Wniosek o raty PIT-4R rozpatrzony przed nowym terminem. Skarga na bezczynność oddalona

Wnioskiem z dnia 27 lutego 2026 r.( wpływ do organu1 marca 2026 r.)

P. P. – U. "[...]" S.A. Oddział [...] w O. wystąpiło do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych ( PIT-4R ) za rok 2025.

Pismem z dnia 4 marca 2026 r, organ wezwał stronę do uzupełnienia braków wniosku ( art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej ) oraz do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień ( art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej ).

W odpowiedzi na wezwanie strona w dniu 12 marca 2026 r. nadesłała szereg dokumentów, przy czym, jak wskazał organ wniosek nie został uzupełniony o kluczowe dokumenty, obrazujące sytuację finansową przedsiębiorstwa, o które wzywano

Postanowieniem z dnia 16 marca 2026 r. organ wyznaczył stronie 7 dniowy termin – na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej – do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

15 kwietnia 2026 r. skierowano do właściwej komórki organu wniosek o orzeczenie odpowiedzialności podatnika z art. 30 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2026 r. organ wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy – 1 lipca 2026 r.

Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2026 r. organ wyznaczył stronie 7 dniowy termin – na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej – do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Pismem z dnia 12 czerwca 2026 r. strona wniosła do organu II instancji ponaglenie w przedmiotowej sprawie – na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej.

Pismem z dnia 13 czerwca 2026 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego, żądając :

- stwierdzenia, że organ I instancji dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa

- zobowiązania organu I instancji do załatwienia sprawy w terminie 14 dnia od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku w sprawie

- wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości

- przyznania od organu na rzecz strony kwoty 5000 zł.

Zdaniem strony, organ dopuścił się rażącej bezczynności, nie rozpoznając w ustawowych terminach wniosku strony o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, jako płatnika.

Decyzją z dnia 29 czerwca 2026 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stronie rozłożenia na raty zaległości podatkowych.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2026 r. organ II instancji uznał złożone ponaglenie za bezprzedmiotowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161§ 1 pkt 3 P.p.s.a. w zakresie dotyczącym pkt 2 skargi oraz o oddalenie skargi w pozostałym zakresie.

W piśmie z dnia 1 września 2026 r. strona podtrzymała żądania skargi. W ocenie strony wydanie decyzji nie usuwa wcześniejszej bezczynności czy przewlekłości w postępowaniu organu. Zdaniem strony, organ był w bezczynności, albo co najmniej prowadził postępowanie w przewlekły sposób.

Strona wniosła o :

- umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji

- stwierdzenie, że organ I instancji dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania

- stwierdzenie, że naruszenie miało charakter rażącego naruszenia prawa

- wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości

- przyznanie od organu na rzecz strony kwoty 5000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej P.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Na podstawie art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Oznacza to, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność organu jest uprzednie wniesienie ponaglenia do właściwego organu ( w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej ).

W przedmiotowej sprawie ten wymóg został spełniony, albowiem przed wniesieniem skargi strona wniosła wymagane ponaglenie – pismem z dnia 12 czerwca 2026 r. ( k. [...] akt sądowych ).

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów należy wskazać, że zgodnie z art. 139 Ordynacji podatkowej :

§ 1. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie.

§ 3. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy.

§ 4. Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Zgodnie natomiast z art. 140 Ordynacji podatkowej :

§ 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.

Z kolei na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej

§ 1. Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do:

1) organu podatkowego wyższego stopnia;

2) (uchylony)

3) Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej albo dyrektora izby administracji skarbowej.

§ 2. Organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela, bezczynność organu ma miejsce w sytuacji niezałatwienia sprawy w terminie określonym przepisami Ordynacji podatkowej lub też przepisami szczególnymi, bądź w terminie wskazanym zgodnie z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej. Przez przewlekłość należy z kolei rozumieć prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 140 ww. ustawy. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 – wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: publ. CBOSA).

Podkreślić przy tym należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu (tak: wyrok NSA z 24 marca 2023 r., III OSK 7690/21).

Zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami terminie (także w terminie skutecznie przedłużonym) dokonał powyższych działań. W ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. W postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność nie jest bowiem możliwe badanie innych kwestii aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu podatkowego w zwłoce (por.: wyrok NSA z 9 marca 2018 r., I FSK 888/17)."

W kontrolowanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, organ wzywał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego, dotyczącego okoliczności faktycznych podawanych we wniosku..

Ponadto, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, organ postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2026 r. wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy – 1 lipca 2026 r. ( działał przy tym w trybie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej ).

Zdaniem organu w sprawie należało wydać decyzję o odpowiedzialności podatkowej podatnika, w której zostanie określona wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego a niewpłaconego podatku.

Ostatecznie przed dniem 1 lipca 2026 r. organ I instancji decyzją z dnia 29 czerwca 2026 r. odmówił stronie rozłożenia na raty zaległości podatkowych.

Wniosek strony został wobec tego rozpatrzony merytorycznie w terminach wskazanych ustawowo, zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu czynności organu podejmowane przez organ I instancji były niezbędne do dokonania ustaleń faktycznych i oceny prawnej wniosku strony. Strona była informowana zgodnie z prawem o przyczynach niedochowania pierwotnego terminu załatwienia sprawy – wyznaczono też precyzyjnie nowy termin i przed jego upływem organ wydał decyzję merytoryczną.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne i uregulowania prawne, Sąd uznał, że organ I instancji nie dopuścił się ani bezczynności, ani też przewlekłego prowadzenia postępowania.

Wszystkie zarzuty skargi były niezasadne, wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.