- Sygnatura akt
- III OSK 661/26
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 23 października 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
Redaktor chciał dane o pacjentce z jego wniosku. NSA oddalił skargę kasacyjną
Przejdź do orzeczenia, 19 min czytania
Spór
Redaktor naczelny czasopisma żądał od szpitala wojewódzkiego podania, na podstawie jakiego orzeczenia sądu pacjentka została przymusowo umieszczona w szpitalu, jakie leki i w jakich dawkach otrzymuje oraz jaka diagnoza jej postawiono, z załączeniem dokumentacji.
Ustalenia sądu
Wniosek został złożony 20 lipca 2024 r. e-mailem, a odpowiedź szpitala z 5 grudnia 2024 r. przekroczyła 14 dni, co WSA uznał za bezczynność. Sąd I instancji uznał, że żądane dane dotyczą konkretnej osoby i nie są informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od redaktora na rzecz szpitala 400 zł kosztów postępowania kasacyjnego.
Dlaczego
NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne, bo żądana informacja odnosiła się do konkretnej pacjentki, a przepisy prawa prasowego dotyczące podmiotów prasowych i odpowiedzi na krytykę nie miały w sprawie zastosowania, ponieważ szpital należy do sektora finansów publicznych.
Dla firm
Dane o hospitalizacji, leczeniu i diagnozie konkretnej osoby, w tym dokumentacja medyczna, nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, więc nie udostępnia się ich w tym trybie.
Więcej o sprawie
Redaktor powołał się na upoważnienie od pacjentki z lipca 2024 r. Szpital odpowiedział dopiero 5 grudnia 2024 r., po wpłynięciu skargi do sądu.
Sąd I instancji uznał, że żądana przez skarżącego kasacyjnie informacja jako odnosząca się do konkretnej osoby (pacjentki) ma charakter danych ad personam, a więc w ogóle nie stanowi informacji publicznej.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Sygnatura
- III OSK 661/26
Treść orzeczenia około 19 minut czytania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Dominika Daśko po rozpoznaniu w dniu 23 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. – redaktora naczelnego czasopisma [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 108/24 w sprawie ze skargi M. J. – redaktora naczelnego czasopisma [...] na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. J. – redaktora naczelnego czasopisma [...] na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala [...] kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 108/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala [...] do rozpoznania wniosku M. J.- redaktora naczelnego czasopisma [...] z dnia 20 lipca 2024 r., w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej (pkt 1); stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie (pkt 2); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3); dalej idącą skargę oddalił (pkt 4) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 5). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wnioskiem z dnia 20 lipca 2024 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej, M. J. - Redaktor naczelny czasopisma [...], zwrócił się do Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala [...], na podstawie art. 3a i art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914 - dalej: "Prawo Prasowe") o udostępnienie informacji prasowej w zakresie podania: 1) na podstawie jakiego orzeczenia Sądu pacjentka została przymusowo umieszczona w Szpitalu i poprosił o skan dokumentu; 2) na podstawie jakiego orzeczenia są dawkowane pacjentce leki, jakie i w jakich dawkach, poprosił o skan dokumentacji medycznej; 3) jaka diagnoza została postawiona, kiedy i przez jaki zespół, poprosił również o skan dokumentów.. Do wniosku dołączył skan/kserokopię upoważnienia z 8 i 19 lipca 2024 r., udzielonego mu przez A. W. do uzyskania informacji dotyczących jej pobytu, stanu zdrowia i zastosowanych metod leczenia w Szpitalu.
Następnie wnioskodawca, pismem z dnia 24 listopada 2024 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala w zakresie udzielenia informacji prasowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala, wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania w związku z odpowiedzią udzieloną pismem z dnia 5 grudnia 2024 r., przesłanym wnioskodawcy mailowo 6 grudnia 2024 r. W piśmie tym Dyrektor Szpitala poinformował, że żądane informacje nie mają cech informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej: "u.d.i.p.") w zw. z art. 3a Prawa prasowego. Dotyczą hospitalizacji i stanu zdrowia konkretnego pacjenta oraz jego dokumentacji medycznej. Nie dotyczą zatem spraw publicznych i nie podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Nie podlegają także udostępnieniu na podstawie art. 4 Prawa prasowego. Szpital, z uwagi na formę organizacyjnoprawną, nie zalicza się bowiem do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 4 Prawa prasowego, a przy tym wnioskowane informacje nie dotyczą działalności Szpitala, lecz konkretnego pacjenta, jego hospitalizacji, stanu zdrowia oraz jego dokumentacji medycznej.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
WSA w Opolu zgodził się z organem, że żądana we wniosku z dnia 20 lipca 2024 r. informacja nie ma charakteru informacji publicznej i jako taka nie może być udostępniona w trybie u.d.i.p. Żądana informacja dotyczy bowiem dokumentacji medycznej i zawarte w niej dane nie stanowią informacji publicznej. Żądane informacje - jako odnoszące się bezpośrednio do hospitalizacji, stanu zdrowia, zastosowanej diagnostyki i przebiegu leczenia pacjentów - objęte są ochroną przewidzianą w przepisach prawa, w szczególności na gruncie art. 13 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o Prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581). Żądane dane nie odnoszą się do zadań publicznych realizowanych przez organ, czy też do gospodarowania mieniem publicznym, a wyłącznie do stanu zdrowia pacjenta. Z tej też przyczyny nie podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Wniosek z dnia 20 lipca 2024 r. zmierza do uzyskania prywatnych informacji o konkretnej wymienionej z imienia i nazwiska pacjentce, które nie niosą ze sobą komunikatu odnoszącego się do spraw publicznych.
Sąd pierwszej instancji uznał ponadto, że Dyrektor Szpitala dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 20 lipca 2024 r.
Wniosek skarżącego nie doczekał się realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa. Z akt sprawy wynika, że prośba o udostępnienie informacji publicznej złożona została za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 20 lipca 2024 r. Odpowiedź organu z dnia 5 grudnia 2024 r. została więc udzielona skarżącemu z przekroczeniem terminu 14 dni przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Oceniając natomiast stopień naruszenia prawa w związku z ujawnioną bezczynnością, Sąd I instancji uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie nie zachodzi bowiem przypadek, który można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Żądane dane obiektywnie nie były informacją publiczną. I tak nie mogłyby być udostępnione w trybie u.d.i.p., o czym organ prawidłowo poinformował skarżącego choć z opóźnieniem, jednak ostatecznie rozpoznał jego wniosek i udzielił prawidłowej odpowiedzi, niezwłocznie po wpłynięciu skargi, pismem z dnia 5 grudnia 2024 r.
Natomiast z uwagi na brak znamion rażącego naruszenia prawa WSA w Opolu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił dalej idącą skargę w zakresie odnoszącym się do żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z użytego przez ustawodawcę w art. 149 § 2 P.p.s.a. sformułowania "może orzec" wynika, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania stronie sumy pieniężnej w razie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności. Ustawodawca nie przewidział ściśle określonych przypadków, jak też nie wskazał kryteriów, którymi powinien się kierować sąd podejmując decyzję w tej kwestii.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w pkt 3 i 4 oraz wnosząc o uznanie zaskarżonego orzeczenia za nieistniejące w porządku prawnym oraz zniesienie postępowania, lub uchylenie zaskarżonego wyroku i zniesienie postępowania, a nadto skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie do udziału w składzie orzekającym osoby bezskutecznie powołanej na urząd sędziego, która nie stanowi Sądu powołanego ustawą - państwa Unii Europejskiej w rozumieniu TFUE;
2. art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez dopuszczenie do udziału w składzie orzekającym osoby bezskutecznie powołanej na urząd sędziego, która nie stanowi Sądu powołanego ustawą - państwu Unii Europejskiej w rozumieniu TFUE;
3. art. 47 Karty Praw Podstawowych poprzez dopuszczenie do udziału w składzie orzekającym osoby bezskutecznie powalanej na urząd sędziego, która nie stanowi Sądu powołanego ustawą - państwa Unii Europejskiej w rozumieniu TFUE;
4. art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji RP w ten sposób, iż w składzie Sądu brała udział osoba nieposiadająca statusu sądu powołanego ustawą w rozumieniu wiążących Polskę umów międzynarodowych;
5. art. 174 § 2 w związku z art. 149 § 1 ust. 3 P.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że w okolicznościach sprawy brak reakcji na wniosek strony nie stanowił rażącego naruszenia prawa, podczas gdy w sytuacji gdy organ nie podjął na skutek wniosku żadnego działania w ustawowym terminie, nie wystąpił do wnioskodawcy z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jak również nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek działania w sprawie wniosku - to uznać należało, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku na dzień wniesienia skargi na bezczynność, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Jest to stan, w którym naruszenie to jest istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpując tę bezczynność organu;
6. art. 174 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 4 Prawa Prasowego, a to w związku z art. 14 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta - poprzez wadliwą wykładnię, a to poprzez uznanie, iż zakresem informacji, do której uprawniona jest prasa nie jest informacja "prywatna", dla uzyskania której podmiot prasowy uzyskał stosowne upoważnienie od osoby, której informacja dotyczy;
7. art. 174 § 1 P.p.s.a. w związku z art 4 ust. 4 Prawa Prasowego poprzez pominięcie w rozważaniach obowiązku wskazanego w tym przepisie;
8. art. 174 § 1 w związku z art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art 6 ust. 4 Prawa Prasowego w związku z art. 44 Prawa Prasowego poprzez pominięcie polegające na nieuwzględnieniu zakazu określonego w przepisie oraz braku stosownych sankcji za utrudnianie organowi prasowemu zebrania materiału prasowego;
9. art. 174 § 2 w związku z art. 141 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że nieudzielenie informacji publicznej w terminie z rażącym naruszeniem prawa, organowi prasowemu nie powoduje realnej szkody przy wykonywaniu przez organ prasowy zadań nałożonych Prawem Prasowym, podczas gdy nieudzielenie takiej odpowiedzi stanowi zlekceważenie wniosku a niedotrzymanie terminu przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej faktycznie powoduje zwłokę w zebraniu i opublikowaniu materiału prasowego a nawet może spowodować pozbawienie sensu publikacji materiału prasowego (z powodu opóźnienia w zebraniu rzetelnych informacji) - co jest szkodą organu prasowego mającą wymiar zarówno ekonomiczny jak i wizerunkowy;
10. art. 174 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 417 k.c. poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że nieudzielenie informacji publicznej w terminie z rażącym naruszeniem prawa, organowi prasowemu nie wymaga naprawienia szkody wyrządzonej przy wykonywaniu zadań publicznych polegającej na skutkach zwłoki w zebraniu i opublikowaniu materiału prasowego, pozbawieniu sensu publikacji materiału prasowego (z powodu opóźnienia w zebraniu rzetelnych informacji) - co jest szkodą organu prasowego mającą wymiar zarówno ekonomiczny jak i wizerunkowy;
11. art. 174 § 2 w związku z art. 183 § 2 pkt 4. P.p.s.a. albowiem skład sądu był sprzeczny z art. 6 EKPCz oraz art. 47 KPP, a nadto naruszał dyspozycję art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w ten sposób, że w składzie orzekającym była osoba nie stanowiąca Sądu ustanowionego ustawą.
Nadto skarżący kasacyjnie wniósł o zawieszenie postępowania:
1. do czasu zakończenia postępowania przed TSUE pod sygn. akt C 521/21, w którym to zostaną rozpoznane pytania SR Poznań Stare Miasto w Poznaniu o ustalenie statusu (braku statusu) sądu osób powołanych przez polityczną KRS na urząd sędziego lub asesora oraz skuteczności tego powołania w świetle prawa Unii, a także co do kwestii skuteczności (braku skuteczności) orzeczeń wydanych przez nominałów politycznej KRS i prawnej dopuszczalności ich wykonywania na terytorium państwa Unii Europejskiej;
2. do czasu rozpoznania przez TSUE pytań prawnych zadanych przez SN w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt III CB 40/23.
Skarżący kasacyjnie wniósł także o skierowanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:
Czy w związku z wyrokiem TSUE z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt C-225/25
1. Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, iż na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej stoją one na przeszkodzie w przyjęciu za skuteczną nominacji na urząd sędziego, jeśli nominacja ta dokonana jest przez uprawniony do tego organ, lecz z naruszeniem zasady "Ab initio nullum sentper nullum" - albowiem w toku postępowania zmierzającego do nominacji brał udział organ nieuprawiony - gdyż taka konsekwencja jest niezbędna i nieodzowna dla zagwarantowania pierwszeństwa prawa Unii?
A jeśli odpowiedź na powyższe pytanie jest pozytywna to czy:
2. Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, iż na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej stoją one na przeszkodzie w uznaniu za skuteczne i zgodne z prawem każdego orzeczenia wydanego w składzie, w którym co najmniej jeden z sędziów zasiadających w tym składzie orzekającym nie spełnia wymogów dotyczących niezawisłości, bezstronności i uprzedniego ustanowienia na mocy ustawy w rozumieniu Art. 47 Karty praw podstawowych Unii i to bez względu na rodzaj lub umiejscowienie sądu w systemie krajowym sądów państwa członkowskiego
3. Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, iż na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej stoją one na przeszkodzie w przyjęciu, iż orzeczenie wydane w składzie, w którym co najmniej jeden z sędziów zasiadających w tym składzie orzekającym nie spełnia wymogów dotyczących niezawisłości, bezstronności i uprzedniego ustanowienia na mocy ustawy w rozumieniu Art. 47 Karty praw podstawowych Unii - jest orzeczeniem Sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a więc prowadzi to do obowiązku uznania przez każdy Sąd państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że orzeczenie takie nie podlega wykonaniu w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek zakresie na terytorium Unii Europejskiej, gdy taka konsekwencja jest niezbędna i nieodzowna dla zagwarantowania pierwszeństwa prawa Unii.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Odnosząc się do wniosku o zwieszenie postępowania, to należy wskazać, że w sprawie C 521/21 Trybunał Sprawiedliwości UE wydał już orzeczenie w dniu 24 marca 2026 r. Natomiast w sprawie wywołanej pytaniem prejudycjalnym skierowanym przez Sąd Najwyższy w sprawie o sygnaturze akt III CB 40/23 Trybunał Sprawiedliwości UE wydał orzeczenie w dniu 16 lipca 2026 r., sygn. C-748/23, a zatem brak jest postaw do zawieszenia postępowania w sprawie.
Z kolei, gdy chodzi o wniosek o wniesienie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości - to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ten wniosek, ponieważ dotyczył on spraw już objętych wskazanymi orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r., sygn. C 521/21 oraz z dnia 16 lipca 2026 r., sygn. C-748/23. Złożenie kolejnego pytania w istocie przedłużyłoby postępowanie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Zarzuty skargi kasacyjnej można podzielić na dwie grupy. Pierwsza dotyczy orzekania w składzie WSA w Oplu osoby, która została powołana na stanowisko sędziego przed KRS uformowaną według przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) – zarzuty kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa oraz pkt 7 zarzutu dotyczący treści samego orzeczenia. Druga grupa dotyczy treści samego orzeczenia.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowej obsady WSA w Opolu, wskazać należy, że w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości ta kwestia została rozstrzygnięta. W wyroku z dnia dniu 24 marca 2026 r., sygn. C 521/21 Trybunał wskazał, że "art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za "niezawisły i bezstronny sąd" składu orzekającego, w którym zasiada jednoosobowo sędzia powołany na swoje stanowisko w wyniku procedury powołania charakteryzującej się tym, że po pierwsze, kandydatura tego sędziego została zarekomendowana przez organ, który nie daje gwarancji niezależności wystarczających do tego, by wykluczyć w przekonaniu jednostek wszelkie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których organ ten uczestniczy, a po drugie, uczestnicy tej procedury nominacyjnej nie mieli prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności dotyczące kontekstu tego postępowania, które miałyby taki charakter i wagę, że rozpatrywane łącznie mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność wspomnianego sędziego". Z kolei w orzeczeniu z dnia 16 lipca 2026 r., sygn. C-748/23 Trybunał podniósł, że "art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że już same okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego mogą powodować naruszenie prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu tych postanowień, jeżeli okoliczności te wiążą się z nieprawidłowością o takim charakterze i o takiej wadze, że wzbudza ona w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości lub bezstronności tego sędziego". Z obu tych orzeczeń wynika zatem, że tylko przesłanka powołania sędziego w nieprawidłowej procedurze nie jest "samo przez się" przesłanką uznania, że wyrok jest nieprawidłowy. W tym bowiem zakresie, aby uznać, że taki sędzia działa nieprawidłowo (stronniczo) muszą temu towarzyszyć dodatkowe okoliczności. Narzędziem zbadania takich okoliczności jest statuowany w art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) test niezawisłości i bezstronności sędziego. Co prawda, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. akt. SK 68/25, uznał art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych za niezgodny z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Niemniej jednak wyrok Trybunału, ze względów formalnych i materialnych należy uznać za nierodzący skutków prawnych.
Po pierwsze, wyrok ten nie został w prawidłowy sposób opublikowany we właściwym dzienniku urzędowym (przesłanka formalna).
Po drugie, skład Trybunału orzekający w tej sprawie był niewłaściwie uformowany. W jego składzie bowiem zasiadał J. Wyrembak, który w świetle wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 3 grudnia 2015 r., sygn. akt K 34/15; 9 grudnia 2015 r., sygn. akt K 35/15; 9 marca 2016 r., sygn. akt K 47/15 oraz wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor Sp. z o.o. przeciwko Polsce, sygn. 4907/18, nie został na to stawisko powołany w sposób prawidłowy. Z kolei wedle treści wyroku Trybunał Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. C 448/23 nie daje on gwarancji orzekania w sposób niezawisły (przesłanka materialna). W tej sytuacji uznać należy, że nadal strona postępowania sądowoadministracyjnego jest uprawniona do składania wniosków na podstawie art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i przepis ten jest narzędziem prawnym służącym do badania na ile sędzia spełnia warunki niezawisłości i bezstronności. Jeśli strona nie skorzysta z tego narzędzia, nie może potem skutecznie powoływać argumentów, które podważałyby status sędziego orzekającego w konkretnej sprawie.
Przechodząc do oceny zarzutów odnoszących się do samej treści orzeczenia wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 174 § 2 P.p.s.a. (skarżący chciał przywołać pkt 2 tego przepisu) w związku z art. 149 § 1 ust. 3 P.p.s.a. jest niezasadny. Skarżący kasacyjnie nie sformułował bowiem zarzutów, które pozwalałyby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na skontrolowanie prawidłowości przyjętego przez WSA w Opolu stanu sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przepisy art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 P.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy) i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W orzecznictwie podkreśla się, że zarzut skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do wskazania naruszenia tego rodzaju przepisu bez powiązania go z zarzutem naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania - zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 maja 2014 r.; sygn. akt I OSK 2595/13; z dnia 11 marca 2015 r.; sygn. akt I OSK 2383/14; z dnia 20 listopada 2019 r; sygn. akt I OSK 4346/18. Takiego powiązania w rozpatrywanej skardze kasacyjnej jednak nie dokonano.
Równie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 174 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Art. 141 § 2 P.p.s.a. dotyczy terminu sporządzenia uzasadnienia, gdy wojewódzki sąd administracyjny oddala skargę, a więc nie ma żadnego znaczenia w kwestii uregulowanej w art. 154 § 6 P.p.s.a., która dotyczy wysokości wymierzenia grzywny. W tym zakresie nie wiadomo zatem czego tak naprawdę dotyczy tak sformułowany zarzut. Oznacza to, że zarzut ten nie poddaje się ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Także zarzut dotyczący naruszenia art. 174 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 417 k.c. jest niezasadny, ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ocenia się szkody w rozumieniu prawa cywilnego, a zarówno nałożona na organ grzywna jak i świadczenie pieniężne nie mają charakteru kompensacyjnego.
Podobnie nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 174 § 1 P.p.s.a. (skarżący chciał przywołać pkt 1 tego przepisu) w związku z art. 4 Prawa Prasowego w związku z art. 14 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta, ponieważ w tym zakresie Sąd I instancji uznał, że żądana przez skarżącego kasacyjnie informacja jako odnosząca się do konkretnej osoby (pacjentki) ma charakter danych ad personam, a więc w ogóle nie stanowi informacji publicznej. Natomiast przedmiotem oceny Sądu nie była odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę prawa do prywatności pacjentki.
W sprawie nie miał w ogóle zastosowania art. 4 Prawa prasowego, ponieważ, jak słusznie wskazał to Sąd I instancji, Szpital jest podmiotem zaliczonym do sektora jednostek sektora finansów publicznych, a zatem nie zalicza się do zbioru podmiotów, o którym mowa powołanym przepisie Prawa prasowego. Stąd całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 174 § 1 P.p.s.a. w związku z art 4 ust. 4 Prawa prasowego.
Podobnie w sprawie nie miał również zastosowania art. 6 Prawa prasowego nakazający podmiotom publicznym zamieszczenie odpowiedzi na krytykę prasową. Wnioskiem z dnia 20 lipca 2024 r., skarżący kasacyjnie jako - Redaktor naczelny czasopisma wszczął postępowanie w sprawie otrzymania informacji prasowej. Brak jest natomiast danych, aby w tym czasie były zamieszczone teksty, co do których podmiot, do którego zwrócił się skarżący kasacyjnie miał obowiązek odpowiedzieć na krytykę prasową.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Podstawa prawna: Dz.U. 2024 poz 935 art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Hasła tematyczne: Inne
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.