Pomieszczenie między domem a budynkiem gospodarczym bez pozwolenia. WSA oddalił skargę

Postanowieniem z 2 kwietnia 2026 r., nr [...], znak: [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "ŚWINB"),

po rozpatrzeniu zażalenia E. D. i K. D., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w K. ("PINB") z 11 lutego 2026 r., znak: [...], (sprostowane postanowieniem z 2 kwietnia 2026 r.), którym nakazano wstrzymać roboty budowlane związane z przebudową i rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w kierunku południowym, realizowane na nieruchomości składającej się z działek o nr [...] i [...] w m. S. , gm. C., bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie zrealizowanej części budynku mieszkalnego, wskazując, że wniosek należy złożyć

w terminie do 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, a niezłożenie wniosku

o legalizację w terminie lub wycofanie wniosku stanowić będzie podstawę do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie zrealizowanej części obiektu budowlanego, wskazano, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji samowolnie zrealizowanej części ww. budynku konieczne będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej, która zostanie obliczona na zasadach wynikających z art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny

i prawny sprawy.

W dniu 18 listopada 2025 r. inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na ww. nieruchomości, w wyniku których stwierdzono, że na ww. posesji realizowana jest przebudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego. W wyniku rozbudowy, od strony południowej budynku mieszkalnego, w poziomie parteru zrealizowane zostało pomieszczenie o wymiarach zewnętrznych w rzucie ok. 2,55 m x 4,2 m. W ścianie zachodniej tego pomieszczenia znajdującej się w odległości ok.

3 m od zachodniego ogrodzenia nieruchomości zamontowane są drzwi. Ścianę południową pomieszczenia stanowi północna ściana szczytowa budynku gospodarczego. Nie ma przejścia z budynku gospodarczego do nowo powstałego pomieszczenia. W dniu kontroli nad tym pomieszczeniem wykonany był strop żelbetowy, w pomieszczeniu wykonana była posadzka betonowa oraz instalacja elektryczna. W miejscu nowopowstałego pomieszczenia znajdował się wcześniej ganek, którego ściany w poziomie parteru i piętra oraz dach zostały rozebrane, pozostawiono jedynie schody prowadzące na piętro budynku z płytą spocznikową. Płyta ta stanowi część stropu nad nowopowstałym pomieszczeniem. W ścianie południowej zewnętrznej budynku mieszkalnego, w poziomie parteru, w odległości mniejszej niż 2 m od zachodniego ogrodzenia, znajduje się otwór okienny.

W trakcie przeprowadzonych czynności ustalono, że inwestorami ww. robót są E. D. i K. D. (skarżący), którzy realizują je bez dopełnienia czynności formalno-prawnych.

Uczestnicząca w czynnościach kontrolnych skarżąca oświadczyła, że w lipcu 2025 r. wraz z mężem rozpoczęła roboty budowlane polegające na rozebraniu ganku przy budynku mieszkalnym, pozostawiając schody wejściowe i płytę stropową, pomiędzy budynkiem mieszkalnym a gospodarczym wybudowano pomieszczenie

o wymiarach ok. 2,4 m x 4,2 m łączące te budynki, nad którym wykonano częściowo nowy strop żelbetowy, który następnie został połączony z istniejącym stropem, jaki pozostał po rozebraniu ganku, w pomieszczeniu tym wykonano instalację elektryczną. Oświadczyła, że do zakończenia robót budowlanych pozostało wykonanie drugiej kondygnacji nad nowo zrealizowanym pomieszczeniem wraz

z konstrukcją dachu, wykonanie izolacji ścian zewnętrznych, wykonanie przebudowy budynku mieszkalnego z wymianą pokrycia dachowego. Zeznała, że na zrealizowane roboty nie posiada pozwolenia na budowę, nie dokonywała również zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót, natomiast okazała nieostateczną decyzję Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...] o warunkach zabudowy z dnia

24 października 2025 r. znak: [...]

Burmistrz Gminy i Miasta C. w piśmie z 12 stycznia 2026 r. wskazał,

że w rejestrze pozwoleń na budowę z roku 1973 znajduje się wpis o pozwoleniu na budowę na nazwisko J. D., nr sprawy [...]

Nadto w aktach sprawy znajduje się informacja w formie notatki służbowej sporządzonej 27 stycznia 2026 r. przez inspektorów PINB, z treści której wynika,

że stan budowy od 18 listopada 2025 r. uległ zmianie. Inwestorzy nad pomieszczeniem stanowiącym rozbudowę budynku mieszkalnego wymurowali trzy ściany (wschodnią, południową i zachodnią), które z południową ścianą budynku mieszkalnego tworzą pomieszczenie w poziomie piętra. W zrealizowanej ścianie południowej zostały zamontowane drzwi balkonowe, w zachodniej ścianie zostało zamontowane okno i otwór drzwiowy. Nad pomieszczeniem wykonano zadaszenie

o drewnianej jednospadowej konstrukcji dachu ze spadkiem na działkę własną. Inwestorzy wykonali drewnianą ścianę szczytową, zewnętrzną, północną poddasza budynku gospodarczego (we wcześniejszym etapie robót rozebrany został dach nad północną częścią budynku gospodarczego), w ścianie osadzono przeszklone drzwi PCV. Ponadto uruchomiono instalację rekuperacji.

Po wszczęciu postępowania w sprawie robót związanych z przebudową

i rozbudową budynku mieszkalnego PINB 11 lutego 2026 r. wydał postanowienie, które stało się przedmiotem postępowania zażaleniowego.

Inwestorzy pismami z 10 marca 2026 r. zwrócili się do ŚWINB

o uwzględnienie w toczącym się postępowaniu szczególnych okoliczności w sprawie, tj. toczącego się postępowania o ustaleniae warunków zabudowy oraz wskazali na konieczność wykonania ganku w związku z modernizacją budynku oraz instalacji,

a także wnieśli o odstąpienie od nałożenia kary.

Natomiast pismem z 13 marca 2026 r. Z. M. odniósł się do treści zażalenia inwestorów, dołączając szereg załączników.

Dokonując ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego ŚWINB stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy powołał się na art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej "Prawo budowlane" lub "P.b.") i odwołał się

do definicji "przebudowy" zawartej w art. 3 pkt 7a tej ustawy. Wyjaśnił, że "rozbudowa" to wykonywanie robót budowlanych, które prowadzą do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy ŚWINB ustalił, że pierwotna bryła ww. budynku mieszkalnego została rozbudowana, w tym nadbudowana.

W aktach sprawy znajduje się zdjęcie obrazujące stan budynków usytuowanych na ww. działkach wykonany podczas kontroli 7 października 2024 r., na którym widać południową elewację ganku budynku mieszkalnego z dwoma otworami okiennymi (na parterze i piętrze) i jednym drzwiowym (w parterze). Od strony wschodniej ganku usytuowane były żelbetowe schody z wejściem do budynku. Ganek oddzielony był wolną przestrzenią do budynku gospodarczego. Natomiast podczas czynności kontrolnych 18 listopada 2025 r. inspektorzy PINB zastali zabudowaną przestrzeń dzieląca wcześniej budynek mieszkalny od gospodarczego w poziomie parteru, zaś istniejący wcześniej ganek na piętrze został rozebrany. Podczas kolejnej wizji w terenie 27 stycznia 2026 r. inspektorzy zastali wybudowaną część nowopowstałej rozbudowy na poziomie piętra, przykrytą dachem.

ŚWINB wyjaśnił, że roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku, w tym jego nadbudowie, zmianie liczby kondygnacji nie zostały zwolnione przez ustawodawcę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z treści protokołu sporządzonego przez PINB 18 listopada 2025 r. wynika, że inwestorzy przeprowadzonych robót budowlanych nie posiadają dokumentacji związanej z zrealizowaną budową. Oznacza to, że rozbudowa budynku mieszkalnego, w tym jego nadbudowa została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, a konsekwencją takiego stanu rzeczy stała się konieczność wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu budowy na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.

Końcowo ŚWINB wskazał, że budynek mieszkalny jednorodzinny zakwalifikowany jest do I kategorii obiektów budowlanych, w odniesieniu do którego wskazał wzór ustalenia opłaty legalizacyjnej i określił, że wyniesie ona 50 000 zł.

Odnosząc się do treści zażalenia ŚWINB stwierdził, że wskazanej wysokość opłaty legalizacyjnej nie należy utożsamiać z wartością obiektu, czy też okolicznościami, w jakich obiekt został zbudowany (zrealizowany). Ustalenie opłaty legalizacyjnej jest konsekwencją stwierdzenia samowoli budowlanej i dążenia do jej legalizacji, po spełnieniu przez inwestora określonych prawem warunków. Wyjaśnił, że opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę, stwarza stronie możliwość uniknięcia rozbiórki samowolnie wybudowanego (rozbudowanego, nadbudowanego) obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek, skorzystać.

Na marginesie ŚWINB wskazał, że zgodnie z art. 48a ust. 3 P.b. termin 30 dni na złożenie wniosku o legalizację, biegnie od dnia, w którym postanowienie PINB stało się ostateczne, czyli od dnia wydania zaskarżonego postanowienia.

W skardze do tut. Sądu E. D. i K. D. wnieśli o uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, formułując zarzuty:

- naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności Prawa budowlanego poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;

- naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, pominięcie istotnych okoliczności dotyczących charakteru wykonanych robót;

- naruszenia zasad proporcjonalności przez nałożenie obowiązków i konsekwencji niewspółmiernych do charakteru wykonanych prac;

- nieuwzględnienia, źe wykonane prace miały charakter techniczny i instalacyjny (np. związany z pompą ciepła, rekuperacją, instalacją wodno-kanalizacyjną), a ich usunięcie spowodowałoby znaczne szkody techniczne i finansowe;

- pominięcia okoliczności związanych z realizacją inwestycji w ramach programu Czyste Powietrze oraz spełnienia określonych wymogów technicznych;

- znaczne opóźnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy przez Burmistrza [...] prawomocnej od 18 kwietnia 2026 r., na wniosek złożony 28 maja 2025 r.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W replice z 8 września 2026 r. do odpowiedzi na skargę, skarżący podtrzymali skargę w całość i odnieśli się do kwestii legalizacji wstrzymanych robót budowlanych, podnosząc w szczególności, że doprowadzenie do rozbiórki wykonanej części obiektu, a następnie ponowne wykonanie robót powodowałoby skutki trudne

do odwrócenia i wiązałoby się z dodatkowymi bardzo wysokimi kosztami. Dodali,

że nie uchylają się od obowiązków wynikających z przepisów prawa i chcą uregulować stan prawny realizowanych robót budowlanych. Problem upatrują jednak w nałożeniu na nich wysokiego obciążenia finansowego w postaci opłaty legalizacyjnej, które w praktyce może uniemożliwić tę legalizację.

W piśmie procesowym z 21 września 2026 r. skarżący wnieśli

o przeprowadzenie dowodu z załączonego historycznego planu sytuacyjnego (układu zabudowy) dotyczącego ich nieruchomości. Zdaniem skarżących dokument ten na istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ potwierdza połączenie w przeszłości części mieszkalnej i gospodarczej oraz oznaczony pomiędzy nimi ganek.

W piśmie z 28 września 2026 r. uczestnik postępowania Z. M.

w odniesieniu do mapy przedłożonej przez skarżących pismem z 21 września 2026 r. wskazał, że stwierdzają oni nieprawdę, ponieważ budynek mieszkalny nigdy nie był połączony z budynkiem gospodarczym. Potwierdza to wykreślenie naniesione na załączonym przez skarżących dokumencie. Przedłożył mapy z 21 marca 1997 r. do projektu budowlanego z 1997 r. oraz do celów projektowych z 2012 r., które potwierdzają, że ww. budynki nie były połączone.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną

w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiot kontroli stanowi postanowienie utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie PINB o wstrzymaniu robót budowlanych pełgających na przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego na działkach nr ewid. [...] i [...] w S. na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zakres kontroli ogranicza się zatem przede wszystkim do oceny, czy w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepisy prawa budowlanego, w tym art. 48 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

W niniejszej sprawie ustalono, że ujawnione na ww. działkach roboty budowlane prowadzone przez skarżących wykonywane są w warunkach samowoli budowlanej, albowiem wymagają pozwolenia na budowę, którym w tej sprawie inwestorzy nie dysponują.

Zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. budowa obejmuje nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, lecz także jego odbudowę, rozbudowę

i nadbudowę. Art. 3 pkt 7 Pb zalicza budowę, przebudowę, montaż, remont

i rozbiórkę do robót budowlanych. Przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b.

są roboty zmieniające parametry użytkowe lub techniczne istniejącego obiektu,

z wyjątkiem parametrów charakterystycznych, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość czy liczba kondygnacji (z ustawowym wyjątkiem dotyczącym dróg). Remont w myśl art. 3 pkt 8 P.b. polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie na stworzeniu nowej substancji budowlanej. Rozbudowa polega na powiększeniu istniejącego obiektu, zwłaszcza w wymiarze przestrzennym, natomiast nadbudowa polega na powiększeniu istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem tej samej powierzchni zabudowanej (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r., II OSK 1750/15, cbois). Kwalifikacji dokonuje się na podstawie faktycznie wykonanych prac i ich rezultatu, a nie deklarowanego celu inwestycji (podobnie WSA w Gdańsku w wyroku z 16 listopada 2022 r., II SA/Gd 345/22).

Zasadę wymogu posiadania decyzji o pozwoleniu na budowę wyraża art. 28 ust. 1 P.b., z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29 - 31 P.b. Wyjątki te w okolicznościach tej sprawy nie zachodzą.

Bez wątpienia zgromadzony w toku kontrolowanego postępowania materiał dowodowy pozwalał organom nadzoru budowlanego ustalić zakres już wykonanych samowolnie robót budowlanych. W aktach sprawy znajduje się zdjęcie z kontroli przeprowadzonej 7 października 2024 r., które przedstawia ganek w budynku mieszkalnym oddzielony wolną przestrzenią od budynku gospodarczego. W dniu 18 listopada 2025 r. stwierdzono zabudowanie tej przestrzeni na parterze pomieszczeniem o wymiarach około 2,55 × 4,2 m, wykonanie posadzki, instalacji i stropu żelbetowego, a także rozebranie dotychczasowych ścian i dachu ganku z pozostawieniem schodów i płyty spocznikowej. W dniu 27 stycznia 2026 r. ujawniono ponadto wymurowanie ścian na poziomie piętra, wykonanie otworów okiennych, stolarki drzwiowej oraz zadaszenia. Z ustaleniami tymi korespondują zresztą oświadczenia samej inwestorki co do okresu prowadzenia robót budowlanych i planowanego dalszego zakresu robót. W konsekwencji nie chodziło wyłącznie o wymianę instalacji czy remont ganku, lecz o wykonanie nowej części budynku mieszkalnego, także ponad poziomem parteru, co doprowadziło do zmiany charakterystycznych parametrów budynku. Trafnie zatem organy zakwalifikowały przedmiotowe prace jako przebudowę i rozbudowę, obejmującą również elementy nadbudowy. Ustalenie, że inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na tę inwestycję, nie jest kwestionowane.

Przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. nakazuje organowi nadzoru budowlanego wydać postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu lub jego części realizowanej albo zrealizowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z ust. 5 przepis ten ma zastosowanie również po zakończeniu budowy. Postanowienie zawiera informacje o możliwości legalizacji, konieczności wniesienia opłaty

i zasadach jej obliczenia (art. 48 ust. 3 P.b.), a na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 4).

Prawidłowe stwierdzenie samowolnego wykonania robót budowanych, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę uzasadniało zatem wydanie przez PINB postanowienia utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem ŚWINB, bez uprzedniego rozstrzygania, czy budowa ostatecznie może zostać zalegalizowana. Dopiero bowiem złożenie wniosku o legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych może prowadzić do ich zalegalizowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 24 lutego 2026 r., II SA/Wr 823/25).

Stosownie do art. 48a ust. 1 i 2 P.b. inwestor, właściciel lub zarządca może w ciągu 30 dni złożyć wniosek o legalizację, który może wycofać do dnia wydania decyzji legalizacyjnej. W razie wniesienia zażalenia termin ten biegnie od dnia,

w którym postanowienie o wstrzymaniu budowy stało się ostateczne (art. 48a ust. 3 P.b.). Po złożeniu wniosku organ nakłada postanowieniem obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni (art. 48b ust. 1 P.b.), a ich zakres dla budowy wymagającej pozwolenia określa art. 48b ust. 2 P.b. Następnie następuje sprawdzenie dokumentów według art. 49 ust. 1 P.b., ewentualne wezwanie do usunięcia nieprawidłowości (art. 49 ust. 2 P.b.), ustalenie opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 3 P.b.) i - po jej wniesieniu - wydanie decyzji

o legalizacji (art. 49 ust. 4 i 5 P.b.). Przesłanki nakazu rozbiórki w ramach tego trybu określa art. 49e P.b. Nie należy zatem utożsamiać samego postanowienia o wstrzymaniu budowy z nakazem rozbiórki.

Dla budowy wymagającej pozwolenia na budowę wysokość opłaty legalizacyjnej określa art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b. przez odesłanie do art. 59f P.b., przy pięćdziesięciokrotnym podwyższeniu stawki. Według art. 59f ust. 1 i 2 P.b. oraz załącznika do ustawy, dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego (kategoria I, współczynnik k = 2,0, współczynnik w = 1,0) obliczenie wynosi 500 zł × 2 × 1 × 50 = 50 000 zł. Na obecnym etapie organ jedynie poinformował o zasadach obliczenia i przewidywanej wysokości opłaty, nie nałożył zaś na inwestorów obowiązku jej uiszczenia, co następuje w odrębnym akcie, gdy wpłynie wniosek o legalizację. Nie ma zatem podstaw do rozstrzygania obecnie o obowiązku uiszczenia tej opłaty. Przepisy prawa nie dają organowi kompetencji do uznaniowego określenia wysokości tej opłaty z uwagi na wartość robót, sytuację majątkową czy motywację inwestora. Inną kwestią jest dopuszczalność stosowania ulgi w razie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, której zastosowanie wymaga wniosku i przeprowadzenia odrębnego postępowania.

Zarzuty skargi nie podważają powyższej oceny.

Po pierwsze, zarzut błędnego zastosowania prawa materialnego pomija zasadniczą różnicę między modernizacją czy remontem istniejącego obiektu a jego kubaturowym powiększeniem. Prace przy pompie ciepła, rekuperacji oraz instalacji wodno-kanalizacyjnej nie zwalniają inwestorów od uzyskania pozwolenia na budowę w celu wykonania nowej zabudowy (po uprzedniej częściowej rozbiórce budynku mieszkalnego). Udział w programie "Czyste powietrze" i spełnianie warunków tego programu nie tworzy wyjątku od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 P.b.

Po drugie, niezasadny jest zarzut niewyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego. Organy dysponowały protokołem kontroli, dokumentacją fotograficzną, notatką z kolejnych oględzin i oświadczeniem inwestorki. Pozwalało to ustalić zarówno charakter, jak i postęp prac. Nie ujawniono uchybienia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogłoby istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Uzasadnienie rozstrzygnięcia odpowiada istocie wymogów z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.

Po trzecie, nie mogły odnieść zamierzonego skutku argumenty skarżących wywodzone z historycznego planu sytuacyjnego, załączonego do pisma

z 21 września 2026 r. Skarżący powołali ten dokument na potwierdzenie, że

w przeszłości część mieszkalna i gospodarcza były połączone, a między nimi oznaczono ganek. Uczestnik postępowania zakwestionował tę interpretację

i przedłożył mapy z 1997 r. i 2012 r., które - według jego stanowiska - przedstawiają ww. budynki jako niepołączone. Rozstrzygnięcie tego sporu nie miało dla wyniku tej sprawy znaczenia. Dla oceny przesłanek zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. miarodajny pozostaje rzeczywisty stan obiektu bezpośrednio przed rozpoczęciem robót oraz zakres robót faktycznie wykonanych. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, oparte na porównaniu fotografii z kontroli z 7 października 2024 r. z wynikami czynności kontrolnych z 18 listopada 2025 r. i 27 stycznia 2026 r.

Z ustaleń tych wynika, że przestrzeń uprzednio oddzielająca ganek od budynku gospodarczego została zabudowana na poziomie parteru, a następnie wykonano ściany i dach nowej części budynku mieszkalnego na poziomie piętra. Okoliczności te znajdują dodatkowe potwierdzenie w oświadczeniu inwestorki o rozebraniu ganku, wykonaniu nowego pomieszczenia i zamierzonej realizacji kolejnej kondygnacji. Nawet gdyby w przeszłości istniało pomieszczenie łączące budynki, to sama ta okoliczność nie przesądza, że roboty podjęte w 2025 r. polegały wyłącznie na remoncie bądź odtworzeniu stanu pierwotnego, ponieważ nie potwierdza tych twierdzeń materiał dowodowy. Przedmiotem rozstrzygania jest ocena legalności konkretnych robót, których zakres i charakter ustalono w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Przedstawione stanowiska stron postępowania nie podważyły skutecznie istotnych dla wyniku sprawy ustaleń faktycznych, ani przyjętej kwalifikacji prawnej robót.

Po czwarte, powoływane opóźnienie w wydaniu decyzji o warunkach zabudowy oraz uzyskanie przez nią ostateczności dopiero 18 kwietnia 2026 r. nie legitymizują robót rozpoczętych i prowadzonych bez pozwolenia na budowę.

Po piąte, zarzuty nieproporcjonalności, wysokich kosztów rozbiórki i ponownej budowy oraz trudności finansowych związanych z opłatą legalizacyjną nie mogą skutkować uchyleniem kwestionowanych skargą postanowień. Rozstrzygnięcia te nie nakazują rozbiórki, a wręcz odwrotnie - umożliwiają legalizację. Wola uregulowania stanu prawnego robót, deklarowana przez skarżących, może zostać urzeczywistniona w trybie art. 48a i nast. P.b.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.