Zmiany skórne po wypadku w markecie. Sąd uznał, że to choroba zawodowa

Decyzją z 12.03.2026 r. znak: NSPiNCH.906.1.16.2025 Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "ŚPWIS") utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach (dalej "PPIS") z 15.09.2025 r. znak: NSP.9022.1.29.2024 w przedmiocie stwierdzenia u E. B. choroby zawodowej.

ŚPWIS, opisując przebieg postępowania, wskazał że PPIS w związku z otrzymanym od Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Kielcach (dalej "WOMP") zgłoszeniem podejrzenia u E. B. (strony) choroby zawodowej, 22.04.2024 r. wszczął postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalił strony postępowania oraz przebieg pracy i narażenie zawodowe E. B., stwierdzając, że w okresie od 1.09.1981r. do 29.02.2024 r. pracowała w 19 wyszczególnionych zakładach pracy, w tym w okresie od 3.01.2022 r. - 29.02.2024 r. w A sp.j. we [...] (zwanej dalej "Spółką") na stanowisku pracownik porządkowy – praca w środowisku mokrym – na którym zawodowo eksponowana była na wodę, detergenty i inne roztwory lub/i stosowanie nieprzepuszczalnych rękawic.

Pismem z 3.10.2024 r. Spółka wniosła o przeprowadzenie przesłuchania świadka (menagera marketu) na okoliczność warunków pracy strony – której to czynności PPIS dokonał 15.01.2025 r. Na podstawie poczynionych ustaleń PPIS sporządził Kartę oceny narażenia zawodowego (k. 432; dalej "Karta") i przesłał ją do WOMP, który 6.06.2025 r. wydał orzeczenie lekarskie (k. 436) o rozpoznaniu u strony choroby zawodowej, tj. choroby skóry: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, wymienionej w poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, dalej "rozporządzenie". Decyzją z 15.09.2025 r. PPIS stwierdził u strony chorobę zawodową, tj. chorobę skóry - kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia wymienionej w poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka, wnosząc o wydanie decyzji o umorzeniu postępowania organu I instancji w całości wobec braku podstawy prawnej i faktycznej do merytorycznego załatwienia sprawy.

ŚPWIS, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, zwrócił uwagę, że niezbędnym w sprawie było wskazanie, jakie czynniki narażenia występujące w środowisku pracy uznaje się jako przyczyny powstania rozpoznanej jednostki chorobowej. Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia to miejscowa reakcja zapalna lub ograniczone uszkodzenie skóry spowodowane jednorazową lub powtarzającą się ekspozycją na substancje chemiczne lub bodźce fizyczne, bez zaangażowania mechanizmów immunologicznych. Najczęściej kontaktowe zapalenie skóry wywoływane jest działaniem substancji chemicznych. Są one klasyfikowane jako silne lub łagodne czynniki drażniące. Silne powodują uszkodzenie skóry u każdej osoby już przy pierwszym kontakcie. Ma ono charakter oparzenia chemicznego lub ostrego kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. Łagodne prowadzą do rozwoju przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia wskutek długotrwałej i powtarzającej się ekspozycji.

Biorąc pod uwagę sposób wykonywania pracy, którego dotyczy przedmiotowa sprawa, organ II instancji podkreślił, że obecnie – zgodnie z literaturą fachową – za jeden z najważniejszych czynników ryzyka kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia uważa się pracę w środowisku mokrym (wet work), czyli zawodową ekspozycję na wodę, detergenty i inne roztwory lub stosowanie nieprzepuszczalnych rękawic stanowiących okluzyjne środowisko dla skóry rąk. Definiuje się ją jako:

narażenie skóry rąk na mokre środowisko przez ponad 1/4 dziennego czasu pracy, czyli powyżej 2 godz. dziennie,

noszenie wodoodpornych rękawic ochronnych w tym samym wymiarze czasu,

konieczność częstego i intensywnego mycia lub odkażania rąk (powyżej 15-20 razy dziennie).

Ww. definicja dowodzi, że czynnikiem narażenia podczas wykonywania pracy w środowisku wodnym - prócz czynników chemicznych (wody, detergentów i innych roztworów) jest również czynnik fizyczny, tj. okluzja, związany najczęściej z noszeniem nieprzepuszczalnych rękawic ochronnych.

Zebrany w toku sprawy materiał dowodowy dotyczący narażenia ujawniony został w formularzu Karty i przekazany do WOMP w celu wykorzystania podczas postępowania diagnostyczno-orzeczniczego. Spółka (były pracodawca) domagała się wyjaśnienia treści orzeczenia WOMP. W tym zakresie organ uzyskał stanowisko WOMP, jednak uznał, że nie jest ono pełne i skierował doń w tym zakresie ponowne pismo z 3.02.2026 r. W odpowiedzi pozyskano wyjaśnienia WOMP z 6.02.2026 r. – które w ocenie organu stanowią odpowiedź na wszystkie istotne dla przedmiotowej sprawy fakty, o które strona pytała w piśmie z 5.12.2025 r. ŚPWIS ponownie umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z prawa tego skorzystała Spółka i wniosła żądania co do ww. orzeczenia – które oceniono jako polemikę z tym orzeczeniem.

W tym kontekście ŚPWIS, uwzględniając regulacje prawne znajdujące zastosowanie w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej, stwierdził, że PPIS zgromadził materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a ustalenia poczynione w zakresie stanu faktycznego, w tym co do przebiegu zatrudnienia oraz sposobu wykonywania pracy, przedstawione w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji, są prawidłowe i korelują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a organ odwoławczy je podziela.

W tym zakresie organ, analizując Kartę (k. 406-432), stwierdził, że PPIS przeanalizował środowisko pracy u wszystkich pracodawców strony pod kątem czynników, które w nim występowały, a które mogłyby przyczynić się do powstania choroby zawodowej z poz. 18.2 rozporządzenia, tj. kolejno:

1. [...]na stanowiskach: uczeń praktycznej nauki zawodu (1.09.1981 r. - 31.01.1984 r.), młodszy sprzedawca, sprzedawca (1.02.1984 r. - 31.03.1986 r.) oraz sprzedawca (11.07.2019 r. - 30.11.2019 r.),

2. [...] na stanowisku starszy sprzedawca (2.05.1986 r. - 30.06.1986 r.),

3. [...]na stanowisku sprzedawca/magazynier (19.08.1986 r. - 26.09.1988 r.),

4. [...] (zlikwidowany) na stanowisku pomoc dentystyczna (10.04.1989 r. - 30.09.1989 r.),

5. [...]na stanowisku salowa (17.01.1990 r. - 30.06.1993 r.),

6. [...]na stanowisku sprzedawca (1.09.1995 r. - 30.11.1995 r.),

7. [...] (zlikwidowane) na stanowisku sprzedawca (1.04.1996 r. - 30.06.1996 r.)

8. [...] S.A. we [...] na stanowisku sprzątaczka (21.09.2000 r. - 28.02.2001 r.),

9. [...] (zlikwidowany) na stanowisku cukiernik - ubijacz mas i kremów (7.05.2001 r. - 31.07.2001 r.),

10. [...]na stanowisku pracownik porządkowy (1.04.2004 r. - 31.12.2004 r.),

11. [...]na stanowisku sprzedawca (20.06.2005 r. - 31.12.2005 r. i 28.12.2010 r. - 31.12.2011 r.),

12. [...] (zlikwidowany) na stanowisku kasjer (2.11.2006r. - 31.01.2009 r.),

13. [...] Sp. k. we [...], na stanowisku salowa (4.06.2012 - 7.07.2012 r.),

14. [...]na stanowisku sprzedawca (4.12.2012 r. - 31.12.2013 r.),

15. [...]na stanowisku sprzedawca (12.02.2018 r.- 30.04.2019 r.) praca w środowisku mokrym,

16. [...]na stanowisku sprzątaczka (2.01.2020 r. - 31.09.2020 r.),

17. [...]na stanowisku pracownik gospodarczy (10.09.2020r. - 31.07.2021 r.),

18. [...] na stanowisku sprzątaczka (13.09.2021 r.-30.11.2021r.),

19. K. sp. j. we [...] na stanowisku pracownik porządkowy (3.01.2022 r. - 29.02.2024 r.).

Sporządzona w niniejszej sprawie Karta, w ocenie ŚPWIS, pozwoliła jednostce orzeczniczej zapoznać się z czynnikami środowiska pracy, na które narażona była strona w całym okresie zatrudnienia. Z opisów w pkt. 12 Karty "Charakterystyka czynności pracy (rodzaj wykonywanych czynności)", sporządzonych dla każdego zakładu pracy, w którym strona świadczyła pracę, jasno wynika, że – prócz okresu 2.11.2006 r.-31.01.2009 r. – wykonywała pracę w środowisku mokrym, a w zależności od stanowiska pracy zawodowo eksponowana była na wodę, detergenty i inne roztwory, musiała na niektórych z nich często myć ręce lub/i stosować nieprzepuszczalne rękawice stanowiące okluzyjne środowisko dla skóry rąk.

Organ odwoławczy zauważył jednakże, że postępowanie prowadzone przez PPIS nie było wolne od uchybień, gdyż:

- po pierwsze, organ I instancji przygotował charakterystykę z pkt. 10-17 w Karcie dla okresu zatrudnienia 2.11.2006 r.-31.01.2009 r. - dla którego zgodnie z opisem w pkt. 12 Karty nie stwierdził narażenia na czynniki drażniące - czego formularz Karty nie przewiduje;

- po drugie, z akt sprawy wynika, że warunki pracy w zakładach, które zostały zlikwidowane, PPIS oparł na podstawie przekazanych przez stronę informacji – a miał obowiązek wykorzystać dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia gromadzoną przez pracodawców, a po likwidacji przechowywaną w archiwach.

Jednak ŚPWIS, zważywszy na treść orzeczenia WOMP z 6.06.2025 r., ww. uchybienia uznał za nieistotne dla podjętego rozstrzygnięcia. W orzeczeniu tym wskazano bowiem, że tylko ostatnie miejsce pracy może być potencjalnie związane przyczynowo z powstaniem choroby, wyjaśniając, że udokumentowane objawy kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia muszą wystąpić do 1 m-ca od zakończenia pracy w narażeniu, aby można je było wiązać przyczynowo z tym narażeniem. W związku z tym warunki pracy w firmach, w których strona pracowała w latach 1981-2021, nie mogą być potencjalnie związane z chorobą, której udokumentowane objawy wystąpiły w 2023 r.

W odniesieniu do ostatniego okresu zatrudnienia - 3.01.2022 r. - 29.02.2024 r. – jednostka orzecznicza, w ocenie organu, otrzymała kompletne informacje o sposobie narażenia na czynniki żrące i drażniące. PPIS przesłał wraz z Kartą karty charakterystyki stosowanych przez stronę produktów. W samej Karcie uwzględniono opis czynności pracy z uwzględnieniem środków ochrony indywidualnej. Informacje przekazane przez PPIS do jednostki orzeczniczej pozostają spójne z materiałem przekazanym przez pracodawcę.

Reasumując ŚPWIS stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż jednostka orzecznicza otrzymała od PPIS w zakresie czynników szkodliwych, na które narażona była strona w całym okresie zatrudnienia, informacje, które mogły pozwolić jej na ustalenie istotności narażenia. Kartę, sporządzoną zgodnie z wymogami rozporządzenia PPIS przesłał 15.05.2025 r. upoważnionej do rozpoznawania chorób zawodowych jednostce orzeczniczej, która przeprowadziła postępowanie diagnostyczno-orzecznicze i po analizie Karty, sporządzonej przez PPIS, potwierdziła istotne narażenie strony na czynniki drażniące i działające żrąco na skórę. Ponadto WOMP wskazał, że zgłaszany przez stronę początek dolegliwości ze strony skóry - datowany na 2023 r. - wiąże tylko ostatnie miejsce pracy tj. Spółkę jako potencjalnie związane przyczynowo z powstaniem choroby. Udokumentowane objawy kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia muszą bowiem wystąpić do 1 m-ca od zakończenia pracy w narażeniu, aby można je było wiązać przyczynowo z tym narażeniem. Wobec powyższego, warunki pracy w firmach, w których strona pracowała w latach 1981-2021, nie mogą być potencjalnie związane z chorobą, której udokumentowane objawy wystąpiły w 2023 r. WOMP wskazał na podstawie wywiadu chorobowego strony, że zmiany chorobowe na skórze rąk występują od lutego 2023 r. i potwierdził je w dostarczonej przez stronę dokumentacji medycznej. Jednostka orzecznicza, jak nakazuje treść rozporządzenia, odniosła się do wykonanych przez nią badań i wskazała, że podczas diagnostyki i obserwacji strony w latach 2024-2025, zaobserwowano na skórze niewielkie zmiany rumieniowe z lichenizacją naskórka. Przeprowadzono w ww. okresie prowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, kilkukrotne konsultacje dermatologiczne z wykonaniem testów płatkowych z szerokim zestawem potencjalnie zawodowych alergenów, które nie potwierdziły alergicznego charakteru zmian chorobowych skóry - tj. bez zaangażowania mechanizmów immunologicznych jak wskazuje definicja jednostki chorobowej z poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych. Jednostka orzecznicza podkreśliła, że konsultujący specjalista potwierdził, iż obraz kliniczny zmian, charakterystyczna lokalizacja zmian na rękach, przebieg choroby, ujemne testy płatkowe i całość dokumentacji medycznej, wskazującej na związek przyczynowo-skutkowy choroby z warunkami pracy, przemawiają za rozpoznaniem kontaktowego zapalenia skóry rąk z podrażnieniem pochodzenia zawodowego.

W uzupełnieniu do powyższego orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, WOMP przesłał wyjaśnienia z 7.01.2026 r., złożone w związku z wniesionymi przez Spółkę uwagami, z których wynika że:

- klinicznie rozpoznano kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia na podstawie dodatnich prób ekspozycji na czynniki drażniące;

- wykluczono alergię kontaktową jako przyczynę zmian skórnych na podstawie ujemnych wyników testów płatkowych z szerokimi zestawami alergenów zawodowych i środowiskowych;

- potwierdzono zawodowe narażenie na czynniki drażniące;

- stwierdzono związek przyczynowy między zmianami skórnymi a narażeniem na czynniki drażniące w miejscu pracy i w przedmiotowej sprawie spowodowane z wysokim prawdopodobieństwem wielokrotnie powtarzającym się przez dłuższy czas (wiele tygodni, miesięcy) narażeniem na czynniki drażniące (po wypadku praca w narażeniu u ostatniego pracodawcy do 29.02.2024 r. - bez przerw) i może być następstwem ostrego uszkodzenia skóry (wypadek przy pracy 27.02.2023r.);

- okresem narażenia, który mógł przyczynić się do powstania choroby zawodowej było ostatnie miejsce zatrudnienia, gdyż wymagany rozporządzeniem okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 miesiąc.

Przeprowadzono dodatkowe postępowanie, uzyskując dwa uzupełniające orzeczenie stanowiska, które wraz z orzeczeniem, w ocenie ŚPWIS, wyjaśniają w sposób niebudzący wątpliwości przyczyny podjętego przez orzecznika rozpoznania. W tym zakresie podkreślono, że wydane przez WOMP orzeczenie wraz z pismami uzupełniającymi mają charakter opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.) i spełniają wymogi formalne (wydane we właściwej formie przez uprawnionego lekarza, zatrudnionego w jednostce organizacyjnej wskazanej w rozporządzaniu w sprawie chorób zawodowych – z uzasadnieniem), a w zakresie dokonanych ustaleń są one logiczne i ich uzasadnienie nie budzi wątpliwości. Z treści tego orzeczenia oraz pism uzupełniających orzecznika wynika, że przy ich wydaniu wzięto pod uwagę dokumentację medyczną, pełną ocenę narażenia zawodowego i wyniki badań lekarskich. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości co do swej rzetelności i wiarygodności. Zważywszy na powyższe ustalenia, organ II instancji nie podjął czynności w związku z pismem Spółki z 2.03.2026 r., gdyż żądania w nim ujawnione są tożsame z żądaniami wniesionymi pismem z 20.11.2025 r. i stanowią polemikę odwołującej się z wydanym orzeczeniem.

Reasumując, ŚPWIS wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji spełniającej wymagania obowiązujących przepisów prawa. PPIS właściwie udokumentował czynniki narażenia w Karcie, którą przesłał do WOMP. Jednostka orzecznicza dysponowała materiałem z zakresu narażenia, który pozwolił jej na stwierdzenie, że w środowisku pracy występowały czynniki, które mogły być przyczyną rozpoznanej jednostki chorobowej z poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych.

W odniesieniu do zarzutów odwołania ŚPWIS stwierdził, że rzeczywiście organ I instancji naruszył procedurę administracyjną i po ujawnieniu pełnomocnika w sprawie na etapie wydawania decyzji korespondencja wysyłana była na adres Spółki, jednak uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy – co w tym przypadku nie miało miejsca.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów ŚPWIS wyjaśnił, że nie jest wypadkiem przy pracy dłuższe oddziaływanie na organizm pracownika szkodliwych warunków zatrudnienia, które doprowadza do nagłego ujawnienia się skutku chorobowego, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. To, że udokumentowane objawy rozpoznanego schorzenia wskazane zostały przez orzecznika w orzeczeniu jako te, które wiązane są przez E. B. z wypadkiem przy pracy z 27.02.2023 r., nie stanowi podstawy do uznania przez organ, że rozpoznana przez orzecznika choroba zawodowa z poz. 18.2 wynika z jednorazowego (urazowego) narażenia na czynniki drażniące (wypadek), a nie z wielokrotnego powtarzającego się narażenia na nie podczas świadczenia pracy po tym zdarzeniu. W sprzeczności z tą tezą (rozpoznanie choroby zawodowej jako skutek jednorazowego – urazowego – narażenia) stoi dalsza treść orzeczenia, w której orzecznik, jak nakazuje przepis prawa, przytacza wyniki wykonanych przez siebie badań, na podstawie których rozpoznał jednostkę chorobową z wykazu wskazaną w pozycji 18.2. Badania te wykonane zostały podczas postępowania orzeczniczego w 2024 r. i to na ich podstawie – a nie dokumentacji powypadkowej oraz leczenia po nim – orzecznik rozpoznał jednostkę chorobową wymienioną w pozycji 18.2 rozporządzenia.

ŚPWIS, uwzględniając powyższe wyjaśnienia, wskazał na brak sprzeczności pomiędzy orzeczeniem a pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie – dlatego też zarzut niezweryfikowania orzeczenia lekarskiego w związku ze sprzecznością jego treści z pozostałym materiałem dowodowym uznano za chybiony.

Z tych samych powodów za nietrafny uznano zarzut naruszenia art. 80 w zw. z art. 67 § 1 i § 2 ust. 3 k.p.a. i § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do konkluzji, że rzeczywiście w aktach sprawy zalega wypełniony przez upoważnionego do dokonania oględzin pracownika PSSE formularz Karty, który został sporządzony w supermarkecie A i został podpisany przez pracownika BHP Spółki. Organ I instancji nie nazwał dokumentu zawierającego dane z oględzin stanowiska pracy protokołem i wykorzystał sam formularz Karty. Sam fakt niewprowadzenia nazwy "protokół" do wykorzystanego formularza Karty uznano za uchybienie procedury administracyjnej, jednak zważywszy, że Spółka nigdy nie podnosiła, że przekazane przez pracownika uczestniczącego w oględzinach informacje są w jakikolwiek sposób niewłaściwe czy niepełne, to uchybienie nienazwania wykorzystanego formularza Karty wypełnionego podczas oględzin jako protokołu nie stanowi naruszenia, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Za nietrafne uznano zarzuty naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., akcentując, że Spółka pomija fakt, iż przepisy rozporządzenia zawierają własne normy regulujące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, które stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. Według rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą, jak to nastąpiło w przedmiotowej sprawie, przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Organ zobowiązany jest to wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 2351 k.p. organ II instancji wyjaśnił, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika i na nieograniczone badanie stanu jego zdrowia, ale ma na celu jedynie stwierdzenie czy choroba pracownika jest wymieniona w wykazie i ma zawodową etiologię. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że pracownik cierpi na chorobę, o której mowa w załączniku do rozporządzenia, jedynym obowiązkiem pozostaje ustalenie istnienia związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy, w jakich strona ją wykonywała, ustalając jednocześnie stopień prawdopodobieństwa wystąpienia tego związku. W orzecznictwie wskazuje się, że w sytuacji, gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku i więcej kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, strona sformułowała zarzuty naruszenia:

1. prawa materialnego, tj. art. 2351 k.p. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie u strony choroby zawodowej, tj. choroby skóry - kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, podczas gdy zdiagnozowane schorzenia skóry są wyłącznie skutkiem wypadku przy pracy; w postępowaniu organy obu instancji nie stwierdziły bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia strony występujących w markecie Spółki; jednocześnie, jak wynika wprost z wyjaśnień strony i dokumentacji wypadkowej złożonej do sprawy przez Spółkę, do miejscowej reakcji zapalnej skóry lub nawet jej uszkodzenia mogło dojść jedynie w wyniku jednorazowej ekspozycji na substancje drażniące skórę na skutek wypadku przy pracy, któremu Strony miała ulec 27.02.2023 r. i co mogło doprowadzić do ostrego uszkodzenia skóry;

2. prawa materialnego tj. art. 2352 k.p. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2, § 2 rozporządzenia poprzez zastosowanie przesłanki wystąpienia w okresie jednego miesiąca udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, podczas gdy:

a) strona w okresie, kiedy sporządzono dokumenty medyczne, w których podaje się jej dolegliwości skórne, tj. w lutym 2023 r. nadal była zatrudniona w markecie skarżącej i pozostawała pracownikiem Spółki jeszcze przez rok;

b) w dokumentach medycznych z lutego 2023 r. stwierdza się skutki wypadku przy pracy, któremu strona uległa 27.02.2023 r., a nie objawy choroby zawodowej; organ niezasadnie przyjął, że dokumenty medyczne pochodzące z lutego 2023 r., w których wskazuje się u strony uraz, polegający na uszkodzeniu skóry, będący skutkiem wypadku przy pracy z 27.02.2023 r., to jednocześnie pierwsze udokumentowane objawy choroby zawodowej, które miałyby wystąpić w jednomiesięcznym okresie, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym określonym w załączniku do rozporządzenia, a strona zakończyła pracę w markecie Spółki 29.02.2024 r. - rok później; dodatkowo w okresie kolejnego miesiąca od tej daty w aktach sprawy brak innych dokumentów strony, w których stwierdza się objawy kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia; w konsekwencji w sprawie nie ma zastosowania jednomiesięczny okres, o którym mowa w naruszonym przepisie; dokumenty medyczne z lutego 2023 r. wskazują na skutki wypadku przy pracy z 27.02.2023 r., a nie na objawy choroby zawodowej; powstałe uszkodzenie skóry wraz z jego objawami i późniejsza diagnoza kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, zgodnie z tym co podawała strona w toku postępowania, to wyłącznie skutek wypadku przy pracy, zdarzenia nagłego wywołanego przyczyną zewnętrzną, a nie choroba zawodowa;

3. prawa materialnego tj. § 8 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 2351 k.p. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wyłącznie w oparciu o orzeczenie lekarskie i dodatkowe wyjaśnienia WOMP, z jednoczesnym pominięciem ustaleń w zakresie warunków pracy i oceny narażenia zawodowego; organ, wbrew stwierdzonym nieprawidłowościom w prowadzeniu postępowania, w tym uchybieniom PPIS w zakresie przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego, przyjął, że wystarczy, iż WOMP rozpoznał chorobę zawodową, choć w oparciu o nieprawidłowo prowadzone postępowanie i co najmniej niekompletne ustalenia dotyczące warunków pracy – a przecież lekarz orzecznik rozpoznaje chorobę zawodową tylko na podstawie przekazanych mu ustaleń o warunkach pracy mogących mieć związek ze schorzeniem; ustalenia dotyczące warunków pracy w niniejszym postępowaniu zostały dokonane wadliwie, co wprost stwierdził organ na stronach 10, 14, 15, 17 uzasadnienia decyzji;

4. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 2 rozporządzenia poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w oparciu o sprzeczne wnioski w zakresie ustaleń PPIS i oceny warunków pracy z wnioskami przedstawionymi przez WOMP w dokumentacji orzeczniczej, w szczególności polegające na:

a) zaniechaniu wyjaśnienia sprzeczności między oceną warunków pracy przeprowadzoną przez PPIS z wnioskami WOMP o istnieniu związku pracy u skarżącej z chorobą skóry strony,

b) pominięciu znaczenia uchybień proceduralnych popełnionych przez PPIS w zakresie sporządzenia oceny narażenia zawodowego, stwierdzonych w uzasadnieniu decyzji, a polegających w szczególności na:

- błędnie przygotowanej charakterystyce w karcie oceny narażenia zawodowego dla okresu zatrudnienia strony w latach 2006-2009 (vide strona 10 decyzji),

- uchybieniu przez PPIS obowiązkowi wykorzystania dokumentacji dotyczącej przebiegu jej zatrudnienia gromadzonej przez pracodawców, a po ich likwidacji przechowywanej w archiwach i poprzestanie wyłącznie na informacji w tym zakresie przekazanej przez stronę (vide strona 10 decyzji),

- przyjęciu, że można uznać, iż formularz Karty stanowi protokół z oględzin stanowiska pracy, wbrew art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a. (vide strona 17 decyzji),

- zaniechaniu przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego występującego na stanowisku sprzątaczki w Impel S.A., gdzie strona pracowała w okresie od 21.09.2000r. do 28.02.2001 r. - wobec informacji od tego podmiotu, że nie prowadził oceny ryzyka zawodowego dla stanowiska strony, bo zawarto umowę zlecenia - a nie umowę o pracę,

c) braku rozpatrzenia zgłoszonych przez Spółkę twierdzeń i wniosków dowodowych oraz nieuwzględnienie jej praw i interesów jako strony postępowania, w szczególności niedokonanie weryfikacji stanowiska WOMP poprzez dodatkową konsultację z jednostką orzeczniczą II stopnia - podczas gdy Spółka domagała się zweryfikowania prawidłowości prowadzenia badań przez WOMP, a zatem przedmiotem zgłoszonego dowodu jest okoliczność mająca wręcz zasadnicze znaczenie dla sprawy;

d) braku uzasadnienia przyjęcia związku między schorzeniem a pracą u skarżącej, mimo że objawy kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia występowały u strony jeszcze w kolejnych dwóch latach po ustaniu zatrudnienia w markecie Spółki, tj. w 2024 r. i w 2025 r., a z piśmiennictwa dotyczącego chorób zawodowych skóry wynika, że czas regeneracji bariery naskórkowej wynosi ok. 4 tygodnie; innymi słowy, strona mimo tego, że nie wykonywała pracy u skarżącej od przeszło dwóch lat, to wciąż miała objawy kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia – do czego organy obu instancji ani lekarze z WOMP nie odnieśli się w toku postępowania;

e) zaniechaniu zbadania wpływu czynników pozazawodowych na powstanie schorzenia u strony, wbrew podnoszonym żądaniom Spółki w tym zakresie;

5. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a., poprzez rażące wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów, polegające na nielogicznym przyjęciu, że chociaż strona przez niemal całe swoje życie zawodowe, tj. przez okres 43 lat wykonywała pracę w narażeniu zawodowym na działanie czynników chemicznych, substancji drażniących skórę, bo u niemal wszystkich swoich poprzednich pracodawców wykonywała prace porządkowe, sprzątające z użyciem detergentów mogących podrażniać skórę, również na stanowiskach sprzedawców – co wprost wynika z kart narażenia zawodowego u wszystkich wcześniejszych pracodawców strony, to dopiero po tym, jak uległa wypadkowi przy pracy u Spółki, wykonując prace takie jak u wszystkich poprzedników, to wyłącznie u Spółki warunki pracy miały spowodować u niej powstanie choroby zawodowej choroby skóry, kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia; organy obu instancji, wbrew zasadzie przekonywania, nie wyjaśniły, dlaczego przyjęły, że taka sama praca wykonywana przez stronę przez 41 lat nie powodowała u niej choroby skóry, a po wypadku u skarżącej taka sama praca zaczęła powodować u niej powstawanie choroby zawodowej, przy czym sama strona wyraźnie zaznaczała, że objawy chorobowe skóry wiąże ze skutkami wypadku przy pracy 27.02.2023 r., a nie z samą pracą i środowiskiem w jakim ją wykonywała;

6. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień strony co do:

a) tego, że zmiany chorobowe na skórze rąk wystąpiły u niej od lutego 2023 r. i strona wiąże ich wystąpienie ze skutkiem wypadku w pracy, któremu miała ulec 27.02.2023r. - a nie ze sposobem wykonywania pracy i wpływem czynników środowiska pracy u skarżącej,

b) warunków pracy u poprzednich jej pracodawców, przed Spółką i wskazania przez stronę, że u wszystkich poprzednich pracodawców wykonywała prace sprzątania, porządkowe, z użyciem chemicznych środków mogących podrażniać skórę, co w konsekwencji również powinno dawać już przed 2023 r. objawy choroby zawodowej, choroby skóry, w związku z czym organy obu instancji wbrew logice przyjęły, że mimo wykonywania pracy przez stronę w warunkach przeszło 40-letniej ekspozycji na działanie czynników drażniących skórę i braku objawów choroby zawodowej, zachodzi bezsporny lub wysoce prawdopodobny związek między chorobą skóry a pracą u Spółki wykonywaną przez stronę po dacie wypadku z dnia 27.02.2023 r. – choć sama strona wyklucza ten związek i wskazuje, że objawy chorobowe to skutek wypadku przy pracy z 27.02.2023 r.;

7. przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a. i niezastosowanie tej regulacji mimo wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania, tj. wobec braku podstawy prawnej i faktycznej do merytorycznego załatwienia sprawy w szczególności z uwagi na to, że:

a) strona nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej,

b) przyznanie stronie uprawnienia do wypłaty świadczenia z tytułu choroby zawodowej jest zbędne, albowiem ten sam interes prawny strony został uprzednio już zrealizowany przez ZUS w drodze przyznania jej jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy,

c) stwierdzenie okoliczności zaistnienia wypadku przy pracy usankcjonowało już tryb postępowania, w którym strona może korzystać z dalej idącej ochrony jej praw i zgłaszać żądania o świadczenia z tytułu wypadku przy pracy, a którym, co oczywiste, nie jest żądanie uznania schorzenia za chorobę zawodową, jako postępowanie szczególne, odrębne proceduralnie od postępowania wypadkowego,

d) w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja administracyjna wydana w sprawie strony, uwzględniająca jej interes prawny w uzyskaniu rekompensaty za skutki wypadku przy pracy,

e) PPIS nie jest właściwy do prowadzenia postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej, wobec tego, że jedynie właściwym był inny organ, tj. ZUS, który na skutek przeprowadzonego postępowania już przyznał stronie świadczenie publicznoprawne, tj. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym przypadku jest decyzja ŚPWIS, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o stwierdzeniu u uczestniczki choroby zawodowej – tj. choroby skóry – kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, wymienionej w poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1297), dalej również jako "rozporządzenie".

Materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowił art. 235¹ oraz 235² k.p., zgodnie z którymi za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Jak wynika z powyższych regulacji, obowiązkiem organu orzekającego w przedmiocie choroby zawodowej jest rozpoznanie lub nierozpoznanie u pracownika (byłego pracownika) choroby, o jakiej mowa w art. 235¹ k.p. Jedynymi przesłankami wydania pozytywnej decyzji na podstawie obu zacytowanych wyżej przepisów, jest stwierdzenie wystąpienia choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, co do której można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Właściwymi do orzekania w zakresie chorób zawodowych są jednostki medyczne wymienione w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia – do których niewątpliwie zalicza się WOMP w Kielcach, który wypowiedział się co do choroby zawodowej uczestniczki postępowania. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej orzeczeniem lekarskim, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

W aktach sprawy znajduje się Karta oceny narażenia zawodowego sporządzona w związku z podejrzeniem choroby zawodowej uczestniczki postępowania w której podano m.in., że pracowała w następujących zakładach pracy:

1. [...] na stanowiskach: uczeń praktycznej nauki zawodu (1.09.1981 r. - 31.01.1984 r.), młodszy sprzedawca, sprzedawca (1.02.1984 r. - 31.03.1986 r.) oraz sprzedawca (11.07.2019 r. - 30.11.2019 r.),

2. [...] na stanowisku starszy sprzedawca (2.05.1986 r. - 30.06.1986 r.),

3. [...] na stanowisku sprzedawca/magazynier (19.08.1986 r. - 26.09.1988 r.),

4. [...] (zlikwidowany) na stanowisku pomoc dentystyczna (10.04.1989 r. - 30.09.1989 r.),

5. [...]na stanowisku salowa (17.01.1990 r. - 30.06.1993 r.),

6. [...]na stanowisku sprzedawca (1.09.1995 r. - 30.11.1995 r.),

7. [...] na stanowisku sprzedawca (1.04.1996 r. - 30.06.1996 r.)

8. [...] na stanowisku sprzątaczka (21.09.2000 r. - 28.02.2001 r.),

9. [...] (zlikwidowany) na stanowisku cukiernik - ubijacz mas i kremów (7.05.2001 r. - 31.07.2001 r.),

10. [...]na stanowisku pracownik porządkowy (1.04.2004 r. - 31.12.2004 r.),

11. [...]sp. z o.o. na stanowisku sprzedawca (20.06.2005 r. - 31.12.2005 r. i 28.12.2010 r. - 31.12.2011 r.),

12. [...] (zlikwidowany) na stanowisku kasjer (2.11.2006r. - 31.01.2009 r.),

13. [...] Sp. k. we [...], na stanowisku salowa (4.06.2012 - 7.07.2012 r.),

14. [...] na stanowisku sprzedawca (4.12.2012 r. - 31.12.2013 r.),

15. [...]na stanowisku sprzedawca (12.02.2018 r.- 30.04.2019 r.) praca w środowisku mokrym,

16. [...]na stanowisku sprzątaczka (2.01.2020 r. - 31.09.2020 r.),

17. [...]na stanowisku pracownik gospodarczy (10.09.2020r. - 31.07.2021 r.),

18. [...] na stanowisku sprzątaczka (13.09.2021 r.-30.11.2021r.),

19. A sp. j. we [...] na stanowisku pracownik porządkowy (3.01.2022 r. - 29.02.2024 r.).

Ze sporządzonej przez organ I instancji Karty wynika, że uczestniczka przez okres pracy na tym ostatnim stanowisku (praca w środowisku mokrym) była zawodowo eksponowana na wodę, detergenty i inne roztwory lub/i stosowanie nieprzepuszczalnych rękawic, oraz czynniki klasyfikowane jako substancje/ mieszaniny żrące i drażniące.

W oparciu o sporządzoną Kartę oceny narażenia zawodowego WOMP w Kielcach wydał 6.06.2025 r. orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej (k. 436), tj. choroby skóry: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, wymienionej w poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

W tym zakresie oparto się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, analizie przedstawionej dokumentacji medycznej oraz ocenie narażenia zawodowego. W samej Karcie, którą dysponował WOMP, uwzględniono opis czynności pracy z uwzględnieniem środków ochrony indywidualnej. Jednostka otrzymała także kartę charakterystyki stosowanych przez E. B. produktów. Dysponowała zatem kompletnymi informacjami o sposobie narażenia na czynniki żrące i drażniące.

Zważywszy, że zgodnie z pkt. 18.2 rozporządzenia okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej (pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym), wynosi 1 miesiąc, a zatem maksymalnie w takim okresie muszą wystąpić udokumentowane objawy kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia aby można je było wiązać przyczynowo z tym narażeniem. W tej sytuacji organ w ślad za jednostką orzeczniczą słusznie wyjaśnił, że w związku z tym warunki pracy w firmach, w których strona pracowała w latach 1981-2021 nie mogą być potencjalnie związane z chorobą, której udokumentowane objawy wystąpiły w 2023 r. Nie mogły zatem okazać się skuteczne zarzuty skargi związane z nieuwzględnieniem przez organy pracy w narażeniu u poprzednich (w stosunku do skarżącej Spółki) pracodawców. W konsekwencji słusznie także organ odwoławczy uznał za nieistotne dla sprawy uchybienia związane z gromadzeniem materiału dowodowego w tym zakresie.

Ponadto, co należy podkreślić w kontekście zarzutów skargi, WOMP jako jednostka wyspecjalizowana – mając świadomość tego, co w wywiadzie podała E. B., tj. że wiąże wystąpienie zmian chorobowych z wypadkiem w pracy, który miał miejsce w lutym 2023 r. – wypowiedział się w sposób jednoznaczny, że obraz kliniczny zmian, charakterystyczna lokalizacja zmian na rękach, przebieg choroby, ujemne testy płatkowe (potwierdzające brak alergicznego charakteru zmian chorobowych skóry) i całość dokumentacji medycznej, wskazującej na związek przyczynowo-skutkowy choroby z warunkami pracy, przemawiają za rozpoznaniem kontaktowego zapalenia skóry rąk z podrażnieniem pochodzenia zawodowego.

Organ II instancji na etapie postępowania odwoławczego uzyskał ponadto dodatkowe wyjaśnienia od WOMP – potwierdzające jednoznacznie analizę ŚPWIS – zawarte w pismach z 7.01.2026 r. i 6.02.2026 r. i związane z wniesionymi przez Spółkę uwagami. Z wyjaśnień tych można wywnioskować, że:

- klinicznie rozpoznano kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia na podstawie dodatnich prób ekspozycji na czynniki drażniące;

- wykluczono alergię kontaktową jako przyczynę zmian skórnych na podstawie ujemnych wyników testów płatkowych z szerokimi zestawami alergenów zawodowych i środowiskowych;

- potwierdzono zawodowe narażenie na czynniki drażniące;

- stwierdzono związek przyczynowy między zmianami skórnymi a narażeniem na czynniki drażniące w miejscu pracy i w przedmiotowej sprawie spowodowane z wysokim prawdopodobieństwem wielokrotnie powtarzającym się przez dłuższy czas (wiele tygodni, miesięcy) narażeniem na czynniki drażniące (po wypadku praca w narażeniu u ostatniego pracodawcy do 29.02.2024 r. - bez przerw) i może być następstwem ostrego uszkodzenia skóry (wypadek przy pracy 27.02.2023 r.);

- okresem narażenia, który mógł przyczynić się do powstania choroby zawodowej było ostatnie miejsce zatrudnienia, gdyż wymagany rozporządzeniem okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 miesiąc.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez Spółkę należy w tym miejscu podkreślić, że czym innym jest stwierdzenie zaistnienia wypadku przy pracy i prowadzone w tym zakresie postępowanie, a czym innym jest procedura stwierdzenia choroby zawodowej i konieczność spełnienia wskazanych wyżej – niezależnych od wypadku przy pracy – przesłanek. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1644 ze zm.), za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Prawna definicja choroby zawodowej została wyżej przytoczona i nie wiąże się ona z nagłością zdarzenia, ale z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy ("narażeniem zawodowym").

Jednostka orzecznicza wypowiedziała się w sposób stanowczy, w oparciu o prawidłowo zgromadzone dane i materiał dowodowy, na temat spełnienia przesłanek choroby zawodowej, stwierdzając istnienie związku przyczynowego między zmianami skórnymi a narażeniem na czynniki drażniące w miejscu pracy. Wypadek przy pracy, który miał miejsce 27.02.2023 r., powodujący ostre uszkodzenie skóry, mógł wywołać wystąpienie objawów skórnych, jednak zmiany – jak wynika ze stanowiska organu potwierdzonego przez jednostkę – spowodowane zostały z wysokim prawdopodobieństwem wielokrotnie powtarzającym się przez dłuższy czas (wiele tygodni, miesięcy) narażeniem na czynniki drażniące (po wypadku praca w narażeniu u ostatniego pracodawcy do 29.02.2024 r. – bez przerw). Słusznie podniósł ŚPWIS, że to, iż udokumentowane objawy rozpoznanego schorzenia wskazane zostały przez orzecznika w orzeczeniu jako te, które wiązane są przez E. B. z wypadkiem przy pracy z 27.02.2023 r., nie stanowi podstawy do uznania przez organ, że rozpoznana przez orzecznika choroba zawodowa z poz. 18.2 wynika z jednorazowego (urazowego) narażenia na czynniki drażniące (wypadek), a nie z wielokrotnego powtarzającego się narażenia na nie podczas świadczenia pracy po tym zdarzeniu.

Trzeba zauważyć, że sama Spółka podkreśla (w ramach podniesionego zarzutu), że z piśmiennictwa dotyczącego chorób zawodowych skóry wynika, iż czas regeneracji bariery naskórkowej wynosi ok. 4 tygodnie. Skoro po upływie tego okresu licząc od dnia 27.02.2023 r. nadal występowały u uczestniczki objawy chorobowe, świadczy to o tym, że ich wystąpienia nie można wiązać jedynie z wypadkiem przy pracy, ale z pracą w narażeniu. Jednocześnie, odnosząc się do stanowiska skarżącej, trzeba podkreślić, że jak wynika z art. 235² k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten wprost przesądza zatem, że – wbrew stanowisku Spółki – objawy chorobowe nie muszą wystąpić w okresie 1 miesiąca (pkt 18.2 rozporządzenia) od czasu zakończenia wykonywania pracy u danego pracodawcy. Jest to okres maksymalny, a rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić – co oczywiste – także w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym. Wreszcie trzeba podnieść, że okres ten to maksymalny czas, w którym – jak stanowi rozporządzenie – wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Nie oznacza to jednak, że objawy choroby nie mogą występować w dłuższym okresie czasu po ustaniu zatrudnienia. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, długotrwała i powtarzająca się ekspozycja na czynniki drażniące może prowadzić do rozwoju przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. Trzeba odnotować, że u E. B. w latach 2024-2025 zaobserwowano na skórze niewielkie zmiany rumieniowe z lichenizacją naskórka – czyli stanu wzmożonego pogrubienia i szorstkości skóry – na tle właśnie przewlekłych stanów zapalnych.

Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że wyłącznie w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności. Przepis ten nie wprowadza przy tym hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia (por. wyrok NSA z 22.01.2026 r., sygn. II GSK 1450/25). Skoro zatem organ II instancji uznał w niniejszym przypadku, że wyjaśnienia jednostki orzeczniczej mają charakter wystarczający i pełny, które to stanowisko Sąd orzekający w sprawie podziela, nie miał obowiązku zwracać się do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.

W ocenie Sądu nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że formularz Karty stanowi protokół z oględzin stanowiska pracy. Jakkolwiek istotnie w dniu 5.07.2024 r. doszło do oględzin miejsca pracy E. B. w markecie A , przeprowadzonych przez upoważnionego pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kielcach, i zostały one udokumentowane na formularzu karty oceny narażenia zawodowego, który został podpisany, oprócz ww., przez pracownika Spółki – specjalistę ds. BHP. Okoliczności te, w tym brak nazwania ww. dokumentu protokołem, nie powoduje sam w sobie braku skuteczności dokonanej w ten sposób czynności, zawierającej opis i charakterystykę stanowiska pracy oraz stosowanych środków, zwłaszcza że ustalenia te nie zostały w toku postępowania skutecznie i w sposób merytoryczny zakwestionowane.

W ocenie Sądu zatem przedstawione w orzeczeniu wywody i stwierdzenia, wobec ich rzetelności, spójności i osoby autora – uprawnionego lekarza orzecznika, prawidłowo podzieliły organy obu instancji, wydając decyzje w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

Za nietrafny należy uznać formułowany przez Spółkę zarzut naruszenia art. 235¹ k.p., skoro w wyniku oceny warunków pracy strony można bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że rozpoznana u uczestniczki choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wbrew twierdzeniom skargi, organ miał wszelkie podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na wydanym przez WOMP w Kielcach orzeczeniu lekarskim oraz na Karcie oceny narażenia zawodowego. Niezasadność tego zarzutu wynika z nieuwzględnienia przez Sąd wszystkich pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Podkreślić należy, że prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczegółowe uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z 10.04.2014 r., II OSK 2734/12, dostępny j.w.). Treść wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia WOMP, wraz z jego uzupełnieniem, spełnia wskazane powyżej wymogi, a zgromadzone w aktach administracyjnych dowody i ich ocena przeprowadzona przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowiły w ocenie Sądu wystarczającą podstawę do uznania, że rozstrzygnięcie objęte skargą odpowiada prawu. Podkreślenia również wymaga, że przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z 28.02.2023 r., sygn. III SA/Kr 1841/22).

W konsekwencji powyższego za całkowicie niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 105 k.p.a., brak było bowiem podstaw do umorzenia postępowania, o czym świadczą w całości powyższe wywody.

Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny, a następnie w sposób niewadliwy dokonał jego subsumpcji do ustalonych w przepisach przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, brak było podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tych regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.