczalności, co do zasady, umorzenia postępowania wznowieniowego z uwagi na wydanie przez organ I instancji postanowień z 8 marca 2021 r. oraz 18 stycznia 2022 r. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją zwrotową. Zdaniem Sądu jeżeli wydane zostało postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego, a następnie ujawnione zostanie, że jednak nie został dochowany miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienia postępowania, to w takim przypadku postępowanie wznowieniowe powinno zostać umorzone jako niedopuszczalne z powodu niezachowania terminu do złożenia podania o wznowienie. Umorzenie postępowania, wbrew twierdzeniom skargi, byłoby równoznaczne z wyeliminowaniem z obiegu prawnego postanowienia o wznowieniu postępowania. W rozpoznawanej sprawie kwestia ta nie jest jednak przesądzona, bowiem organ został zobowiązany do dokonania ponownej oceny terminowości złożenia wniosków o wznowienie.

Przedwczesne byłoby dokonanie przez Sąd oceny odnośnie do poruszonej w skardze kwestii wyłączenia organu. Przepis art. 159 § 1 Kpa określa właściwość organu w sprawach dotyczących wznowienia postępowania, wskazując na organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W rozpoznawanej sprawie jest to Prezydent Olsztyna, który wydał decyzję zwrotową. W § 2 ww. artykułu przyjęto, że jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy. Dopiero po ponownej weryfikacji przez organ wniosków o wznowienie postępowania możliwe będzie dokonanie oceny stanowiska organu w kwestii dotyczącej wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 Kpa.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego w odniesieniu do uprawnień do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zwrotową osób wskazanych w skardze. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną w rozpoznawanej sprawie jest osoba prawna, tj. stowarzyszenie, którego interesu prawnego dotyczą wnioski o wznowienie. Zaś wymienione w skardze osoby nie mają interesu prawnego w złożeniu ww. wniosków, co najwyżej mogą legitymować się w tym zakresie interesem faktycznym. Nie jest to jednak wystarczające, w kontekście przytoczonego przepisu do uznania, że osoby te mogą brać udział w postępowaniu administracyjnym obok strony.

W związku z powyższym skarga okazała się częściowo zasadna, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "ppsa").

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ppsa.

Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 1483 art. 67; Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.