Loteria za pozytywne opinie w klubie fitness. Sąd uchylił karę 16 415 zł

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej "Dyrektor IAS", "organ II instancji"), decyzją z 2 kwietnia 2026 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. M. R. spółki komandytowej z siedzibą w P. (dalej: "skarżąca", "strona"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji") z 22 sierpnia 2025 r. wymierzającą stronie karę pieniężną z tytułu urządzania bez zezwolenia loterii promocyjnej.

Wskazane rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

R. sp. k. prowadzi działalność gospodarczą w lokalu usługowym w P. przy ulicy [...] lok. [...], gdzie znajduje się centrum rehabilitacji sportowej oraz klub fitness R. sp. k. (dalej: "klub"). Spółka posiada stronę internetową [...], jak również działa na platformach społecznościowych [...] i [...].

W dniach 25 i 26 stycznia 2024 r. oraz 5, 6, 8 i 19 i 20 marca 2024 r. Naczelnik US przeprowadził kontrolę celno - skarbową wobec skarżącej spółki w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 277 dalej "ustawa o grach hazardowych") oraz zgodności tej działalności ze zgłoszeniem, udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem (art. 54 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej). Z przebiegu kontroli sporządzono protokół z 21 marca 2024 r.

Kontrolujący ustalili, że w okresie od sierpnia 2023 r. do stycznia 2024 r. skarżąca urządzała loterie promocyjne, które ogłosiła 24 sierpnia 2023 r. na profilu spółki na portalu [...]. Losowania odbyły się: 20 września 2023 r.,18 października 2023 r.,15 listopada 2023 r., 20 grudnia 2023 r., 17 stycznia 2024 r. W każdym z losowań wyłoniono jednego laureata.

Zgodnie z § 1 ust. 2 Regulaminu losowania "Wystaw pozytywną opinię i weź udział w losowaniu", który był dostępny w recepcji klubu i stanowiący załącznik nr [...] do protokołu kontroli, losowanie obowiązywało od 29 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w placówce R. sp. k. przy ulicy [...] w P.. § 3 ust. 1 Regulaminu przewidywał, że w celu wzięcia udziału w losowaniu, uczestnik musiał wypełnić los i wystawić pozytywną opinię na platformie internetowej [...] (tzn. 5 gwiazdek i pozytywny komentarz) oraz wrzucić los do specjalnie przygotowanej skrzynki losującej. Zgodnie z § 3 ust. 3 i § 4 ust. 2 Regulaminu po wyłonieniu losu, uczestnik mógł zgłosić się do placówki R. sp. k. w celu odebrania nagrody, którą były: trening medyczny, EMS, personalny, masaż, przedłużenie karnetu o miesiąc, wizyta u fizjoterapeuty.

W trakcie kontroli przesłuchano w charakterze świadków, pracowników klubu oraz M. R. w charakterze kontrolowanego. Z ich zeznań wynika, że loterie stanowiły program lojalnościowy przeznaczony wyłącznie dla klientów klubu, nikt z zewnątrz nie mógł do niego przystąpić. W loterii wzięło udział 26 osób. Losowanie polegało na wyciągnięciu przez klienta klubu, z wazonu znajdującego się w recepcji, kartki na której klient wpisywał imię i nazwisko z numerem telefonu i wystawiał opinię. Zwycięzcę typowano przez jego wylosowanie spośród klientów, którzy wzięli udział w loterii i telefonicznie informowano go o wygranej. Pracownicy klubu wypełniali zaproszenie na wygraną usługę ważną na miesiąc od momentu poinformowania. Spośród przeprowadzonych łącznie pięciu losowań tylko dwie osoby odebrały nagrody w postaci masażu lub przedłużenia karnetu.

W ocenie kontrolujących doszło do naruszenia przepisów art. 3, art. 13 w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy, gdyż przedsięwzięcia organizowane przez spółkę stanowiły loterie promocyjne, urządzane bez wymaganego zezwolenia.

W dniu 8 kwietnia 2024 r. strona złożyła zastrzeżenia do protokołu kontroli kwestionując ustalenia, że akcja promocyjna spełniała warunki loterii promocyjnej urządzanej bez zezwolenia.

Organ I instancji wszczął jednocześnie wobec spółki 5 odrębnych postępowań w sprawie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie bez zezwolenia loterii promocyjnej w R. sp. k. w P..

Decyzją z 8 sierpnia 2024 r. Naczelnik US wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 16.415 zł z tytułu urządzania bez zezwolenia loterii promocyjnej od 24 sierpnia 2023 r. do 17 stycznia 2024 r. w R. sp. k. w P. i w sieci Internet na platformach społecznościowych [...] i [...]. Organ I instancji wydał również cztery inne decyzje dotyczące wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie loterii promocyjnych organizowanych bez zezwolenia przez spółkę od 24 sierpnia 2023 roku do 20 września 2023 roku, a następnie do: 18 października 2023 roku, 15 listopada 2023 roku, 20 grudnia 2023 roku.

Wskazane decyzje zostały uchylone przez Dyrektora IAS, który przekazał sprawę Naczelnikowi US do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Dyrektora IAS organ I instancji wydając 5 odrębnych decyzji, bezzasadnie potraktował poszczególne losowania jako odrębne loterie. Nadto wskazał, że przed wydaniem decyzji, Naczelnik US powinien rozważyć zastosowanie przepisu art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze.zm. dalej "k.p.a.") oraz przesłuchać, zgodnie z wnioskiem odwołania, w charakterze świadka A. P..

Po ponownym rozpoznaniu sprawy A. P. została przesłuchana w charakterze świadka. Strona ustosunkowując się do sprawy podtrzymała dotychczasowe zarzuty, twierdzenia i wnioski wnosząc o niewymierzanie kary lub o odstąpienie od jej nałożenia na podstawie art. 189f § 1 k.p.a.

Decyzją z 22 sierpnia 2025 Naczelnik US wymierzył stronie karę pieniężną z tytułu urządzania bez zezwolenia loterii promocyjnej w "R. sp. k. " oraz w sieci Internet na platformach społecznościowych [...] i [...]. Organ uznał, że przedsięwzięcie zorganizowane od 24 sierpnia 2023 r. do 17 stycznia 2024 r. stanowi jedną całość oraz że spełnia trzy warunki do uznania go za loterię promocyjną tj. wygrane rzeczowe, element losowości i nabycie innego dowodu udziału w grze - przez wystawienie pozytywnej opinii na [...]. Naczelnik US nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazał, że strona pomijając obowiązek uzyskania zezwolenia i wniesienia opłaty za jego wydanie, doprowadziła do uszczuplenia dochodu Skarbu Państwa przynajmniej w wysokości 3.283 zł. Organ I instancji nie zgodził się również z twierdzeniem strony o znikomej skali przedsięwzięcia.

W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub o odstąpienie od nałożenia kary zarzucając naruszenie: art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy przez przyjęcie, że przedsięwzięcie stanowiło grę hazardową, art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy w zw. z art. 2a Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 217 Konstytucji przez przyjęcie wykładni rozszerzającej pojęć zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy oraz art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) ustawy w zw. z art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez dokonanie formalistycznej wykładni przepisów ustawy.

Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że Naczelnik US prawidłowo stwierdził, iż przedsięwzięcie stanowiło loterię promocyjną, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt. 10 ustawy. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko organu I instancji w kwestii nieodstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie Dyrektora IAS nie została spełniona przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa, gdyż skarżąca nie uiszczając opłaty za udzielenie zezwolenia naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie dochodów. Również brak korzyści materialnej nie oznacza, w ocenie Dyrektora IAS, że spełniona została przesłanka odstąpienia od nałożenia kary. Wskazano również, że spółka nie zaprzestała prowadzenia loterii w trakcie jej trwania.

W skardze wniesionej do Sądu, skarżąca wnosiła o uchylenie obu decyzji, o zobowiązanie organu do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

- art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsięwzięcie stanowiło loterię promocyjną;

- art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z art. 31 ust. 3, art. 2 i art. 22 Konstytucji RP przez nałożenie kary pieniężnej w wysokości nieadekwatnej do stopnia społecznej szkodliwości czynu;

- art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. dalej "o.p.") w zw. z art. 2 ust.1 pkt 10 ustawy i w zw. z art. 217 Konstytucji RP przez rozstrzygnięcie wątpliwości, w zakresie definicji "nabycia dowodu udziału w grze" na niekorzyść skarżącego.

Nadto zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania:

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, pominięcie okoliczności wskazujących na marginalny zasięg akcji, brak realnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa oraz brak motywu zysku skarżącego z tytułu urządzania gry;

- art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 k.p.a. i w zw. z art. 8 k.p.a. przez niewystarczające i ogólnikowe uzasadnienie odmowy zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik Dyrektora IAS wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były zasadne.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym zaszły podstawy do uwzględnienia skargi w oparciu o przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. dalej "p.p.s.a.").

Na wstępie należy wskazać, że warunki urządzania gier hazardowych zostały uregulowane w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. j.w.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy grami losowymi są gry, w tym urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku. Przepis ten zawiera zamknięty katalog gier losowych, do których należą m.in. loterie promocyjne stanowiące specyficzną formę gry hazardowej dostępną dla osób poniżej 18 lat (art. 27 ust. 2 ustawy).

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy loteria promocyjna to przedsięwzięcie, w którym uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Przepis art. 3 ustawy przewiduje, że urządzanie gier losowych oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwego zezwolenia. Z kolei art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że loterie promocyjne mogą być urządzane, na podstawie udzielonego zezwolenia, przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, co następuje na wniosek zainteresowanego podmiotu skierowany do właściwego organu. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy przewiduje, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze oraz art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy, żeby uznać określoną grę losową za loterię promocyjną, niezbędne jest łączne spełnienie trzech przesłanek:

1. gra musi toczyć się o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

2. wynik gry w szczególności musi zależeć od przypadku,

3. uczestnictwo w grze musi następować przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, co skutkuje nieodpłatnym udziałem w loterii.

Sąd uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne obu organów dotyczące urządzania przez skarżącą loterii promocyjnej bez zezwolenia. Organy zasadnie stwierdziły, że przedmiotowe przedsięwzięcie oferowało wygrane rzeczowe w postaci masaży, treningów itp. Zasadniczą cechą charakterystyczną dla gier hazardowych jest natomiast losowość. W orzecznictwie wskazuje się że, aby zakwalifikować dane przedsięwzięcie do gry losowej należy stwierdzić wystąpienie elementu losowości wpływającego bezpośrednio na jej wynik (por. np. wyroki NSA z 17 maja 2018 r. sygn. akt II GSK 119/18; z 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 4234/17; z 4 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 1202/14, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W kontrolowanej natomiast sprawie o przyznaniu nagrody decydował przypadek. Losowanie laureata nagrody (karnetu, masażu, treningu itp.) było transmitowane na platformie społecznościowej [...] i przeprowadzane przez pracownika recepcji. Polegało na losowym wyborze kartki z imieniem, nazwiskiem oraz numerem telefonu uczestnika ze szklanego naczynia. Wynik zatem losowania był nieprzewidywalny i zależał od przypadku. Niewątpliwe zatem istniał element losowości. Nadto został spełniony także trzeci warunek uznania przedmiotowego przedsięwzięcia za loterię promocyjną, gdyż uczestnictwo w loterii następowało przez nabycie innego dowodu udziału w grze. W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że udział w loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy może polegać na nabyciu innego dowodu udziału w grze przez polubienie na stronie serwisu społecznościowego materiałów zamieszczonych przez organizatora konkursu i ich publiczne udostępnienie w sieci oraz spełnienie przez uczestników gry warunków konkursu, jeżeli skutkiem tych działań ma być losowe wskazanie zwycięzcy uzyskującego nagrodę pieniężną lub rzeczową. Przy czym nabycie innego dowodu udziału w grze nie musi być powiązane z przysporzeniem majątkowym uzyskiwanym przez organizatora gry (por. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2020r., sygn. akt II GSK 601/20, z 26 lipca 2022 r. II GSK 536/19, CBOSA).

Sąd podziela stanowisko organów, że w analizowanym przypadku czynności polegające na wykonaniu przez uczestników loterii takich aktywności, jak wystawienie pozytywnego komentarza na portalu internetowym [...] przez wskazanie pięciu gwiazdek lub "polubienie" na portalu [...], wypełniają przesłankę nabycia innego dowodu udziału w grze w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy oraz umożliwiają udział w loterii i uzyskanie wygranej. Zasadnie zatem oba organy stwierdziły, że spełnione zostały wszystkie przesłanki niezbędne do uznania, iż wskazane przedsięwzięcie było loterią promocyjną, na przeprowadzenie której skarżąca powinna była uzyskać stosowne zezwolenie.

Co do zasady istniały zatem podstawy do nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowe przedsięwzięcie stanowiło loterię promocyjną.

Wobec zaktualizowania się materialnoprawnych przesłanek nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, za urządzanie loterii promocyjnej bez zezwolenia, nie było także podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 2 ust.1 pkt 10 ustawy i w zw. z art. 217 Konstytucji RP przez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisów prawa, w zakresie definicji "nabycia dowodu udziału w grze" na niekorzyść skarżącego. W sprawie bowiem nie było wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego, że za polubienie na stronie serwisu społecznościowego materiałów zamieszczonych przez organizatora konkursu, czy też za wystawienie pozytywnego komentarza miało nastąpić losowe wskazanie zwycięzcy uzyskującego nagrodę rzeczową.

Stwierdzenie natomiast naruszenia przez stronę przepisu art. 89 ustawy nakładało na organ obowiązek rozważenia spełnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary.

Należy przede wszystkim wskazać, że orzecznictwie wskazuje się, iż przepisy działu IVa k.p.a. znajdują zastosowanie w sprawach nakładania kar pieniężnych na podstawie ustawy o grach hazardowych. Przepis art. 91 ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania Ordynacji podatkowej tj. w zakresie, w jakim miałoby się to odnosić do samego postępowania, z zastrzeżeniem, że ustawa o grach hazardowych nie stanowi inaczej. Wobec tak ograniczonego zakresu odesłania do Ordynacji podatkowej omawiany przepis nie stanowi o odpowiednim stosowaniu ustawy do nakładania kar pieniężnych. Wobec powyższego do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wymierzanej na podstawie ustawy o grach hazardowych znajduje zastosowanie przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 15 lipca 2025 r. sygn. akt II GSK 2858/24, CBOSA).

Zgodnie z przepisem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Okoliczności, jakie winny zostać rozważone, przy ocenie wagi naruszenia prawa zostały wskazane w art. 189d pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym, przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia.

W ocenie Sądu analiza organu w zakresie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w aspekcie wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia była zbyt lakoniczna i ogólna, a przez to niewystarczająca do stwierdzenia odmowy zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Rozpatrując możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. organ nie dokonał wystarczającej analizy w aspekcie wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia.

Argumentacja organu, w omawianym zakresie, kładła nacisk na uszczuplenie dochodów należnych Skarbowi Państwa w zakresie opłaty w kwocie 3.284 zł, stanowiącej minimalną kwotę opłaty za wydanie w 2023 roku zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej oraz na sam fakt naruszenia prawa. Odwołując się do przepisu 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. organy stwierdziły, że nie można było uznać, iż waga naruszenia prawa była znikoma, gdyż nieuiszczenie opłaty za wydanie zezwolenia spowodowało stratę finansową dla Skarbu Państwa. W ocenie Sądu takie uzasadnienie odmowy odstąpienia od nałożenia kary było niewystarczające i opierało się na nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. Przyjęcie bowiem, że kara pieniężna stanowi ekwiwalent utraconych wpływów z opłaty za zezwolenie, nie jest wystarczające do oceny wagi naruszenia, zwłaszcza jeżeli uwzględni się niewielką skalę zorganizowanej loterii oraz wartość wygranej rzeczowej. Zastosowana przez organy interpretacja przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. prowadziłaby do wniosku, że w stosunku do każdego podmiotu, który urządzał loterię promocyjną z naruszeniem przepisu art. 89 ustawy, automatycznie należałoby odmawiać zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, bez badania konkretnego przypadku w danej sprawie. Oczywistym bowiem jest, że skoro strona nie wystąpiła o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie loterii, to jednocześnie nie uiściła również należnej opłaty z tym związanej, którym to działaniem naraziła Skarb Państwa na stratę finansową.

Powyższa wykładnia byłaby przy tym sprzeczna z celem wskazanej instytucji. Należy bowiem zauważyć, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest wymierzana w przypadku spełnienia przesłanek określonych w przepisie prawa i nie podlega miarkowaniu. Z powyższych względów ustawodawca przewidział określone rozwiązania prawne pozwalające na odstąpienie od wymierzenia kary, w przypadku spełnienia przesłanek wynikających z normy art. 189f § 1 k.p.a. Instytucja ta ma szczególne znaczenie ze względu na to, że automatyzm nakładania kar i brak uwzględniania okoliczności danej sprawy nie sprzyja zapewnieniu sprawiedliwego działania administracji, co może prowadzić do naruszenia zasady proporcjonalności, czy też zasady zaufania do organów państwa. Sam zatem fakt uszczuplenia należności z tytułu zezwolenia, nie może być powodem odmowy zastosowania art. 189f § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie organy stwierdziły również, że na przeszkodzie odstąpieniu od nałożenia kary stoi okoliczność, że waga naruszenia prawa nie może zostać oceniona jako znikoma, gdyż już sam fakt naruszenia przepisów ustawy nie może zostać uznany jako naruszenie prawa znikomej wagi. Zaznaczono, że przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier mają służyć ochronie dóbr prawnych, w szczególności ochronie społeczeństwa przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu. Wskazane stanowisko organu nie jest przekonujące. Należy bowiem zauważyć, że dopiero z dniem 1 grudnia 1997 r. ustawodawca wprowadził loterię promocyjną do katalogu gier losowych określonych w ustawie regulującej urządzanie gier hazardowych tj. obowiązującej wtedy ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. W publikacjach dotyczących uzależnień od hazardu nie wskazuje się na problem uzależnień od loterii promocyjnych, w odróżnieniu od innych gier hazardowych. Istotne jest również to, że loteria promocyjna jest dostępna dla osób poniżej 18 lat, a zatem gdyby ustawodawca po prawie 30 latach od wprowadzenia do katalogu gier losowych - loterii promocyjnej dostrzegł negatywne skutki jej organizowania to zakazałby udziału w tej grze osobom poniżej 18 roku życia. Jednocześnie należy wskazać, że przepis art. 29 ust. 1 ustawy nie wprowadza zakazu reklamy i promocji loterii promocyjnych. W wielu krajach europejskich promocyjne losowania z nagrodami, w których uczestniczy się poprzez nabycie produktu, który jest w promocji za jego cenę detaliczną nie są uznawane za formę loterii i nie podlegają przepisom prawnym regulującym urządzanie gier hazardowych (por. wyrok NSA z 15 lipca 2025 r. II GSK 2858/24, CBOSA).

Przy ocenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej należało mieć zatem na względzie konkretne okoliczności faktyczne niniejszej sprawy. Należy przy tym odróżnić sytuacje, w której naruszenia dopuszcza się podmiot działający dla osiągnięcia zysku, od sytuacji, w której niedotrzymanie ustawowych obowiązków wynikało z niedoświadczenia osób organizujących loterię, a skala samej loterii, jak też wartość losowanych nagród była stosunkowo niewielka. Z zeznań zarówno kontrolującego, jak i świadków wynika, że była to loteria zorganizowana dla wąskiego kręgu osób tj. klubowiczów przez pięcioro pracowników klubu. Zasadniczym zatem celem przeprowadzonego przedsięwzięcia było zwiększenie sprzedaży usług oferowanych przez klub fitness, co nie ma wiele wspólnego z grami hazardowymi, których prowadzenie może wywoływać negatywne skutki dla społeczeństwa, a zwłaszcza dla dzieci i młodzieży. Chodziło zatem o promowanie działalności prowadzonej przez klub fitness w powiązaniu z uzyskaniem wygranej rzeczowej, przyznawanej losowo w celu zwiększenia atrakcyjności danej działalności gospodarczej. Organ nie uwzględnił również faktu, że nagrody w loterii odebrało jedynie dwóch klubowiczów oraz że loteria zakończyła się przed przeprowadzeniem kontroli w spółce, a zatem przeprowadzona kontrola nie była przyczyną dla której skarżąca zaprzestała urządzania loterii.

Wbrew zatem jednoznacznemu stanowisku organu, brak jest przesłanek, aby a priori wykluczać możliwość odstąpienia od kary pieniężnej w rozpatrywanej sprawie, tylko z uwagi na to, że strona skarżąca urządziła loterię znajdującą się w katalogu gier hazardowych i nie uiściła z tego tytułu należnej opłaty. W ocenie Sądu organy dokonały zatem niepełnej i nieprawidłowej oceny przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Z kolei nierzetelna analiza w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji spowodowała naruszenie przepisów postępowania tj. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p.

Mając na względzie powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobligowane będą, na podstawie art. 153 p.p.s.a., do uwzględnienia przedstawionego powyżej stanowiska Sądu i dokonania oceny czy w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Organy powinny przy tym dokonać pełnej analizy przesłanek wskazanych w ww. przepisie oraz należycie uzasadnić swoje stanowisko w tym zakresie zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p.

O kosztach sądowych Sąd orzekł w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się: wpis od skargi w kwocie 493 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 3.600 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 118 t.j.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.