- Sygnatura akt
- II SA/Łd 362/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 29 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Tuczarnia obok fermy tego samego inwestora. Sąd uchylił decyzję środowiskową
Przejdź do orzeczenia, 45 min czytania
Spór
Skarżąca L. J. zarzucała, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, dotyczący budynku do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP, pomija skumulowane oddziaływanie z istniejącą tuczarnią inwestora w B. oraz zaniża stan średnioroczny stada i ilość gnojowicy.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że w toku postępowania inwestor nie przedstawił precyzyjnych informacji o chowie w innej lokalizacji, mimo wezwania organu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło, czy raport spełnia wymóg z art. 66 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu i zasądził od organu na rzecz skarżącej 200 zł kosztów postępowania.
Dlaczego
Kolegium w uzasadnieniu ograniczyło się do ogólnej uwagi, że raport jest wyczerpujący, i nie wyjaśniło, na jakiej podstawie uznało spełnienie wymogu dotyczącego oddziaływań skumulowanych, co naruszyło art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Dla firm
Organ musi sprawdzić, czy raport opisuje oddziaływania skumulowane z innymi przedsięwzięciami w okolicy, i wyjaśnić w uzasadnieniu, na jakiej podstawie uznał to za spełnione.
Więcej o sprawie
Skarżąca twierdziła, że istniejąca tuczarnia inwestora w B. leży około 527 m od planowanej, a raport nie oceniał łącznego wpływu obu obiektów. Sąd uznał, że organ nie ustalił, czy raport spełnia ten wymóg.
W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymóg z art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Sygnatura
- II SA/Łd 362/26
Treść orzeczenia około 45 minut czytania
Dnia 29 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Porczyński Sędziowie: Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Protokolant: asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2026 roku sprawy ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 23 marca 2026 roku nr SKO.4161.26,27.25 w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącej L. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 września 2025 r., znak: OŚR.6220.8.2024 Burmistrz Łasku na podstawie art. 71 ust. 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (wówczas t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm., dalej jako: "u.i.o.ś."), a także § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie") orzekł o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (lokalizacja działki nr [...] i [...] obręb [...], gmina Ł.) oraz określił szczegółowe warunki do spełnienia przy realizacji inwestycji.
Decyzją z dnia 23 marca 2026 r. nr SKO.4161.26,27.25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, dalej również jako: "k.p.a.") oraz art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 80, art. 82 ust. 1 i 3 u.i.o.ś. uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej sentencję o treści: "uzgadniam realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (lokalizacja działki nr [...] i [...] obręb [...], gmina Ł.)" i orzekło w tym zakresie: "określa się środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (lokalizacja działki nr [...] i [...] obręb [...], gmina Ł.)". W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Wnioskiem z dnia 14 maja 2024 r. M. I., reprezentowany przez pełnomocnika, zwrócił się do organu I instancji o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego powyżej przedsięwzięcia. Do swojego wniosku dołączył m.in. raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzupełniony aneksami z 21 sierpnia 2024 r. oraz 12 grudnia 2024 r. Wskazano w nim m.in., iż w planowanym budynku inwentarskim prowadzony będzie chów trzody chlewnej – tucz w technologii na rusztach. Instalacja po realizacji przedsięwzięcia będzie składać się z jednego budynku tuczarni wraz z infrastrukturą. Zwierzęta będą utrzymywane w boksach grupowych. Boksy będą zasiedlane warchlakami o wadze ok. 30 kg i tuczone do zakładanej wagi końcowej, tj. ok. 110 kg i ponad 110 kg. W ciągu roku w chlewni realizowane będą maksymalnie 3 cykle produkcyjne, trwające po ok. 15 tygodni każdy. Maksymalnie w budynku będzie znajdować się 1920 tuczników, co daje 268,8 DJP, zaś stan średnioroczny przewidziano na 1108,33 zwierząt, co daje 155,17 DJP. Ponadto wskazano, że w trakcie prowadzonego chowu zwierząt powstaną odchody zwierzęce w postaci gnojowicy, które zostaną wykorzystane jako nawóz naturalny na gruntach własnych inwestora. Uwzględniając średnioroczny stan zwierząt i fakt, iż jedno zwierzę produkuje średnio 1,9 m3 gnojowicy rocznie, inwestor obliczył, że roczna produkcja gnojowicy wyniesie 2105,83 m3, co daje 8844,49 kg azotu. Na żadnym z etapów czyszczenia obiektów nie będą stosowane środki chemiczne mogące przedostać się do gnojowicy.
Realizacja przedsięwzięcia została uzgodniona z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Łodzi, Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Łasku oraz Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Dyrektorem Zarządu Zlewni w Poznaniu. Uzgodnienia te były pozytywne.
Pismem z dnia 29 stycznia 2025 r. J. K. oraz J. i C. K. sprzeciwili się realizacji inwestycji, zaś pismami z dnia 18 i 24 marca 2025 r. swój sprzeciw wyrazili mieszkańcy oraz właściciele działek w B., wskazując m.in. na zbytnią bliskość planowanej inwestycji od zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, znaczną uciążliwość przedsięwzięcia, w tym hałas, zanieczyszczenie środowiska, ujęcia wody, wód gruntowych, gleb, spadek wartości nieruchomości, skumulowane oddziaływanie z innymi tuczarniami inwestora oraz brak kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko w przedłożonym przez inwestora raporcie.
Swoje sprzeciwy wobec planowanego przedsięwzięcia wyrazili również J. S., J. S., A. S., K. N., J. B., M. B., J. T., M. B. oraz L.J..
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 września 2025 r., znak OŚR.6220.8.2024 Burmistrz Łasku orzekł o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (lokalizacja działki nr [...] i [...] obręb[...], gmina Ł.) oraz określił szczegółowe warunki do spełnienia przy realizacji inwestycji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał m.in., iż dla terenu objętego planowanym przedsięwzięciem brak jest uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową a organ jest zobligowany ją wydać, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. W toku postępowania nie jest natomiast badany wpływ inwestycji na wartość nieruchomości sąsiednich. Burmistrz Łasku wskazał też, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem sporządzanym przez inwestora, który wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy i jak każdy dowód podlega regułom postępowania dowodowego. Sprzeciw mieszkańców nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Ponadto wydanie uwarunkowań środowiskowych pomimo protestów, nie stanowi automatycznego nieuwzględnienia interesu społecznego i przedłożenia interesu inwestora nad interesem lokalnej społeczności. Potwierdzeniem uwzględnienia przez organ interesu mieszkańców jest m.in. nałożenie obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji amoniaku i siarkowodoru.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez mieszkańców B., organ pierwszej instancji wskazał, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie stanowi aktu prawa miejscowego, a jedynie akt kierownictwa wewnętrznego a jego postanowienia nie mogą być wiążące na etapie wydawania decyzji administracyjnych. Również sposób prowadzenia gospodarstwa przez inwestora w innej lokalizacji nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Natomiast nieprawidłowości w prowadzeniu chowu zwierząt gospodarskich w istniejącym obiekcie negatywnie wpływające na środowisko należy zgłaszać do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi. Organ podkreślił, że przepisy nie przewidują konieczności posiadania przez inwestora umów dzierżawy gruntów, które miałyby służyć pod przyszły wywóz gnojowicy pochodzącej z planowanego przedsięwzięcia. Oddziaływanie gnojowicy na rzekę G., objętą ochroną prawną w związku z jej położeniem w obszarze Natura 2000, było analizowane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Poznaniu, jak również Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, który sprawuje nadzór nad tą formą ochrony przyrody. W odniesieniu natomiast do bytności zwierząt chronionych (takich jak żurawie czy bobry) na terenie przewidzianym pod inwestycję nie sposób uznać, że teren użytkowany rolniczo stanowi ich siedlisko. Organ zwrócił też uwagę, że zlokalizowane najbliżej planowanej inwestycji budynki wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków nie są objęte ochroną nakładającą ograniczenia dla działek sąsiednich.
Odnośnie transportu na teren inwestycji, Burmistrz Łasku ustalił, że będzie się on odbywał gminną drogą publiczną, natomiast z uwagi na to, że budynek chlewni będzie oddalony o ok. 150 m od drogi gminnej dojazd do niego będzie się odbywał drogą wewnętrzną po działce inwestycyjnej. Burmistrz wskazał, że we wniesionych uwagach wielokrotnie powoływana jest kwestia hałasu generowanego przez ruch pojazdów. Organ zatem wyjaśnił, że stosownie do raportu maksymalna liczba transportów na wszystkich możliwych trasach poruszania się pojazdów wynosić ma 7 sztuk. Do przedstawionych wyliczeń przyjęto natomiast liczbę 10 transportów i hipotetyczną sytuację gdyby wszystkie transporty odbyły się jednocześnie. W decyzji wskazano, aby było to 6 pojazdów na dobę, przy czym transporty nie będą odbywać się nocą.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących negatywnego wpływu inwestycji na zdrowie ludzkie, organ wskazał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łasku, po zapoznaniu się z raportem o odziaływaniu na środowisko oraz jego uzupełnieniami zaopiniował pozytywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia pod względem wymagań higieniczno-zdrowotnych, uznając, że wskazane w raporcie rozwiązania techniczne oraz rozwiązania w zakresie zachowania warunków sanitarnych i higienicznych są wystarczające dla prawidłowego funkcjonowania obiektu.
Organ I instancji odniósł się także do zapachowej uciążliwości obiektu podkreślając, że problem ten nie został w Polsce prawnie unormowany zaś w opracowaniu uwzględniono te substancje zanieczyszczające, będące odorantami, które są wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. W aneksie nr 2 do raportu o oddziaływaniu na środowisko przedstawiono analizę, która nie wykazała dużej uciążliwości. Planowana tuczarnia lokalizowana jest na terenie rolniczym, w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia nie występuje obiekt, z którym występowałaby kumulacja oddziaływania w zakresie hałasu i emisji do powietrza. Odległość od granicy działki inwestycyjnej nr [...] do nieruchomości inwestora, na której prowadzi swoją działalność rolną wynosi ok. 450 m, nie jak wnoszą strony ok. 220 m.
Dalej organ ocenił, iż budynek chlewni nie będzie stanowił dominanty w terenie i nie będzie zakłócał krajobrazu. Miejsce przedsięwzięcia, ze względu na swoje sąsiedztwo, lokalizację oraz obecne zagospodarowanie, nie charakteryzuje się szczególnymi, ponadprzeciętnymi walorami krajobrazowymi oraz przyrodniczymi. Omawiany obszar to typowo wiejski krajobraz z terenami wykorzystywanymi rolniczo. Również usytuowanie inwestycji od zgłaszanej studni dostarczającej wodę do spożycia przez ludzi spełnia warunek odległościowy ustalony w przepisach ze znacznym buforem bezpieczeństwa.
Ponadto w decyzji zobowiązano inwestora, aby postępować z wygenerowanymi nawozami naturalnymi na terenie gospodarstwa zgodnie z przepisami programu działań związanych z ograniczeniem zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych, o którym mowa w ustawie Prawo wodne, w tym odprowadzać całość wygenerowanej gnojowicy na pola uprawne. W raporcie przedstawiono wyliczenia dotyczące pojemności zbiornika na gnojowicę oraz wyliczenia areału niezbędnego do zagospodarowania powstającej gnojowicy. Zadeklarowaną powierzchnię gruntów inwestor będzie zobowiązany zabezpieczyć w przypadku podjęcia realizacji inwestycji. Nadto w decyzji zobowiązano inwestora do prowadzenia kontroli szczelności zbiorników na gnojowicę i przeprowadzania okresowych zabiegów konserwacyjnych.
Organ odniósł się również do uciążliwości powstających w trakcie trwania prac budowlanych. W celu ich zmniejszenia tych uciążliwości prace będą prowadzone w porze dnia w godzinach między 6 a 22, przy użyciu sprawnego sprzętu posiadającego aktualne przeglądy techniczne i certyfikaty dopuszczające do użytku.
Na terenie analizowanego gospodarstwa występować będą źródła hałasu wtórne, stacjonarne źródła hałasu - budynki inwentarskie (w porze dziennej) oraz ruchome źródła hałasu - ruch pojazdów obsługujących przedsięwzięcie (w porze dziennej). Przeprowadzona analiza akustyczna wykazała, że funkcjonowanie przedmiotowego gospodarstwa nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu w obrębie najbliższych terenów chronionych akustycznie, zarówno w porze dziennej jak i nocnej.
Głównymi substancjami zanieczyszczającymi wprowadzanymi do powietrza podczas chowu trzody chlewnej będzie amoniak, siarkowodór oraz pył. W celu przeciwdziałania uciążliwości odorowej na terenie przedmiotowego przedsięwzięcia zaleca się, m.in.: stosowanie probiotycznych mikroorganizmów, które likwidują powstawanie odorów poprzez eliminowanie procesów gnilnych i chorobotwórczych. Przeprowadzone obliczenia dotyczące emisji zanieczyszczeń do powietrza-wykazały, iż dotrzymane są obowiązujące normy jakości powietrza. Planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Wskazuje się, że praca obiektu nie spowoduje istotnych zmian w środowisku naturalnym w zakresie ochrony powietrza, a także nie będzie stanowić uciążliwości dla użytkowników najbliższych terenów.
Z uwagi na położenie przedsięwzięcia w centralnej Polsce, nie ma ryzyka wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięcie nie należy do zakładów stwarzających ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Organ podkreślił także, iż projektowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i nie będzie miało znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony, przedmioty ochrony, integralność i spójność sieci Obszarów Natura 2000, a zwłaszcza na najbliżej położony specjalny obszar ochrony [...] położony w odległości ok. 6,6 km. Ponadto teren objęty inwestycją nie wykazuje istotnych wartości przyrodniczych związanych z występowaniem cennych, rzadkich, bądź objętych ochroną siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Planowane przedsięwzięcie nie koliduje także z korytarzami ekologicznymi i nie będzie związane z koniecznością wycinki drzew i krzewów. Jednocześnie organ wskazał, iż skraj lasu z podmokłościami jest w odległości ok. 140 m i od północnego szczytu tuczami. W ocenie RDOŚ w Łodzi, wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia na bytowanie dzikich zwierząt (bociany czarne, żurawie, czaple i jelenie) jest znikomy. Teren farmy będzie ogrodzony, odizolowany dla dzikich zwierząt. Ponadto z raportu nie wynika, aby przedsięwzięcie realizowane było na obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się również do inwestycji i działań, wymagających uzyskania oceny wodnoprawnej. Wreszcie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Poznaniu stwierdził zgodność rozwiązań technologicznych w zakresie prowadzenia gospodarki nawozami naturalnymi na podstawie przepisów Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. (Dz. U. z 2023, poz. 244) oraz że eksploatacja przedsięwzięcia przy spełnieniu obowiązujących warunków zagospodarowania i magazynowania nawozów naturalnych nie będzie generować presji oddziałujących na elementy stanu zasobów wodnych, tym samym nie będzie zagrażać osiągnięciu ustalonych dla nich celów środowiskowych.
Reasumując, organ uznał, że informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego dodatkowych uzupełnieniach są na tyle szczegółowe, aby ocenić oddziaływanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko. Mając powyższe na uwadze, nie wskazano potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Planowane przedsięwzięcie po zrealizowaniu zgodnie z zaproponowanymi w raporcie o oddziaływaniu na środowisko rozwiązaniami techniczno-technologicznymi i organizacyjnymi nie będzie stwarzało zagrożenia dla środowiska. Wydając decyzję, Burmistrz Łasku uwzględnił częściowo uwagi wniesione w ramach procedury udziału społeczeństwa oraz stron postępowania i zobowiązał między innymi inwestora do przeprowadzenia badania w zakresie emisji amoniaku i siarkowodoru do powietrza oraz wskazał działania zmierzające do minimalizacji uciążliwości zapachowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosły L. J. i M. P..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej sentencję o treści: "uzgadniam realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (lokalizacja działki nr [...] i [...] obręb [...], gmina Ł.)" i orzekło w tym zakresie: "określa się środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (lokalizacja działki nr [...] i [...] obręb [...], gmina Ł.)". W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in., iż pełnomocnik inwestora odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Kolegium przytoczyło stanowisko pełnomocnika inwestora, który podkreślił, że wszelkie założenia do raportu w tym technologia chowu zostały przyjęte na podstawie informacji przekazanej przez inwestora. Tym samym według tych założeń obliczenia zawarte w aneksie do raportu o oddziaływaniu na środowisko są prawidłowe. Inwestor zakłada przeprowadzenie trzech pełnych cykli chowu w roku, natomiast nie jest wykluczone, że wszystkie wyhodowane tuczniki zostaną sprzedane w danym roku. Założono, że w wyniku przesunięcia czasowego w tuczami pozostaną zwierzęta niesprzedane i stąd stan na koniec roku nie wynosi 0. Tym samym stan na początek roku też nie jest 0. Przyjmując takie założenia, wszystkie wyliczenia są prawidłowe. Założenia do wyliczenia stanów średniorocznych mogą być różne w zależności od interpretacji. Skarżący przyjęli własne założenia, które nie muszą być tożsame z założeniami inwestora. W sytuacji, kiedy można przedstawić różne założenia i oczywiście uzyskać różne wyniki obliczeń, właściwym byłoby, żeby przepisy w zakresie założeń do wyliczeń dla oceny oddziaływania na środowisko były spójne.
Pełnomocnik inwestora podkreślił także, że obowiązek stosowania na potrzeby oceny oddziaływania na środowisko w zakresie produkcji nawozów naturalnych, wyliczonych stanów średniorocznych (jak widać wyliczenia dla tej samej inwestycji są różne w zależności od przyjętych założeń) a nie stanów maksymalnych prowadzi do rozbieżności interpretacyjnych. Do wyliczenia wielkości emisji do powietrza i zapotrzebowania na wodę uwzględnia się stan maksymalny obsady a nie stan średnioroczny (co zostało uwzględnione w raporcie). Skarżący natomiast wskazują, że do wyliczenia ilości wody uwzględniono stan średnioroczny, co jest nieprawdą. Natomiast do wyliczenia ilości nawozów naturalnych należy uwzględniać stan średnioroczny obsady, co nie uwzględnia pesymizacji, tj. najbardziej niekorzystnej sytuacji, kiedy cały rok w budynku jest maksymalna obsada. Przepisy w tym zakresie są niespójne. Tak więc nie jest winą opracowującego raport, że przepisy są niespójne oraz fakt, że skarżący przyjęli inne (własne) założenia odnośnie obrotu stada. Podtrzymuje się obliczenia w raporcie, uznając je za prawidłowe. Ponadto wszystkie organy opiniujące nie zakwestionowały obliczeń dokonanych w raporcie i poprawionych w aneksach do raportu.
Ponadto pełnomocnik inwestora wskazał, że instalacja nie podlega pod przepisy IPCC, jednakże w związku z tym, że krajowe normy zużycia wody (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody) nie mają odniesienia do nowoczesnych technik chowu zwierząt zastosowano wskaźniki BAT. Odnosząc się do zarzutów "zaniżenia" zużycia wody do celów porządkowych (mycie rusztów) zostało wyjaśnione, że przytoczone przez skarżących wskaźniki nie mają charakteru obligatoryjnego, nakazowego ani wyczerpującego. Są to jedynie materiały pomocnicze, których nie ma nakazu stosowania. Tym bardziej że przykłady przedstawione przez skarżących są to przykłady pochodzące z ferm Włoch, Kanady czy Niemiec i nie muszą mieć odniesienia do fermy w Polsce. Ponadto gospodarstwo to żywy organizm, narażony na wiele zmiennych, na które nie zawsze mamy wpływ, dlatego wyliczenia poszczególnych fachowców mogą się od siebie różnić. Jednakże powoływanie się na ekspertyzy z innych krajów lub technologie wysoce odbiegające od stosowanych w konkretnym gospodarstwie jest działaniem rażąco szkodliwym, a zarazem ewidentnie celowym. Inwestor prowadząc chów trzody chlewnej przez wiele lat w innej lokalizacji wypracował metody prowadzenia prac porządkowych, tj. mechaniczne czyszczenie rusztów na sucho w trakcie cyklu i użycie wody do umycia rusztów po zakończeniu cyklu. Wówczas stosuje się myjki wysokociśnieniowe, co maksymalnie ogranicza zużycie wody. Jako że nie ma obowiązujących norm określających zużycie wody do celów porządkowych w budynkach inwentarskich, przyjęto ilość wody według informacji inwestora, który opiera się na wieloletnich doświadczeniach w zakresie chowu trzody chlewnej, tj. 5 m3 do umycia rusztów po każdym cyklu. Zacytowane przez skarżących wskaźniki nie są obowiązujące i tym samym nie ma nakazu ich stosowania. Ponadto instalacja nie podlega pod techniki BAT, gdyż techniki BAT stosuje się dla instalacji z ponad 2000 stanowisk dla tuczników (powyżej 30 kg). Nie ma podstaw do zakwestionowania przyjętej ilości wody na potrzeby umycia rusztów, czego żądają skarżący. Aby obliczyć szacunkowe zużycie wody na cele bytowe posłużono się wskaźnikiem zgodnie z tabelą 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Na dziś inwestor nie planuje zatrudnić osoby do pomocy w gospodarstwie, zatem ilość osób korzystających wynosi 1. Ilość ścieków bytowych przyjmuje się w takiej samej ilości jak zużycie wody, tj. 32,85 m3/rok. Normy zużycia wody zostały tak ustalone, że uwzględniają zużycie wody również na potrzeby sprzątania pomieszczenia socjalnego (toalety, mycie podłóg). Sugestia, że ilość pracowników jest zaniżona nie ma żadnej podstawy. Podtrzymuje się zapisy raportu, że dezynfekcja poprzez zamgławianie nie powoduje zużycia wody. Dezynfekcja będzie wykonywana przez firmę zewnętrzną na zlecenie gotowym preparatem. Nie ma potrzeby użycia wody do sprzątania innych pomieszczeń typu korytarze, przejścia itp. będą zamiatane. Nie będzie mycia urządzeń do aplikacji gnojowicy na terenie przedsięwzięcia. Nie ma potrzeby po każdej aplikacji mycia wnętrza szczelnej beczki. Beczka na gnojowicę oraz aplikator muszą być czyste na zewnątrz, nie mogą wydzielać zapachów i nie mogą zanieczyszczać powierzchni ziemi. Rolnik ma obowiązek usunąć z drogi zanieczyszczenia, jeżeli takie by się pojawiły w wyniku wyjazdu z pola. Jednakże na pewno nie może zanieczyszczać drogi nawozami naturalnymi. Jedynym zanieczyszczeniem może tu być ziemia na kołach ciągnika, która w takim przypadku będzie od razu uprzątnięta. W przypadku jakiegoś awaryjnego rozlewu gnojowicy zostanie użyty piasek, który zostanie potem zamieciony. Nie będzie użycia wody do sprzątania dróg. Beczki i ciągnika nie myje się na polach. Zestaw zostanie umyty na myjni zewnętrznej po zakończeniu nawożenia wiosennego i potem jesiennego. Inwestor może także wynająć specjalistyczną firmę zewnętrzną do wywozu gnojowicy.
Wreszcie pełnomocnik inwestora podkreślił, iż wskazanie w odwołaniu, że aplikacja gnojowicy będzie trwała 250 dni w roku, tj. we wszystkie dni robocze świadczy o nieznajomości przez skarżących ani technologii chowu, ani technologii nawożenia. Rolnik przechowuje gnojowicę przez pół roku. Nawozić można w okresie od 1 marca do 20 października, a więc teoretycznie przez 234 dni. Ale biorąc pod uwagę dni robocze jest to około 160 dni. Nawozy stosuje się przede wszystkim wiosną przed uprawą pod siew, czy sadzenie roślin i późnym latem i jesienią po żniwach lub zbiorach. Mamy więc maksymalnie 5 miesięcy po 20 dni = 100 dni. Jednakże jest mało prawdopodobne, żeby gnojowicę z gospodarstwa wywozić przez 100 dni. Nawet biorąc pod uwagę roczną ilość wyprodukowanej gnojowicy, tj. 2105,83 m3/rok i pojemność wozu asenizacyjnego 20 m3 to potrzeba ok. 105 kursów. Minimum 2 kursy dziennie to jest łącznie 52 dni z podziałem na nawożenie wiosenne i jesienne to będzie po 26 dni. Nie ma możliwości żeby wywozić gnojowicę cały rok przez 250 dni. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż prace połowę wykonywane są w określonych terminach i przy dogodnych warunkach atmosferycznych, co pozwala na prowadzenie ich zgodnie z zasadami Cross Compliance m.in. (zakaz prowadzenia prac przy zbyt silnym nasyceniu wodą profilu glebowego). Wskazanie w odwołaniu, że rolnik będzie aplikował gnojowicę przez 250 dni w każdym roku i po każdej aplikacji mył cały zestaw do wywozu (ciągnik, wnętrze beczki i aplikator) jest nierealne i niepotrzebne oraz niezgodne z zasadami dobrej praktyki rolniczej. Przeczy zdrowemu rozsądkowi oraz powodowałoby niepotrzebne marnowanie wody. Ocena oddziaływania na środowisko nie analizuje inwestycji pod względem oddziaływania ekonomicznego (obniżenie wartości gruntów sąsiednich). Takiej oceny nie regulują żadne przepisy, nie ma więc podstawy prawnej do jej przeprowadzenia. Inwestycja planowana jest na terenie wiejskim nierozerwalnie związanym z chowem zwierząt i uprawą roślin. Z dokonanej oceny oddziaływania na środowisko nie wynika, że obiekt ten będzie negatywnie oddziaływał na poszczególne składniki przyrody. Inwestycja została uzgodniona pozytywnie przez wszystkie organy opiniujące w tym Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego pod kątem oddziaływania na zdrowie ludzi.
Poza przywołaniem stanowiska pełnomocnika inwestora Kolegium wyraziło ocenę, zgodnie z którą analiza akt sprawy, w tym wyczerpujące wyjaśnienia inwestora, pozwalają na stwierdzenie prawidłowości decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił też, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową oraz że określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia ma więc obowiązek kierować się wynikającą z art. 6 p.o.ś. zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji. Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji. Kolegium wskazało, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, mają obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, co oznacza zwłaszcza ustalenie, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym tereny sąsiednie, a zwłaszcza danych identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych.
W ocenie Kolegium Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący i nie stwierdzono na podstawie przeprowadzonych w nim analiz przekroczeń dopuszczalnych norm emisji. Raport był weryfikowany przez organy specjalistyczne i żaden z nich w finalnej wersji raportu (po sporządzonych uzupełnieniach) nie dopatrzył się błędów czy innych wadliwości, które stanowiłyby podstawę do odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia bądź też jej pozytywnego zaopiniowania.
Strony oraz inni uczestnicy postępowania mogą kwestionować wnioski wynikające z raportu, lecz nie jest wystarczające zwykłe zaprzeczenie jego treści czy wyrażanie wątpliwości co do kompletności i poprawności raportu, lecz konieczne jest przedstawienie stosownego dokumentu sporządzonego przez osobę posiadającą wiedzę fachową z zakresu ochrony środowiska. Żadna ze stron bądź innych uczestników postępowania takiego kontrraportu nie przedłożyła. Zarzuty dotyczące raportu podniesione w odwołaniu nie stanowią podstawy do podważenia wiarygodności i rzetelności sporządzonego i ocenianego przez organ specjalistyczny raportu środowiskowego. Wyczerpujące wyjaśnienia autora raportu złożone w odniesieniu do zarzutów w ocenie Kolegium są spójne i logiczne, zasługują zatem na uwzględnienie.
Ponadto nawet ewentualny sprzeciw lokalnej społeczności nie stanowi normatywnej podstawy do odmowy wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Organ wydający decyzję środowiskową ma oczywiście obowiązek zapewnić udział społeczności lokalnej w postępowaniu, może ona składać uwagi i wnioski, a w uzasadnieniu decyzji środowiskowej organ powinien wskazać w jaki sposób zostały one wzięte pod uwagę. Stanowisko organu, że zgoda i akceptacja okolicznych mieszkańców dla realizacji inwestycji, która może negatywnie wpłynąć na jakość życia ludzi jest warunkiem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiego przedsięwzięcia, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Protesty społeczne kierowane przeciwko inwestycji należy dogłębnie ocenić, by poznać ich powód, jednak wystąpienie protestów nie powoduje automatycznie, że organ powinien uzyskać społeczną akceptację przedsięwzięcia. W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów popieranych dowodami i podnoszenia istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności należy je wyjaśnić. Innymi słowy, zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być rozumiane jako swoiste referendum, czy głosowanie nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji. Tym samym, także skala protestów nie może być warunkiem przesądzającym o ustaleniu bądź nieustaleniu środowiskowych uwarunkowań.
Końcowo Kolegium podkreśliło, iż decyzja środowiskowa nie przesądza tego, czy przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana. Nie wiąże się ona bowiem z obowiązkiem wydania pozytywnej decyzji lokalizacyjnej, a następnie pozwolenia na budowę. Decyzja środowiskowa dotyczy konkretnego przedsięwzięcia, które ma być realizowane zgodnie z warunkami wynikającymi z ww. aktu. Przedmiotem postępowania nie jest analiza wpływu na spadek wartości nieruchomości sąsiednich. Wszelkie wyjaśnienia organu w ww. kwestii nie znajdują podstawy prawnej i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na dobra materialne nie jest tożsamą z oceną wpływu przedsięwzięcia na wartość nieruchomości.
Mając jedynie na względzie nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji, Kolegium usunęło uchybienie w ww. zakresie poprzez wskazanie, że decyzja określa środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia (art. 82 ust. 1 u.o.ś.), a nie "uzgadnia realizację przedsięwzięcia".
Skargę na powyższą decyzję wniosła L. J., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
A. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz poprzez brak swobodnej, krytycznej oceny tego materiału, a w szczególności poprzez: a) oparcie rozstrzygnięcia na Raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz aneksach nr 1 i 2 do tego raportu, bez samodzielnej weryfikacji zawartych w nich wyliczeń, w tym wyliczenia stanu średniorocznego stada, obsady w DJP, bilansu wodnego oraz bilansu azotu, b) przypisanie wyjaśnieniom pełnomocnika inwestora, składanym w toku postępowania odwoławczego, waloru dowodowego zbliżonego do opinii eksperta, w sytuacji, w której te same wyjaśnienia pochodzą od osoby będącej jednocześnie autorem kwestionowanego raportu oraz jednocześnie pełnomocnikiem procesowym inwestora (strony postępowania), a zatem nie stanowią one niezależnego dowodu, lecz stanowisko procesowe strony, c) zaniechanie analizy obiektywizmu raportu oraz wyjaśnień pełnomocnika inwestora w kontekście okoliczności, o której mowa w lit. b);
2. art. 80 k.p.a. w związku z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r., Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2025 poz. 647 ze zm., dalej: "p.o.ś.") w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 9 u.i.o.ś. poprzez uznanie za prawidłowy raportu ooś, którego wyliczenia, zgodnie z pełnym brzmieniem wyjaśnień pełnomocnika inwestora (autorki raportu ooś) przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mają charakter warunkowy i zależny od przyjętych założeń, a w zakresie bilansu azotowego świadomie pomijają scenariusz najbardziej niekorzystny, przy jednoczesnym powtórzeniu przez SKO tezy o niespójności przepisów bez wykazania, które normy na siebie nachodzą. Zaakceptowanie przez organy takiej warunkowości, takiego braku pesymizacji oraz przyjęcie bez weryfikacji tezy o "niespójności przepisów" pozostaje w sprzeczności z zasadą przezorności (art. 6 p.o.ś., do której odwołuje się samo Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) oraz z istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jako aktu ustalającego wiążące warunki realizacji przedsięwzięcia. Przy czym w postępowaniu odwoławczym ani autorka raportu (na wezwanie samego Kolegium), ani SKO nie zakwestionowały metodycznej poprawności wyliczeń skarżącej opartych na metodyce załącznika nr 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. — co milcząco przyznaje, że spór w sprawie dotyczy nie metodyki, lecz wyboru scenariusza obliczeniowego, a w tej warstwie zasada przezorności (art. 6 p.o.ś.) i wiążący w sentencji decyzji Burmistrza Łasku parametr "do 3 cykli produkcyjnych w skali roku" rozstrzygają jednoznacznie na korzyść scenariusza skarżącej (pełne rozwinięcie: pkt IV.3.3 niniejszej skargi);
3. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób pomijający istotne zarzuty odwołania, w szczególności zarzuty dotyczące: (a) metodyki wyliczeń stanu średniorocznego stada, rocznej produkcji gnojowicy oraz wymaganego areału do zagospodarowania ładunku azotu, (b) roli procesowej autora raportu, który jest jednocześnie pełnomocnikiem inwestora, (c) skumulowanego oddziaływania planowanej tuczami z istniejącą instalacją hodowlaną tego samego inwestora, co uniemożliwiło skarżącej skontrolowanie, czy organ odwoławczy w ogóle poddał te zarzuty merytorycznej ocenie;
4. art. 136 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ewentualnie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Łasku w pozostałej części (poza nieistotną korektą sentencji uchyloną w pkt I sentencji decyzji SKO w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) w sytuacji, w której prawidłowa kontrola instancyjna — wobec naruszeń opisanych w zarzutach 1, 2, 5 i 9 niniejszej skargi — powinna była prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwzględnieniem zarzutów merytorycznych odwołania, względnie do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a.;
5. art. 136 § 1 w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., asymetria dowodowa postępowania odwoławczego, polegająca na tym, że organ II instancji, w obliczu sporu rachunkowego dotyczącego stanu średniorocznego stada, bilansu gnojowicy oraz wymaganego areału do zagospodarowania ładunku azotu, wezwał do złożenia wyjaśnień wyłącznie pełnomocnika inwestora (jednocześnie autorkę kwestionowanego raportu), nie korzystając przy tym z dostępnych instrumentów uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności: a) z art. 136 § 1 k.p.a., który uprawnia organ odwoławczy do przeprowadzenia, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo do zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję; w realiach niniejszej sprawy Kolegium mogło bezkosztowo zlecić Burmistrzowi Łasku albo Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Łodzi (organowi uzgadniającemu) niezależną weryfikację wyliczeń kwestionowanych przez skarżącą, zwłaszcza wyliczenia stanu średniorocznego stada zgodnie z metodyką załącznika nr 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r., b) z art. 75 § 1 k.p.a., który dopuszcza jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym oświadczenia stron, opinie organów wyspecjalizowanych oraz wyniki własnych czynności sprawdzających organu odwoławczego. Zaniechanie tych instrumentów kontrolnych, połączone z jednostronnym wezwaniem wyjaśnień wyłącznie strony inwestycyjnej, doprowadziło do faktycznego przerzucenia ciężaru dowodowego na skarżącą w postępowaniu, w którym ciężar wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa na organie (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). W konsekwencji rozstrzygnięcie Kolegium opiera się na materiale asymetrycznym, zawierającym dwa źródła pochodzące od inwestora (raport oraz wyjaśnienia jego pełnomocnika) i nie zawierającym żadnego niezależnego od inwestora źródła weryfikacji spornych wyliczeń;
6. art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a., w zakresie, w jakim organy nie zapewniły stronom realnej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów po sporządzeniu aneksów do raportu, przed wydaniem rozstrzygnięcia;
B. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
7. art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.o.ś., poprzez pominięcie oceny oddziaływania skumulowanego planowanej tuczarni z istniejącą tuczarnią tego samego inwestora położoną w B., w odległości około 527 m od planowanej lokalizacji;
8. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 9 u.i.o.ś., poprzez zaaprobowanie raportu ooś, który nie zawiera rzetelnej analizy oddziaływania skumulowanego z istniejącą instalacją oraz nie przedstawia w sposób należycie udokumentowany bilansu wodnego i bilansu azotu przedsięwzięcia;
9. art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 74a ust. 2 u.i.o.ś. oraz z art. 5 ust. 3 lit. a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, poprzez potraktowanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnień pełnomocnika inwestora (będącego jednocześnie autorem kwestionowanego raportu) jak wyjaśnień osoby posiadającej walor dowodowy wiedzy fachowej, w szczególności poprzez ocenę tych wyjaśnień jako "spójnych i logicznych" oraz przyjęcie, że "zasługują zatem na uwzględnienie", w sytuacji, w której wyjaśnienia te stanowią stanowisko procesowe strony (inwestora reprezentowanego przez jego pełnomocnika), a nie dowód pochodzący od podmiotu niezależnego od wyniku postępowania. Raport o oddziaływaniu na środowisko nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., lecz dokumentem prywatnym strony, którego wiarygodność i rzetelność podlegają samodzielnej, krytycznej ocenie organu w ramach art. 80 k.p.a., przy czym fakt, iż autor tego dokumentu jest jednocześnie pełnomocnikiem strony, stanowi okoliczność istotną dla tej oceny i nie może być przez organ pominięty;
10. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych (Dz.U. 2023 poz. 244), w szczególności załącznika nr 4 (wzór na wyliczenie stanu średniorocznego stada) oraz załącznika nr 6 (przelicznik DJP), poprzez zaaprobowanie wyliczeń raportu odbiegających od metodyki wymaganej tymi przepisami, skutkujących zaniżeniem stanu średniorocznego stada oraz, w konsekwencji, rocznej produkcji gnojowicy i wymaganego areału do zagospodarowania ładunku azotu;
11. art. 5 ust. 1 i ust. 3 lit. a-d oraz art. 6 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, s. 1, ze zm. wprowadzonymi dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r., Dz. Urz. UE L 124 z 25.04.2014, s. 1, w szczególności motyw 33 dyrektywy 2014/52/UE), w związku z art. 6 ust. 4, 6 i 7 oraz art. 9 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. 2003 poz. 706), poprzez: a) zaaprobowanie raportu ooś, którego zakres analiz nie spełnia wymogu kompleksowości i ostateczności wynikającego z art. 5 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE w wykładni TSUE - w szczególności co do oceny oddziaływania skumulowanego z istniejącą instalacją inwestora oraz co do scenariusza pesymistycznego bilansu azotu; b) potraktowanie wyjaśnień pełnomocnika inwestora (autora raportu) jako wystarczającego materiału dowodowego, mimo że dyrektywa 2014/52/UE w motywie 33 oraz w art. 5 ust. 3 (w brzmieniu znowelizowanym) wprowadza wymóg, by raport był sporządzony przez kompetentnych ekspertów i podlegał weryfikacji przez wystarczająco kompetentny organ, a kompetencje te nie mogą być skupione w tej samej osobie reprezentującej interes strony postępowania; c) ograniczenie skarżącej możliwości skutecznego zaskarżenia decyzji środowiskowej do treści, która została rzeczywiście poddana kontroli organu, naruszając gwarancję dostępu do wymiaru sprawiedliwości z art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi L. J. wskazała m.in., iż prawidłowy stan średnioroczny stada przy obsadzie 1920 sztuk x 3 cykle/rok (parametr utrwalony w sentencji decyzji Burmistrza Łasku) wynosi 1668,33 sztuk średniorocznie (233,57 DJP), a nie 1108,33 sztuk (155,17 DJP) przyjętych w Raporcie. Wartość przyjęta jest o około 33,57 % niższa od wartości prawidłowej. Ten sam łańcuch metodyczny skutkuje zaniżoną deklaracją areału rolnego: wymagany areał wynosi około 78,31 ha, podczas gdy raport wskazuje 52,03 ha, a inwestor deklaruje 73 ha — w żadnym z tych wariantów nie zapewniający marginesu bezpieczeństwa wymaganego zasadą przezorności. Wprost przyznany przez organ odwoławczy brak pesymizacji w Raporcie stanowi szczególne uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody niezależnie od merytorycznej oceny zarzutów skargi w przedmiocie nieprawidłowości decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2026 r. M. I., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu inwestor wskazał m.in., iż inwestor dysponuje gruntami rolnymi (własnymi i dzierżawionymi) o łącznej powierzchni 73,04 ha przy czym wykaz ten obejmuje grunty przeznaczone do zagospodarowania gnojowicy pochodzącej wyłącznie z planowanej tuczami. Według natomiast wyliczeń raportu (przy przyjętym tam stanie średniorocznym zwierząt) do rolniczego zagospodarowania wytworzonej gnojowicy potrzeba ok. 52 ha, a zatem zapotrzebowanie to mieści się z istotnym zapasem w udokumentowanym areale. Niezależnie od powyższych okoliczności rolnicze wykorzystanie nawozu naturalnego jest limitowane bezwzględnym pułapem 170 kg azotu na hektar rocznie, wynikającym z programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (tzw. programu azotanowego), przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 244), wydanym na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. — Prawo wodne. Ponadto inwestor zadeklarował wdrożenie — wnosząc o ujęcie tych rozwiązań w decyzji — wielofazowego żywienia tuczników o obniżonej zawartości białka oraz stosowania dodatków paszowych (Aneks 2), których wpływ na ograniczenie wydalania azotu jest udokumentowany wynikami badań naukowych (zmniejszenie ilości azotu wydalanego z kałem rzędu 13-15%); zastosowanie tych rozwiązań obniża ładunek azotu, a tym samym zapotrzebowanie powierzchniowe, sprowadzając je ponownie poniżej udokumentowanych 73,04 ha.
W pismach procesowych z dnia 23 czerwca 2026 r.,10 lipca 2026 r. oraz 8 września 2026 r. L. J. podtrzymała dotychczasowe stanowisko. W piśmie z 8 września 2026 r. złożyła wniosek dowodowy w zakresie:
1. dokumentów potwierdzających tytuł prawny do działek objętych wykazem, ze wskazaniem które są własnością inwestora a które dzierżawi zgodnie z jego deklaracją i zgłoszeniem posiadanych praw własności i dzierżawy jako dowodu na stan faktyczny;
2. ewidencji nawożenia azotem dla tych działek za lata poprzedzające złożenie wniosku, na okoliczność weryfikacji twierdzenia, że grunty te nie były dotąd nawożone nawozami naturalnymi;
3. wskazania czy areał 73,04 ha obejmuje wyłącznie grunty przeznaczone dla nawozów z planowanego przedsięwzięcia, czy całość areału w dyspozycji inwestora, włącznie z terenami wykorzystywanymi już przez istniejącą chlewnię.
W piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2026 r. M. I. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W piśmie z 27 września 2026 r. wnosi o oddalenie skargi, oddalenie wniosku dowodowego skarżącej oraz rozpoznanie sprawy pod nieobecność uczestnika i jego pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu tuczników o obsadzie do 268,8 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] obręb [...], gmina Ł..
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.i.o.ś.). Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 u.i.o.ś.). W myśl art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Stosownie do art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Nie jest to decyzja uznaniowa. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.
Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, oraz Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie a także uzyskuje opinię państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 77 ust. 2 u.i.o.ś.), którego obligatoryjne elementy zostały uregulowane w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś.
Trzeba podkreślić, że raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Z punktu widzenia zasad postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport jest dokumentem prywatnym. Raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. i jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 9 maja 2023 r., sygn. III OSK 3374/21). Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest natomiast zobowiązany do wnikliwej i krytycznej weryfikacji przedłożonego przez inwestora raportu pod kątem wymagań uregulowanych w art. 66 ustawy środowiskowej.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma dostarczyć wiążących informacji dla organów orzekających na kolejnym etapie realizacji inwestycji celem skonkretyzowania wymagań ochrony środowiska (art. 86 u.i.o.ś.). Organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia ma więc obowiązek kierować się wynikającą z art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji.
Organ administracji winien zatem dokonać rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji. Raport jako dowód powinien podlegać ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Właściwy organ jest zobowiązany do sprawdzenia treści raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich stanowi art. 66 u.i.o.ś. oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia.
W konsekwencji organ I instancji, jak i organ odwoławczy, mają obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, co oznacza zwłaszcza ustalenie, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym tereny sąsiednie, a zwłaszcza danych identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Obowiązkiem organów jest również sprawdzenie materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu.
Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej decyzji w pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż zasadny okazał się podnoszony w skardze zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. Wypada przypomnieć, że w myśl tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej część dyspozytywną. Jego celem jest wykazanie, że przyjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych.
Należy także wziąć pod uwagę, że stosownie do art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Sąd podziela w pełni wyrażany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym każda sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przed organem I instancji, podlega, na skutek złożenia środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w pełnym zakresie przed organem II instancji. Istotą postępowania odwoławczego jest zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest takim samym aktem stosowania prawa jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Wniesienie odwołania powoduje więc, przeniesienie kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy na organ II instancji. Ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie przed organem I instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany i przeanalizowany przez ten organ (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2026 r., sygn. I SA/Gl 231/26; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 września 2026 r., sygn. III SA/Po 582/26).
Tymczasem analiza niewątpliwie obszernego uzasadnienia decyzji SKO w Sieradzu będącej przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu pokazuje, iż organ przywołał w zasadzie w całości treść odwołania, jakie zostało wniesione od decyzji organu I instancji, wskazał przepisy mające zastosowanie w kontrolowanej sprawie, przedstawił stanowisko organów opiniujących i uzgadniających oraz obszernie odwołał się do opisu planowanego przedsięwzięcia wynikającego z akt postępowania. Natomiast dokonana przez Kolegium własna ocena raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ograniczyła się do wskazania, iż został on sporządzony w sposób wyczerpujący i nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych norm emisji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło weryfikacji raportu pod kątem wymagań uregulowanych w art. 66 ustawy środowiskowej, pomimo że organ trafnie wskazuje, iż w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji organy obu instancji mają obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Pomimo takiej konstatacji treść uzasadnienia nie pozwala jednak na odtworzenie toku rozumowania organu, które doprowadziło do przywołanej powyżej konkluzji o sporządzeniu raportu w sposób wyczerpujący.
Z kolei odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, w szczególności dotyczących sposobu obliczenia średniorocznego stanu stada, liczby produkowanego nawozu i jego transportu oraz zapotrzebowania na wodę, organ odwoławczy ograniczył się do zacytowania wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika inwestora, nie przedstawiając własnych ocen ani ustaleń w tym zakresie.
Trzeba też wskazać, że stosownie do art. 85 ust. 2 u.i.o.ś., w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., powinno zawierać:
- informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,
- informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,
- uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;
Przepis ten nakłada zatem na organ orzekający w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dodatkowe wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, co powinno znaleźć odzwierciedlenie także w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, a czego w kontrolowanej decyzji zabrakło.
Podsumowując, należało stwierdzić, że jedynie ogólnikowa uwaga dotycząca raportu o oddziaływaniu na środowisko w kontekście spełniania przezeń wymogów ustawowych, sprowadzająca się do stwierdzenia jego "wyczerpującego" charakteru oraz brak własnej oceny organu odnośnie zarzutów podnoszonych w odwołaniu przez strony postępowania, prowadzą do naruszenia art. 107 ust. 3 oraz art. 15 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do ustalenia, aby organ dokonał wszechstronnej oceny zebranego w sprawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego kluczowy dowód w sprawie, tj. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w kontekście spełniania wymogów z art. 66 ust. 1 ustawy. Taki stan rzeczy nie pozwala na weryfikację prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
Powyższe musiało skutkować stwierdzeniem naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz ustaleniem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy jednak z mocą podkreślić, iż prawidłowe jest stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym skuteczne zakwestionowanie ustaleń raportu w zakresie wymagającym wiedzy specjalnej związane jest z potrzebą przedstawienia dokumentu sporządzonego przez osobę posiadającą wiedzę fachową. Trzeba pamiętać, że ocena raportu przez organ prowadzący postępowanie musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni zweryfikować wszystkie jego aspekty. Jeżeli zdaniem organu oceniany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to organ nie jest obowiązany do samodzielnego badania i ustalania okoliczności oraz danych objętych raportem, w oparciu o wiedzę specjalistyczną. W judykaturze wskazuje się, że podważenie treści raportu może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą, których wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora. Tym samym kwestionowanie treści raportu w odniesieniu do danych, których badanie wymaga specjalistycznej wiedzy, nie może opierać się na przypuszczeniach strony skarżącej - nie opartych na odpowiednich ocenach specjalistycznych - lub hipotetycznym wystąpieniu ewentualnych - przyszłych zagrożeń (uciążliwości) dla środowiska (wyrok NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. II OSK 540/17).
W związku z podnoszonymi w skardze zarzutami dotyczącymi kwestii sporządzenia raportu przez kompetentnych ekspertów i jego weryfikacji przez kompetentny organ, trzeba wskazać, że stosownie do art. 74a ust. 1 u.i.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządza osoba spełniająca warunki określone w ustępie 2 tego artykułu. W kontrolowanej sprawie raport został sporządzony przez M. K., która pod rygorem odpowiedzialności karnej złożyła oświadczenie o spełnieniu wymagań określonych w art. 74a ust. 2 u.i.o.ś. Okoliczność, że M. K. występowała w toku postępowania w charakterze pełnomocnika inwestora pozostaje natomiast prawnie irrelewantny, w szczególności w kontekście jej wiedzy specjalistycznej. Raport jest weryfikowany w toku postępowania administracyjnego zarówno w formie współdziałania przez organy wyspecjalizowane wymienione w art. 77 ust. 1 ustawy, jak i przez organ główny. W badanej sprawie podmiotami uzgadniającymi i opiniującymi raport były następujące organy: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Poznaniu oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łasku. Zarzuty braku kompetencji po stronie sporządzającego raport lub organów dokonujących jego weryfikacji, opinii i uzgodnień należało zatem uznać za niezasadne.
Uzasadniony okazał się natomiast podnoszony w skardze zarzut niewyjaśnienia kwestii czy raport zawiera opis skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z istniejącą tuczarnią tego samego inwestora. Trzeba bowiem przywołać przepis art. 66 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś., zgodnie z którym raport ma zawierać m.in. opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio-i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, jak też w art. 63 ust. 1 pkt 1b ustawy. Ten ostatni przepis dotyczy stwierdzanego w drodze postanowienia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określa jakie kryteria brane są pod uwagę przy dokonywaniu takiej oceny. Między innymi nakazuje uwzględnić jako kryterium, powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Jak wynika z akt kontrolowanego postępowania pismem z dnia 1 lipca 2024 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi zwrócił się do Burmistrza Łasku o przekazanie uzupełnienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko m.in. poprzez doprecyzowanie informacji w zakresie prowadzenia przez inwestora chowu, hodowli w innej lokalizacji. Z kolei pismem z dnia 3 lipca 2024 r. organ I instancji wezwał inwestora do przekazania powyższej informacji. W odpowiedzi z dnia 26 sierpnia 2024 r. inwestor ograniczył się do podania adresu prowadzonego gospodarstwa rolno-hodowlanego oraz wskazania, że jest to odrębna hodowla, która nie ma powiązania technologicznego. Wyraził także ocenę, że ze względu na odległość nie będzie kumulacji oddziaływań. Ponadto inwestor odniósł się do prowadzonego już gospodarstwa w piśmie z 22 marca 2025 r., w którym podaje, że nawozy powstające w tym obiekcie są wykorzystywane w innych lokalizacjach niż tereny przeznaczone na nawozy w przedmiotowej inwestycji.
Powyższe wskazuje, że w toku postępowania inwestor, pomimo stanowiska RDOŚ oraz wezwania z 3 lipca 2024 r. nie dostarczył precyzyjnych informacji dotyczących chowu i hodowli w innej lokalizacji. W zaskarżonej decyzji Kolegium nie wyjaśnia na jakiej podstawie ustaliło, że raport odpowiada wymogom określonym w art. 66 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś. odnośnie opisu przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujących oddziaływania skumulowane. W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymóg z art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy, a zatem okoliczności istotnej, mogącej mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd postanowił o oddaleniu wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w piśmie z 8 września 2026 r. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowody objęte wnioskiem skarżącej w ocenie Sądu nie okazały się niezbędne dla wyjaśnienia wątpliwości istotnych dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Celem postępowania zakreślonego przez art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz kontrola legalności zaskarżonej decyzji. Należy także zważyć, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. wskazuje, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kontrolowanej decyzji, nie może przeprowadzać postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i nie może prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać ustaleń w celu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy za organ, który wydał kontrolowaną decyzję.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokona oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko w kontekście spełniania warunków formalnych i materialnych oraz sporządzi uzasadnienie decyzji odpowiadające regulacjom z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 85 ust. 2 u.i.o.ś. W szczególności Kolegium wyjaśni kwestię spełnienia wymogu z art. 66 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś., kierując się w tym zakresie wskazywaną przez RDOŚ potrzebą uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko poprzez doprecyzowanie informacji w zakresie prowadzenia przez inwestora chowu, hodowli w innej lokalizacji. Ponadto organ ustosunkuje się, przedstawiając własne stanowisko, do zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
Wobec powyższego sąd uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.
a.bł.
Podstawa prawna: Dz.U. 2024 poz 1112 Art. 66 ust. 1 pkt 8, art. 71 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 1, art. 74a ust. 1 i 2, art. 77 ust. 2, art. 85 ust. 2, art. 86; Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.