Kierowca, który dwa razy najechał na pojazdy, ma przejść badania lekarskie

Starosta [...] decyzją z dnia 9 października 2025 roku, numer [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej k.p.a.), art. 99 ust. 2 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1226 ze zm. – dalej: u.k.p.), skierował R. H. (dalej: strona, skarżący) na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień kat. "AM, B1, B".

W uzasadnieniu podano m. in., że podstawą rozstrzygnięcia jest wniosek Sądu Rejonowego w T. o skierowanie strony na badanie lekarskie z uwagi na nasuwające się zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z dołączonego do przedmiotowego wniosku odpisu wyroku tego Sądu (sygn. akt [...]) wynika, że ww. w dniu 5 stycznia 2024 r. kierując pojazdem, wskutek niezachowania bezpiecznej odległości od poprzedzającego pojazdu, najechał na niego, czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz wykonując manewr cofania najechał na pojazd powodując zagrożenie bezpieczeństwa dla osób będących w pojeździe. Okoliczności te budzą wątpliwości co do predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Od powyższej decyzji odwołał się przez pełnomocnika skarżący, zaskarżając ją w całości. Zarzucono m. in. naruszenie:

1) art. 7, 8, 15 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zaufania uczestników do władzy publicznej oraz poprzez wydanie decyzji mimo wykazania przez skarżącego dostarczonymi przez niego dowodami, iż nie zachodzą żadne przesłanki o charakterze zdrowotnym, mogące stanowić podstawę wydania decyzji, jak również niewskazanie jakichkolwiek przesłanek o charakterze zdrowotnym, które wynikałyby z zawiadomienia Sądu Rejonowego w T.;

2) art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., poprzez jego wadliwe zastosowanie i wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, pomimo braku przesłanki w postaci uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego;

3) sprzeczność istotnych ustaleń organu z materiałem dowodowym.

W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) decyzją z dnia 5 grudnia 2025 r., znak SKO.K/41.3/1428/2025/17057/EŚ, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano m. in., że ustalenia organu I instancji są prawidłowe. W toku postępowania organy nie dokonują oceny stanu zdrowia strony, a jedynie oceny, czy w oparciu zgromadzone dowody dostrzegają występowanie zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Przedłożone zaświadczenie obiektywnie nie usuwa tychże zastrzeżeń. Z jego treści wynika, że zawiera ono przede wszystkim informacje podawane lekarzowi przez samego kierującego. Ten natomiast swoim zachowaniem doprowadził do powstania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Skargę na powyższą decyzję złożyła przez pełnomocnika strona, zaskarżając ją w całości. Zarzucono m. in. naruszenie:

1) art. 7, 8, 15 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady zaufania uczestników do władzy publicznej oraz poprzez wydanie decyzji mimo wykazania przez skarżącego dostarczonymi przez niego dowodami, iż nie zachodzą żadne przesłanki o charakterze zdrowotnym, mogące stanowić podstawę wydania decyzji, jak również niewskazanie jakichkolwiek przesłanek o charakterze zdrowotnym, które wynikałyby z zawiadomienia Sądu Rejonowego lub akt postępowania;

2) art. 7, 77 § 1 i art. 10 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu i nieodniesieniu się do zarzutów odwołania;

3) art. 99 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez jego wadliwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję starosty o skierowaniu na badanie lekarskie, pomimo braku przesłanki w postaci uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego;

4) sprzeczność istotnych ustaleń organu z materiałem dowodowym, poprzez przyjęcie, iż istnieją w przypadku skarżącego uzasadnione i poważne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., podczas gdy z przedłożonych przez niego w toku postępowania dokumentów, a to zaświadczenia o stanie zdrowia wynika wniosek odmienny, a nadto niewskazanie jakichkolwiek przesłanek o charakterze zdrowotnym, które wynikałyby z zawiadomienia Sądu Rejonowego lub akt postępowania.

Z podanych wyżej przyczyn wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu podano m. in., że nie zachodzą żadne wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, które uzasadniałyby wydanie ww. decyzji. Ustalenia faktyczne oraz prawne organów są wadliwe.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji oraz zawartą w niej argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jest to przepis mający związek z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 z urzędu - na podstawie m. in. informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych – w zakresie, o którym mowa w ust. 1 (art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a u.k.p.).

Przesłanki te, zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. I OSK 1051/16, powinny być oceniane zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, powodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia (utrudnia) sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem, zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich wystąpienia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy skład orzekający stwierdza, że ustalenia dokonane przez organy administracji są prawidłowe. W ocenie Sądu prawidłowo oceniły one stan faktyczny i prawny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji. Sąd przy tym (podobnie jak ww. organy) nie ocenia jednoznacznie, czy skarżący – ze względu na stan zdrowia – może prowadzić pojazdy mechaniczne, czy nie, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. W tym celu wydano zaskarżony akt, by osoba kompetentna dokonała tu stosownych ustaleń.

Dokumenty sądowe, będące podstawą ustaleń organów, pochodzące z Sądu Rejonowego, są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 – 3 k.p.a. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§ 1). Co prawda przepisy nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takich dokumentów, o czym stanowi art. 76 § 3 k.p.a., jednak skarżący nie wykazał okoliczności faktycznych przeciwnych. Zwłaszcza przedłożone zaświadczenie lekarskie nie usuwa tychże zastrzeżeń. Z jego treści wynika, że zawiera ono przede wszystkim informacje podawane lekarzowi przez samego skarżącego. Ten natomiast – jak ustalił Sąd Rejonowy – swoim zachowaniem doprowadził do powstania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym w sposób określony w wyroku i nie była to jedna sytuacja.

Nie można wykluczyć, że spowodowanie przypisanych skarżącemu czynów w postaci zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym (dwukrotnie, w krótkim czasie, przez osobę w wieku, w jakim jest ww. kierowca) może mieć związek ze stanem zdrowia. Najechanie na dwa pojazdy – poprzedzający i następnie w trakcie cofania – może świadczyć choćby o problemach ze wzrokiem bądź z percepcją. Nie jest rzeczą Sądu usuwanie tychże wątpliwości co do stanu zdrowia, bowiem do tego powołani są biegli lekarze w procedurze, której skarżący będzie podlegał. Tam będzie mógł przedstawić wszelkie zaświadczenia lekarskie i inną dokumentację (np. wyniki badań), którą posiada. Zostanie ona oceniona przez osoby mające w tym zakresie odpowiednią wiedzę zawodową.

Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie tego – realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (np. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2026 r., III OSK 33/24). Strona skarżąca tego rodzaju uchybień nie wykazała, a jej obszerne pisma i argumenty świadczą o dogłębnej znajomości dokumentacji zgromadzonej w sprawie.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej (art. 107 § 3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo, pomijając część dowodów.

Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 8, 10 § 1, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 99 ust. 1 pkt 2 i art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., ani też innych przepisów w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.