Inna działka w tytule wykonawczym niż w decyzji o rozbiórce. Sąd oddalił skargę

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB") postanowieniem z dnia 31 marca 2026r. nr WOP.7722.10.2026.MM utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce (dalej w skrócie: "PINB") z dnia 24 lutego 2026r. nr NB.52.1.1.2026.JJ umarzające z urzędu postępowanie egzekucyjne obowiązku o charakterze niepieniężnym - wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 lutego 2026r. nr NB.52.1.1.2026.JJ wystawionego przez PINB w Sokółce.

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne:

PINB w Sokółce decyzją z dnia 6 kwietnia 2022r. nr [...] nakazał J. B.(dalej powoływanemu jako: "skarżący" lub "zobowiązany"), pod rygorem natychmiastowej wykonalności, dokonanie rozbiórki częściowo zawalonego budynku inwentarskiego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 6,00 x 8,00 m na działce nr geod. [...]w Sokółce przy ul. [...]. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia 23 czerwca 2022r. nr WOP.7721.58.2022.MM utrzymał w/w decyzję w mocy. Skarga J. B. na tą decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2022r. sygn. akt II SA/Bk 650/22. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 czerwca 2025r. sygn. akt II OSK 434/23 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.

Wskutek uprawomocnienia się ww. wyroku WSA w Białymstoku, na skutek oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej, PINB w Sokółce pismem z dnia 11 września 2025r. zwrócił się do skarżącego z przypomnieniem o obowiązku wykonania nakazu rozbiórki wynikającego z ostatecznej decyzji PINB z 6 kwietnia 2022r. W dniu 24 listopada 2025r. PINB wystosował upomnienie wzywające skarżącego do wykonania rozbiórki drewnianego budynku inwentarskiego o wymiarach 6,00 x 8,00 m na działce nr geod. [...]przy ul. [...] w Sokółce.

W związku z brakiem reakcji skarżącego na powyższe upomnienie PINB w Sokółce (działając jako wierzyciel) w dniu 11 lutego 2026r. wystawił tytuł wykonawczy [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym wskazując w podstawie prawnej obowiązku – cześć B pkt 2 – decyzja PINB w Sokółce, a w pkt 3 - z dnia 16 lipca 2021r. Powyższy tytuł wykonawczy został doręczony skarżącemu w dniu 12 lutego 2026r.

Skarżący w dniu 18 lutego 2026r. wniósł pisemne zarzuty do powyższego tytułu wykonawczego wskazując na błędne określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa w części B poz. 2-4 tytułu wykonawczego, oraz błąd co do zobowiązanego – oświadczając, ze tytuł powinien być skierowany do właściciela działki nr [...]– Gminy Sokółka.

W piśmie z dnia 20 lutego 2026r. – skarżący złożył oświadczenie o wycofaniu zarzutów w sprawie egzekucyjnej.

PINB w Sokółce postanowieniem z dnia 24 lutego 2026r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025r., poz. 132, dalej: "u.p.e.a.") umorzył z urzędu postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 11 lutego 2026r. w związku z błędnym wskazaniem daty decyzji, stanowiącej podstawę prawną egzekucji administracyjnej. W ocenie organu w wystawionym w dniu 11 lutego 2026r. tytule wykonawczym błędnie została wpisana data decyzji PINB w Sokółce nakazującej skarżącemu - rozbiórkę, co skutkować będzie uniemożliwieniem prawidłowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego wraz z jego skutecznym zakończeniem.

Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie zarzucając, że zmierza ono do wydania nowego tytułu egzekucyjnego w celu popełnienia przestępstwa zniszczenia mienia na działce o nr [...]albowiem tam znajduje się budynek drewniany o wymiarach 6,00 x 8,00 m, który powinien być rozebrany. Skarżący wskazał dodatkowo, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez pracownika PINB w Sokółce - J. J., który powinien być wyłączony.

PWINB zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2026r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji uznając, że nie narusza ono przepisów obowiązującego prawa. W uzasadnieniu PWINB podkreślił, że tytuł wykonawczy z dnia 11 lutego 2026r. nr [...], wystawiony przez PINB w Sokółce, zawiera błąd w postaci wadliwego przywołania, w części B pkt 3 tego tytułu, daty orzeczenia, stanowiącego podstawę prawną obowiązku. Dodatkowo organ II stwierdził, że również treść podlegającego egzekucji obowiązku została przywołana nieprawidłowo, gdyż z treści egzekwowanej decyzji wynika, że obiekt, objęty nakazem rozbiórki, jest zlokalizowany na działce nr geod. [...]przy ul. [...] w Sokółce, a nie na działce nr geod. [...], co wynikałoby z w/w tytułu wykonawczego (część B pkt 5). W tych okolicznościach rację ma PINB w Sokółce stwierdzając, że tytuł wykonawczy z dnia 11 lutego 2026r. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Powyższe z kolei uzasadniało zastosowanie w sprawie przepisu art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., który umożliwia organowi egzekucyjnemu umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy zawierający opisane wyżej - błędy.

Dodatkowo odpowiadając na zarzuty zażalenia PWINB stwierdził, że są nieuzasadnione. Przypomniał, że decyzja PWINB z dnia 23 czerwca 2022r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w Sokółce z dnia 6 kwietnia 2022r. jest ostateczna i prawomocna oraz nie została przez zobowiązanego wykonana, mimo nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Natomiast w egzekucji administracyjnej nie są rozpatrywane żadne wnioski podważające zgodność z prawem egzekwowanej decyzji ostatecznej. Ponadto postanowieniem z dnia 8 stycznia 2026r. PWINB odmówił wyłączenia pracownika PINB – J. J. od spraw prowadzonych z udziałem skarżącego, dotyczących zabudowy nieruchomości przy ul. [...] i [...] w Sokółce i to stanowisko pozostaje aktualne.

W skardze wniesionej do tut. sądu administracyjnego na powyższe postanowienie skarżący zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, a polegający na uznaniu, że tytuł wykonawczy nr [...] był pod względem materialnym nieprawidłowy, albowiem istotnie budynek inwentarski o wymiarach 6,00 x 8,00 m znajduje się na działce nr [...](czyli tytuł wykonawczy był pod względem materialnym prawidłowy), co potwierdza niesprostowany do dnia dzisiejszego protokół kontroli administracyjnej z dnia 15 lipca 2021r. sporządzony w obecności między innymi właściciela działki nr [...]; natomiast widoczny na zdjęciach budynek nie ma wymiarów 6,00 x 8,00 m oraz nie jest pustostanem (jak to ostatecznie przyjęto,), w przeciwieństwie do budynku inwentarskiego na działce nr [...];

2) rażące naruszenie prawa do bezstronnego organu odwoławczego wskutek powierzenia sprawy inspektor M. M., która dokonała fałszywego (w świetle prawomocnego wyroku zapadłego w sprawie [...] Sądu Okręgowego w Białymstoku) zawiadomienia o przestępstwie przywłaszczenia akt administracyjnych, co łączyło się z pomówieniem o chorobę psychiczną oraz odebraniem od niesłusznie oskarżonego prywatnych dokumentów - szkoda i krzywda nie została naprawiona do dziś, tzn. odebrane dokumenty nie powróciły do miejsca zamieszkania oskarżonego przez ich odniesienie, ani nie zostały odesłane po wydaniu w II instancji wyroku uniewinniającego;

3) bezczynność polegająca na braku rozpoznania wniosku o wyłączenie J. J. - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co pozbawia skarżącego prawa do skutecznego środka odwoławczego, albowiem niezaskarżalne postanowienie (wydanej dodatkowo w innej sprawie) może być skarżone tylko wraz z odwołaniem lub skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art.142 K.p.a.) w sprawie w której zostało wydane, a nie W innej.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia PINB i w wytycznych dla organów nakazanie doprowadzenia zgodności decyzji nakazującej rozbiórkę do zgodności z protokołem kontroli z dnia 15 lipca 2021r. w zakresie numeru działki na której znajduje się sporny budynek o wymiarach 6,00 x 8,00 m (działka nr [...]czy [...]).

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując takiej kontroli, sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Rozpoznając skargę w ramach zakreślonej powyżej kognicji, sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Organ egzekucyjny prawidłowo rozstrzygnął na tym etapie sprawy kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PINB w Sokółce w dniu 11 lutego 2026 r.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zawiera informację o uchyleniu czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 60 § 1 zdanie pierwsze (art. 59 § 4 u.p.e.a.).

Jak wynika natomiast z art. 27 § 1 u.p.e.a, tytuł wykonawczy zawiera: (1) oznaczenie wierzyciela; (1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług; (2) wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada; (3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; (4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; (5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; (6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; (7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; (8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby; (9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu; (9a) pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym; (10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; (11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; (12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku; (13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a; (14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit.g.

W piśmiennictwie wskazuje się, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., jeżeli nie zawiera któregokolwiek z elementów wymaganych w myśl tego przepisu, przy czym błędy w tytule wykonawczym dotyczące podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku nie stanowią przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 59).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie natomiast podkreślano, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowane świadczenie, do którego rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Wobec tego naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania świadczenia, które nie obciąża zobowiązanego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3325/16, Lex nr 2735492). Wskazuje się w szczególności, że w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. chodzi o taką sytuację, gdy obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej. Zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów. Treść obowiązku musi być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek. Wierzyciel nie jest uprawniony do podania w tytule wykonawczym obowiązku zmodyfikowanego w porównaniu z treścią decyzji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1523/17, Lex nr 2496034, WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 241/22, Lex 3414107).

W realiach niniejszej sprawy, należało zatem stwierdzić, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z 11 lutego 2026r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przywołanym tytule wykonawczym w części B pkt 3 tego tytułu, przywołano wadliwie datę decyzji PINB w Sokółce o rozbiórce, stanowiącej podstawę prawną obowiązku. Dodatkowo niekwestionowane jest również, to co wypunktował organ II instancji, że nieprawidłowo została przywołana treść obowiązku podlegającego egzekucji, albowiem z treści egzekwowanej decyzji PINB w Sokółce z 6 lutego 2022r. wynika, że nakazuje się skarżącemu dokonanie rozbiórki częściowo zawalonego budynki inwentarskiego o wymiarach 6,00 x 8,00 m na działce nr geod. [...]w Sokółce przy ul. [...]. Tymczasem w części B pkt 5 tytułu wykonawczego z 11 lutego 2026r., odnoszącej się do treści obowiązku wskazano: rozbiórka częściowo zawalonego budynku inwentarskiego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 6,00 x 8,00 m na działce nr geod. [...] w Sokółce przy ul. [...]. Skoro zatem obowiązek podlegający egzekucji został w tytule wykonawczym ujęty w sposób zniekształcony, zachodzi bowiem poważna wątpliwość, jaki obiekt, tj. na której działce objęty został nakazem rozbiórki, to bez wątpienia tytuł ten wystawiono z naruszeniem art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W tym miejscu należy przypomnieć, że ww. przepis nakazuje zawrzeć w tytule wykonawczym (prawidłową) treść obowiązku podlegającego egzekucji. Skoro zatem treść ta - w zakresie określenia obiektu podlegającego rozbiórce - budzi poważne wątpliwości, to w tych okolicznościach zasadne było umorzenie postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji nie sposób stwierdzić, aby organy egzekucyjne naruszyły art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących treści obowiązku rozbiórki nakazanego decyzją PINB w Sokółce z 6 kwietnia 2022r. stanowiącą podstawę wszczętego postępowania egzekucyjnego wyjaśnić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie albowiem ww. decyzja jest ostateczna i prawomocna. Istotą postępowania egzekucyjnego nie jest natomiast ponowna ocena obowiązku nałożonego na stronę wynikającego z tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę wszczęcia takiego postępowania, a jedynie wymuszenie wykonania tego obowiązku.

Mając powyższe okoliczności na względzie sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.

Końcowo wyjaśnić trzeba, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli skarżącego, czy też stron (zob. wyroki NSA: z 16 lutego 2021r., sygn. akt III FSK 2430/21; z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 1110/20; wszystkie dostępne w CBOSA). Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Elżbieta Trykoszko Anna Bartłomiejczuk Małgorzata Roleder