Sąd uchylił odmowę wznowienia sprawy masztu 5G, mieszkaniec dostanie 100 zł

II SA/Kr 295/26

UZASADNIENIE

Starosta Krakowski decyzją nr AB.V.1.729.2023 z 20 lipca 2023 r., znak: AB-V.6740.1.171.2023.MMC, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił P. sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej [...] wraz z Wewnętrzną Linią Zasilającą na działce nr [...] w Ł..

Starosta Krakowski postanowieniem z 11 czerwca 2025 r., znak: AB-V.6740.4.45.2024.AD, wydanym na podstawie art. 149 § 3 kpa, odmówił wznowienia postępowania, wskazując przy tym, że podanie jest spóźnione, bo termin upłynął 21 listopada 2024 r., skoro skarżący miał wiedzę o pozwoleniu na budowę od 20 października 2024 r. a tymczasem wniósł podanie o wznowienie postępowania dopiero 13 grudnia 2024 r.

W zażaleniu skarżący podniósł: "Już po powzięciu pierwotnej informacji, że planowana jest budowa masztu antenowego telefonii komórkowej 5G na działce nr [...] [...] złożyłem w dniu 22.10.2024r mejlem stanowczy protest-wniosek w imieniu własnym i mieszkańców przeciwko budowie masztu [...]. Potem były kolejne mejle na które nie udzielono odpowiedzi. Następnie wystosowaliśmy pismo protest-wniosek w dniu 23.10.2024r do Starosty Krakowskiego w którym nie wyrażamy zgody na tę lokalizacje ustaloną poza wiedzą zainteresowanych mieszkańców i Gminy [...], brak jakiejkolwiek konsultacji i opinii-potajemnie. W odpowiedzi [...] z dn. 19.11.2024r otrzymanego w dniu 28.11.2024r. [...] dowiedzieliśmy się, że złożony przez nas protest dotyczy już wydanego ostatecznego pozwolenia na budowę masztu telefonii komórkowej nr AB.V.1.729.2023 znak AB.V.6740.1.I71.2023.MMC z dn.20.07.2023r pt. Budowa stacji bazowej [...] wraz z wewnętrzną linią zasilająca na dz. nr [...] w m. Ł.. Czyli faktycznie dowiedzieliśmy się w piśmie-odpowiedzi otrzymanym w dniu 28.11.2024r.".

Wojewoda Małopolski postanowieniem z 31 grudnia 2025 r., znak: WI-I.7840.7.56.2025.MA, utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu przywołał następujące okoliczności:

W świetle tych okoliczności stwierdził, że skarżący co najmniej od 20 października 2024 r. dysponował nazwą zamierzenia i jego lokalizacją, co zresztą potwierdził w oświadczeniu, które do akt innej sprawy dołączył P. G., natomiast podanie byłoby spóźnione nawet wtedy, gdyby przyjąć, że skarżący miał wiedzę o pozwoleniu na budowę od 30 października 2024 r.

W skardze do Sądu skarżący wniósł o wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Wojewody Małopolskiego i pozwolenia na budowę, wskazując przy tym z jednej strony, że rozpatrzenie zażalenia zajęło pół roku, a z drugiej strony, że organy "targują się" o dzień spóźnienia, którego nie było, bo zaraz po dowiedzeniu się o inwestycji z niedowierzaniem wysłał e-maila (protest) i rozpoczął zbiórkę podpisów przeciwko masztowi 5G. Nadto powołał się na następujące argumenty:

1) pozwolenie na budowę inwestycji zagrażającej zdrowiu i życiu wydano bez zawiadomienia właścicieli i użytkowników działek sąsiednich oraz urzędu gminy;

2) w odległości ok. 100 m od inwestycji już znajdują się i jeszcze powstaną zabudowania mieszkalne, podczas gdy § 6 uchwały nr XXVII/209/04 Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jerzmanowice - Przeginia w obszarze sołectwa Łazy określa minimalną odległość takich inwestycji od terenów budowlanych (stary ust. 13, nowy ust. 2 pkt 6);

3) pozwolenie na budowę było niekompletne, bo nie wszyscy zgodzili się na doprowadzenie niezbędnej instalacji elektrycznej;

4) organ wydający pozwolenie na budowę nie wystąpił o stosowne opinie, w tym własnego Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa;

5) zasięg w okolicy jest dobry, bo w odległości 3 km są już maszty antenowe, a w bezpośredniej odległości od granic tak małej gminy jest ich już ponad 25 sztuk.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bo przedmiotem skargi było postanowienie kończące postępowanie (art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "ppsa").

Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.); zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga jest uzasadniona choć z innych powodów niż w niej wskazano. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania to jeden z nadzwyczajnych trybów przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, obejmujące kontrolę już wcześniej wydanej decyzji ostatecznej. Jest to tryb mocno sformalizowany: jego wszczęcie wymaga spełnienia ściśle określonych w art. 145-145b k.p.a. przesłanek wznowienia, a wniosek musi zostać złożony w terminie wynikającym z art. 148 k.p.a.

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia; postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Postępowanie wznowieniowe jest zatem dwuetapowe.

Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada wyłącznie to, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.

Stwierdzenie przez organ, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania nie jest uprawniony do badania, czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek wznowienia postępowania (por. Wyrok NSA z 19 grudnia 2022 r., I OSK 2534/20, LEX nr 3482404.)

Dopiero w przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, w jego drugim etapie postępowania, organ bada, czy wskazana ustawowa przesłanka wznowienia rzeczywiście wystąpiła, a jeśli tak to jaki miała wpływ na wynik postępowania (treść decyzji), którego wznowienia żąda wnioskodawca.

W niniejszej sprawie organ poczynił dwa ustalenia, istotne dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia.

Po pierwsze ustalił, że skarżący o wydaniu decyzji dowiedział się w dniu 20 października 2024 r. i jest to ustalenie prawidłowe, albowiem wynika zarówno z twierdzeń samego skarżącego w tym również zawartych w zażaleniu na postanowienie Starosty Krakowskiego z dnia 11 czerwca 2025 r. jak i z innych dokumentów zgormadzonych w aktach sprawy, w tym w szczególności kserokopii oświadczenia samego skarżącego znajdującego (k. 67akt adm.).

Po wtóre organ ustalił, że skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania w dniu 13 grudnia 2024 r. (nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej), które zostało przekazane według właściwości do Starosty Krakowskiego przez Wojewodę Małopolskiego. Wobec tego organ stwierdził – co było podstawą odmowy wznowienia postępowania - że podanie jest spóźnione, albowiem skarżący przekroczył termin "jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania".

Jest to ustalenie błędne.

W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo z dnia 23 października 2024 r. skierowane do Starostwa Powiatowego w Krakowie (k. 59 akt adm.), złożone przez A. R. jako przewodniczącego Komitetu Protestacyjnego, w którym wskazano: " W związku z powyższym prosimy o ponowne zapoznanie się z planem zagospodarowania przestrzennego i anulowanie zgód i uzgodnień /ewentualnego pozwolenia na budowę / oraz zaprzestanie działań zmierzających do budowy w/w masztu na wyżej określonym terenie Ł. i J. ."

O piśmie tym wyraźnie wspomina skarżący także w swoim zażaleniu na postanowienie organu i Instancji : "Następnie wystosowaliśmy pismo protest – wniosek w dniu 23.10.2024 r. do Starosty Krakowskiego w którym nie wyrażamy zgody na tę lokalizacje ustaloną poza wiedzą zainteresowanych mieszkańców i Gminy J. ".

Na pismo to Starosta odpowiedział po prawie miesiącu tj. pismem "wyjaśniającym" z dnia 19 listopada 2024 r. (k. 18 -16 akt adm.), w którym oświadczył (miedzy innymi), że "brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do podjęcia przeze organ działań mających na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę". Tym samym twierdzenie, że skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania w dniu 13 grudnia 2024 r. a nie w dniu 23 października 2024 r. nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ bowiem podanie z 23 października 2024 r. otrzymał, a zostało ono złożone w ustawowym terminie 30 dni od dowiedzenia się o przyczynie wznowienia. Podanie to jednak załatwił zwykłym pismem, nie wyjaśniając (jeśli miał wątpliwości) jakie żądanie zostało złożone.

Skoro zatem wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie wymaganym przez art. 148 § 1 Kpa, to zaskarżone postanowienie jest błędne i jako takie podlegało uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Postanowienie organu I Instancji zostało uchylone na zasadzie art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się kwota tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu.