Sąd uchylił decyzje ZUS o odmowie świadczenia aktywni rodzice w pracy

Decyzją z dnia 20 lutego 2025 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "organ I instancji") odmówił przyznania M. L. (dalej "strona" lub "skarżąca") świadczenia aktywni rodzice w pracy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżąca nie spełnia warunku aktywności zawodowej, o której mowa w ustawie o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że strona jest funkcjonariuszem [...] (dalej "[...]").

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 pkt 2 lit c ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (t.j. Dz. U. z 2026, poz. 532 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.a.r.", aktywność zawodowa oznacza podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz.146) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 77 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, funkcjonariusza [...] kierowane jest bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, bez pośrednictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Za pośrednictwem ZUS zgłaszane są do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegające kwalifikacji wojskowej pełniące służbę w Policji, Straży Granicznej i Służbie Ochrony Państwa, osoby będące żołnierzami zawodowymi, policjantami, funkcjonariuszami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, funkcjonariuszami Agencji Wywiadu, funkcjonariusze Służby Kontrwywiadu Wojskowego, funkcjonariuszami Służby Wywiadu Wojskowego, funkcjonariuszami Służby Ochrony Państwa, funkcjonariuszami Straży Granicznej, funkcjonariuszami Straży Marszałkowskiej, funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, funkcjonariuszami Służby Więziennej, funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej, a także osoby będące posłami pobierającymi uposażenia poselskie, senatorami pobierającymi uposażenie senatorskie, sędziami i prokuratorami oraz aplikantami Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi naruszenie art. 7 pkt 2 lit. c u.a.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że strona nie spełnia wymogów określonych tym przepisem co spowodowało odmowę przyznania jej świadczenia. Wskazała, że wykładnia przepisów dokonana przez organ I instancji jest dyskryminująca dla jednej grupy zawodowej.

Zaskarżoną obecnie decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "Prezes ZUS") utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.a.r. świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo m. in. matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca. Zacytował art. 7 pkt 2 a-d u.a.r., art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 10 ust. 1 u.a.r.

Prezes ZUS wskazał, że osoba zatrudniona jako funkcjonariusz[...] , podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jednocześnie zgodnie z art. 7 pkt 2c u.a.r. zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego musi być dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego przez funkcjonariuszy [...] zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 77 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, kierowane jest bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, bez pośrednictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tej sytuacji organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, że stronie nie przysługuje prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy", ponieważ nie zostały spełnione przesłanki warunku aktywności zawodowej, o której mowa art. 7 pkt 2c u.a.r.

W skardze sądowej na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i przyznanie świadczenia "aktywni rodzice w pracy" w postaci wyrównania świadczenia od października 2024 r. do lutego 2026 r. i przyznania świadczenia do września 2025 r.

Wskazała, że Prezes ZUS błędnie ustalił, że nie przysługuje jej wnioskowane świadczenie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki warunku aktywności zawodowej, a jedną z przesłanek bycia aktywnym zawodowo jest zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego za pośrednictwem ZUS. Oznacza to, iż jej składki zdrowotne powinny być kierowane do ZUS, gdyż wtedy jest wiadomo, iż jest osobą aktywną zawodowo.

Skarżąca zwróciła uwagę, że założeniem programu jest powrót rodziców do aktywności zawodowej co jest również wskazane w uzasadnieniu do projektu ustawy, gdzie podniesiono: "w obliczu dynamicznych zmian demograficznych, społecznych oraz ekonomicznych, z jakimi mierzy się Polska na początku XXI wieku, rysuje się potrzeba intensyfikacji działań zmierzających do kompleksowego wsparcia rodzin w ich codziennych wyzwaniach. Istotne w tym kontekście jest zagadnienie umożliwienia i zachęcenia do aktywności zawodowej rodziców dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia (tj. w wieku po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego na dziecko przez rodzica, a przed osiągnięciem przez dziecko wieku uprawniającego do korzystania z opieki przedszkolnej), aby mogli powrócić lub wejść na rynek pracy po przerwie związanej z opieką nad małym dzieckiem. Obecnie rodzice, najczęściej matki, po urodzeniu dziecka muszą wybierać między życiem rodzinnym a zawodowym. Rolą państwa jest stworzenie kompleksowego systemu wsparcia dla tych rodziców, umożliwiającego im efektywne godzenie ról rodzinnych i zawodowych, pozostawiając przy tym możliwość wyboru formy sprawowanej opieki nad dzieckiem".

Skarżąca podkreśliła, że świadczenie "aktywni rodzice w pracy" kierowane jest do aktywnych zawodowo rodziców dziecka, ma więc charakter aktywizacyjny. Przesłanka aktywności zawodowej na minimalnym, wskazanym w projekcie ustawy poziomie, co do zasady będzie dotyczyć zarówno matki, jak i ojca dziecka. Wskazała, że zarówno ona, jak i jej mąż są osobami aktywnymi zawodowo. Obydwoje podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnym i rentowym oraz pobierane są od ich wynagrodzeń składki zdrowotne.

Skarżąca wskazała, że jako osoba aktywa zawodowo jest zatrudniona jako funkcjonariusz [...]. Będąc funkcjonariuszem, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z tą ustawą od funkcjonariusza [...] takie składki są odprowadzane, jednakże nie są one odprowadzane do ZUS. Zgodnie z art. 77 ust. 1 powyższej ustawy zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz zgłoszenia o wyrejestrowaniu z ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 74-76a, są kierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, natomiast zgodnie z pkt. 1a. zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz zgłoszenia o wyrejestrowaniu z ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8a, oraz członków ich rodzin kierowane są do centrali Funduszu co jednoznacznie wskazuje, iż składki zdrowotne od funkcjonariusza [...] są odprowadzane nie bezpośrednio do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a bezpośrednio do Centrali Funduszu. Założeniem ustawy jest wspieranie osób czynnych zawodowo i weryfikacja czy takie osoby faktycznie powróciły na rynek pracy poprzez weryfikację czy odprowadzane są od tych osób składki zdrowotnej przez pracodawcę

W przypadku np. funkcjonariuszy, żołnierzy zawodowych, sędziów i prokuratorów, którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie pełnienia służby nie są objęci obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego uznaje się za równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Powyższa interpretacja jest również uwzględniona w uzasadnieniu do projektu opublikowanego na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Skarżąca zauważyła, że sam ustawodawca stwierdził, iż w przypadku funkcjonariuszy składki społeczne/zdrowotne nie są odprowadzane do ZUS, ale funkcjonariusze zgodnie z ustawą są aktywni zawodowo i przysługuje im świadczenie z programu "Aktywny rodzic". W przypadku funkcjonariuszy [...] takie składki również nie są odprowadzane bezpośrednio do ZUS tylko do Centrali Funduszu co nie powinno mieć żadnego znaczenia, ponieważ założeniem ustawy jest powrót do pracy rodziców i bycia czynnym zawodowo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i wnioski, zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

W opinii Sądu organ dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy o wspieraniu rodziców uznając, że fakt zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia społecznego bezpośrednio do NFZ, a nie za pośrednictwem ZUS wyklucza możliwość uzyskania świadczeń. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela wykładnię spornych przepisów dokonaną np. w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie z dnia 22 maja 2026 r. sygn. akt III SA/Kr 222/26w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 1261/25, we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 522/25, w Warszawie z dnia 19 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Wa 1948/25 i z dnia 17 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Wa 28/26 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA), dlatego też posłuży się użytymi tam argumentami.

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic", określa warunki nabywania prawa do świadczeń wspierających rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka oraz zasady przyznawania i wypłacania tych świadczeń (art. 1 ustawy). Celem świadczeń "aktywny rodzic" jest ułatwienie rodzicom i innym osobom wypełniającym funkcje rodzicielskie pogodzenia zadań związanych z rodzicielstwem z aktywizacją zawodową (art. 2 ust. 2 u.a.r.). Katalog przewidzianych ustawą świadczeń zawarto w art. 2 ust. 1 ustawy, który w pkt 1 wymienia świadczenie wnioskowane przez skarżącą - aktywni rodzice w pracy. Jak wynika z art. 9 ust. 1 u.a.r. świadczenie to przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo:

1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z uwzględnieniem art. 11 ust. 3, albo

2) opiekunowi faktycznemu dziecka, albo

3) osobie pełniącej funkcję rodziny zastępczej albo osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

W okolicznościach sprawy istotna jest regulacja art. 10 ust. 1 u.a.r., zgodnie z którą, w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie aktywni rodzice w pracy lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie aktywni rodzice w pracy przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie aktywni rodzice w pracy lub otrzymująca to świadczenie, jak i osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi nie mniej niż 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż:

1) 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy";

2) 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przy czym jak stanowi ust. 3 art. 10 tej ustawy o pomocy rodzicom niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 lit. c, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Rozumienie pojęcia "aktywności zawodowej" ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy rodzicom, wskazując, że aktywność zawodowa oznacza:

a) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497);

b) pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189), z wyjątkiem zasiłków i świadczeń przysługujących po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, oraz pobieranie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465);

c) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

d) podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek.

W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią, która zaważyła na odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, było uznanie, że skarżąca będąca funkcjonariuszem [...] nie jest aktywna zawodowo w rozumieniu powołanego wcześniej art. 7 pkt 2 lit. c u.a.r.

W ocenie organu z systemów informatycznych organów wynika, że nie jest ona zgłoszona w ZUS, a więc nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w ZUS. Wprawdzie jako funkcjonariusz [...] podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jednakże tenże pracodawca jest płatnikiem składki zdrowotnej bezpośrednio do NFZ. To natomiast, zdaniem organu, skutkuje tym, że skarżąca nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 7 pkt 2 lit. c u.a.r.

W ocenie Sądu stanowisko organu jest błędne. Przesłanki definiujące pojęcie aktywności zawodowej zawarte w art. 7 pkt 2 u.a.r., są rozłączne. Oznacza to, iż spełnienie przez wnioskodawcę choćby jednego z warunków określonych w art. 7 pkt 2 lit. a-d u.a.r., nadaje jej przymiot podmiotu aktywnego zawodowo w rozumieniu ustawy.

Organy natomiast, badając aktywność zawodową skarżącej, skoncentrowały się wyłącznie na przesłance z art. 7 pkt 2 lit. c u.a.r. i uznając, że nie jest spełniona, doszły do wniosku, że nie jest ona aktywna zawodowo. Niewątpliwie, wykładnia literalna powoływanego przez organy art. 7 pkt 2 lit. c u.a.r. prowadzi do stwierdzenia, iż za osoby aktywne zawodowo w rozumieniu przepisu, uznać należy osoby podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie ulega jednak wątpliwości, że organy w realiach przedmiotowej sprawy nie rozważyły i nie zbadały pozostałych przesłanek aktywności zawodowej, o których mowa w art. 7 pkt 2 ustawy, tj. czy skarżąca podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 7 pkt 2 lit. a), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS (art. 7 pkt 2 lit. d ustawy), jak również czy nie pobiera żadnego ze świadczeń wskazanych w art. 7 pkt 2 lit. b ustawy.

Analizując przesłankę z art. 7 pkt 2 lit. a u.a.r. organy winny mieć na uwadze również wskazany wyżej art. 10 ust. 1 jak również art. 10 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 lit. c, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Przepis ten, co istotne, wskazuje na aktywności, o których mowa w art. 7 pkt 7 lit. c, a nie do osób, o których mowa w tym przepisie. Wobec powyższego winien być interpretowany w ten sposób, iż za aktywne zawodowo uznawane są osoby, które z tytułu wykonywanej aktywności zawodowej, wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc także funkcjonariusze [...] (art. 66 ust. 1 pkt 8a) niepodlegające ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, a podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od tego czy zostały zgłoszone do tego ubezpieczenia za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czy też bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, w rozumieniu art. 7 pkt 2 lit. a u.a.r.

Przepis art. 10 ust. 3 u.a.r. przewiduje swoistą fikcję prawną, zgodnie z którą wykonywanie działalności wskazanej m.in. w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tym samym przyjąć należy, że pełnienie służby w [...] stanowi aktywność zawodową w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy rodzicom i wpisuje się w aktywność zawodową zdefiniowaną w art. 7 pkt 2 lit. a ww. ustawy, co przy spełnieniu przez skarżącą pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia aktywni rodzice w pracy może być podstawą do jego uwzględnienia. Wykładnia przepisów ustawy nie może bowiem abstrahować od jej celu oraz systemowej konstrukcji.

Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłaby do sprzeczności z założeniami ustawy, wynikającymi bezpośrednio z powołanych wcześniej art. 1 i art. 2 ust. 2 u.a.r., jak i z uzasadnienia projektu tej ustawy (druk sejmowy X.319), gdzie wprost wskazano, że w przypadku np. funkcjonariuszy, żołnierzy zawodowych, sędziów i prokuratorów, którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie pełnienia służby nie są objęci obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego uznaje się za równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której łączna wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Konkludując, przepis art. 10 ust. 3 u.a.r. ma znaczenie interpretacyjne, ujawniając ratio legis całego aktu - mianowicie wolę ustawodawcy, aby świadczenie aktywni rodzice w pracy miało charakter wspierający, a nie formalistyczny. Za celowościową wykładnią powołanych przepisów przemawia dodatkowo fakt, że z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 8a oraz art. 77 ust. 1a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika wprost, że funkcjonariusze [...] podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zatem okoliczność, że ich zgłoszenia kierowane są bezpośrednio do centrali NFZ, nie oznacza, że nie są ubezpieczeni, ani że nie pozostają w stosunku służbowym, który jest bezsprzecznie formą aktywności zawodowej w rozumieniu ustawy. W ocenie Sądu ograniczenie prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy funkcjonariuszom [...] tylko ze względu na techniczny sposób przekazywania ich zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, o jakim mowa w art. 7 pkt 2 lit. c u.a.r., byłoby ewidentnie sprzeczne z celem wprowadzenia ustawy, którym jest zapewnienie równych warunków wsparcia rodzicom aktywnym zawodowo niezależnie od formy zatrudnienia lub służby (uzasadnienie do projektu ustawy - druk sejmowy X.319). Co więcej, wykładnia taka naruszałaby standardy równego traktowania podmiotów prawa wynikającego z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wszelkie odstępstwa od zasady równości podmiotów, które charakteryzują się wspólną istotną cechą, dla ich dopuszczalności powinny bowiem opierać się o jasno sformułowane kryterium, które stanowi jego podstawę, przy czym kryterium takie musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest owa wartościująca norma (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 202/19, CBOSA).

W ocenie Sądu, pełnienie służby w [...] stanowi aktywność zawodową w rozumieniu przepisów ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic" i w przypadku spełnienia przez funkcjonariuszy tej służby, pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie świadczeń określonych tą ustawą, są oni uprawnieni do nabycia prawa do ww. świadczeń.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę stanowisko Sądu zawarte w powyższym uzasadnieniu.