Margines błędu pomiaru 122 km/h nie wpłynął na zatrzymanie prawa jazdy kierowczyni

W dniu 18 marca 2025 r. do Starostwa Powiatowego w Ś. wpłynęła od Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji P. w P. informacja o zatrzymaniu 10 marca 2025 r. W. R. prawa jazdy nr [...] z powodu przekroczenia w obszarze zabudowanym dopuszczalnej prędkości o 52 km/h. Z informacji i załączonej notatki urzędowej wynikało, że na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), dalej: "P.r.d.", strona poruszała się z prędkością 122 km/h w miejscu, w którym obowiązuje ograniczenie prędkości do 70 km/h.

W dniu 1 kwietnia 2025 r. Starosta Ś. wszczął postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy.

W. R. w piśmie z 11 kwietnia 2025 r. (data wpływu do organu 14 kwietnia 2025 r.) wskazała na brak podstaw do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1210 ze zm.), dalej: "u.k.p.", gdyż urządzenie pomiarowe (prędkościomierz o znaku fabrycznym [...] nr [...]), którym dokonano pomiaru, wykazało przekroczenie dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o 52 km/h, podczas gdy rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1081), dalej: "rozporządzenie", jak również instrukcja obsługi tego urządzenia wskazują, że w przypadku gdy mierzony pojazd porusza się z prędkością większą niż 100 km/h margines błędu pomiaru wynosi 3% wartości mierzonej. W zmierzonej prędkości 122 km/h margines błędu pomiaru prędkości wynosi zatem 3,66 km/h, stąd nie spełniła się przesłanka do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Decyzją z 7 maja 2025 r. Starosta Ś. orzekł o zatrzymaniu W. R. prawa jazdy nr [...] na okres 3 miesięcy, tj. od 10 marca 2025 r. do 10 czerwca 2025 r.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z 8 kwietnia 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: "K.p.a." i art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, co następuje.

Bezsporne jest, że strona przyjęła prawomocny mandat karny (seria i numer Di 3068414) za popełnione wykroczenie z art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119 ze zm.), polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 52 km/h. Mandat ten został przez stronę przyjęty bez kwestionowania go, co wynika z notatki urzędowej Komendy Miejskiej Policji w P. Wydział Ruchu Drogowego z 10 marca 2025 r. Wraz z powyższą notatką do akt sprawy przekazano kopię świadectwa legalizacji pionowej urządzenia, którym funkcjonariusze Policji dokonali pomiaru prędkości.

Organ, dysponując prawomocnym mandatem karnym potwierdzającym przekroczenie dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym powyżej 50 km/h, nie posiada żadnych uprawnień do badania okoliczności kontroli drogowej i prawidłowości prawomocnego mandatu. Takie bowiem działanie organów administracyjnych stanowiłoby rażące naruszenie prawa.

Okoliczność ta niewątpliwie zobowiązywała Starostę Ś. do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zatrzymaniu odwołującej prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. stanowi bowiem, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c u.k.p. stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest decyzją związaną, o czym świadczy treść przepisu, zgodnie z którym starosta "wydaje" decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy.

W postępowaniu poprzedzającym wydanie takiej decyzji starosta nie ocenia zatem technicznych aspektów sprawy, w tym jakim urządzeniem dokonano pomiaru, jaki jest margines błędu urządzenia i czy funkcjonariusz Policji dokonał tego pomiaru prawidłowo, stąd zarzut nieuwzględnienia marginesu błędu pomiaru prędkościomierza jest nietrafiony.

Starosta Ś. powziął niekwestionowaną przez stronę informację o przekroczeniu przez stronę dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Z tego powodu na podstawie przywołanego art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami miał obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy. Wskazana informacja jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta Ś. nie ma uprawnień do weryfikacji okoliczności związanych z nałożonym mandatem karnym za popełnione wykroczenie.

Nadto organ I instancji dysponował dodatkowymi dowodami w postaci notatki urzędowej Policji, zawierającej informację o nałożeniu prawomocnego mandatu karnego na stronę z powodu przekroczenia prędkości dopuszczalnej prędkości o 50 km/h w obszarze zabudowanym oraz świadectwem legalizacji pionowej urządzenia pomiarowego, więc informacja z Policji nie jest jedynym dowodem w sprawie. Strona została pouczona o prawie odmowy przyjęcia mandatu, jednak wyraziła zgodę na jego przyjęcie. Nie skorzystała tym samym z możliwości skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, by kwestionować ustalenia organu I instancji.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. o sygn. akt K 4/21 nie wywołuje skutku prawnego w postaci odstąpienia od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. TK nie zakwestionował możliwości wydania takiej decyzji stwierdzając jedynie, że podstawą jej wydania nie może stanowić wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 P.r.d. Zdaniem TK postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy musi respektować zasady ogólne postępowania administracyjnego, takie jak prawdy materialnej, aktywnego udziału strony w postępowaniu oraz swobodnej oceny dowodów. Brak możliwości podważenia w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. prawdziwości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ kontroli ruchu drogowego w "informacji" prowadzi do związania organu mającego rozstrzygnąć co do meritum, w efekcie może doprowadzić również do sytuacji, w której sankcja z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. zostanie zastosowana także wtedy, gdy w rzeczywistości nie doszło do zrealizowania się jej hipotezy.

Postępowanie administracyjne przed organem I instancji, w którym zapadła decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, nie było zatem dotknięte tymi wadami, o których mowa w orzeczeniu TK o sygn. akt K 4/21. Decyzji tej nie wydano wyłącznie w oparciu o informację organu kontroli ruchu drogowego, gdyż wydano ją również na podstawie oświadczeń samej strony, skoro przyjęcie mandatu karnego zostało przez nią potwierdzone i nie zostało zakwestionowane w postępowaniu wykroczeniowym. Decyzję wydano także na podstawie dokumentu urzędowego potwierdzającego dopuszczalność używania przez uprawnione organy prędkościomierza o znaku fabrycznym [...] nr [...], którym dokonano pomiaru prędkości pojazdu strony w postaci świadectwa legalizacji pionowej z 21 lutego 2024 r. Dokument ten znajduje się w aktach administracyjnych.

W tym stanie jak najbardziej zasadne było zatem zatrzymanie prawa jazdy strony na okres trzech miesięcy.

W. R. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając naruszenie:

1. art. 6 i art. 7 K.p.a., tj. zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej oraz prawa materialnego polegające na tym, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim na fakcie, że skarżąca przyjęła mandat karny za przekroczenie prędkości o 52 km/h w obszarze zabudowanym, wobec czego organ nie miał podstaw do kwestionowania ustaleń policji, w tym ustaleń co do wartości pomiaru prędkości, podczas gdy żaden z przepisów K.p.a. lub ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie wprowadza zasady, że organy administracji są związane ustaleniami dokonanymi przez organy ścigania lub sądy w sprawach karnych lub wykroczeniowych, stąd organ powinien w sprawie czynić własne ustalenia faktyczne;

2. art. 7a § 1 K.p.a., tj. rozstrzygnięcie na niekorzyść strony wątpliwości prawnych powstałych w wyniku wydania wyroku przez TK o sygn. akt K 4/21 z 13 grudnia 2022 r., gdyż organ poprzestał na stanowisku wyrażanym przez NSA w wyrokach z 2017 r., tj. z czasu sprzed wydania wyroku tego TK, zaś w sprawie zachodzą poważne wątpliwości co do dokładności pomiaru prędkości z jaką poruszała się 10 marca 2025 r. skarżąca;

3. art. 10 K.p.a., tj. nieuwzględnienie przez organ I instancji stanowiska strony podniesionego w czasie kiedy organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy; strona bowiem w swoim piśmie wskazała na fakt, że policja dokonując pomiaru prędkości pojazdu, którym kierowała skarżąca, zmierzyła prędkość jako 122 km/h, podczas gdy z obowiązujących przepisów wynika tzw. margines błędu kontroli wynoszący 3%, tj. 3,66 km/h, co powoduje że zmierzony wynik nie daje podstaw do wydania decyli o zatrzymaniu prawa jazdy;

4. § 21 pkt 2 lit. b rozporządzenia przez brak odniesienia się przez organ do przepisów, które wprowadziły tzw. margines błędu pomiaru na poziomie +/- 3 % dla mierzonej prędkości przekraczającej 100 km/h.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d.).

Podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 P.r.d. lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem, a podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest informacja, o której mowa w pkt 1 (art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 541 ze zm., dalej: "nowela").

Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w brzmieniu obowiązującym 10 marca 2025 r. - w dniu przekroczenia dopuszczalnej prędkości).

Kluczową kwestią w sprawie było to, czy organ miał obowiązek weryfikować poprawność pomiaru prędkości pojazdu kierowanego przez skarżącą. Z pomiaru wynikało, że prędkość ta wynosiła 122 km/h w miejscu z ograniczeniem dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym do 70 km/h, czyli o więcej niż 50 km/h, a to oznacza, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.). Skarżąca w złożonym do starosty piśmie z 11 kwietnia 2025 r. ani w skardze nie kwestionowała przekroczenia dopuszczalnej prędkości, ale podnosiła, że pomiar ten jest obarczony błędem o marginesie +/- 3%, czyli 3,66 km/h, tj. między 118,34 km/h a 125,66 km/h.

W ocenie Sądu organ zajął prawidłowe stanowisko, że w stanie faktycznym sprawy organ nie miał obowiązku weryfikowania poprawności pomiaru prędkości pojazdu kierowanego przez skarżącą, gdyż kierująca pojazdem skarżąca podczas kontroli drogowej nie sformułowała zastrzeżeń dotyczących prawidłowości ustaleń organu kontroli ruchu drogowego oraz przyjęła i pokwitowała mandat karny, który stał się w ten sposób prawomocny (art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia; Dz. U. z 2024 r. poz. 977 ze zm.). Od mandatu takiego nie można już odwołać się do sądu powszechnego. Jedynie w razie odmowy przyjęcia mandatu karnego organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. We wniosku tym należy zaznaczyć, że obwiniony odmówił przyjęcia mandatu (art. 99 powyższego kodeksu). Przyjęty i pokwitowany mandat karny stanowi prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie polegające na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 noweli, co stanowi podstawę do niezwłocznego powiadomienia o tym starosty.

Starosta dysponując powyższą informacją i jednocześnie wiedząc o przyjęciu mandatu karnego (co wynika z załączonej do informacji notatki urzędowej) nie ma już uprawienia do weryfikowania poprawności pomiaru prędkości pojazdu. Miałby on takie uprawnienie jedynie wtedy, gdyby kierująca pojazdem skarżąca odmówiła przyjęcia mandatu karnego, kwestionując tym samym popełnienie naruszenia. Potwierdza to stanowisko zawarte w wyroku TK z 13 grudnia 2022 r. o sygn. akt K 4/21, w którym orzeczono, że art. 7 ust. 1 pkt 2 noweli, rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 P.r.d., jest niezgodny z art. 2 Konstytucji R. P.. W uzasadnieniu (pkt 4.3.2) TK podniósł, że jego wyrok nie obejmuje sytuacji, w której podczas kontroli drogowej kierujący pojazdem nie formułuje zastrzeżeń dotyczących prawidłowości ustaleń organu kontroli ruchu drogowego i przyjmuje mandat karny, który staje się w ten sposób prawomocny.

Brak możliwości weryfikacji przez organ administracji publicznej pomiaru prędkości dokonanego przez organ kontroli drogowej oznacza, że nie mają znaczenia dla wyniku sprawy kwestie związane z prawidłowością pomiaru (marginesu błędu pomiaru czy zgodnością z prawem wykorzystanych do pomiaru urządzeń).

Zasadnie zatem SKO orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Ś. o zatrzymaniu prawa jazdy, nie naruszając powołanych w skardze przepisów.

Wobec tego na podstawie art. 151p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.