Wymeldowany podatnik w delegacjach nie dostał przywrócenia terminu do zażalenia

A. D. (dalej jako: Strona, Skarżący) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, Organ odwoławczy) z 10 października 2025 r. nr 0201-IEW2.7113.23.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Fabryczna (dalej jako: NUS) z 29 kwietnia 2025 r. nr 0224-SEW-2.7113.9.2025 (dalej również jako: postanowienie pierwszoinstancyjne), w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej obejmującej tytuły wykonawcze z 14 stycznia 2025 r.:

– nr [...] - zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r.,

– nr [...] - odsetki od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące: 07/2020 r. i 09/2020 r.

Postanowieniem z 9 października 2025 r. nr 0201-IEW2.7113.21.2025 DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na (postanowienie pierwszoinstancyjne), a wyrokiem z 29 września 2026 r. o sygn. akt I SA/Wr 831/25 tut. Sąd oddalił skargę Strony na to postanowienie. Z zawartych w treści skarżonego postanowienia informacji istotnych dla sprawy wynika, że pismem z 2 września 2025 r. Skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie pierweszoinstancyjne. Jako przyczynę uchybienia terminowi wskazał nieobecność pod adresem ul. [...], [...] W. Brak możliwości odbioru korespondencji pod tym adresem w maju 2025 r. Skarżący uzasadniał tym, że:

– od stycznia 2025 r. nie przebywa i nie mieszka pod ww. adresem, obecnie nie jest to adres zamieszkania ani korespondencji Strony - 4 lutego 2025 r. został wymeldowany;

– w dniach od 6 do 8 maja 2025 r. przebywał w delegacji krajowej z racji pełnionych obowiązków u pracodawcy;

– w dniach od 13 do 15 maja 2025 przebywał w delegacji krajowej z racji pełnionej funkcji u obecnego pracodawcy;

– w dalszym okresie maja 2025 r. przebywał w delegacji zagranicznej wynikającej z pełnionych obowiązków służbowych.

Nadmienił, że wszelkie potwierdzenia wyjazdów i delegacji znajdują się w siedzibie pracodawcy we W. i są do wglądu. Potwierdzenie wymeldowania może również wygenerować z aplikacji m-Obywatel, w celu potwierdzenia uzasadnienia swojego wniosku. Strona poinformowała, że aby ulepszyć komunikację złożyła oficjalne druki zmieniające obecny adres zamieszkania oraz do korespondencji (nowy adres ul. [...], [...] W.) i udostępni prywatny numer telefonu, a w najbliższym czasie również uruchomi korespondencję poprzez e-Urząd Skarbowy.

W wyniku rozpoznania wniosku DIAS odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie pierwszoinstancyjne argumentując, że w postępowaniu o przywrócenie terminu, to na składającym wniosek o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Samo powołanie się na fakt przebywania w delegacji, bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że uniemożliwiła ona odbiór korespondencji lub wniesienia pisma w terminie, nie spełnia tego warunku. Nadto DIAS zauważył, że jako strona postępowania, miała obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie na dotychczasowy adres uznaje się za skuteczne. Brak dopełnienia tego obowiązku obciążał Stronę i nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu.

W skardze z 6 listopada 2025 r. na postanowienie DIAS z 10 października 2025 r. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie pierwszoinstancyjne. Nadto Skarżący zwrócił się o rozpatrzenie całości zażalenia na działania NUS, jako niezgodne z Prawem Upadłościowym oraz niezgodne z poszanowaniem praw i godności obywatela, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz Strony. W ocenie Skarżącego stanowisko z zaskarżonego postanowienia jest nieuzasadnione i narusza przepisy art. 58 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – w skrócie jako k.p.a. oraz art. 59 k.p.a., a także zasady postępowania określone w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W podsumowaniu skargi Strona zwróciła się również z wnioskami o:

– wydanie decyzji o natychmiastowym zakończeniu działań egzekucyjnych,

– odstąpienie od zajęcia kont oraz wynagrodzenia,

– wydanie decyzji o całkowitym umorzeniu spornej wierzytelności tj. podatek PIT 2020 i 2021 oraz innych zobowiązań podatkowych za okres sprzed ogłoszenia upadłości,

– zwrot kwot zajętych do tej pory przez Urząd Skarbowy w ramach prowadzonej egzekucji wraz z odsetkami, na wskazane konto

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – a w sprawach podatkowych, sprawowana jest pod względem legalności, tj. oceny działań administracji podatkowej pod kątem przestrzegania przepisów postępowania i prawidłowości stosowanej wykładni przepisów prawa. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji, do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2019 r. o sygn. akt II FSK 1556/19; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 16 maja 2017 r., o sygn. akt1565/15; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., o sygn. akt II OSK 2320/10 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie CBOSA). Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku (odnosi bowiem się do skarg dotyczących wydanych interpretacji indywidualnych). Niniejszą sprawę Sąd procedował w oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w trybie uproszczonym Sąd może rozpoznać skargę na postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 120 p.p.s.a.

Skarga nie została uwzględniona.

Mając na uwadze wielość wniosków zawartych w skardze należy ponownie wskazać na przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozstrzyga "w granicach sprawy". Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy", o którym mowa we wspomnianym przepisie oznacza, iż sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy sąd jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest kwestionowany konkretny akt lub czynność. Określenie podstaw zaskarżenia ma zasadnicze znaczenie dla wyznaczenia zakresu kontroli sądu, gdyż stawiają one granica maksymalnego zakresu kontroli, poza który sąd wyjść nie może. W realiach przedmiotowej sprawy, wniesiona skarga odnosi się do postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego – zażalenia na postanowienie NUS z 29 kwietnia 2025 r. nr 0224-SEW-2.7113.9.2025, w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych z 14 stycznia 2025 r. Kwestia skutecznego doręczenia w trybie fikcji prawnej postanowienia pierwszoinstancyjnego została rozstrzygnięta odrębnym aktem – postanowieniem DIAS z 9 października 2025 r. nr 0201-IEW2.7113.21.2025 stwierdzającym uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, na które to postanowienie tut. Sąd skargę oddalił wyrokiem o sygn. akt I SA/Wr 831/25 - uznając doręczenie pod adresem Skarżącego - ul. [...] we W. za skuteczne.

Z kolei stan braku winy (warunek przywrócenia uchybionego terminu), o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. nie zachodzi, gdy stronie postępowania można zarzucić chociażby lekkie niedbalstwo. Sąd zauważa, że przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie dotrzymania terminu. W konsekwencji pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wymaga również stwierdzenia, że zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu.

Sąd w realiach rozpatrywanej sprawy nie stwierdził, by Skarżący podjął jakiekolwiek czynności świadczące o zachowaniu należytej staranności – Strona uznała jedynie, że skoro wykonuje obowiązki pracownicze w delegacji (poza miejscem zamieszkania), co zbiegło się z doręczeniem postanowienia pierwszoinstancyjnego, to termin do wniesienia na to postanowienie zażalenia należy Jej przywrócić. Zdaniem Sądu taka postawa Skarżącego świadczy o Jego niedbalstwie, albowiem niewątpliwie z jednej strony wiedział On o toczącym się postępowaniu wszczętym przecież Jego wnioskiem - zarzutem w sprawie egzekucji administracyjnej i winien spodziewać się wydania i doręczenia Mu rozstrzygnięcia – postanowienia pierwszoinstancyjnego. Z drugiej zaś strony Skarżący nie podjął jakichkolwiek kroków, by w okresie swoich delegacji zabezpieczyć możliwość zachowania terminu na wniesienie zażalenia od postanowienia pioerwszoinstancyjnego w sprawie, którą sam zainicjował. Zaskarżone postanowienie odpowiada również warunkom formalnym (proceduralnym) i nie narusza również innych, nie wskazanych w skardze przepisów.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.