Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
I SA/Po 353/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
15 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Usługi prawne opłacone z dotacji bez umów w aktach. Sąd oddalił skargę spółki

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Organ dotujący zażądał zwrotu części dotacji z 2020 r., bo spółka prowadząca szkołę rozliczyła nią faktury za obsługę prawną. Spółka twierdziła, że usługi dotyczyły sporu o najem budynku szkolnego i zapewnienia higienicznych warunków zajęć.

Ustalenia sądu

Sąd uznał, że spółka nie wykazała związku wydatków na obsługę prawną z działalnością oświatową, bo nie przedstawiła umów ani innych dowodów na zakres usług. Jej wyjaśnienia z audytu sąd ocenił jako niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Sąd oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 12 listopada 2025 r. o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Dlaczego

Sąd wskazał, że to spółka musiała udokumentować, iż wydatki służyły zadaniom szkoły, a wezwania do przedłożenia dokumentów nie wykonała. Sąd uznał też, że pominięcie wniosku o przesłuchanie świadka nie wpłynęło na treść rozstrzygnięcia.

Dla firm

Wydatki na obsługę prawną organu prowadzącego szkołę mogą być finansowane z dotacji oświatowej tylko wtedy, gdy ich związek z zadaniami szkoły zostanie udokumentowany. Ciężar wykazania tego związku spoczywa na beneficjencie dotacji.

Więcej o sprawie

Spółka rozliczyła z dotacji na 2020 r. faktury od radcy prawnego i kancelarii, które według organów nie miały związku z kształceniem. Na wezwanie organu nie przedstawiła umów ani innych dowodów usług.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca dowodów takich nie przedstawiła.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sygnatura
I SA/Po 353/26

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2026 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 listopada 2025 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 29 września 2025 r. nr [...], którą zobowiązano M. sp. z o.o. w P. (dalej jako: strona, spółka, organ prowadzący) do zwrotu wraz z odsetkami dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem otrzymanej w 2020 r. na prowadzenie Szkoły Policealnej [...] w P. (dalej: szkoła).

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że Wydział Oświaty Urzędu Miasta P. w dniu 3 marca 2023 r. wysłał do organu zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji udzielonej w 2020 r. na prowadzenie szkoły, której organem prowadzącym jest spółka. Powodem wszczęcia postępowania było przekazanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej "Sprawozdania z audytu" z 24 listopada 2022 r., przeprowadzonego w organie prowadzącym szkołę w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi przekazanymi przez jednostki samorządu terytorialnego placówkom niepublicznym w formie dotacji w 2020 r.

Na podstawie przedłożonych przez stronę rocznych rozliczeń dotacji, jak i w oparciu o przekazane sprawozdanie z audytu, włączone do trwającego postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r., organ dotujący ustalił, że w 2020 r. strona rozliczała z przekazanej dotacji dla szkoły faktury wystawiane przez S. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o. s.k., G. Sp. z o.o., [...] K. K., P. C. Sp. z o.o. Z treść sprawozdania z audytu wynika, że spółka przekazywała na rzecz ww. podmiotów (w tym powiązanych) znaczne wartości środków finansowych z dotacji. W aspekcie zawieranych umów tworzono łańcuch dostaw i nabyć w celu przekazania na ich rzecz środków pieniężnych. Prezydent Miasta P., jaki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ustalili, że transakcje zawierane przez stronę z podmiotami powiązanymi cechowały się nadmierną swobodą i dowolnością w dysponowaniu środkami publicznymi. Umowy zawarte z ww. podmiotami były tak skonstruowane, że szkoła przekazywała na ich rzecz znaczne wartości środków finansowych z dotacji, co nie sprzyjało ich ekonomicznemu wykorzystaniu i mogło prowadzić do nadużycia prawa. W tej sprawie było prowadzone śledztwo przez Wydział do Walki z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją Komendy Miejskiej Policji w B. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej B. , które zostało umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie czynu zabronionego. Mając powyższe na uwadze organ dotujący uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia stanowiska, iż rozliczenie z dotacji faktur wystawionych przez podmioty powiązanie z organem prowadzącym szkołę, było niedopuszczalne przez obowiązujące prawo w zakresie objętym przeprowadzonym audytem w 2020 r.

W toku wszczętego postępowania administracyjnego, jak i na podstawie ustaleń audytu organ dotujący stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozliczenia dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, w myśl art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.; dalej jako u.f.p.), w przypadku rozliczenia z dotacji dokumentów finansowych wystawionych za usługi prawne, wystawione przez Kancelarię Radcy Prawnego T. L. i F. B. Kancelarię Prawną spółkę cywilną.

W ocenie Prezydenta Miasta P. faktury wystawione przez Kancelarię Radcy Prawnego T. L., nie mieszczą się w katalogu wydatków podlegających finansowaniu z dotacji, o których mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 439: dalej jako u.f.z.o.). Wystawione faktury i rozliczone z dotacji od lipca do sierpnia 2020 r. dotyczyły stałego doradztwa i pomocy prawnej w zakresie zgodności z prawem oraz optymalizacji zabezpieczenia interesu prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę, obejmujących doradztwo prawne związane z zawieraniem umów oraz sporządzanie opinii prawnych w zakresie zlecanym przez spółkę i obejmowały cały szeroki zakres prowadzonej przez nią działalności, z której prowadzenie szkoły policealnej było tylko jej częścią. W związku z powyższym organ dotujący uznał za niezgodnie z przeznaczeniem rozliczenie w 2020 r. dotacji w kwocie 7.380,00 zł, za obsługę prawną na podstawie faktur wystawionych przez kancelarię. Prezydent Miasta P. stwierdził, że przeznaczenie dotacji oświatowej, zgodnie z wyjaśnieniami strony, na obsługę prawną związaną ze sprawą sądową w przedmiocie wynajmu budynku szkolnego i kontynuacji zajęć edukacyjnych oraz bezpiecznego podtrzymania zajęć edukacyjnych zapewniających higieniczne warunki, narusza kryterium celowości i oszczędności gospodarowania środkami publicznymi. Podobnie stała, comiesięczna obsługa prawna w ocenie organu I instancji nie mieści się w dyspozycji art. 5 ust. 7 u.s.o. zastąpionym odesłaniem do art. 10 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59, ze zm.; dalej jako: u.p.o.). Wedle umowy oraz oświadczenia strony bieżąca obsługa prawna sprowadza się także do pozostawania w gotowości do świadczenia usług w razie wystąpienia potrzeby zleceniodawcy, gdyż tylko i wyłącznie stała umowa zapewniała bezpieczeństwo zlecającego. W ocenie organu dotującego, strona nie uwiarygodniła związku tych wydatków z kształceniem, wychowaniem lub opieką nad dziećmi albowiem umowa ta niestety miała charakter głównie prewencyjny. Doraźna pomoc prawna byłaby w ocenie organu I instancji z pewnością zarówno celowa, jak i oszczędna.

Ponadto organ prowadzący szkołę rozliczył z dotacji w 2020 r. faktury wystawione przez Kancelarię Prawną F. B. spółkę cywilną, z którą warunki współpracy były ustalone w formie ustnej na negocjacjach handlowych w 2019 r. i jak wynikało z wyjaśnień złożonych przez spółkę, dotyczyły sprawy najmu budynku szkolnego. Organ dotujący podzielając stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zawarte w sprawozdaniu z audytu wskazał, że wydatki obsługi prawnej świadczone na rzecz spółki, nie mają związku z działalnością oświatową rozumianą jako proces kształcenia, wychowania i opieki. Tym samym za niezgodnie z przeznaczeniem uznał rozliczenie w 2020 r. dotacji w kwocie 13.243,11 zł, za usługi prawne na podstawie faktur wystawionych przez ww. podmiot.

W ocenie organu dotującego opisane powyżej fakty, ustalone w toku prowadzonej sprawy, wskazują, iż zachodziły okoliczności uzasadniające nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, wyraźnie wskazany jako jedna z samoistnych przesłanek art. 108 § 1 k.p.a.

W związku z powyższym powołaną na wstępie decyzją Prezydent Miasta P. zobowiązał spółkę do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2020 na łączną kwotę 20.623,11 zł.

W odwołaniu strona wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 44 ust. 3 u.f.p. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., art. 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U z 2024 r. poz. 572; dalej jako: k.p.a.). Na podstawie art. 78 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. L.. Ponadto na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 lub § 2 k.p.a. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 12 listopada 2025 r. zaaprobowało stanowisko organ I instancji oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w zakresie zakwestionowania wydatków na obsługę prawną na podstawie faktur wystawionych przez Kancelarię Radcy Prawnego T. L. oraz Kancelarii F.-B.. Brak możliwości ustalenia na jakie konkretnie działania były faktycznie wydatkowane środki nie pozwalał na zakwalifikowanie ich w związku z celami z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Ponadto organ prowadzący szkołę nie wyjaśnił wydatków związanych z zakwestionowanymi fakturami "obsługa prawna". Tym samym wobec braku wyjaśnień precyzujących zakres udzielonych porad prawnych organ zasadnie uznał brak wykazania realizacji celu wynikającego z art. 35 ust. 1 u.f.z.o.

Odnosząc się do zarzutów strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze natomiast podkreśliło, że zastrzeżenia, co do braku zebrania całości materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie powołanych przez stronę dowodów są nieuzasadnione. Spółka uczestniczyła bowiem w ustaleniu faktów przez Izbę Administracji Skarbowej, prezes zarządu spółki udzielała wyjaśnień i dostarczała dokumenty. Skoro zatem Spółka nie zakwestionowała skutecznie ustaleń zawartych w sprawozdaniu z audytu, to na etapie postępowania zobowiązującego do zwrotu dotacji, w wyniku którego wydawana jest decyzja deklaratoryjna a nie konstytutywna, składanie wniosków dowodowych czy nowych twierdzeń ma na celu jedynie przedłużenie postępowania.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyniki przedmiotowego audytu przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej w P. są materiałem dowodowym w sposób wyczerpujący dokumentującym obowiązek zwrotu dotacji. Zaskarżona decyzja jest oparta na dostatecznym rozważeniu materiału dowodowego, ponieważ okoliczności faktyczne, które legły u podstaw zobowiązania do zwrotu dotacji zostały ustalone przez organ jakim jest Izba Administracji Skarbowej w P. a wyniki tych ustaleń korzystają ze szczególnej mocy dowodowej. W konsekwencji zbędne było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka wskazanego przez pełnomocnika strony. SKO zaznaczyło również, że Prezydent Miasta P. wydał w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Orzekł o obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, które to zdarzenia objęte są dyspozycją art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Wydana decyzja nie narusza przy tym art. 10 k.p.a., gdyż jak wynika z akt sprawy strona mogła w toku prowadzonych postępowań brać w nich aktywnie udział. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji oraz rozważań pełnomocnika spółki o naruszeniu interesu strony nadając ów rygor natychmiastowej wykonalności stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie

W skardze strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję w całości zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 44 ust. 3 u.f.p. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, że wydatki ujęte w decyzji ponoszone przez organ prowadzący szkołę nie mogą być finansowane ze środków dotacji oświatowej, w sytuacji, gdy mieszczą się one w zakresie zadań placówki oraz stanowią wydatek poniesiony na działalność placówki i mogą być finansowane z otrzymywanej dotacji;

2. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, że:

a. umowy zawarte przez skarżącą z podmiotami świadczącymi usługi edukacyjne (S. sp. z o.o., S. sp. z o.o. s.k., G. sp. z o.o., [...] K. K., P. C. sp. z o.o.) były skonstruowane w sposób prowadzący do przekazania na rzecz, tych podmiotów znacznych wartości środków finansowych z dotacji, co nie sprzyjało ich ekonomicznemu wykorzystaniu i prowadziło do nadużycia prawa, oraz że różnica pomiędzy stawkami godzinowymi ustalonymi w fakturach wystawionych skarżącej przez te podmioty a stawkami ustalonymi w umowach zawartych przez te podmioty z osobami świadczącymi usługi stanowi zysk kontrahentów i jednocześnie dotację wykorzystaną przez skarżącą niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy w analizowanym okresie, tj. w 2020 r., nie istniały żadne powiązania osobowe, kapitałowe ani organizacyjne pomiędzy skarżącą a wymienionymi podmiotami, które stanowiły odrębne, niezależne podmioty gospodarcze prowadzące samodzielną działalność na zasadach rynkowych, wskutek czego skarżąca nie osiągnęła żadnego zysku z zawierania umów z tymi podmiotami, a fakt uzyskiwania przez nie marży stanowi naturalną konsekwencję prowadzenia działalności gospodarczej i nie może być utożsamiany z niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniem dotacji przez skarżącą, przy czym organ mechanicznie przepisał do uzasadnienia decyzji fragmenty dotyczące powiązań między innymi podmiotami, które w żaden sposób nie odnoszą się do skarżącej;

b. usługi prawne, z których skorzystał skarżący m. in. z Kancelarii Rady Prawnego T. L. oraz F. B. Kancelaria Prawna spółka cywilna były niezasadne, bowiem zdaniem organu, koszty te nie obejmowały realizacji celu dotacyjnego, ale wydatek związany z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy faktycznie dotyczyły rozwiązania sporu o wynajem budynku szkolnego i kontynuacji zajęć edukacyjnych oraz bezpiecznego podtrzymania zająć edukacyjnych zapewniających higieniczne warunki zatem, nie sposób uznać, iż środki te miałyby zostać uznane za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;

b. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający skarżącej skorzystanie z uprawnienia do czynnego udziału w każdym jego stadium, w tym wypowiedzenia się i wglądu przed wydaniem decyzji do zebranych dowodów i materiałów;

c. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przywołania w swojej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, a w konsekwencji naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji a polegające na braku przekonywującego wyjaśnienia, że w realiach sprawy zasadne było wydanie zaskarżonej decyzji;

d. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza poprzez całkowite zignorowanie wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącej o przesłuchanie świadka - organ nie, odniósł się do tego wniosku w jakiejkolwiek formie procesowej, nie wydając postanowienia o jego dopuszczeniu ani oddaleniu, co uniemożliwiło skarżącej zarówno realizację prawa do czynnego udziału w postępowaniu, jak i ewentualne zaskarżenie niekorzystnego rozstrzygnięcia w przedmiocie dowodu, a w konsekwencji doprowadziło do oparcia decyzji wyłącznie na materiale dowodowym dobranym jednostronnie pod z góry założoną tezę o nieprawidłowym rozliczaniu dotacji przez skarżącą.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uwzględnienie skargi i o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. L..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała stanowisko i argumenty zawarte w skardze, a organ administracji nie wziął w niej udziału. Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej jako: p.p.s.a.) połączono sprawy o sygn. akt I SA/Po 353/26 i I SA/Po 354/26 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:

Wykazana na rozprawie zmiana organu prowadzącego szkołę, która nastąpiła już po wydaniu zaskarżonej decyzji i wniesieniu od niej skargi do sądu, nie miała wpływu na sprawę toczącą się przed sądem. Po pierwsze bowiem sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego aktu przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 p.p.s.a., a mianowicie na podstawie stanu faktycznego i stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, co oznacza również, że zasadniczo nie podlega uwzględnieniu zmiana stanu faktycznego i prawnego, która nastąpiła po wydaniu kontrolowanego aktu (por. np. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2022 r., II OSK 1761/21). Nadto, art. 10 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe stanowi bowiem, że za działalność szkoły lub placówki odpowiada organ prowadzący. Zdaniem Sądu – w braku wyraźnego wyłączenia - odpowiedzialność ta dotyczy także rozliczenia otrzymanych dotacji i odpowiedzialności za ich nienależyte wydatkowanie, zatem tylko podmiot prowadzący szkołę i placówkę, który pobrał dotację i dysponował nią przez okres rozliczeniowy może być stroną postępowania administracyjnego, a skoro art. 10 ust. 1 prawa oświatowego wprowadza jego odpowiedzialność za działalność szkoły, przez co rozumieć należy działalność w pełnym zakresie, także co do rozliczeń finansowych, w tym dotacji, to jedynie na ten podmiot może być nałożony obowiązek zwrotu dotacji. Zatem skoro organ prowadzący przedszkole, który pobrał dotację jest zobowiązany do jej rozliczenia, to tylko ten organ może być zobowiązany do jej zwrotu, gdy rozliczenie wykaże taką konieczność. Natomiast wydanie decyzji o zwrocie jest tylko konsekwencją niedokonania zwrotu w terminie, który to obowiązek i tak ciąży na organie prowadzącym, skoro decyzja w tym przedmiocie jest jedynie deklaratoryjna. Nie nastąpiła więc w rozpoznawanej sprawie sukcesja obowiązku zwrotu na rzecz nowego organu prowadzącego. Nie zyskał on zatem ani statusu strony ani uczestnika postępowania przed sądem administracyjnym. Nie mógł być również adresatem decyzji o zwrocie dofinansowania.

Co do zasady nie budzi wątpliwości, iż koszty obsługi prawnej organu prowadzącego szkołę mogą być finansowane z dotacji oświatowej. Jasno wynika to z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 4 p.o. Tyle, że, jak trafnie przyjęły organy, wydatki takie muszą być związane z realizacją przez szkołę zadań w zakresie kształcenia. Wskazuje na to brzmienie art. 35 ust. 1 u.f.z.o. ("[d]otacje (...) są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej"). Oznacza to, że wydatek, obok formalnego spełniania warunków wymienionych w katalogu zawartym w dalszych przepisach art. 35 ust. 1 u.f.z.o., dla uznania go za kwalifikujący go do sfinansowania z dotacji oświatowej, musi służyć w sposób niewątpliwy realizacji zadań oświatowych. Oznacza to, że nie każdy wydatek związany z obsługą prawną organu prowadzącego będzie mógł być finansowany z dotacji.

W przypadku wydatków związanych z obsługą prawną nabiera to szczególnego znaczenia, ponieważ tego rodzaju świadczenia nie mają oczywistego związku z realizacją zadań oświatowych. Można uznać, że mogły by mieć, gdyby były racjonalnie i niezbędne do zapewnienia realizacji takich zadań. Wymagałoby to jednak ścisłego wyjaśnienia i udokumentowania takiego związku.

Trzeba zaakcentować, że to organ prowadzący szkołę niepubliczną jest zobowiązany do dołożenia nadzwyczajnej staranności dla wiarygodnego udokumentowania poniesionych przez siebie wydatków na cele zgodne z przeznaczeniem dotacji. To po stronie organu prowadzącego istnieje obowiązek rozliczenia się ze środków otrzymanej dotacji, w tym przedstawienia odpowiednim organom podmiotu dotującego dokumentów źródłowych umożliwiających ocenę prawidłowości wykorzystania otrzymanej dotacji. (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., II GSK 5746/16). Innymi słowy ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie (por. wyrok NSA z 10 marca 2022 r., I GSK 2286/18).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca dowodów takich nie przedstawiła. Odwołała się do swoich oświadczeń składanych w trakcie audytu przeprowadzanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, gdzie miała wskazywać, że usługi radca prawny T. L. był pełnomocnikiem organu w sporze sądowym dotyczącym najmu budynku, a kancelaria F. B. miała świadczyć usługi w związku z negatywną opinią Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P. w sprawie stanu technicznego budynku zajmowanego przez dwie szkoły prowadzone przez skarżącą.

Prezydent Miasta P. w toku postępowania w niniejszej sprawie wystosował do skarżącej wezwanie do przedłożenia dokumentów dotyczących współpracy z podmiotami świadczącymi usługi obsługi prawnej. Skarżąca na to wezwanie nie zareagowała. Nie przedstawiła ani umów ani innych dowodów potwierdzających zakres i przedmiot świadczonych na jej rzecz usług. Uniemożliwiła tym samym procesową weryfikację swoich twierdzeń o związku spornych wydatków z działalnością oświatową. W postępowaniu administracyjnym nie wykazała tym samym, by wydatki na usługi prawne na rzecz obu podmiotów miały rzeczywisty, uzasadniony i racjonalny związek z celem dotacji oświatowej.

Nie wyczerpywało obowiązku wykazania takiego związku złożenie przez skarżącą w odwołaniu wniosku o przesłuchanie świadka - radcy prawnego, który wystawił kwestionowane faktury za usługi prawne. Choć istotnie organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do tego wniosku, to jednak Sąd ocenił, że nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca bowiem winna była sama udokumentować lub choćby spójnie wyjaśnić wszelkie okoliczności dotyczące świadczenia usług, ponieważ to ją obarczała powinność wykazania związku wydatku z działalnością oświatową.

Całkowicie chybione są zarzuty skargi dotyczące oceny umów zawartych z podmiotami powiązanymi, ponieważ organy nie orzekły o zwrocie dotacji w części dotyczących transakcji z tymi podmiotami.

Co do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Sąd ocenił, że istotnie skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, lecz nie wywarło to dla niej istotnych ujemnych skutków procesowych. Należy bowiem dostrzec, że decyzje organów obu instancji wydano w oparciu o dowody, które były znane skarżącej, a zasadniczo uzyskane w toku audytu, w którym skarżąca, jak wynika z dokumentującego go sprawozdania, czynnie uczestniczyła. Nadto doręczono jej postanowienie o dołączeniu audytu do akt sprawy, a także wezwanie do udokumentowania zakresu usług obsługi prawnej, w którym z kolei wskazano, że brak reakcji spowoduje wydanie decyzji w oparciu o dotychczas zgromadzone dowody. Podstawa dowodowa decyzji była więc skarżącej znana.

Nie może być skuteczny również zarzut oparcia ustaleń faktycznych wyłącznie o treść sprawozdania z audytu, ponieważ organ, wspomnianym wezwaniem, zmierzał do procesowej weryfikacji celu wydatków związanych z obsługą prawną. Ich poniesienie nie było natomiast sporne.

Z opisanych tu przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 poz. 143).

Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 151,art. 133 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.