Plan miejscowy dopuszcza dom, park narodowy nie. Sąd oddalił skargę inwestorów

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem z dnia 30 maja 2025 r. Pani M. K. i Pan M. K. wystąpili do Starosty Suwalskiego o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewid. gr. [...], obręb [...], gmina Suwałki, powiat suwalski.

Pismem z dnia 30 maja 2025 r. Państwo M. i M. K. uzupełnili dokumentację o:

- decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 stycznia 2025 r., znak: DOPWPN.61.194.2024.DW umarzającą postępowanie w całości (w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 15 listopada 2024 r. Państwa M. i M. K. o udzielenie zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w Wigierskim Parku Narodowym, w związku z planowaną budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami technicznymi, na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości [...], gm. Suwałki);

- decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 maja 2025 r., znak: DOPWPN.61.89.2025.MG utrzymującą w mocy w/w decyzję z dnia 27 stycznia 2025 r.;

- pismo Wigierskiego Parku Narodowego z dnia 13 stycznia 2025 r., znak: OPIK 441- 126/24 (stanowiące odpowiedź na pismo dotyczące opinii w sprawie udzielenia zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w Wigierskim Parku Narodowym).

Pismem z dnia 12 czerwca 2025 r., znak: AIB.6743.11.26.2025 Starosta Suwalski wystąpił do Ministerstwa Klimatu i Środowiska Departamentu Ochrony Środowiska z prośbą o udzielenie jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących zakazów obowiązujących na terenie parku narodowego, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2024 r., poz. 1478 ze zm., zwanej dalej ustawą o ochronie przyrody), w kontekście prowadzonych postępowań w sprawie udzielenia decyzji o pozwoleniu na budowę i skutecznego przyjęcia zgłoszenia robót budowlanych.

Zawiadomieniem z dnia 17 czerwca 2025 r., znak: AIB.6740.I.71.2025.AI Starosta Suwalski na podstawie art. 61 i art. 10 K.p.a. wszczął postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewid. gr [...], obręb [...], gmina Suwałki. Jednocześnie organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów.

Pismem z dnia 04 lipca 2025 r., znak: DOP-WPN.021.1.2025.MG Minister Klimatu i Środowiska udzielił odpowiedzi na pismo Starosty Suwalskiego z dnia 12 czerwca 2025 r. znak: AIB.6743.11.26.2025. Minister wyjaśnił m.in. że w trakcie prowadzenia postępowań w sprawach wydania pozwolenia na budowę, lub przyjęcia zgłoszenia budowy, lub wykonania robót budowlanych, na terenie parku narodowego, organ administracji architektoniczno - budowlanej na podstawie art. 15 ust. 4c ustawy o ochronie przyrody, powinien wzywać inwestorów do przedłożenia decyzji wydanej przez ministra właściwego ds. środowiska (tj. Ministra Klimatu i Środowiska) dotyczącej wystąpienia okoliczności o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i 5 ustawy o ochronie przyrody (o odstępstwie generalnym).

Postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r., znak: AIB.6740.I.71.2025.AI Starosta Suwalski na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na Państwa M. i M. K. obowiązek uzupełnienia występujących w sprawie nieprawidłowości m.in. przedłożenia decyzji Ministra w przedmiocie uchylenia zakazów obowiązujących w parku narodowym określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Pismem z dnia 01 sierpnia 2025 r. Inwestorzy zawnioskowali o wydanie pozwolenia na budowę zgodnie z pierwotnym wnioskiem z uwagi na spełnienie w ich ocenie wszelkich wymogów niezbędnych do wydania decyzji.

Zawiadomieniem z dnia 14 sierpnia 2025 r., znak: AIB.6740.I.71.2025.AI Starosta Suwalski na podstawie art. 10 K.p.a. zawiadomił strony postępowania o skompletowaniu akt sprawy dot. postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie na podstawie art. 79a § 1 K.p.a. organ I instancji poinformował, że zmierza do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, z uwagi na nieuzupełnienie wszystkich braków wskazanych w postanowieniu z dnia 10 lipca 2025 r.

Decyzją z dnia 28 sierpnia 2025 r., znak: AIB.6740.I.71.2025.AI, Starosta Suwalski odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia Pani M. K. i Panu M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewid. gr [...], obręb [...], gmina Suwałki, powiat suwalski, uznając, że wnioskodawcy nie uzupełnili wszystkich nieprawidłowości, co uniemożliwia wydanie decyzji pozytywnej.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Państwo M. i M. K. W ocenie Odwołujących nałożony przez organ I instancji obowiązek uzyskania odstępstwa od zakazów zawartych w ustawie o ochronie przyrody jest niezasadny z uwagi na stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska o braku potrzeby wydania zezwolenia, z uwagi na zajście odstępstwa generalnego. Zdaniem Inwestorów decyzje Ministra Klimatu i Środowiska umarzające postępowanie stwierdzają zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, a zastosowanie ma jedynie obowiązujący na danym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na powyższe w ocenie Skarżących przedłożona dokumentacja projektowa spełnia wszystkie kryteria. Inwestorzy podkreślili także, że Dyrektor Wigierskiego Parku Narodowego pozytywnie zaopiniował możliwość realizacji przedmiotowej zabudowy działki inwestycyjnej, dając tym samym sygnał Staroście Suwalskiemu do wydania decyzji zezwalającej na budowę. W związku z powyższym Inwestorzy wnieśli o zmianę skarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście Suwalskiemu celem wydania odmiennej decyzji niż skarżona.

Decyzją z dnia 16 stycznia 2026 r. nr AB-II.7840.6.12.2025.PA Wojewoda Podlaski (dalej organ II instancji lub odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu wskazał, że po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego doszedł do wniosku o zastosowaniu przez organ I instancji właściwej procedury i wydaniu rozstrzygnięcia odpowiadającego stwierdzonemu stanowi faktycznemu i prawnemu, w trybie art. 35 ust. 3 i 5 pkt 1 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2025 r., poz.418 ze zm., dalej jako P.b.).

Analiza przedłożonego materiału dowodowego niniejszej sprawy pod względem zgodności z przepisami prawa wykazała, że przedłożone przez wnioskodawców materiały dowodowe zawierają naruszenia, które nie zostały przez Inwestorów usunięte. Zauważyć wymaga, że postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r., znak: AIB.6740.I.71.2025.AI organ I instancji nałożył na Inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie m.in. przedłożenia decyzji Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie uchylenia zakazów obowiązujących w parku narodowym określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Analiza dowodzi, że Inwestorzy nie przedłożyli decyzji Ministra Klimatu i Środowiska stanowiącej zezwolenie (o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody) na odstępstwo od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. A co za tym idzie wskazany w postanowieniu brak załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę odstępstwa od przepisów ustawy o ochronie przyrody, nie został usunięty.

Oceniając zasadność nałożonego obowiązku organ odwoławczy wskazał, że art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego określa zakres obowiązków organu zawartych w fazie wyjaśniającej prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W myśl art. 35 ust. 1 pkt la Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno - budowlanej sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zaznaczyć trzeba, że realizacja inwestycji budowlanych podlega ograniczeniom określonym nie tylko w przepisach Prawa budowlanego czy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także w ustawach szczególnych. Istotne znaczenie mają w tym względzie przepisy regulujące sposób i formy ochrony środowiska przyrodniczego oraz środowiska wodnego. Katalog i formy tych ograniczeń zostały wskazane, m.in. w ustawie o ochronie przyrody.

Organ II instancji podkreślił, że teren inwestycyjny stanowi działka nr ewid. gr. [...] objęta zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. i [...] w gminie Suwałki uchwalonego uchwałą Nr XXXVI/314/06 Rady Gminy Suwałki z dnia 23 sierpnia 2006 r., zmienionej uchwałą Nr Xll/103/15 Rady Gminy Suwałki z dnia 20 listopada 2015 r., zwanych dalej planem miejscowym. Według zapisów planu miejscowego zamierzona inwestycja położona jest na obszarze oznaczonym w części rysunkowej planu symbolem 31MN/MP/ML. Zgodnie natomiast z § 30 ust. 1 planu miejscowego dla terenów oznaczonych na rysunku symbolem 31MN/MP/ML ustala się przeznaczenie podstawowe - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i pensjonatowa, adaptuje się istniejącą i dopuszcza się realizację zabudowy letniskowej. Ponadto w myśl § 13 ust. 1 planu miejscowego teren objęty granicami opracowania planu położony jest w Wigierskim Parku Narodowym i obszarze Natura 2000. Skoro zatem zgodnie z ustaleniami § 13 ust. 1 planu miejscowego obszar objęty planem stanowi jednocześnie obszar Wigierskiego Parku Narodowego, organ II instancji stwierdził, że zastosowanie mają nakazy, zakazy i ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych dotyczących Wigierskiego Parku Narodowego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, formami ochrony przyrody są m.in.: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000. Ponadto ustawa o ochronie przyrody zawiera szereg ograniczeń dotyczących tych form ochrony przyrody, w tym zakazów obowiązujących na terenach parków narodowych, określonych w art. 15 ust. 1 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody na terenie parków narodowych oraz rezerwatów przyrody zabroniona jest budowa lub rozbudowa obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody. Na obszarach tych zabrania się także: prowadzenia działalności wytwórczej, handlowej i rolniczej, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony, zmiany stosunków wodnych, regulacji rzek i potoków, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody, zmiany przeznaczenia i użytkowania gruntów; wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (art. 15 ust. 1 pkt 7, 9, 11 i 22 ustawy o ochronie przyrody).

Wskazano także, że art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody określa, że Minister właściwy do spraw środowiska, po zasięgnięciu opinii dyrektora parku narodowego, może zezwolić na obszarze parku narodowego na odstępstwa od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione; potrzebą ochrony przyrody, wykonywaniem badań naukowych, celami edukacyjnymi, kulturowymi, turystycznymi, rekreacyjnymi lub sportowymi lub celami kultu religijnego i nie spowoduje to negatywnego oddziaływania na przyrodę parku narodowego lub potrzebą realizacji inwestycji liniowych celu publicznego, w przypadku braku rozwiązań alternatywnych i po zagwarantowaniu kompensacji przyrodniczej w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Należy tu podkreślić, że zakaz, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody dotyczący budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wiąże bezpośrednio, co oznacza, że nawet gdy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy dopuszczająca zabudowę, to jej realizacja wymagać będzie odstępstwa, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody albo wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 2 tej ustawy. Potwierdza to m.in. treść art. 15 ust. 4c ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym zezwolenia, o których mowa w ust. 3 i 4, dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w Prawie budowlanym. Odstąpienie od zakazu budowy jest dopuszczalne jedynie na podstawie zezwolenia organu administracyjnego, jakim jest minister właściwy do spraw środowiska. Art. 15 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody bowiem stanowi, iż to Minister właściwy do spraw środowiska, po zasięgnięciu opinii dyrektora parku narodowego, może zezwolić na obszarze parku narodowego na odstępstwa od zakazów, o których mowa w ust. 1. Tego typu postępowanie wszczyna się na wniosek strony. Powyższa delegacja działania Ministra została przy tym ograniczona do zamkniętego katalogu celów. W przypadku braku celu jaki wymienia przepis art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w/w organ nie może prowadzić postępowania, które jako bezprzedmiotowe ulega umorzeniu. W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawcy otrzymali decyzje Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 stycznia 2025 r., znak: DOP-WPN.61.194.2024.DW umarzającą postępowanie w całości w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 15 listopada 2024 r. Państwa M. i M. K. o udzielenie zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w Wigierskim Parku Narodowym, w związku z planowaną budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 maja 2025 r., znak: DOP-WPN.61.89.2025.MG utrzymującą w mocy w/w decyzję z dnia 27 stycznia 2025 r. Z przedłożonych przez Inwestorów decyzji wynikało, że na działce nr ewid. gr. [...] nie można budować budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W uzasadnieniu w/w decyzji Minister Klimatu i Środowiska stwierdził bowiem, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie mieści się w celach wskazanych w art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (co oznacza brak podstaw prawnych udzielenia zezwolenia na odstępstwo od zakazu budowy budynku jednorodzinnego na podstawie tego przepisu), jak również nie wypełnia przesłanki wskazanej w art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody w zakresie gospodarczego wykorzystania (co oznacza brak możliwości zastosowania odstępstwa generalnego w przedmiotowej sprawie). Minister Klimatu i Środowiska nie znalazł podstawy do wydania zezwolenia na odstępstwo od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i umorzył postępowanie.

Organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom Skarżących wydane przez Ministra Klimatu i Środowiska decyzje nie zastępują zezwolenia, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, które dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę, a co za tym idzie oznacza to, że Wnioskodawcy takiego zezwolenia na odstępstwo nie posiadają. Brak niezbędnego dokumentu jakim jest zezwolenie na odstępstwo od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody niewątpliwie spowodował brak możliwości zabudowy działki inwestycyjnej. Tym samym dalsze procedowanie i dokonywanie oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z innymi przepisami prawa, w tym z ustaleniami planu miejscowego, a czego żądają Skarżący, nie miałoby wpływu na wynik podjętego rozstrzygnięcia.

Końcowo organ odwoławczy nie podzielił zarzutów dotyczących konieczności zastosowania zapisów miejscowego planu w pierwszej kolejności, podkreślając, że zapisu ustawy o ochronie przyrody mają pierwszeństwo przez aktem prawa miejscowego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezprawnego pozbawienia możliwości zrealizowania zabudowy na własnej nieruchomości, organ II instancji wskazał, iż przepis art. 4 Prawa budowlanego statuuje zasadę wolności budowlanej, jednakże prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami. Zatem prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Organ administracji w ramach rozpoznawania przedmiotowego wniosku o pozwolenie na budowę nie miał również podstaw prawnych do zakwestionowania, podważania czy oceniania innych ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź dokonywanie ustaleń na jakiej podstawie została zrealizowana zabudowa istniejąca w okolicy wnioskowanej. Zadaniem organu jest ocena tylko obecnie wnioskowanego zamierzenia budowlanego

Skargę na ww. decyzję Wojewody Podlaskiego wnieśli do sądu administracyjnego M. K. i M. K. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 105 § 1 k.p.a poprzez umorzenie przez Ministra Środowiska postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość i przyjęcie przez organ brak przedmiotu postępowania, podczas gdy przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest zobowiązany wydać rozstrzygnięcie na podstawie przepisów prawa, zaś strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania jej uprawnień wynikających z prawa materialnego;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art.96a i 96b k.p.a., poprzez niezawiadomienie z urzędu strony o możliwości przeprowadzenia mediacji, i w ten sposób, narażenie skarżących na trwające postępowanie, podczas gdy organ, na podstawie ww. przepisu, ma obowiązek zwrócić się do strony o wyrażenie zgody na mediacje i w ten sposób ograniczyć czas trwającego postępowania, nie narażając tym samym skarżących na dalsze koszty postępowania i umożliwiając stronie skorzystanie z polubownego załatwienia sprawy w sytuacji, gdy organ administracji, bezpodstawnie odstąpił od przysługującej stronom procedury, co w konsekwencji doprowadziło skarżących do aktualnego etapu postępowania, narażając ich na koszty;

3. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt. 5 ustawy o ochronie przyrody i uniemożliwienie skarżącym wykonywania prawa własności na ich gruncie, w sytuacji, gdy strona zakupiła działkę o nr geod. [...] obr. [...], w celu jej gospodarczego wykorzystania, zgodnie z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, i wzniesienia na rzeczonym gruncie budynku, wedle złożonego projektu;

4. naruszenie art. 5 k.c. poprzez nazbyt rygorystyczne podejście do wniosku skarżących w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę i przedkładania przepisów prawa, a w szczególności, ustawy o ochrony przyrody, ponad przysługujące skarżącym prawo własności, zbieżne z mpzp, a w ten sposób, ograniczenie strony w możliwości korzystania z posiadanego gruntu i zrealizowania projektu, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło zamiar strony w dacie nabycia nieruchomości, w sytuacji, gdy zgodnie z przywołanym wyżej przepisem nie można czynić ze swojego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, a przez to, pokrzywdzenie obywatela, bowiem takie działanie nie powinno być uważane za wykonanie prawa i w ten sposób nie powinno korzystać z ochrony.

Na tej podstawie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozwijając w uzasadnieniu swoje zarzuty.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Na wstępie, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy zastępując w tym zakresie organy administracji, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującym prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności wydanego – rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie jest to zaskarżona decyzja Wojewody Podlaskiego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Suwalskiego z dnia 10 września 2025r., którą odmówiono zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia Pani M. K. i Panu M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewid. gr [...], obręb [...], gmina Suwałki, powiat suwalski, uznając, że wnioskodawcy nie przedłożyli wymaganej zgody, co uniemożliwia wydanie decyzji pozytywnej.

Mając na uwadze wytyczone granice przeprowadzonej przez Sąd kontroli i przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że istotą sporu, którą da się zrekonstruować w oparciu o argumentację zawartą w skardze, jak i podnoszoną przez skarżących na etapie postępowania administracyjnego, są naruszenia dotyczące przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 13 , dalej u.o.p).

Wyjaśnić należy, że prawo zabudowy nieruchomości, podlegające regulacjom ustawy – Prawo budowlane, stanowi rozwinięcie i wyraz realizacji uprawnień właściciela nieruchomości wynikających z treści art. 140 k.c. Zaznaczyć trzeba, że jakkolwiek norma art. 140 k.c. jest źródłem interesu prawnego na gruncie prawa budowlanego, to jednak regulacja tej ustawy stanowi dopełnienie i uszczegółowienie unormowań kodeksowych, co przejawia się m.in. w tym, że realizacja prawa zabudowy nieruchomości została uzależniona przez ustawodawcę od zgodności z przepisami prawa i nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi chociażby uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (tak NSA w wyroku z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1942/18). Tego rodzaju prawami są własność, użytkowanie wieczyste oraz inne prawa rzeczowe istniejące na nieruchomościach sąsiadujących z tą, na której inwestor realizuje swoje zamierzenia. Co jednak ma szczególne znaczenie dla niniejszej sprawy, przywołane regulacje prawne w bezpośredni sposób odnoszą się do praw podmiotowych istniejących w czasie, w którym rozstrzygana jest sprawa administracyjna. Skarżący w tym zakresie również powoływali się na art. 5 k.c. poprzez wskazanie, że organ nazbyt rygorystycznie podszedł do ich wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, uwzględniając w szczególności ustawę o ochronie przyrody i pomijając prawo własności, a także zgodność z miejscowym planem zagospodarowania terenu obejmującym ich nieruchomość.

Zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 tego przepisu oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Powołany przepis (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego) nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełnienia dalszych warunków, np. od zgody sąsiadów czy wyrównania utraty wartości nieruchomości. Jeśli zatem organ oceni przedłożony projekt jako zgodny z prawem, nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2300/20).

Z powyższego wynika, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę ma charakter związany. Wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę nie może być nieuwzględniony z powodów innych, niż wyraźnie wskazane w przepisach. Organ nie dokonuje zatem oceny tego wniosku w granicach własnego uznania, lecz w granicach ściśle wyznaczonych konkretnymi normami. Zasada ta wynika z powołanego już art. 35 ust. 4 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis art. 35 ust. 1 tej ustawy zakreśla ramy badania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej projektu budowlanego wskazując, że organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (pkt 1 lit. a) oraz wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt 1 lit. b), zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2), kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 10 i 13 (pkt 3 i 3a). Organ sprawdza również, czy projekt został wykonany - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, także czy został sprawdzony - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i czy posiada ona zaświadczenie o aktualnej przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego (pkt 4; zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1295/21)

Słusznie organ podał, że do pozytywnego rozpoznania wniosku wymagane jest spełnienie wszystkich wymagań wskazanych w art. 35 ust. 1 P.b. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się bowiem, że jeżeli inwestor nie spełni choćby jednego z warunków określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ ma obowiązek odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (por. D. Sypniewski [w:] R. Godlewski, M. Goss, J. Góralski, W. Ł. Gunia, D. Sypniewski, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2025, art. 35.). Przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego wyraża koniunkcję, co podkreśla konieczność zapewnienia zgodności inwestycji ze wszystkimi wymaganiami określonymi w powołanym przepisie (por. Wyrok WSA w Poznaniu z 12.09.2024 r., II SA/Po 210/24).

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w w/w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12.08.2024r. II SA/Po 210/24, że sformułowanie, ujęte w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b P.b. wymaga interpretowania w sposób rozszerzający, ponieważ sam ustawodawca czyni tutaj odesłanie do przepisów o wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji (differentia specifica), jako przykład przepisów o ochronie środowiska (genus). Przez przepisy o ochronie środowiska należy rozumieć wszelkie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które w jakikolwiek sposób odnoszą się do ochrony wszelkiego rodzaju składników środowiska, jego form zarówno z punktu widzenia ochrony flory jak i fauny. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, pod przepisy o ochronie środowiska, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b p.b., należy podpiąć również przepisy ustawy o ochronie przyrody, co także wyeksponował Wojewoda w swojej decyzji. Konsekwencją wprowadzenia obowiązku z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b p.b. jest zatem skonfrontowanie planowanej inwestycji z przepisami ustawy o ochronie przyrody.

Należy zauważyć, że teren inwestycyjny stanowi działka nr ewid. gr. [...] objęta zapisami planu miejscowego. Według zapisów planu miejscowego przytoczonego w stanie faktycznym sprawy, zamierzona inwestycja położona jest na obszarze oznaczonym w części rysunkowej planu symbolem 31MN/MP/ML. Zgodnie natomiast z § 30 ust. 1 planu miejscowego dla terenów oznaczonych na rysunku symbolem 31MN/MP/ML ustala się przeznaczenie podstawowe - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i pensjonatowa, adaptuje się istniejącą i dopuszcza się realizację zabudowy letniskowej. Ponadto w myśl § 13 ust. 1 planu miejscowego teren objęty granicami opracowania planu położony jest w Wigierskim Parku Narodowym i obszarze Natura 2000.

Skarżący zatem zamierzają zrealizować swoją inwestycję na terenie Wigierskiego Parku Narodowego, co jest w sprawie bezsporne. Park narodowy jest najwyższą zinstytucjonalizowaną formą ochrony przyrody, która nakłada na każdego inwestora bardzo rygorystyczne wymagania co do wykonania robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę, gdyż założeniem parku narodowego, jest jego nienaruszalność. Świadczy o tym chociażby treść art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p., który stanowi, że w parkach narodowych zabrania się budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego. Ustawodawca uczynił więc wyjątek, że budowa obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych może nastąpić, jeżeli mają one związek z ochroną parku narodowego.

Należy tu podkreślić, że zakaz, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p. dotyczący budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wiąże bezpośrednio, co oznacza, że nawet gdy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy dopuszczająca zabudowę (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), to jej realizacja wymagać będzie odstępstwa, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody albo wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 2 tej ustawy. Potwierdza to m.in. treść art. 15 ust. 4c ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym zezwolenia, o których mowa w ust. 3 i 4, dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w Prawie budowlanym.

Ustawodawca zatem poczynił wyłączenia tego generalnego zakazu zabudowy, a zawarł je w art. 15 ust. 2 u.o.p. Wprowadzenie przez ustawodawcę wyjątku od zasady wymaga od każdego podmiotu stosującego prawo, aby wykładać przepisy dotyczącego tegoż wyjątku w sposób zawężający. Innymi słowy, wyjątku nie można poddawać wykładni rozszerzającej, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru przełamującego zasadę ogólną (exceptiones non sunt extendendae). To oznacza, że jeżeli miałby znaleźć zastosowanie wyjątek, który wyłącza generalny zakaz zabudowy na terenie parku narodowego, to wyjątek ten musi być rozumiany literalnie, nie może on podlegać wykładni rozszerzającej, aby nie dopuścić do dalszego, rozszerzania zakresu nazwy analizowanego przepisu.

Działka inwestycyjna, należąca do skarżących bezspornie położona jest na terenie Wigierskiego Parku Narodowego i położona jest w obszarze ochrony krajobrazowej. Działka ta, zgodnie z zarządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 marca 2026 r. w sprawie zadań ochronnych dla Wigierskiego Parku Narodowego na rok 2026 (Dz. Urz. Min. Klim. i Środ. z 2026 r. poz. 13), została objęta ochroną krajobrazową. Nadto znajduje się na terenie obszaru Natura 2000. Informacja taka została potwierdzona w piśmie z dnia 6 lipca 2026 r. przesłanym do akt sprawy przez Dyrektora Wigierskiego Parku Narodowego (k. 72).

Z tych względów organ prawidłowo rozważał czy w odniesieniu do planowanej inwestycji zachodzi wyjątek określony w art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. Prawidłowo przyjął (choć wprost w decyzji to nie zostało wskazane), że z przyczyn oczywistych nie zachodzą inne wyjątki wskazane w art. 15 ust. 2 u.o.p (wykonywanie zadań wynikających z planu ochrony lub zadań ochronnych, prowadzenie akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, wykonywanie zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa. )

Rozważany przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. stanowi, że zakazy określone w art. 15 ust. 1 u.o.p. nie dotyczą obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami k.c. Jak trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: "Przepis art. 15 ust. 2 u.o.p. zawiera wyjątki pozwalające na podejmowanie zachowań co do zasady zabronionych. Jeden z takich wyjątków jest przewidziany w art. 15 ust. 2 pkt 5 tej ustawy i odnosi się do kontynuowania gospodarczego wykorzystywania przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie parku narodowego, a jednocześnie w strefie obszarów objętych ochroną krajobrazową. Taka gospodarcza działalność, która mogłaby obejmować m.in. budowę lub przebudowę obiektów budowlanych, jest z mocy art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. dopuszczalna." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 910/18). "Jak więc wynika z treści tego przepisu (art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p.), zwolnienie to nie odnosi się do całego terenu parku narodowego lub rezerwatu przyrody, ale jedynie do tej jego części, która korzysta tylko z ochrony krajobrazowej." (K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, LEX/el. 2024).

Nie ma wątpliwości, że działka skarżących jest objęta ochroną krajobrazową. Przeznaczenie działki wskazanej pod inwestycję określone zostało jako grunty rolne, co wynika z operatu ewidencji gruntów znajdującego się w akta organu I instancji (brak możliwości wskazania karty z uwagi na brak numeracji). Aktualnie z uwagi na zapisy miejscowego planu i istniejącą zabudowę na działach sąsiednich, brak jest możliwości potwierdzenia rolniczego wykorzystania, na co wskazywał Dyrektor Wigierskiego Parku Narodowego, pozytywnie opiniując wniosek skarżący złożony w niniejszej sprawie (pismo z dnia 13 stycznia 2025 r.). Mimo wszystko, zamiar wybudowania domu jednorodzinnego oznacza, że skarżący zamierzają zmienić sposób użytkowania swojej działki, na cele mieszkaniowe. Naczelny Sąd Administracyjny odnosi się do takiej postawy w następujący sposób: "Art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. dopuszcza jedynie kontynuację dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej również po jej objęciu ochroną krajobrazową. Brak jest podstaw do uznania, że przepis ten dopuszcza zmianę sposobu zagospodarowania takiej nieruchomości już po objęciu jej ochroną krajobrazową." (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 260/19). Chodzi zatem o kontynuację wykorzystywania działki, a nie o zmianę, która miałaby całkowicie zmienić charakter jej użytkowania. Dyspozycja art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p., biorąc także pod uwagę ratio legis ustawodawcy w zakresie celu utworzenia parku narodowego, dotyczy działalności, która daje możliwość użytkowania danego obszaru przez ich właściciela na dotychczasowych zasadach, czyli stanowi to kontynuację tej funkcji w trakcie ich gospodarczego wykorzystania w obrębie obszaru objętego ochroną krajobrazową (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1901/09).

Nie mieli więc racji skarżący wnosząc o uznanie, że ich nieruchomość podlega generalnemu odstępstwu od obostrzeń wynikających z ustawy o ochronie przyrody, a zatem Minister Klimatu i Środowiska nie musi w tym zakresie wydawać zgody. W tym zakresie nie doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 P.b. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. w zw. z art. 140 k.c. poprzez błędne uznanie, że gospodarcze wykorzystanie dotyczy kontynuacji a nie jakiegokolwiek gospodarczego wykorzystania. Zakazy z art. 15 ust. 1 u.o.p. nie obowiązują w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania, a więc odnoszą się do gospodarczego wykorzystania według stanu istniejącego, nie zaś w odniesieniu do przyszłych przedsięwzięć, które będą możliwe do realizacji w oparciu o plan miejscowy, który dokonuje zmiany przeznaczenia terenów bez prawa do zabudowy na tereny, na których możliwa jest realizacja różnych form zabudowy, czy też w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 227/15). Istnienie w niniejszej sprawie planu miejscowego, który przewiduje na działce skarżących zabudowę mieszkaniową (MN/MP/ML) nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji pozytywnej. Jak już bowiem wyżej wskazano wymogi z art. 35 ust. 1 P.b muszą być spełnione wszystkie. Nie był uzasadniony zarzut naruszenia art. 5 k.c. Nie doszło także do naruszenia 8 § 2 k.p.a, który to zarzut nie został wprost sformułowany, ale skarżący powoływali się w tym zakresie na licznie udzielone pozwolenia na budowę, co po części zostało potwierdzone w piśmie z dnia 1 lipca 2026 r. uzyskanego od Starosty Suwalskiego. Wskazano tam jednak, że zostały wydane zarówno pozytywne decyzji o pozwolenie na budowę, jak i negatywne. To, że w okolicy działki skarżących znajduje się zabudowa mieszkaniowa, nie oznacza, że ich wniosek dotyczył takiego samego stanu faktycznego i prawnego i miała miejsce utrwalona praktyka. Ponadto także nieprawidłowa praktyka organów (brak wymogu uzyskania decyzji Ministra Klimatu i Środowiska w zakresie odstępstw od ochrony krajobrazowej), nawet jeśli miała miejsce nie może stanowić do podstawy orzekania w sprawie. Organy bowiem działają w granicach prawa i granicach obowiązujących przepisów.

W przedmiotowej sprawie organy także nie pominęły treść art. 15 ust. 3 u.o.p.

Zgodnie z pierwszym z nich Minister właściwy do spraw środowiska, po zasięgnięciu opinii dyrektora parku narodowego, może zezwolić na obszarze parku narodowego na odstępstwa od zakazów, o których mowa w ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione:

1)potrzebą ochrony przyrody, wykonywaniem badań naukowych, celami edukacyjnymi, kulturowymi, turystycznymi, rekreacyjnymi lub sportowymi lub celami kultu religijnego i nie spowoduje to negatywnego oddziaływania na przyrodę parku narodowego lub

2)potrzebą realizacji inwestycji:

a)liniowych celu publicznego,

b)celu publicznego o nieliniowym charakterze związanych z ochroną ludności przed powodzią i suszą,

c)celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze w celu związanym z zapewnieniem telekomunikacji na obszarze parku narodowego

- w przypadku braku rozwiązań alternatywnych i po zagwarantowaniu kompensacji przyrodniczej w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 c u.o.p. zezwolenia, o których mowa w ust. 3 i 4, dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, 1080, 1535 i 1673).

W przedmiotowej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia 10 lipca 2025r., znak: AIB.6740.I.71.2025.AI nałożył na Inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie m.in. przedłożenia decyzji Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie uchylenia zakazów obowiązujących w parku narodowym określonych w art. 15 ustawy o ochronie przyrody. Analiza akt sprawy wskazuje, że Inwestorzy nie przedłożyli decyzji Ministra Klimatu i Środowiska stanowiącej zezwolenie (o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody) na odstępstwo od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. A co za tym idzie wskazany w postanowieniu brak załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę odstępstwa od przepisów ustawy o ochronie przyrody, nie został usunięty. Prawidłowo zatem w zawiadomieniu z dnia 14 sierpnia 2025 r., znak: AIB.6740.I.71.2025 organ I instancji zgodnie z art. 79a § 1 K.p.a. wskazał, że na dzień wysłania przedmiotowego zawiadomienia, Inwestorzy nie usunęli nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z dnia 10 lipca 2025 r., co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem wnioskodawców. W następstwie stwierdził brak wywiązania się przez Inwestorów z nałożonych obowiązków i na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, wydał decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na wnioskowaną inwestycję.

W rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy rzeczywiście otrzymali decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 stycznia 2025 r., znak: DOP-WPN.61.194.2024.DW umarzającą postępowanie w całości (w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 15 listopada 2024 r. Państwa M. i M. K. o udzielenie zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w Wigierskim Parku Narodowym, w związku z planowaną budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości [...], gm. Suwałki) oraz po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 maja 2025 r., znak: DOP-WPN.61.89.2025.MG utrzymującą w mocy w/w decyzję z dnia 27 stycznia 2025 r. Z przedłożonych przez Inwestorów decyzji wynika jednak, że na działce nr ewid. gr. [...] nie można budować budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W uzasadnieniu w/w decyzji Minister Klimatu i Środowiska stwierdził bowiem, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie mieści się w celach wskazanych w art. 15 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (co oznacza brak podstaw prawnych udzielenia zezwolenia na odstępstwo od zakazu budowy budynku jednorodzinnego na podstawie tego przepisu), jak również nie wypełnia przesłanki wskazanej w art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody w zakresie gospodarczego wykorzystania (co oznacza brak możliwości zastosowania odstępstwa generalnego w przedmiotowej sprawie). Minister Klimatu i Środowiska nie znalazł podstawy do wydania zezwolenia na odstępstwo od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i umorzył postępowanie. Oznacza to, że Wnioskodawcy takiego zezwolenia na odstępstwo nie posiadają, co słusznie akcentowały organy obu instancji.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że Inwestorzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 4c ustawy o ochronie przyrody. Nie wykazali posiadania zezwolenia, o których mowa w ust, 3 i 4 ustawy o ochronie przyrody, które winno zgodnie z przepisami być dołączone do wniosku o pozwolenie na budowę. Brak niezbędnego dokumentu jakim jest zezwolenie na odstępstwo od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody niewątpliwie powoduje brak możliwości zabudowy działki inwestycyjnej. Tym samym dalsze procedowanie i dokonywanie oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z innymi przepisami prawa, w tym z ustaleniami planu miejscowego, a czego żądają Skarżący, nie miałoby wpływu na wynik podjętego rozstrzygnięcia.

Słusznie przy tym zaakcentował organu odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że za całkowicie niezrozumiałe należy przy tym uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez umorzenie przez Ministra Klimatu i Środowiska postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość i przyjęcie przez Ministra braku przedmiotu postępowania. Stanowisko skarżących zresztą w sposób jednoznaczny nie zostało potwierdzone w piśmie z 1 lipca 2026 r. z Ministerstwa Klimatu i Środowiska (na zapytanie Sądu), gdzie jednoznacznie wskazano, że mimo wydania decyzji o umorzeniu postępowania, oznacza to brak podstaw prawnych do udzielenia wnioskowanego odstępstwa tzn. w praktyce oznacza to że inwestor nie uzyskał zgody na odstępstwo od zakazów obowiązujących na terenie Wigierskiego Parku Narodowego, a skutki decyzji są równoważne z brakiem możliwości realizacji zamierzenia w oparciu o wnioskowane odstępstwo (k. 65 akt).

Podkreślić zatem należy mając na uwadze zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., że przedmiotem prowadzonego przez Wojewodę Podlaskiego postępowania odwoławczego była decyzja Starosty Suwalskiego z dnia 28 sierpnia 2025 r., znak: AIB.6740.I.71.2025.AI dotycząca odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Natomiast większość zarzutów skargi dotyczy postępowań Ministra Klimatu i Środowiska oraz wydanych przez Ministra Klimatu i Środowiska decyzji z dnia 27 stycznia 2025 r., znak: DOP-WPN.61.194.2024.DW umarzającej postępowanie w całości (w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 15 listopada 2024 r. Państwa M. i M. K. o udzielenie zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w Wigierskim Parku Narodowym, w związku z planowaną budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości [...], gm. Suwałki) i decyzji z dnia 28 maja 2025 r., znak: DOP-WPN.61.89.2025.MG utrzymującej w mocy w/w decyzję z dnia 27 stycznia 2025 r. Badanie legalności innej ostatecznej decyzji wykracza natomiast poza ramy postępowania o pozwolenie na budowę. Ewentualne błędy kwestionowanych w skardze ostatecznych decyzji Ministra Klimatu i Środowiska mogą być podnoszone wyłącznie w nadzwyczajnych trybach (np. stwierdzenie nieważności), a nie w trakcie odrębnego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie jest kontynuacją postępowania o udzielenie zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w Wigierskim Parku Narodowym.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi w zakresie braku zawiadomienia z urzędu stron o możliwości przeprowadzenia mediacji, zasadnie organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia mediacji, z uwagi na jednoznaczność przepisów i brak możliwości wydania decyzji uznaniowej przez organ. W sprawie zaszły zatem okoliczności odstąpienia od zawiadomienia o możliwości przeprowadzenia mediacji. Powyższe zgodnie z art. 96a § 1b k.p.a. zostało odnotowane w aktach sprawy notatką z dnia 27 listopada 2025 r. znak: AB-II.7840.6.12.2025.PA.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy obu instancji dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz właściwie oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie znajdując przy tym podstaw do wydania decyzji pozytywnej w zakresie pozwolenia na budowę, stosując się przy tym do zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Z tych wszystkich względów zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, zaś wszystkie wątpliwości podnoszone na pierwszej rozprawie, zostały przez Sąd wyjaśnione (w tym zakresie wzywane organu udzieliły na wezwanie Sądu odpowiedzi). Na obecnym etapie sprawa jest wyjaśniona wyczerpująco i brak jest możliwości wydania pozytywnego orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Barbara Romanczuk Elżbieta Trykoszko Marta Joanna Czubkowska