Recykling na poziomie 16 proc. zamiast 35 proc. Sąd utrzymał karę 319 536 zł dla spółki odpadowej

Pismem z dnia 5 listopada 2025 r. R. Sp. z o.o. (dalej jako: "strona skarżąca"), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "Kolegium"), opisaną w rubrum nn. wyroku. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia 1 sierpnia 2025 r. nr [....], Burmistrz Miasta T. (dalej jako: "Burmistrz" lub "organ I instancji"), działając na podstawie z art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej "kp.a.", w związku z art. 9g pkt 1 oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, a także art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 733) – dalej "u.c.p.g.", wymierzył stronie skarżącej karę pieniężnej w kwocie: 319.536,00 zł (słownie: trzysta dziewiętnaście tysięcy pięćset trzydzieści sześć złotych 00/100) za nieosiągnięcie w roku 2023 w odniesieniu do masy odebranych przez podmiot odpadów komunalnych, na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w związku z nieosiągnięciem wymaganego poziomu.

Przedmiotowa decyzja była drugą decyzją w [...] została uchylona przez Kolegium decyzją z 10 stycznia 2025 r.

W szerokim uzasadnieniu decyzji z 1 sierpnia 2025 r. organ I instancji przedstawiając przebieg postępowania wskazał m.in., że strona skarżąca, jako przedsiębiorca, nie wykonał obowiązku osiągnięcia w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu recyklingu, który powinien wynieść 35%. Poziom osiągnięty przez stronę skarżącą wyniósł 16,17012951636 %., co uzasadniało nałożenie przedmiotowej kary. Organ przedstawił szczegółowe jej wyliczenie.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie:

a) naruszenie przepisów postępowania, tj, art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie stanowiska Kolegium wyrażonego w decyzji z dnia 10 stycznia 2025 r., co doprowadziło do wydania decyzji o tożsamej treści.

b) art. 6, 7, 7a, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.) – poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na:

- niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędnym uznaniu, że strona skarżąca miała wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz.1439 ze zm.) - dalej "u.c.p.g.", w kontekście funkcjonujących na terenie Miasta T. punktów skupu surowców wtórnych (miejsc magazynowania odpadów), w szczególności punktu funkcjonującego pod marką O.

- niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego,

- niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny obiektywnej, lecz subiektywnej, czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od strony skarżącej i w konsekwencji uznaniu, że strona skarżąca powinna osiągnąć poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu na podstawie art. 9g u.c.p.g.;

- niezastosowaniu przez organ I instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść strony skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i art. 11 ustawy - Prawo przedsiębiorców;

- nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo faktu, że strona skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do zastosowania wobec niej instytucji odstąpienia od kary administracyjnej,

- braku wyjaśnień, czy Gmina T. wywiązuje się z obowiązku prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

- błędnym przyjęciu, że strona skarżąca posiada możliwość oddziaływania na właścicieli nieruchomości i ma wpływ na jakość segregacji odpadów, w tym nas to jakie frakcje odbiera, ponieważ to ona zawiera i kształtuje zapisy umowy z właścicielami;

- pominięciu okoliczności, że gmina T. za rok 2023 osiągnęła wymagany poziom 35 %.

c) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10. art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców - poprzez pominięcie słusznego interesu strony skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie;

d) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 §1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców - polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu I instancji, poprzez, nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w lit. a powyżej;

e) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w związku z art. 189f §1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na stronę skarżącą;

f) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g u.c.p.g. w zw. z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r,. poprzez uznanie, że strona skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy,

g) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. 9x ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r,. poprzez uznanie, że strona skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy strona skarżąca nie miała wpływu na ich nie osiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne;

h) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g u.c.p.g., poprzez uznanie, że Odwołująca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy;

i) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 3 u.c.p.g., poprzez uznanie, że strona skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy strona skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne;

Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy w całości.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło przebieg postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy i przepisy prawa mające w niej zastosowanie. Kolegium wskazało, że raz jeszcze przeprowadziło postępowanie, w zakresie w jakim postępowanie to przeprowadził organ I instancji i ustaliło, że zaskarżona decyzja tego organu jest prawidłowa.

Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że strona skarżąca odbiera odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie gminy T. na podstawie wpisu, pod numerem [...], w rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonym przez Burmistrza Miasta T. Z akt sprawy wynika, że strona w 2023 r. odbierała odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie gminy T. na podstawie umów zawartych z właścicielami nieruchomości. Kolegium podobnie jak organ I instancji ustaliło, że łączna masa odebranych odpadów komunalnych przez stronę skarżącą w 2023 r. wniosła 5 653,34 Mg, w tym łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wyniosła: 914,1524 Mg. Poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych obliczony na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. wyniósł 16,17012951636 %. Różnica pomiędzy wymaganym do osiągnięcia poziomem, a osiągniętym poziomem wyniosła 18,82987048364 %. Wartości te pokrywają się z tymi ze sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za 2023 r., złożonego przez stronę skarżącą za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Tym samym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie został popełniony delikt administracyjny, określony w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., który podlega karze obliczanej zgodnie z 9x ust. 3 tej ustawy jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.

Kolegium stwierdziło również, że organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu prawidłowo w sprawie nałożył na stronę administracyjną karę pieniężną dokonując przy tym zaokrąglenia końcowego wyniku obliczeń, zgodnie z przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa.

Organ odwoławczy zgodził się również z argumentami organu I instancji dotyczącymi braku możliwości zastosowania w stosunku do strony skarżącej instytucji odstąpienia od nałożenia kary z art. 189f § 1 k.p.a.

Kolegium podniosło także, że z uwagi na charakter deliktu polegającego na nieosiągnięciu w 2023 r., przez stronę skarżącą odbierającą odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości położonych na terenie gminy T. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wbrew obowiązkowi nałożonemu w art. 9g u.c.p.g. nie można uznać, że strona skarżąca zaprzestała ww. naruszania prawa. Zdaniem Kolegium przedmiotowy delikt ma charakter jednoczynowy i jednorazowy. Strona skarżąca nigdy już nie osiągnie zakładanego poziomu recyklingu w 2023 r., a zatem nie można powiedzieć, że zaprzestała naruszeń, gdyż nie jest już w stanie w żaden sposób naprawić swojego uchybienia.

Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazało, że nie podziela stanowiska w nim zawartego. W ocenie Kolegium postępowanie organu I instancji było prawidłowe i pozwoliło na wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na wydanie orzeczenia przez organ odwoławczy. Zdaniem Kolegium organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, w sposób przewidziany prawem dokonał ustaleń które stanowiły podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia. Kolegium me stwierdziło również by postępowanie organu I instancji odbywało się z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego oraz z naruszeniem zasad równości i swobody działalności gospodarczej, a także wynikającej z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady państwa prawa i zasady zaufania obywateli do państwa. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy obowiązującego prawa w omawianej sprawie nakazywały nałożyć na odwołującą się stronę administracyjną karę pieniężną w kwocie wyliczonej przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. Podniesione przez odwołującą się stronę w odwołaniu okoliczności nie zwalniają strony skarżącej, jak i innych podmiotów, z konieczności osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez podmiot odpadów komunalnych na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych! Podmiot prowadzący działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych musi tak organizować swoją działalność, żeby móc wywiązać się z ciążących na nim obowiązków. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Zdaniem Kolegium podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Odwołująca się spółka jako profesjonalista w branży, musi być świadoma wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach konsekwencji niedochowania poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, spółka winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu.

W skardze sądowej na powyższą decyzję fachowy pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wszystkie twierdzenia i zarzuty, podnoszone w treści odwołania. Wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I Instancji lub ewentualnie uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i przekazanie do ponownego rozpoznania przez organ II instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W szerokim uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej przedstawił argumenty uzasadniające podniesione w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i wnioski, zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1495/25 Sąd zwiesił postępowanie sądowe.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1495/25 Sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie.

Podejmując postępowanie Sąd uznał, że kwestia nakładanych na przedsiębiorców kar administracyjnych w oparciu o przepisy u.c.p.g. jest ściśle powiązana z obowiązkiem sprawozdawczym przedsiębiorców (art. 9n u.c.p.g.). Przy czym adresatami obowiązków z art. 9n u.c.p.g. są dwie grupy podmiotów. Pierwszą z nich są podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w ramach gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Drugą – podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Obie grupy podmiotów zobowiązane są do sporządzania rocznych sprawozdań, które przekazywane są wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy (A. Szymczak [w:] M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2021, art. 9[n], Lex, teza 3). Jak podnosi się w orzecznictwie obowiązek składania sprawozdań ma charakter informacyjny, pozwalający ustalić stan odbioru odpadów z terenu gminy. Jednakże obowiązek sprawozdawczy nie ma wyłącznie charakteru formalnego, ale służy ściśle określonym celom związanym z ochroną środowiska. Wpływa bezpośrednio na realizację przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi na danym terenie gminy czy miasta (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2020 r., II OSK 3510/19). Wobec tego odpowiednie ukształtowanie przez krajowego prawodawcę systemu sprawozdawczego (np. poprzez obowiązek składania sprawozdań wczesnego ostrzegania) mogłoby mieć znaczenie w kontekście kar nakładanych na przedsiębiorców odbierających odpady komunalne. Dawałoby bowiem możliwość, by organy gminy, które sprawują nadzór nad gospodarką odpadami (art. 3 ust. 1 i 2 pkt 3-5, 8 u.c.p.g.) odpowiednio szybko podjęły kroki zaradcze. Przez to roczny wynik procentowy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, osiągany zarówno przez przedsiębiorców odbierających odpady komunalne jak i przez same gminy, mógłby być dużo wyższy. W przypadku stwierdzenia, że przepisy krajowe, będące podstawą nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, nie spełniają wymogów prawa unijnego, istniałaby podstawa do adekwatnej oceny odpowiedzialności przedsiębiorcy w powyższym kontekście. Skoro kara administracyjna – o ile są spełnione przesłanki do jej wymierzenia – ma być sankcją nie tylko skuteczną, ale i proporcjonalną (Motyw 45 Preambuły dyrektywy 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r.) to należy uwzględnić szereg okoliczności faktycznych oraz prawnych, w tym wyżej opisanych. Rozstrzygnięcie przez TSUE pytania prejudycjalnego w sprawie II SA/Gl 1039/25 nie stanowi jednakże ściśle rozumianego zagadnienia wstępnego, czyli stanu, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2026 r. poz.143 ze zm.) – dalej "p.p.s.a."

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium w przedmiocie nałożenia na Spółkę pieniężnej kary administracyjnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w związku z nieosiągnięciem w 2023 r. - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Zarysowany powyżej spór był już rozstrzygany przez sądy administracyjne, w tym również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach m.in. w wyrokach: z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1649/24, z dnia 28 marca 2025 r. o sygn. akt II SA/Gl 1482/24, z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 369/24, z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 28/25 czy z dnia 14 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/419/25 (dostępne w CBOSA). Skład orzekający podziela zawartą tam argumentację.

Podnieść należy, że w sprawie uwzględniono przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w 2023 r.

Przystępując do rozważań podnieść należy, że zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1.

Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.

Metoda ustalania wysokości tej kary określona została w art. 9x ust. 3 i 4 omawianej ustawy.

Jak wynika z powyższego, kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt III OSK 2849/21, Lex nr 3631558).

Strona skarżąca w roku 2023 była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie gminy T. Złożyła również stosowne sprawozdanie za ten rok. Nie budzi zatem wątpliwości, iż w kontrolowanej sprawie na stronie skarżącej ciążył obowiązek, o którym mowa w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. Wobec nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, strona skarżąca podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. obliczonej zgodnie z jego ust. 3 ustawy.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 369/24 (Lex nr 3750491), w którym podkreślono, że przesłanką wymierzenia przedmiotowej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej (zob. także wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt III OSK 2849/21, Lex nr 3631558). Wobec tego niezasadne są w tym zakresie wszelkie zarzuty skargi oraz argumentacja na ich poparcie, tj. dotyczące braku winy strony skarżącej odnośnie do nieosiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zauważenia również wymaga, że strona skarżąca jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie.

Rozpatrując zarzuty naruszenia przepisów Rozdziału 14, Działu IVa k.p.a., Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1) lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2). W świetle tego przepisu stwierdzić należy, iż instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020). Podkreślić należy, że przesłanka określona w pkt 2 przywołanego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, do jej zastosowania konieczne jest bowiem spełnienie przesłanki tożsamości (identyczności) zachowania będącego przedmiotem odrębnych postępowań.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy dokonał analizy możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary przywołując przykłady z orzecznictwa tut. Sądu. Wyniki tych rozważań doprowadziły do stwierdzenia, że brak było podstaw na gruncie rozpoznawanej sprawy do zastosowania tej instytucji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.

Odnotować również trzeba, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie.

Dodać wypadnie, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu odzysku przez Skarżącą nie jest zdarzeniem wyjątkowym i jednorazowym. Waga naruszenia też jest znaczna, gdyż poziom odzysku i recyklingu w objętym decyzją okresie wyniósł 16,17 %, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym w 2023 r. (35%), a osiągniętym wyniosła 18,83% punktu procentowego. Jednocześnie brak dowodów, ażeby Skarżąca w tym okresie podejmowała szczególne działania mające poprawić jej sytuację.

W kwestii niezastosowania przez organy art. 189f § 2 - 3 k.p.a. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem, w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2). Z kolei § 3 tego przepisu stanowi, że organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

Z przepisu tego wynika więc, że organ może uznać, że cele kary zostaną spełnione przez to, że strona usunie naruszenie prawa, a organ ją pouczy o konieczności przestrzegania prawa i wykonywaniu obowiązków nałożonych przez ustawodawcę. Wtedy to organ nie musi nakładać kary, lecz może od niej odstąpić. Zastosowanie tego przepisu następuje w oparciu o uznanie administracyjne. Pierwszym warunkiem jest, by strona usunęła naruszenie prawa, o co trudno w przypadku nieosiągnięcia określonego poziomu recyklingu za miniony już okres. Drugim warunkiem pozostawionym ocenie organu, jest to, by samo pouczenie strony o konieczności przestrzegania obowiązków było wystarczające dla realizacji (spełnienia) celów kary pieniężnej. W tym miejscu należy podnieść, że celem kary nakładanej na podmioty odbierające odpady za nieosiągające wymaganych poziomów recyklingu jest zmotywowanie ich do dokonywania recyklingu. Kara pełni więc głównie funkcję prewencyjną, ma zapobiegać naruszeniom w przyszłości, ma mobilizować podmiot odbierający odpady do podejmowania wszelkich możliwych czynności faktycznych i prawnych, które pozwolą jej osiągać jak najwyższe poziomy recyklingu.

W tym kontekście zarzut nieodstąpienia od nałożenia kary mógłby być uzasadniony wówczas, gdyby Skarżąca wykazała, że w całym okresie swojej działalności, a więc także w poprzednich latach osiągała co najmniej minimalne poziomy recyklingu. Świadczyłoby to bowiem o tym, że jest ona dostatecznie zmotywowana do wywiązywania się z obowiązku recyklingu, natomiast tylko w tym konkretnym przypadku pojawiły się jakieś przeszkody, trudności, które jej to uniemożliwiły. Skarżąca nie wykazała natomiast takich okoliczności, a jej argumentacja w istocie potwierdza, że nie radzi sobie ona z obowiązkiem recyklingu. W związku z tym, nie ma podstaw do zarzutu niezastosowania art. 189f § 2 i 3 k.p.a.

W sprawie brak było również podstaw do miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., przepisy działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Zasady wymiaru będącej przedmiotem postępowania kary wynikają z ustępu trzeciego art. 9x u.c.p.g. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisu art. 189d k.p.a.

Przyjąć należy, że nie doszło też do naruszenia art. 189e k.p.a., który przewiduje, że w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Przepis ten wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Siła wyższa nie uchyla zatem bezprawności czynu, lecz wyłącza odpowiedzialność za działanie niezgodne z prawem (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 721/18, Lex nr 2585407).

W ocenie Sądu wysokość kary została prawidłowo wyliczona przy uwzględnieniu regulacji art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Ponadto organ I instancji przedstawił metodologię i działanie matematyczne uzyskania tej kwoty, tj. 319.536,00 zł. Wartość ta zgodnie z art. 9zf u.c.p.g. w związku z art. 63 Ordynacji podatkowej, została zaokrąglona w górę do pełnych złotych określając wysokość kary pieniężnej na kwotę 319.536,00 zł.

W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. W sprawie podjęto czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który nie wymagał uzupełnienia, a jego ocena nie naruszyła zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę. Poczynione ustalenia znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organy administracji publicznej orzekające w sprawie zastosowały przepisy prawa materialnego. Podobnie uzasadnienia decyzji z pogłębioną argumentacją czynią zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny pozostaje zatem zarzut naruszenia tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.