Stacja bazowa na dachu w B. bez zgłoszenia w aktach. Sąd uchylił decyzje o umorzeniu postępowania

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 listopada 2025 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego [...] Stowarzyszenia [...] "[...]" (dalej również jako skarżący) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. (dalej jako PINB lub organ I instancji) z dnia 29 września 2025 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. [...] w B.

Decyzja ta zapadła w przedstawionych niżej okolicznościach.

Postanowieniem z dnia 10 września 2024 roku PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. [...] w B.

W wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez skarżącego, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako ŚWINB lub organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 30 października 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt II SA/GI 1578/24, w wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez Stowarzyszenie [...] "[...]" uchylił postanowienie ŚWINB z dnia 30 października 2024 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia 10 września 2024 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ nie przeprowadził odpowiednich czynności dowodowych i nie ustalił, jaki jest stan faktyczny i czy wykonane prace budowlane są zgodne ze zgłoszeniem złożonym przed organem administracji architektoniczno – budowlanej.

Decyzją nr [...] z dnia 29 września 2025 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii przy ul. [...] w B., wskazując, że nie stwierdził samowoli budowlanej ani naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane.

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego, decyzją z dnia 20 listopada 2025 r. - zaskarżoną w niniejszym postępowaniu - Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. z dnia 29 września 2025 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedsięwzięcie budowlane, które jest przedmiotem zgłoszenia inwestora z dnia 10 stycznia 2023 r., procedowanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej dotyczy instalacji w rozumieniu art. 29 ust 3 pkt 3 lit a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 524), szeregu urządzeń na stacji bazowej telefonii na dachu obiektu przy ul. [...] w B. na działce nr [...], obręb L. . Organ podniósł, że zgodnie z przywołanym przepisem - instalowanie na obiektach budowlanych stanowiących całość techniczno-użytkową albo jej niestanowiących urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m, wymaga uprzedniego zgłoszenia zamiaru realizacji takich robót, nie wymaga zaś uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie organ odwoławczy wskazał, że niezależnie od posługiwania się przez PINB w toku postępowania oraz w uzasadnieniu orzeczenia, terminem "rozbudowy" - roboty budowlane dokonane w niniejszej sprawie przez inwestora zakwalifikować należy jako instalację, wymagającą uzyskania zgłoszenia (a nie rozbudowę w myśl cytowanej ustawy). Dodał, że z akt sprawy wynika, iż inwestor nie dokonywał na obiekcie prac, które zmieniłyby wymiary konstrukcji, zmieniły parametry fizyczne masztu, zaburzały jego nośność lub w jakikolwiek sposób ingerowały w substancję konstrukcji.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie ustalono, iż zgodnie ze zgłoszeniem dokonano instalacji urządzeń na uprzednio istniejącej stacji przekaźnikowej założonej na konstrukcji wsporczej (maszt w formie słupa stalowego o wysokości ponad 8 m, osadzony w bryle istniejącego budynku, wsparty systemem zastrzałów) poprzez zainstalowanie określonej ilości anten sektorowych i radioliniowych wraz z osprzętem i infrastrukturą obsługową. Podniósł, że na dzień dokonania oględzin stwierdzono, iż ilość zainstalowanych urządzeń jest mniejsza niż pierwotnie zadeklarowana i na miejscu nie ma innych urządzeń ani instalacji nie stanowiących przedmiotu zgłoszenia - inwestor zatem nie przekroczył w żaden sposób deklaracji co do podejmowanych robót instalacyjnych, wymienionych w zgłoszeniu.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji skarżący podniósł zarzut naruszenia przy jej wydaniu art. 33 ust 1 w związku z art. 35 ust 1 pkt 1 lit a, b oraz art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne poprzez uznanie, iż przyjęcie zgłoszenia przez organ architektoniczno-budowlany uniemożliwia organowi prowadzenie postępowania w sprawie nielegalnej rozbudowy. Skarżący wskazał, że inwestycja niespełniająca jakichkolwiek wymogów ustawy Prawo budowlane, bezpośrednio naraża zdrowie i życie okolicznych mieszkańców ze względu na to, iż pole elektromagnetyczne odpowiadające strefie pośredniej oraz zagrożenia w środowisku pracy występuje poza terenem, co do którego inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto zarzucił, że w sprawie niniejszej nie zbadano zgodności inwestycji z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie przede wszystkim podkreślenia wymagało, że sprawa będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu, była już poddana kontroli sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1578/24, uchylił poprzednio wydane postanowienia organów obydwu instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych.

Według zatem art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wymienionym wyżej wyroku WSA, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ był zobowiązany do przeprowadzenia czynności dowodowych w celu ustalenia stanu faktycznego, w tym przede wszystkim, czy wykonane prace budowlane są zgodne ze zgłoszeniem złożonym przed organem administracji architektoniczno – budowlanej.

Akta administracyjne zawierają protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 20 sierpnia 2025 r. "w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. [...] w B.". W protokole tym stwierdzono, że "w dniu kontroli na konstrukcji znajdowały się: - 6 anten sektorowych, 12 urządzeń sterujących, 1 szafa sterująco – zasilająca, konstrukcje wsporcze, podest obsługowy, okablowanie i drabinka kablowa". Jak wynika z zaskarżonej decyzji, w związku z przeprowadzeniem wymienionej kontroli, organy obydwu instancji uznały, że zostały wykonane wskazania zawarte w cytowanym wyżej wyroku WSA.

Przede wszystkim zatem stwierdzić należało, że z przytoczonej treści protokołu nie wynika, iż na podstawie przedmiotowej kontroli zostały przeprowadzone ustalenia w zakresie tego, czy wykonane prace budowlane są zgodne ze zgłoszeniem złożonym przed organem administracji architektoniczno – budowlanej. Bezpodstawne jest więc stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, że "w niniejszej sprawie ustalono, iż zgodnie ze zgłoszeniem dokonano instalacji urządzeń na uprzednio istniejącej stacji przekaźnikowej założonej na konstrukcji wsporczej". Stwierdzenie, że w sprawie ustalono, iż wykonane prace budowlane są zgodne ze zgłoszeniem, nie ma bowiem oparcia w zgromadzonym materiale dokumentacyjnym, w tym przede wszystkim w treści cytowanego protokołu, w którym wymieniono jedynie, co znajdowało się w dniu kontroli na konstrukcji wsporczej, a nie jest to równoznaczne z ustaleniem, że wykonane prace budowlane są zgodne ze zgłoszeniem. Na dodatek w aktach administracyjnych brakuje przedmiotowego zgłoszenia, a więc to w ogóle uniemożliwia ustalenie, jakie konkretnie prace budowlane zostały objęte tym zgłoszeniem. W konsekwencji tego nie ma możliwości ustalenia – po pierwsze - czy wykonane prace były zgodne ze zgłoszeniem, a po drugie – jeśli nie były z nim zgodne, to czy te rzeczywiście wykonane prace budowlane mieściły się w ramach prac, których dotyczy obowiązek zgłoszenia, czy też wymagały pozwolenia na budowę.

W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem wydanych w niniejszej sprawie decyzji stwierdzić zatem należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym przede wszystkim art. 153 P.p.s.a, a także przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. i wymienione naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczyły bowiem uchybień w zakresie ustalenia kwestii o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z tego powodu skargę należało uwzględnić i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z powyższych rozważań, przede wszystkim uzupełni materiał dokumentacyjny we wskazanym wyżej kierunku, dokona analizy istotnych okoliczności w sprawie, a następnie wyda decyzję spełniającą wszystkie warunki określone w art. 107 K.p.a.

Przepis art. 205 § 1 P.p.s.a stanowił podstawę zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, na które składał się wpis w kwocie 500 zł.