- Sygnatura akt
- II SA/Łd 502/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 10 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Zaplombowanie bram firmy odpadowej przez urząd skarbowy. Sąd oddalił skargę inspektora
Przejdź do orzeczenia, 29 min czytania
Spór
Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zlecił naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Łasku zaplombowanie wjazdów na teren spółki T. sp. z o.o. w W., a urząd odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie. Organ odwoławczy utrzymał to postanowienie w mocy.
Ustalenia sądu
Decyzja z 17 lipca 2024 r. nakazała spółce wstrzymanie działalności w zakresie gospodarowania odpadami, a grzywny w łącznej wysokości 200 000 zł nałożono postanowieniami z 2024 i 2025 r. Organ egzekucyjny twierdził, że spółka nadal przyjmowała i transportowała odpady.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 23 kwietnia 2026 r.
Dlaczego
Sąd uznał, że instytucja rekwizycji z art. 31 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie egzekucji należności pieniężnych, a zlecenie dotyczyło obowiązku niepieniężnego. Zlecenie nie mogło więc zostać przyjęte przez naczelnika urzędu skarbowego.
Dla firm
Zlecenie rekwizycyjne w egzekucji obowiązku niepieniężnego nie jest dopuszczalne, bo instytucja rekwizycji dotyczy należności pieniężnych.
Więcej o sprawie
Firma miała wstrzymać gospodarowanie odpadami, a grzywny w łącznej wysokości 200 tys. zł według organu nie przyniosły skutku. Zlecenie czynności wysłano do urzędu skarbowego w lutym 2026 r.
w analizowanej sprawie zlecone czynności egzekucyjne polegały na zaplombowaniu wjazdów (wszystkich bram) na teren spółki T. sp. z o.o. w W.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Sygnatura
- II SA/Łd 502/26
Treść orzeczenia około 29 minut czytania
Dnia 10 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Kamil Walczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2026 roku sprawy ze skargi Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2026 roku znak: 1001-IEE.7192.51.2025.3.ACU w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego dotyczącego nakazu wstrzymania działalności polegającej na gospodarowaniu odpadami oddala skargę. AA
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2026 r., znak: 1001-IEE.7192.51.2025.3.ACU, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), powoływanej dalej jako "k.p.a.", oraz art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r., poz. 268), powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku z dnia 10 marca 2026 r., znak: 1006-SEE.7113.1.18.2026.2, o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej także jako "skarżący") prowadzi postępowanie egzekucyjne w zakresie obowiązku o charakterze niepieniężnym wobec T. sp. z o.o. w W. polegającego na wstrzymaniu działalności spółki w zakresie gospodarowania odpadami w miejscowości W. [...], [...] Ł.. Obowiązek został orzeczony w decyzji skarżącego z dnia 17 lipca 2024 r., znak: I-DSI.7060.5.2.2024.kg. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności i doręczono ją spółce w dniu 17 lipca 2024 r. Spółka nie wykonała obowiązku dobrowolnie, nie wykonała go także mimo nałożenia na nią grzywny w celu przymuszenia w łącznej wysokości 200.000 zł, co nastąpiło postanowieniami skarżącego z dnia 30 sierpnia 2024 r., 6 grudnia 2024 r., 23 stycznia 2025 r. i 5 maja 2025 r. Wszystkie ww. postanowienia zostały utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Organ egzekucyjny na podstawie oględzin miejsca prowadzenia działalności oraz analizy Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz Gospodarowaniu Odpadami ustalił, że spółka nadal prowadzi działalność w zakresie gospodarowania odpadami. Spółka przyjmuje odpady, przekazuje je oraz transportuje, czym wprost narusza obowiązek nałożony ww. decyzją.
W piśmie z dnia 27 lutego 2026 r., znak: WP.7060.6.2024, skarżący, na podstawie art. 31 § 1 oraz § 1a u.p.e.a., działając jako organ egzekucyjny zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Łasku wykonanie czynności egzekucyjnych polegających na zaplombowaniu wjazdów (wszystkich bram) na teren spółki T. sp. z o.o. w W. W. [...], [....] Ł.. Do zlecenia wykonania czynności egzekucyjnych został załączony dalszy tytuł wykonawczy nr 1 z dnia 30 września 2025 r., w którym określono, że zastosowanym środkiem egzekucyjnym jest przymus bezpośredni.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2026 r., znak: 1006-SEE.7113.1.18.2026.2, Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 61, art. 61a, art. 123, art. 124 k.p.a. w zw. z art 17 i 18 u.p.e.a., odmówił wszczęcia postępowania w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, tj. przymusu bezpośredniego. Organ stopnia podstawowego wskazał w uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, że naczelnik urzędu skarbowego nie jest wymieniony w katalogu organów egzekucyjnych w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (jak również nie występuje w ustawach szczególnych), a tytuł wykonawczy oparty jest na wydanej decyzji administracyjnej, zatem nie może wszcząć postępowania w sprawie, ponieważ nie jest organem właściwym do przeprowadzenia egzekucji o charakterze niepieniężnym.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku z dnia 10 marca 2026 r., znak: 1006-SEE.7113.1.18.2026.2, do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zarzucając naruszenie:
1) art. 20 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie;
2) art. 31 w związku z art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a. poprzez niezastosowanie i odmowę wykonania zleconej czynności egzekucyjnej;
3) art. 1a pkt 2 oraz art. 1a pkt 12 u.p.e.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i utożsamienie środka egzekucyjnego z czynnością egzekucyjną;
4) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia.
Na podstawie tych zarzutów skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia rozwijając zarzuty skarżący zaakcentował, że nie wnosił w swoim zleceniu o wykonanie środka egzekucyjnego, lecz czynności eqzekucvinej polegającej na założeniu plomb na bramy wjazdowe. Tym samym postanowienie zostało wydane w sprawie, o której wszczęcie nigdy nie wnoszono.
W ocenie skarżącego w art. 31 u.p.e.a. określono kompetencje organu rekwizycyjnego wskazując, że wykonuje on prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku nie ma więc podstaw prawnych do wszczynania odrębnego "postępowania w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, tj. przymusu bezpośredniego". Wskutek zlecenia wykonania czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny nie wszczyna odrębnego postępowania egzekucyjnego, gdyż, jak ustawodawca expressis verbis wskazał w art. 31 § 1a u.p.e.a., wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności.
W sprawie nie ma więc zastosowania art. 20 u.p.e.a., lecz art. 31 u.p.e.a., który jest w tym kontekście przepisem szczególnym do art. 20 u.p.e.a. W art. 31 u.p.e.a. oraz art. 1a pkt 8 u.p.e.a nie ma wskazań, ani rozróżnienia, że czynności egzekucyjne mogą być zlecone organowi rekwizycyjnemu w postaci właściwego miejscowo urzędu skarbowego tylko przy realizacji egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym. Do uznania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku za organ rekwizycyjny, zobowiązany do wykonania zleconej czynności, zgodnie z art. 1a pkt 8 u.p.e.a., wystarczą dwie przesłanki: 1) brak organu o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne; 2) zlecenie wykonania czynności egzekucyjnych, zgodnie z art. 31 u.p.e.a.
Zdaniem skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku jest w sprawie organem rekwizycyjnym, natomiast skarżący jest zarówno wierzycielem oraz organem egzekucyjnym, zgodnie z art. 20 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Nie ma drugiego organu egzekucyjnego o tej samej właściwości rzeczowej, co organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne. Czynność egzekucyjną zlecono w sposób prawidłowy, więc wszelkie warunki wystarczające do uznania właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku do wykonania zleconych czynności egzekucyjnych zostały spełnione.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że to Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako organ egzekucyjny i zarazem organ rekwizycyjny dysponuje środkami technicznymi do przeprowadzenia zleconej czynności egzekucyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2026 r., znak: 1001-IEE.7192.51.2025.3.ACU, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy argumentował w szczególności, że:
1. Jak wynika z dyspozycji art. 1a pkt 8 lit. a u.p.e.a., przyjąć do realizacji zlecenie rekwizycyjne może tylko i wyłącznie organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny zlecający wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątkowych zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego pierwszego organu. Kryterium ustalania właściwości organu rekwizycyjnego w oparciu o właściwość rzeczową nie zmienia zapis zawarty w art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a., który wszedł w życie 20 lutego 2021 r. mocą ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1553). Definicja organu rekwizycyjnego rozbudowana została tym ostatnim przepisem w kierunku wynikającym z treści uchwały NSA z 8 grudnia 2014 r., sygn. Il FPS 5/14, w której Sąd ten przyjął, że "do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych określonych w art. 19 § 2 powyższej ustawy właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego, o ile zobowiązany zamieszkuje lub ma siedzibę, bądź też znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część znajduje się na terenie działania innej gminy niż ta jednostka samorządu terytorialnego, która ustaliła lub określiła dochodzoną należność". W uzasadnieniu projektu ustawy wyjaśniono, że zmiana definicji organu rekwizycyjnego umożliwi zlecenie wykonania czynności rekwizycyjnych przez organ, który nie ma organu o tej samej właściwości rzeczowej, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, będącego organem egzekucyjnym, na którego terenie działania znajdują się składniki majątku zobowiązanego (por. komentarz do art. 1a u.p.e.a. - red. Hauser/Wierzbowski 2024, wyd. 2, Roman Hauser, Wojciech Piątek. Postępowanie Egzekucyjne. Komentarz, Legalis 2024 r. oraz wyrok NSA z 26 marca 2015 r. sygn. akt Il FSK 892/13).
2. W uzasadnieniu projektu ustawy (Druk sejmowy Nr 3379, Sejm VIII kadencji) wyjaśniono, iż zmiana definicji organu rekwizycyjnego podyktowana była koniecznością określenia organu egzekucyjnego właściwego do wykonania czynności egzekucyjnych zleconych przez organ egzekucyjny będący właściwym organem gminy, o którym mowa w art. 19 § 2 ustawy. Właściwość rzeczową samorządowego organu egzekucyjnego uregulowaną w tym przepisie ocenia się według kryterium należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania właściwy jest ten organ, jak również kryterium środków egzekucyjnych, do których stosowania uprawniony jest ten organ. Z uwagi na niemożność spełnienia obu tych kryteriów samorządowy organ egzekucyjny nie ma możliwości korzystania z rekwizycji wykonywanej również przez samorządowy organ egzekucyjny. W związku z powyższym, niezbędna stała się zmiana definicji organu rekwizycyjnego umożliwiająca zlecenie wykonania czynności rekwizycyjnych przez organ, który nie posiada organu o tej samej właściwości rzeczowej, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, będącego organem egzekucyjnym, na terenie działania którego znajdują się składniki majątku zobowiązanego. Rozwiązanie to zapewni jednakowe zasady obciążania zobowiązanego przez samorządowe organy egzekucyjne kosztami egzekucyjnymi.
3. Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska - w myśl postanowień art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - jest organem egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze niepieniężnych w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień. Zatem, uregulowaną w tym przepisie właściwość rzeczową ocenia się według kryterium obowiązku niepieniężnego wynikającego z wydanej 17 lipca 2024 r. decyzji znak: I-DSl.7060.5.2.2024.kg, a także kryterium środków egzekucyjnych, do których stosowania organ jest uprawniony.
4. Katalog środków egzekucyjnych, które mogą być stosowane w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym zawarty jest w art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a., a jednym z tych środków jest przymus bezpośredni. Stosownie do postanowień art. 19 § 1 lit. a u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Środki te wyszczególnione zostały w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku nie jest zatem organem egzekucyjnym o tej samej właściwości rzeczowej, co Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska. Nie może bowiem stosować środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a., które zastrzeżone są dla egzekucji należności niepieniężnych. Natomiast przepis art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a., w którym skarżący upatruje podstawy do przyjęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku zlecenia rekwizycyjnego z 27.02.2026 r., nie znajduje w tej sprawie zastosowania. Skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku nie był organem właściwym do wykonania zlecenia rekwizycyjnego zasadnym było podjęcie przez niego rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania, w oparciu o art. 61a k.p.a.
5. Rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku odnosi się do postępowania, o które skarżący wniósł pismem z 27 lutego 2026 r. Wprawdzie w ww. piśmie Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych, natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku w części dyspozytywnej postanowienia orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego, to jednak nie jest to okoliczność, która skutkowałaby koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Podjęcie czynności egzekucyjnej odbywa się bowiem zawsze w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego, którym w tym przypadku był przymus bezpośredni. Na fakt zastosowania tego środka egzekucyjnego wskazał sam skarżący w motywach złożonego zażalenia. Wskazanie w części dyspozytywnej zaskarżonego postanowienia terminu środek egzekucyjny, zamiast czynność egzekucyjna (która de facto jest elementem składowym tego środka egzekucyjnego, gdyż służy jego wykonaniu) nie świadczy automatycznie, iż rozstrzygnięto o innym przedmiocie, niż zawarty w piśmie z 27 lutego 2026 r.
6. W myśl art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie natomiast do treści art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy jego wszczęcie uniemożliwiają uzasadnione przyczyny o charakterze formalnym, zarówno podmiotowym, jak i przedmiotowym. Przyczyną, która uzasadniała odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zawartego w piśmie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 27 lutego 2026 r. zlecenia rekwizycyjnego była niewłaściwość rzeczowa organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku, do którego pismo to skierowano.
Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2026 r., znak: 1001-IEE.7192.51.2025.3.ACU, wniósł Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez:
1. Naruszenie art. 31 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnym potraktowaniu zlecenia wykonania czynności egzekucyjnej jako wniosku o wszczęcie odrębnego postępowania egzekucyjnego w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego, podczas gdy organ rekwizycyjny działający na zlecenie nie wszczyna odrębnego postępowania, lecz włącza się do postępowania organu egzekucyjnego;
2. Naruszenie art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a. polegające na błędnej wykładni redukcyjnej tego przepisu i przyjęciu, że właściwy naczelnik urzędu skarbowego może być organem rekwizycyjnym wyłącznie w egzekucji należności pieniężnych, wbrew dosłownemu brzmieniu przepisu, który nie zawiera takiego ograniczenia;
3. Naruszenie art. 1a pkt 2 i art. 1a pkt 12 u.p.e.a. polegające na niewłaściwym utożsamieniu środka egzekucyjnego (przymusu bezpośredniego) z czynnością egzekucyjną (zaplombowaniem bram), co doprowadziło do błędnej kwalifikacji wniosku skarżącego.
Na podstawie wskazanych zarzutów skarżący wniósł o:
1. Uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku;
2. Zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Rozwijając podniesione zarzuty skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł w szczególności co następuje:
1. Najistotniejszym uchybieniem organów podatkowych jest fundamentalne niezrozumienie natury instytucji rekwizycji. Organ rekwizycyjny, działając na podstawie art. 31 § 1a u.p.e.a., wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych. Zgodnie z dominującą doktryną (np. P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. Il), wskutek zlecenia wykonania czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny nie wszczyna odrębnego postępowania egzekucyjnego. Organ ten włącza się do postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny jedynie na czas i w zakresie wykonania zleconej czynności. Skarżący nie złożył wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego ani o zastosowanie środka egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku. Skarżący zlecił wykonanie określonej czynności (zaplombowanie bram) w ramach prowadzonego przez siebie postępowania, w którym to skarżący stosuje środek egzekucyjny (przymus bezpośredni).
2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., potraktował zlecenie czynności jako wniosek o wszczęcie nowego postępowania i zastosowanie środka egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymał ten błąd, wskazując, że "podjęcie czynności egzekucyjnej odbywa się zawsze w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego". Prawdą jest, że czynność służy wykonaniu środka, ale środkiem tym zarządza organ egzekucyjny, a nie organ rekwizycyjny. Organ rekwizycyjny ma jedynie wykonać zleconą czynność fizyczną. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zablokowało tok postępowania egzekucyjnego w sposób niezgodny z systematyką u.p.e.a
3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest organem rekwizycyjnym w tej sprawie, ponieważ nie posiada właściwości rzeczowej w zakresie egzekucji obowiązków niepieniężnych (art. 20 u.p.e.a.), a dodanie lit. b do art. 1a pkt 8 u.p.e.a. miało na celu uzupełnienie luki wyłącznie dla egzekucji pieniężnych organów samorządowych. Stanowisko to jest wbrew dosłownemu brzmieniu ustawy. Zgodnie z art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a., organem rekwizycyjnym jest: właściwy naczelnik urzędu skarbowego - w przypadku braku organu o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne. Przepis ten nie zawiera żadnego zastrzeżenia, że ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie jest organ pieniężny. Ustawodawca użył sformułowania ogólnego: "w przypadku braku organu o tej samej właściwości rzeczowej".
4. Skarżący jest organem egzekucyjnym w zakresie obowiązków niepieniężnych na podstawie art. 20 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W strukturze administracji publicznej nie istnieje inny organ o tej samej właściwości rzeczowej co skarżący (nie ma drugiego Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, który mógłby pełnić funkcję organu rekwizycyjnego z art.1a pkt 8 lit. a u.p.e.a.). Tym samym przesłanka z art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a. - brak organu o tej samej właściwości rzeczowej - została w sposób oczywisty spełniona.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że zastosowanie art. 31 § 1 u.p.e.a. może mieć miejsce, w sytuacji, gdy majątek zobowiązanego znajduje się na terenie działania innego organu. Tymczasem T. sp. z o.o. prowadził działalność w W., a więc na terenie działania skarżącego, gdyż obszarem jego działania jest województwo łódzkie. Skarżący nie potrzebuje zatem innego organu egzekucyjnego, którego zasięg obejmuje także ww. adres, aby działając w charakterze organu egzekucyjnego zrealizował środek egzekucyjny (przymus bezpośredni) zastosowany przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej został określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", której art. 1 stanowi, że p.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale co do zasady bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, zatem skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W przypadku sprawy określonej w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione od wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia z dnia 6 sierpnia 2026 r.
Kontrolując zaskarżone postanowienie w zakreślonych powyżej granicach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w analizowanej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa stanowiące podstawę uwzględnienia skargi, o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Podstawą prawną zlecenia rekwizycyjnego skierowanego przez skarżącego w dniu 27 lutego 2026 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku jest art. 31 § 1 u.p.e.a, który to przepis stanowi, że organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu. Organ egzekucyjny zlecający wykonanie czynności egzekucyjnych sporządza odpis tytułu wykonawczego oznaczając cel, któremu ma służyć, i jego liczbę porządkową, a także określa kwotowo zakres zlecenia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku odmówił wszczęcia postępowania w sprawie tego zlecenia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (postanowienie z dnia 10 marca 2026 r., znak: 1006-SEE.7113.1.18.2026.2), a jego rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (postanowienie z dnia 23 kwietnia 2026 r., znak: 1001-IEE.7192.51.2025.3.ACU).
W pierwszej kolejności należy zatem zwrócić uwagę, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów u.p.e.a. znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wynika to wprost z odesłania zawartego w art. 18 pkt 2 u.p.e.a, który to przepis stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 26 marca 2015 r. (sygn. akt II FSK 892/13) wyjaśnił, że w ustawie egzekucyjnej brak jest uregulowań prawnych dotyczących postępowania w przypadku stwierdzenia przeszkód prawnych do wykonania zlecenia rekwizycyjnego przez organ egzekucyjny. Dlatego też, w zakresie nieuregulowanym w u.p.e.a. winny mieć odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., a konkretnie art. 61a § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. W przytoczonym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że organ rekwizycyjny nie prowadzi odrębnego postępowania egzekucyjnego, tylko wykonuje na zlecenie organu egzekucyjnego czynności egzekucyjne. Organ egzekucyjny działa w oparciu o uregulowane prawem procedury (u.p.e.a. i k.p.a.), zatem przyjęcie do wykonania przez organ rekwizycyjny zleconych czynności egzekucyjnych, pomimo iż nie jest wszczęciem nowego postępowania egzekucyjnego, jest wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie tego zlecenia rekwizycyjnego. Stosownie do treści art. 31 § 1 u.p.e.a. organ rekwizycyjny posiada kompetencje do "wykonania czynności egzekucyjnych", którymi, zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowanie środka egzekucyjnego, a przez które to działania w doktrynie prawa rozumie się czynności zarówno proceduralne jak i materialno-techniczne organu rekwizycyjnego (zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2011, s. 184.). Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w konsekwencji, że wykonywanie czynności rekwizycyjnych przez jeden organ na rzecz drugiego organu egzekucyjnego, jest dokonywane w ramach postępowania administracyjnego, do którego mają odpowiednie zastosowanie m.in. art. 61 i art. 61a k.p.a.
W świetle przedstawionych wyżej poglądu, który tut. Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, za niezasadny należy uznać zarzut bezpodstawnego potraktowania zlecenia wykonania czynności egzekucyjnej jako wniosku o wszczęcie odrębnego postępowania egzekucyjnego w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego, podczas gdy organ rekwizycyjny działający na zlecenie nie wszczyna odrębnego postępowania, lecz włącza się do postępowania organu egzekucyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym pozwala na zastosowanie art. 61a k.p.a. w odniesieniu do zlecenia rekwizycyjnego, jeżeli organ rekwizycyjny stwierdzi, że nie jest możliwa jego realizacja. Jak wynika z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wyłączenie możliwości zastosowania przez organ rekwizycyjny "odmowy wszczęcia postępowania" w przedmiocie zlecenia rekwizycyjnego oznaczałby brak procesowej możliwości "zamknięcia" przez organ rekwizycyjny postępowania wywołanego tym zleceniem, np. wówczas, gdy okaże się, że zlecenie rekwizycyjne skierowano do organu niewłaściwego. Odmowa wszczęcia postępowania w analizowanej sprawie oznacza jedynie odmowę "przyjęcia" rekwizycji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku i w żadnym razie nie skutkuje, jak błędnie twierdzi skarżący, zablokowaniem postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to może i powinno być nadal prowadzone przez skarżącego, z tym zastrzeżeniem, że brak jest podstaw do wykorzystania w nim instytucji rekwizycji ze względu na rodzaj egzekwowanego obowiązku (o czym niżej).
W ocenie Sądu brak jest też podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, że odmowa wszczęcia postępowania w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego, a nie czynności egzekucyjnej, jak wskazano w zleceniu rekwizycyjnym, nie powinna być kwalifikowana jako istotne uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Jak słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazując na treść art. 1a pkt 2 i pkt 12 u.p.e.a. wykonanie czynności egzekucyjnej zawsze służy zastosowaniu lub zrealizowaniu środka egzekucyjnego. Skoro czynność egzekucyjna podejmowana jest zawsze w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego i służy zastosowaniu lub zrealizowaniu środka egzekucyjnego, to jeżeli miałoby dojść do wykonania przez organ rekwizycyjny zlecenia i dokonania czynności egzekucyjnych należałoby uznać, że organ ten w określonym zakresie zastosował lub zrealizował środek egzekucyjny. Odmowa wszczęcia postępowania w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego przez organ egzekucyjny oznacza zatem de facto odmowę wszczęcia postępowania w zakresie wykonania czynności egzekucyjnych. Nie można też tracić z pola widzenia okoliczności, że w analizowanej sprawie zlecone czynności egzekucyjne polegały na zaplombowaniu wjazdów (wszystkich bram) na teren spółki T. sp. z o.o. w W. W. [...], [...] Ł., co jak się wydaje organ egzekucyjny uznał za zrealizowanie przymusu bezpośredniego (w rozumieniu art. 148 u.p.e.a.) w celu wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym przez T. sp. z o.o. w W. polegającego na wstrzymaniu działalności spółki w zakresie gospodarowania odpadami w miejscowości W. [...], [...] Ł.. Jest to dodatkowy argument przemawiający za uznaniem, że odmowa wszczęcia postępowania w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego, a nie czynności egzekucyjnej, nie stanowiła istotnego uchybienia. Zakwestionowanie z tego tylko powodu zaskarżonego postanowienia stanowiłoby przejaw nadmiernego formalizmu.
Przechodząc natomiast do analizy stanowiska organów administracji skarbowej prezentowanego dla uzasadnienia zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. należy przypomnieć o treści art. 31 § 1 u.p.e.a., bowiem to ten przepis stanowił podstawę zlecenia rekwizycyjnego skierowanego przez skarżącego go Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku. Zgodnie zatem z art. 31 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu. Organ egzekucyjny zlecający wykonanie czynności egzekucyjnych sporządza odpis tytułu wykonawczego oznaczając cel, któremu ma służyć, i jego liczbę porządkową, a także określa kwotowo zakres zlecenia. Ponadto zgodnie z art. 31 § 1 u.p.e.a. organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 31 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, czyli zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a. organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków, może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu.
Z przepisu tego wynika, jak przyjmuje się w piśmiennictwie, że instytucja rekwizycji znajduje zastosowanie wyłącznie do egzekucji należności pieniężnych, co wyklucza dokonanie zlecenia rekwizycyjnego obejmującego czynności egzekucyjne zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego, który to środek stosowany jest wyłącznie do egzekucji obowiązków charakterze niepieniężnym. Pogląd taki jest prezentowany w piśmiennictwie szeroko (por. M. Masternak [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. 3, 2026, art. 31.; W. Piątek, A. Skoczylas, w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne, 2018, art. 31; R. Sawuła, Organy egzekucyjne w egzekucji administracyjnej, w: J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz (red.), System egzekucji administracyjnej, s. 178). Dla jego uzasadnienia wskazuje się, że w art. 31 § 1 u.p.e.a. mowa jest o zlecaniu czynności egzekucyjnych w "zakresie składników majątku". Zdaniem Sądu wskazać należy również, że o możliwości zastosowania rekwizycji wyłącznie do egzekucji należności pieniężnych świadczy obowiązek określenia przez organ egzekucyjny dokonujący zlecenia "kwotowo zakresu zlecenia". Z analizowanego przepisu nie wynika, aby obowiązek ten był w jakiś sposób ograniczony, organ zlecający ma obowiązek w każdym przypadku określić kwotowo zakres zlecenia, a zatem należy przyjmować, iż znajduje on zastosowanie wyłącznie do należności, które da się określić "kwotowo" czyli do należności pieniężnych. Poglądy przeciwne (por. C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 31 oraz powołane tam wyroki WSA w Krakowie WSA w Krakowie z dnia 10 czerwca 2009 r.: sygn. akt I SA/Kr 546/09, I SA/Kr 547/09, i I SA/Kr 548/09) nie są przekonujące. Wyrażony w przytoczonym opracowaniu pogląd sprowadza się bowiem do stwierdzenia, że w art. 31 § 1 u.p.e.a. brak jest wyraźnego zastrzeżenia, z którego wynikałoby ograniczenie rekwizycji wyłącznie do egzekucji należności pieniężnych. Brak takiego zastrzeżenia nie jest jednak konieczny dla uznania, że w art. 31 § 1 u.p.e.a. mowa jest wyłącznie o zleceniu w zakresie egzekucji należności pieniężnych. Wynika to bowiem z przedstawionych wyżej okoliczności. Również lektura uzasadnień powołanych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie dostarcza jakichkolwiek argumentów przemawiających za poglądem przeciwnym.
Również w komentarzu do przepisów u.p.e.a., na który powołuje się skarżący, zwraca się uwagę na obowiązek określenia w zleceniu czynności egzekucyjnych i wysokość kwoty, która powinna zostać wyegzekwowana: "Organ egzekucyjny określa czynności, jakie mają być dokonane przez organ rekwizycyjny, oraz wysokość kwoty, która powinna zostać wyegzekwowana. Wysokość tej kwoty powinna uwzględniać wysokość kwoty już wyegzekwowanej od zobowiązanego oraz wartość majątku zobowiązanego znajdującego się na obszarze właściwości organu rekwizycyjnego" (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, Gdańsk 2025, art. 31).
W świetle powołanych wyżej argumentów natury systemowej należy podzielić pogląd, w myśl którego zlecenie czynności egzekucyjnych może dotyczyć wyłącznie egzekucji należności pieniężnych. Należy przy tym zauważyć, że ograniczenie możliwości zastosowania zlecenia rekwizycyjnego do egzekucji należności pieniężnych wynika zatem nie tyle z przyjętej przez organy administracji skarbowej wykładni art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a., ile z prawidłowej wykładni art. 31 § 1 u.p.e.a.
W tej sytuacji spór odnoszący się do definicji organu rekwizycyjnego, która została określona w art. 1a pkt 8 u.p.e.a. ma znaczenie drugorzędne. Skoro bowiem zlecenie rekwizycyjne w niniejszej sprawie nie dotyczyło należności pieniężnych, tylko egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, to już tylko z tego powodu należało uznać je za niedopuszczalne.
Niezależnie od powyższego rację w sporze w tym zakresie pomiędzy skarżącym a organem odwoławczym należy przyznać organowi.
Jak wynika z art. 1a pkt 8 u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o organie rekwizycyjnym - rozumie się przez to:
a) organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne,
b) właściwego naczelnika urzędu skarbowego - w przypadku braku organu o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne
- któremu organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych.
Na gruncie powyższej definicji zasadą jest zatem, że organem rekwizycyjnym jest organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne, któremu organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych. Dopiero w przypadku, gdy okaże się, że brak jest organu o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne, zlecenie wykonania czynności egzekucyjnych może zostać skierowane do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Zdaniem skarżącego literalna wykładania art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a nakazuje uznać właściwość organów administracji skarbowej do wykonania czynności egzekucyjnych zgodnie ze zleceniem z dnia 27 lutego 2026 r.
Skoro jednak instytucja rekwizycji ograniczona jest do egzekucji należności pieniężnych, to spor jaki zaistniał na tym tle między stronami postępowania sądowoadministracyjnego jest w istocie bezprzedmiotowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku nie mógł być właściwym adresatem przedmiotowego zlecenia w rozumieniu art. 1a pkt 8 lit. b u.p.e.a., gdyż zlecenie wykonania czynności egzekucyjnych nastąpiło w związku z egzekucją obowiązków o charakterze niepieniężnym, a zatem takich, co do których zlecenie rekwizycyjne nie znajduje zastosowania.
Do takiego samego wniosku prowadzi również analiza wskazanego w uzasadnieniu do projektu ustawy (Druk sejmowy Nr 3379, Sejm VIII kadencji) z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1553 z późn. zm.). W motywach modyfikacji pkt 8 art. 1a u.p.e.a. wyjaśniono, iż zmiana definicji organu rekwizycyjnego wynikała z konieczności "(...) określenia organu egzekucyjnego właściwego do wykonania czynności egzekucyjnych zleconych przez organ egzekucyjny będący właściwym organem gminy, o którym mowa w art. 19 § 2 ustawy. Właściwość rzeczową samorządowego organu egzekucyjnego uregulowaną w tym przepisie ocenia się według kryterium należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania właściwy jest ten organ, jak również kryterium środków egzekucyjnych, do których stosowania uprawniony jest ten organ. Z uwagi na niemożność spełnienia obu tych kryteriów samorządowy organ egzekucyjny nie ma możliwości korzystania z rekwizycji wykonywanej również przez samorządowy organ egzekucyjny. W związku z powyższym niezbędna stała się zmiana definicji organu rekwizycyjnego umożliwiająca zlecenie wykonania czynności rekwizycyjnych przez organ, który nie posiada organu o tej samej właściwości rzeczowej, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, będącego organem egzekucyjnym, na terenie działania którego znajdują się składniki majątku zobowiązanego. Rozwiązanie to zapewni jednakowe zasady obciążania zobowiązanego przez samorządowe organy egzekucyjne kosztami egzekucyjnymi. motywu wprowadzenia zmiany". W ocenie Sądu skarżący w sposób nieuzasadniony deprecjonuje znaczenie uzasadnienia zmian wprowadzonych w art. 1a pkt 8 u.p.e.a. Poznanie przyczyn wprowadzenia określonych zmian w przepisach ustawy stanowią istotny element procesu wykładni celowościowej, gdyż pomaga zrozumieć ratio legis nowelizacji aktów prawnych. W ocenie Sądu z motywów powołanych dla uzasadnienia wprowadzonych w art. 1 pkt 8 u.p.e.a. zmian wynika, że również ustawodawca traktuje instytucję rekwizycji jako ściśle związaną z egzekwowaniem należności pieniężnych, a nie obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Na marginesie należy też zwrócić uwagę, że instytucja rekwizycji nie służy zlecaniu przez organ egzekucyjny wykonania czynności innym organom wg uznania tego organu. Wskazuje się bowiem, że wprowadzenie tej instytucji stanowi konsekwencję przyjętej od 2001 r. zasady, że organ egzekucyjny, który rozpoczął prowadzenie postępowania w danej sprawie, kontynuuje je aż do zakończenia także wtedy, gdy w toku postępowania okaże się, że składniki majątkowe, do których powinny być skierowane czynności egzekucyjne, znajdują się na obszarze działania innego organu egzekucyjnego (por. M. Masternak [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. 3, 2026, art. 31). Zasadą jest, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tylko przez jeden organ egzekucyjny, którego właściwość została ustalona zgodnie z art. 22 u.p.e.a. W takim przypadku, jeśli zachodzi konieczność prowadzenia egzekucji skierowanej do składników majątkowych położonych poza obszarem działania organu egzekucyjnego, ma on obowiązek zlecić organowi egzekucyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych (por. C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 31).
Wobec powyższego, nawet uznając, że art. 31 § 1 u.p.e.a. znajduje zastosowanie również w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, którego to poglądu Sąd orzekający w składzie niniejszym nie podziela, należałoby uznać niedopuszczalność zlecenia rekwizycyjnego, gdyż majątek zobowiązanego jest położony na obszarze właściwości skarżącego. Samo tylko przekonanie skarżącego, że inny organ administracji (Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łasku) jest wyposażony w środki techniczne do przeprowadzenia zleconej czynności egzekucyjnej, którymi – jak należy się domyślać – skarżący nie dysponuje, nie daje podstaw do zlecenia wykonania czynności egzekucyjnych innemu organowi, którego właściwość miejscowa pokrywa się z właściwością miejscową skarżącego. Instytucja rekwizycji służy bowiem umożliwieniu prowadzenia egzekucji skierowanej do składników majątkowych położonych poza obszarem działania organu egzekucyjnego, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca.
Podsumowując należy stwierdzić, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łasku art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a i słusznie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu stopnia podstawowego o odmowie wszczęcia postępowania.
Skoro więc żaden z zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie, a Sąd nie stwierdził innych uchybień przepisom obowiązującego prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, skargę należało oddalić.
Z przedstawionych powyżej względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
ds
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 268 art. 1a pkt 8 lit. a, art. 1a pkt 2 i pkt 12, art. 18, art. 31 par. 1; Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie, Administracyjne postępowanie
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.