Odbudowa linii przez środek działki. Sąd uchylił decyzje bez oceny innego przebiegu

Wojewoda (dalej także jako: Wojewoda, organ odwoławczy lub organ II instancji) decyzją z dnia 8 stycznia 2026 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej także jako: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej także jako: Starosta lub organ I instancji) z dnia 11 września 2025 r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...], położonej w miejscowości O., gmina R.,

Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2024 r. (data wpływu: 29 kwietnia 2024 r.) [...] S.A. z siedzibą w L. (dalej także jako: inwestor lub wnioskodawca) wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym 0020 - O., gmina R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], poprzez zezwolenie na realizację celu publicznego polegającego na przeprowadzeniu na ww. nieruchomości prac budowlanych polegających na posadowieniu dwóch słupów i przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia.

Projektowany przebieg inwestycji związanej z odbudową napowietrznej linii

niskiego napięcia został przedstawiony na mapie do ograniczenia praw rzeczowych w skali 1:1000, zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. pod numerem [...] w dniu 27 kwietnia 2023 r. Powierzchnia stałego ograniczenia (niezbędna do korzystania na objętej wnioskiem działki wynosi 0,0106 ha, natomiast powierzchnia ograniczenia na czas realizacji odbudowy linii elektroenergetycznej wynosi 0,0888 ha. Do wniosku dołączono wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. z dnia 24 kwietnia 2024 r. (zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia 27 lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. - Dz. Urz. Woj. z dnia 14 czerwca 2004 r. nr [...], poz. 1642, z późń. zm.), z którego wynika, że działka nr [...] w części leży w terenie przeznaczonym pod poszerzenie pasa drogowego drogi gminnej (ozn. 2216020 KG) o szerokości w liniach rozgraniczających 15 m, natomiast w pozostałej części leży w terenie przeznaczonym pod uprawy polowe (ozn. O 27 RP). Warunki zagospodarowania i użytkowania tego obszaru, zgodnie z § 9 ust. 2 ww. uchwały, dopuszczają lokalizację liniowych elementów infrastruktury technicznej oraz urządzeń i obiektów związanych z ich eksploatacją. Do wniosku dołączono także (m.in.): dokumenty związane z prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji w R. postępowaniem w związku ze złożonym przez inwestora zawiadomieniem o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 288 § 1 Kodeksu karnego poprzez uczynienie niezdatnymi do użytku dwóch słupów elektroenergetycznych linii napowietrznej niskiego napięcia O. 3 nr [...] i nr [...], ze względu na ujawnienie w dniu 25 września 2020 r., iż słupy te zostały wyrwane; dokumenty z przebiegu rokowań z właścicielką nieruchomości (skarżącą); kartę oględzin i wykonawstwa robot z dnia 22 kwietnia 2020 r. dotyczącą odbudowy odcinka linii i przyłączy po kradzieży; kopie archiwalnych dokumentów: Projektu elektryfikacji jednostki wiejskiej O. III i IV z 30 sierpnia 1971 r., wykazu indywidualnie wydanych warunków technicznych przyłącza do sieci nn O. III; planu istnienia i projektu linii niskiego napięcia [...] we wsi O. III; protokołu z dnia 22 maja 1972 r. nr [...] ze sprawozdania technicznego (odbioru) obiektu energetycznego w miejscowości O. III.

Pismem z dnia 8 lipca 2024 r. Starosta [...] wyznaczył stronom dwumiesięczny termin do zawarcia umowy o udzielenie zgody na przeprowadzenie prac budowlanych związanych z odbudową sieci elektroenergetycznej na działce nr [...].

W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca w piśmie z dnia 6 sierpnia 2024 r. poinformowała, że inwestor nie posiada jakiegokolwiek tytułu do władania przedmiotową nieruchomością, a wszelkie sugestie dotyczące "odbudowy" linii elektroenergetycznej nie mają żadnego potwierdzenia w stanie faktycznym. Wskazała, że inwestor próbował postawić na przedmiotowej nieruchomości słupy, które następnie zostały przez jej synów usunięte stosownie do art. 343 § 2 Kodeksu cywilnego. Prokuratura nie dopatrzyła się w tym przypadku znamion przestępstwa.

Pismem z dnia 9 września 2024 r. Starosta wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzających czas powstania linii niskiego napięcia na działce będącej przedmiotem wniosku. Ponadto pismem z dnia 10 września 2024 r. zwrócił się do inwestora o ustosunkowanie się do zarzutów właścicielki nieruchomości zawartych w piśmie z dnia 6 sierpnia 2024 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwania inwestor wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko przedstawione we wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Według [...] S.A., wbrew twierdzeniom skarżącej, przedmiotowe urządzenia istniały w niezmienionej lokalizacji od 1972 r., o czym świadczą dołączone dokumenty. Zgodnie z załączonym protokołem odbioru (załącznik nr [...]) linia istniała od 1972 r. Dodatkowo do ww. pisma wnioskodawca załączył dokument z przeprowadzonego szkicu tyczenia słupów linii napowietrznej potwierdzający przebieg linii niskiego napięcia (zał. 2).

Wnioskodawca podniósł ponadto, że podejmował liczne próby negocjacji z właścicielką nieruchomości, które nie doprowadziły do zawarcia stosownej umowy. Wobec powyższego wnioskodawca nie widzi możliwości polubownego załatwienia sprawy.

Pismem z dnia 7 listopada 2024 r. Starosta wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające wyznaczenie na piśmie właścicielce nieruchomości 2-miesięcznego terminu do zawarcia umowy w celu udostępnienia nieruchomości na realizację inwestycji.

W odpowiedzi na ww. pismo inwestor wyjaśnił w piśmie z dnia 10 lutego 2025 r., że w związku z wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu zawarcia umowy w celu udostępnienia nieruchomości dla potrzeb odbudowy napowietrznej linii niskiego napięcia, dwukrotnie wystąpił do właścicielki nieruchomości z propozycją zawarcia umowy regulującej sposób wykorzystania nieruchomości dla potrzeb odbudowy przywołanej linii elektroenergetycznej. Propozycje te zostały bez jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony właścicielki nieruchomości.

Do pisma inwestor dołączył poświadczoną kopię umowy kompleksowej sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji dla konsumentów z dnia 15 marca 2023 r. zawartej pomiędzy spółką [...], dla potrzeb której niezbędna jest odbudowa ww. linii energetycznej w celu zasilenia jej w energię elektryczną.

Pismem z dnia 27 lutego 2025 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego ograniczenia prawa własności nieruchomości oznaczonej. jako działka nr [...]. Jednocześnie organ I instancji wyznaczył termin rozprawy administracyjnej na dzień 24 marca 2025 r

W trakcie rozprawy pełnomocnik inwestora podtrzymał wniosek o ograniczenie prawa własności w celu odbudowy napowietrznej linii niskiego napięcia, w przebiegu zgodnym z projektem elektryfikacji z 1971 roku. Wskazał, że uruchomiona w 1972 r. linia funkcjonowała do ok. 2020 r. tj. do czasu kradzieży linii która zasilała nieruchomość nr [...]. Wyjaśnił, że po stwierdzeniu faktu kradzieży, spółka próbowała odbudować skradziony odcinek linii, zostały wskazane geodezyjne miejsca posadowienia słupów. Nowo posadowione słupy zostały również wyrwane. Przy kolejnej próbie posadowienia słupów właścicielka nieruchomości wraz z osobami towarzyszącymi uniemożliwiła pracownikom spółki ich ponowny montaż. Wielokrotne próby zawarcie z właścicielką nieruchomości porozumienia co do odbudowy linii, okazały się bezskuteczne.

Pełnomocnik M. P. oświadczył natomiast, że brak jest w przepisach prawa pojęcia "odbudowa linii elektroenergetycznej", wobec czego wniosek inwestora jest bezzasadny, bo istnieje pojęcie budowy, naprawy i modernizacji a brak jest pojęcia odbudowa. Ponadto zakwestionował kwalifikację inwestycji jako cel publiczny wskazując, że inwestycja ogranicza się do budowy przyłącza energetycznego do jednego gospodarstwa. Zarzucił również, że dotychczasowe działania inwestora miały charakter karygodnego braku poszanowania własności prywatnej, zaś przesyłane właścicielce umowy miały jednostronnie korzystny charakter. Wniósł o oddalenie wniosku inwestora, wskazując na możliwość poprowadzenia linii poprzez działkę nr [...] inną trasą.

W dniu 7 kwietnia 2025 r. przeprowadzono kolejną rozprawę administracyjną, podczas której przedstawiciel wnioskodawcy zaproponował, aby linia elektroenergetyczna została odbudowana w dotychczasowym przebiegu przy zastosowaniu przewodów izolowanych i na żerdziach o długości 12 metrów. Pełnomocnik właścicielki nieruchomości oświadczył, że odrzuca tę propozycję, natomiast wyraża zgodę na przeprowadzenie podziemnego przyłącza kablowego wzdłuż działki stanowiącej drogę oznaczoną nr [...]. Oświadczył również, że w chwili nabycia nieruchomości tj. w 2018 r, działka nr [...] była wolna od jakiejkolwiek linii elektroenergetycznej niskiego napięcia.

W dniu 7 kwietnia 2025 r. do Starostwa Powiatowego w R. wpłynęło pismo inwestora, w którym poinformowano, że posadowienie nowych słupów odbywać się będzie na podstawie wskazań geodezyjnych przygotowanych w oparciu o posiadane przez Rejon Energetyczny mapy, pochodzące z okresu jej pierwotnej budowy. Odbudowa skradzionej części zapewni poprawę parametrów dostarczanej energii, zwiększy pewność jej dostaw i przede wszystkim umożliwi zasilenie odbiorcy, który zawnioskował o przywrócenie zasilania jego nieruchomości. Linia nN, która zostanie odbudowana jest jedyną możliwością zasilenia odbiorcy. Propozycje ugodowego załatwienia sprawy nie przyniosły żadnego rezultatu z uwagi na brak akceptacji warunków przez właścicielkę nieruchomości. Inwestor dodał, że nie ma technicznych możliwości zmiany przebiegu i posadowienia napowietrznej linii niskiego napięcia.

Odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika właścicielki nieruchomości możliwości zmiany przebiegu i posadowienia linii w przebiegu innym niż powstałym podczas jej budowy, inwestor stwierdził, że brak jest ku temu uzasadnienia, ponieważ odbudowa - naprawa linii w dotychczasowym posadowieniu jest najbardziej uzasadnioną z powodów technicznych jako trasa najkrótsza, gdyż naprawy wymaga tylko skradziony odcinek przedmiotowej linii, natomiast budowa linii w nowym przebiegu wydłuża trasę oraz procedurę budowlaną i generuje znaczne koszty. Spółka podkreśliła, że pierwotny przebieg, posadowienie oraz okres budowy linii potwierdzają przedłożone w toku postępowania dokumenty posiadane przez Rejon Energetyczny P. m.in. mapy, protokół odbioru oraz strona tytułowa projektu elektryfikacji. Załączone w toku postępowania mapy potwierdzają budowę i funkcjonowanie przedmiotowej linii między innymi na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym nr [...] w miejscowości O..

Decyzją z dnia 11 września 2025 r. Starosta orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w obrębie 0020 - O., gmina R., oznaczonej jako działka nr [...], poprzez zezwolenie spółce [...] S.A. na realizację celu publicznego zgodnego z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na posadowieniu dwóch słupów i przewodów napowietrznej elektroenergetycznej linii niskiego napięcia. Jednocześnie organ I instancji ustalił zakres stałego ograniczenia prawa korzystania z ww. nieruchomości do jej części o pow. 0,0106 ha, a także ustalił zakres czasowego ograniczenia prawa korzystania z ww. nieruchomości do jej części o pow. 0,0888 ha (oznaczonych na załączniku graficznym decyzji). Ponadto Starosta zobowiązał właścicieli nieruchomości do udostępnienia inwestorowi ww. części nieruchomości na czas przebudowy, konserwacji oraz usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, a także zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac związanych z realizacją inwestycji, oraz do niezwłocznej inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań przeprowadzonych na podstawie udzielonego zezwolenia w formie protokólarnego ich opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego, stron i osób zainteresowanych. Nadto organ I instancji zobowiązał inwestora do uzgodnienia z każdoczesnym właścicielem przedmiotowych nieruchomości, w terminie 30 dni od dnia zakończenia robót, stosownego odszkodowania za udostepnienie nieruchomości oraz za szkody powstałe wskutek ww. czynności, zaznaczając, ze jeżeli strony nie dojdą do porozumienia, odszkodowanie zostanie ustalone w odrębnej decyzji.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem. Podtrzymała stanowisko, iż wniosek inwestora, w którym powołano się na istnienie w latach 70-tych linii elektroenergetycznej przebiegającej przez działkę nr [...], dotyczący "odbudowy linii elektroenergetycznej", jest bezzasadny, albowiem w przepisach prawa istnieje pojęcie budowy, naprawy i modernizacji, a nie ma czegoś takiego jak "odbudowa linii elektroenergetycznej". Strona wskazała, że istnieje kilka alternatywnych rozwiązań doprowadzenia energii elektrycznej do sąsiedniej posesji, w tym poprowadzenie do tej nieruchomości podziemnego przyłącza energetycznego wzdłuż drogi przebiegającej przy południowej granicy nieruchomości, co jej pełnomocnik proponował na rozprawie administracyjnej. Według skarżącej, gdyby nawet okazało się, że na przedmiotowej nieruchomości znajdowała się kiedyś przez jakiś czas sieć elektroenergetyczna, to poprzedni właściciele, stosownie do art. 343 K.c. mogli rozebrać samowolę budowlaną i przywrócić nieruchomość do stanu poprzedniego.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda wskazaną na wstępie decyzją z dnia 8 stycznia 2026 r. (zaskarżoną do Sądu) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odwołując się do treści przepisów art. 114, art. 115 i art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłankami uzasadniającymi wydanie przez starostę decyzji administracyjnej w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości są:

- uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji celu publicznego służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z instalacji obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;

- brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej wyżej inwestycji.

W ocenie Wojewody, materiał dowodowy sprawy pozwala na stwierdzenie, że opisane wyżej przesłanki zostały spełnione, a ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], było uprawnione.

Inwestycja, na potrzeby której następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia 27 lutego 2004 r, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., z uchwalonymi późniejszymi zmianami, co potwierdza zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w R. z dnia 23 maja 2024 r. znak: [...] Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. wynika, że działka nr [...] w części leży w terenie przeznaczonym pod poszerzenie pasa drogowego drogi gminnej (ozn. 2216020 KG) o szerokości w liniach rozgraniczających 15 m i w części leży w terenie przeznaczonym pod uprawy polowe (ozn. O 27 RP). Warunki zagospodarowania i użytkowania dla przedmiotowego obszaru, zgodnie z § 9 ust. 2 ww. uchwały, dopuszczają lokalizację liniowych elementów infrastruktury technicznej oraz urządzeń i obiektów związanych z ich eksploatacją.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika także, że wnioskodawca podjął z właścicielką nieruchomości rokowania mające na celu uzyskanie zgody na realizację przedmiotowej inwestycji celu publicznego. Spółka [...] S.A. wielokrotnie zwracała się do właścicielki nieruchomości z prośbą o wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji. Świadczą o tym kierowane do skarżącej pisma pełnomocnika [...] S.A. z: 10 września 2021 r., 4 marca 2022 r., 23 marca 2023 r., 24 kwietnia 2023 r., 24 maja 2023 r. oraz 6 lipca 2023 r. Ostatecznie inwestorowi nie udało się zawrzeć stosownego porozumienia z właścicielką nieruchomości. Również w wyznaczonym przez organ I instancji 2-miesięcznym terminie nie doszło do zawarcia umowy i ustanowienia służebności przesyłu.

Wojewoda jako całkowicie bezzasadny ocenił zarzut skarżącej, wedle którego wniosek inwestora dotyczący "odbudowy linii elektroenergetycznej" nie powinien zostać uwzględniony z tego względu, że w przepisach prawa nie istnieje pojęcie "odbudowy linii elektroenergetycznej", a istnieje jedynie budowa, naprawa i modernizacja. Organ odwoławczy wskazał, że art. 3 pkt. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane definiuje pojęcie budowy jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wobec powyższego użyte przez wnioskodawcę pojęcie "odbudowa" jest jak najbardziej prawidłowe i mieści się w szeroko pojętym pojęciu budowy obiektu budowlanego.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego niewłaściwego wytyczenia przez inwestora przebiegu linii, z pominięciem alternatywnych rozwiązań doprowadzenia energii elektrycznej do sąsiedniej posesji inną trasą, organ II instancji wskazał, że rolą organu wydającego decyzję w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest weryfikowanie przebiegu inwestycji liniowej, czy też dokonywanie zmian w jej przebiegu. Organ nie jest również uprawniony do oceny prawidłowości jej wyznaczania - nie weryfikuje planowanego przez inwestora przebiegu inwestycji liniowej w zakresie wykraczającym poza zgodność z planem miejscowym.

Odnosząc się do dotyczącego braku posiadania przez inwestora tytułu do władania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym braku możliwości uzyskania w przyszłości pozwolenia na budowę, Wojewoda wyjaśnił, że decyzja o ograniczeniu prawa własności nieruchomości jest równoznaczna z uzyskaniem przez inwestora prawa do władania nieruchomością na cele budowlane. Zaplanowana dbudowa odcinka linii elektroenergetycznej niskiego napięcia zasilanej ze stacji transformatorowej ST-3 O., zapewniającej zasilanie i korzystanie z energii elektrycznej mieszkańcom miejscowości O., polegająca na powtórnym posadowieniu na nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] słupów i napowietrznej linii niskiego napięcia, umożliwi odbiorcy przywrócenie zasilania jego nieruchomości. Z pisma [...] S.A z dnia 7 kwietnia 2025 r. wynika, że Rejon Energetyczny P. posiada archiwalną dokumentację techniczno-prawną, która potwierdza, że napowietrzna linia niskiego napięcia zasilana ze stacji transformatorowej O. – 3 została wybudowana w roku 1972 w ramach Projektu elektryfikacji jednostki wiejskiej O. III, IV, zatwierdzonego w dniu 30 sierpnia 1970 r. Na podstawie Wykazu indywidualnie wydanych warunków technicznych przyłącza do sieci nN oraz umowy zgłoszenia nr [...] o dostarczenie energii elektrycznej z dnia 10 września 1979 r., przyjąć można, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w miejscowości O. była zasilana w energię elektryczną od co najmniej 1979 r. O zasileniu tej nieruchomości w energię elektryczną świadczy również archiwalna mapa Plan inst. I projekt linii nisk. nap. [...] V wieś O. III, sygnowana uwagą "Zgodnie z wykonawstwem [...]" oraz podpisem i pieczęcią kierownika budowy, która określa przebieg przedmiotowej linii między innymi przez teren nieruchomości oznaczonej numerem [...].

W ocenie Wojewody, analiza całości zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu i powinno być utrzymane w mocy. Organ odwoławczy nie dostrzegł z urzędu wad postępowania toczącego się przed organem I instancji, które mogłoby mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Wojewody, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania, który miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez zaakceptowanie przez Wojewodę decyzji Starosty wydanej bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy i w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyważenia interesu publicznego ze słusznym interesem skarżącej, w szczególności przez:

- błędne ustalenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i brak rzetelnej analizy ustaleń planu w zestawieniu z rzeczywistą lokalizacją slupów i pasów ograniczenia prawa własności, w sytuacji gdy podstawowa analiza planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje na to, iż działka skarżącej nie jest przewidziana do ograniczeń na cele infrastruktury energetycznej;

- brak wykazania niezbędności ingerencji w nieruchomość skarżącej, poprzez zaniechanie ustalenia, czy inwestycja mogła zostać zrealizowana w wariancie mniej ingerującym w prawo własności, w sytuacji gdy w sprawie skarżąca konsekwentnie wskazywała takie warianty przebiegu linii energetycznej, które nie wymagały daleko idącej ingerencji w jej prawo własności;

- niepodjęcie realnych rokowań uzasadniających zastosowanie trybu z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez brak ustalenia, czy podejmowane przez inwestora działania miały charakter rzeczywistych i wyczerpujących negocjacji, a nie jedynie formalnych czynności poprzedzających zastosowanie środka władczego;

- pominięcie wpływu planowanej inwestycji na możliwość prowadzenia działalności rolniczej na nieruchomości, w sytuacji gdy rzeczywista ingerencja prowadząca do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na przeprowadzenie prac budowlanych zmierza do trwałej zmiany sposobu użytkowania nieruchomości, ograniczenia prawa własności nieruchomości w sposób trwały i mający znamiona obejścia prawa celem zaniechania ustanowienia ograniczonych praw rzeczowych na tej nieruchomości, za które należałoby się stosowne wynagrodzenie i które wymagałoby stosownego dowodzenia w postępowaniu cywilnym;

b) naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art 140 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na bezkrytycznym przyjęciu twierdzeń inwestora co do przebiegu historycznego linii elektroenergetycznej oraz charakteru robót jako "odbudowy", w sytuacji gdy:

- pojęcie "odbudowy" nie stanowi kategorii normatywnej w obowiązujących przepisach prawa i nie może samoistnie uzasadniać zakresu ingerencji w prawo własności w trybie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości;

- w sprawie nie przedstawiono jakiegokolwiek dowodu wskazującego na rzeczywistą "częściową kradzież" linii energetycznej, a także uprzednie funkcjonowanie tej linii energetycznej w sposób pozwalający na jej "odbudowanie", w szczególności zaś o braku funkcjonowania linii energetycznej świadczy fakt, iż [...] S.A. nie miała wiedzy ani o tym kiedy miałaby zostać dokonana kradzież linii, a także jak kradzież linii wpływała na dostęp nieruchomości sąsiednich do energii elektrycznej, zaś z okoliczności sprawy wynika, iż ewentualna kradzież miałaby nastąpić na długo przed przystąpieniem do prac na działce skarżącej;

brak jest w sprawie dowodów pozwalających na przyjęcie stanowiska [...] S.A. o rzekomym "odbudowaniu" linii energetycznej na nieruchomości skarżącej, zaś wszelka przedstawiona dokumentacja nie stanowiła w żadnym wypadku dokumentacji budowlanej, czy pozwalającej na stwierdzenie rzeczywistego przebiegu linii energetycznej w przeszłości;

- w sprawie zaniechano przedstawienia rzeczowej dokumentacji związanej z wykorzystywaniem pobór energii poprzez "odbudowywaną" linię energetyczną do nieruchomości nr [...] w miejscowości O. z powołaniem na brak możliwości wykazania takich okoliczności ze względu na ochronę danych osobowych, co samo w sobie nie stanowi żadnego uzasadnienia do odmowy udostępnienia takich danych w postępowaniu administracyjnym prowadzącym do ograniczenia prawa własności;

c) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób ogólnikowy i niewystarczający do kontroli instancyjnej i sądowej, w szczególności przez brak odniesienia się do zarzutów odwołania dotyczących: sprzeczności zamierzenia z ustaleniami miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego możliwości realizacji inwestycji w wariancie mniej ingerującym w prawo własności Skarżącej oraz skutków inwestycji dla użytkowania rolniczego nieruchomości;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a) naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w sytuacji gdy:

- w niniejszej sprawie nie wykazano po pierwsze zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, po drugie tego, że ingerencja w nieruchomość skarżącej następuje w zakresie niezbędnym do realizacji celu publicznego, a nadto, że zastosowanie środka władczego zostało poprzedzone rzeczywistymi i wyczerpującymi rokowaniami z właścicielką nieruchomości, w szczególności zaś nie sposób jest uznać, iż poprzez odbudowę linii energetycznej do jednej prywatnej posesji, rzeczywiście realizowany jest jakikolwiek interes publiczny;

- w sprawie nie zostało wykazane przez wnioskodawcę, że istnieją jakiekolwiek rzeczowe dowody pozwalające na przyjęcie stanowiska o rzekomym "odbudowaniu" linii energetycznej na nieruchomości skarżącej, zaś wszelka przedstawiona dokumentacja nie stanowiła w żadnym wypadku dokumentacji budowlanej, czy pozwalającej na stwierdzenie rzeczywistego przebiegu linii energetycznej w przeszłości, w tym przed zakupem nieruchomości przez skarżącą; w szczególności zaś nie przedstawiono w sprawie jakiegokolwiek dowodu wskazującego na rzeczywistą "kradzież" linii energetycznej, a także uprzednie funkcjonowanie tej linii energetycznej w sposób pozwalający na jej "odbudowanie";

b) naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. § 9 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. (uchwały Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia 27 lutego 2004 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. z późn. zmianami), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, iż planowana przez [...] S.A. inwestycja zgodna jest z ww. planem zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy logiczna analiza zapisów planu odnośnie przeznaczenia nieruchomości skarżącej wskazuje na to, iż na nieruchomości tej mogą być prowadzone prace jedynie związane z uprawami polowymi, bądź prace z lokalizacją liniowych elementów infrastruktury technicznej i urządzeń związanych z ich eksploatacją jedynie w części przeznaczonej pod poszerzenie pasa drogowego drogi gminnej w szerokości linii rozgraniczających, nie zaś na całej długości i szerokości nieruchomości skarżącej.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2026 r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi wskazując, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością ich uchylenia. Nie wszystkie jednak spośród podniesionych w skardze zarzutów zasługują na uznanie.

Na wstępie należy podkreślić, chronione w art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo własności nie jest prawem bezwzględnym. Prawo to może zostać ograniczone, przy czym ingerencja w prawo własności winna być dokonywana z zachowaniem zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), a zatem nie może być nadmierna i nieuzasadniona. Jednocześnie ograniczenie takie jest dopuszczalne wyłącznie w ramach przepisów ustawowych.

Takim przepisem jest m.in. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm., dalej jako: u.g.n.), będący materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji. W myśl tego unormowania starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu prowadzi do ograniczenia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i z tego względu ma charakter wyjątkowy. Ograniczenie to dopuszczalne jest tylko w związku z realizacją celu publicznego, który wcześniej został przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (w przypadku braku planu miejscowego).

Wbrew zarzutom skargi, inwestycja będąca przyczyną orzeczonego przez organy ograniczenia prawa własności skarżącej, jest inwestycją celu publicznego. O takiej jej kwalifikacji przesądza art. 6 pkt 2 u.g.n. stanowiąc, że celem publicznym jest (m.in.) budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej ex definitione stanowi zatem cel publiczny. Dla takiej kwalifikacji inwestycji nie ma znaczenia ilu nieruchomościom planowany do realizacji odcinek sieci elektroenergetycznej umożliwi dostęp do energii elektrycznej. Budowa sieci elektroenergetycznej ma charakter inwestycji celu publicznego niezależnie od rozmiarów planowanej inwestycji czy też liczby przyszłych jej beneficjentów (por. wyroki NSA: z dnia 9 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 363/99 i z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 548/07; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 288/10; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 224/08).

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut skargi wskazujący na niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak prawidłowo ustaliły organy, dla terenu, na którym ma być realizowana sporna inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia 27 lutego 2004 r, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. (Dz. Urz. Woj. Lubel. z 2004 r. nr 100, poz. 1642 ze późn. zm.). W świetle postanowień tego planu, należąca do skarżącej działka nr [...] w miejscowości O. w części znajduje się w obszarze przeznaczonym pod poszerzenie drogi gminnej oznaczonym symbolem o szerokości w liniach rozgraniczających 15 m, natomiast jej pozostała część znajduje się w obszarze o symbolu O 27 RP, przeznaczonym pod uprawy polowe. Przy tym z dołączonej do wniosku inwestora mapy do celów projektowych wynika, że inwestycja w całości zlokalizowana jest na części ww. działki przeznaczonej pod uprawy polowe. W odniesieniu zaś do terenów o symbolu RP plan miejscowy w § 9 ust. 2 dopuszcza lokalizację liniowych elementów infrastruktury technicznej oraz urządzeń i obiektów związanych z ich eksploatacją. Sieć energetyczna jest infrastruktura techniczną (art. 143 ust 3 u.g.n.), a zatem projektowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. Podkreślić trzeba, że dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym nie jest konieczne, by plan precyzyjnie określał przebieg danej sieci elektroenergetycznej. Wystarczające jest, by określał granice terenów rozmieszczenia inwestycji. Konkretyzacja przebiegu inwestycji jest niezbędna dopiero w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., która poza precyzyjnym przebiegiem inwestycji powinna również precyzyjnie określać zakres uszczuplenia władztwa właściciela, o którego granicach decyduje niezbędność wykonania danej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 831/19).

Skoro więc obowiązujący plan miejscowy w § 9 ust. 2 dopuszcza lokalizację liniowych elementów infrastruktury technicznej oraz urządzeń i obiektów związanych z ich eksploatacją na terenach upraw rolnych (RP), to sieć energetyczną zaprojektowaną w granicach terenu o tym oznaczeniu uznać należy za zgodną z tym aktem. Wbrew zarzutom skargi, z przepisów planu miejscowego w żaden sposób nie wynika ograniczenie lokalizacji takiej sieci jedynie do terenu wzdłuż drogi gminnej.

Dokonywana na etapie decyzji przewidzianej w art. 124 ust. 1 u.g.n. konkretyzacja przebiegu inwestycji celu publicznego w granicach wyznaczonych w akcie planistycznym, nie może mieć jednak charakteru dowolnego. Jak już wskazano, decyzja taka ma charakter wyjątkowy bowiem prowadzi do ograniczenia własności nieruchomości. Z tego względu, z uwagi na przywołaną na wstępie konstytucyjną zasadę proporcjonalności, wydając taką decyzję należy uwzględnić, że uszczuplenie władztwa właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości może nastąpić tylko w zakresie niezbędnym do wykonania konkretnej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2043/16). Innymi słowy, zakres uszczuplenia w tym trybie prawa własności nieruchomości nie jest ograniczony tylko postanowieniami planu miejscowego, bowiem może nastąpić tylko w granicach niezbędnych do wykonania danej inwestycji. Uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2060/17; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 233/26).

W tym kontekście jako zasadny należało ocenić zarzut skargi, wedle którego organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób bezkrytyczny zaakceptowały przebieg projektowanej linii energetycznej zaproponowany przez inwestora, w żaden sposób nie weryfikując, czy wynikający z tego zakres ingerencji w prawo własności skarżącej jest niezbędny dla realizacji przedmiotowej inwestycji. W pewnym sensie uzasadnione podstawy znajduje również zarzut kwestionujący wydanie zaskarżonej decyzji dla inwestycji stanowiącej odbudowę wcześniej istniejącej sieci elektroenergetycznej. Jakkolwiek zarzut ten nie został sformułowany w sposób całkowicie poprawny (nie jest bowiem trafne twierdzenie, że pojęcie "odbudowy" nie stanowi kategorii normatywnej – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, pojęcie "odbudowy" funkcjonuje chociażby w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, w świetle którego jest pojęciem równoznacznym z budową), to jednak ukazuje on wadliwość działania organów polegającą właśnie na zaniechaniu oceny, czy zakres ingerencji inwestora w prawo własności skarżącej ogranicza się do niezbędnego minimum.

Przypomnieć należy, że organy zaakceptowały przedstawiony przez inwestora projekt przeprowadzenia sieci energetycznej przez nieruchomość skarżącej, wedle którego sieć ta przebiega w istocie niemal przez środek tej nieruchomości (przycina ją po skocie), a zatem jej przebieg skutkuje niewątpliwie dotkliwą ingerencję w prawo własności skarżącej, znacząco utrudniając realizację na tej działce uprawnień właścicielskich, tj. jej wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem. Natomiast argumentem, który zdaniem organów oraz inwestora uzasadniał przeprowadzenie sieci w taki sposób, było ustalenie, że sieć energetyczna o takim właśnie przebiegu już istniała (została wybudowana w 1972 r., lecz w późniejszym okresie, tj. do ok 2020 r. doszło do jej kradzieży), zaś inwestycja objęta wnioskiem prowadzi jedynie do odtworzenia (odbudowy) dawnej sieci.

W ocenie Sądu, argument ten nie może samoistnie przesądzać o zasadności zaakceptowanego przez organy zakresu ingerencji w prawo własności skarżące. Wykazanie przez inwestora, że w miejscu, w którym zaprojektowano sporną inwestycję, istniała już wcześniej siec elektroenergetyczna o takim samym przebiegu, nie zwalniało organów z oceny, czy obecnie przeprowadzenie sieci elektroenergetycznej w tym samym miejscu jest niezbędne dla realizacji celu publicznego. Zauważyć należy, że ustawodawca w art. 124 ust. 1 u.g.n. nie posłużył się ani pojęciem "budowy", ani "odbudowy", lecz terminem "zakładania i przeprowadzania przewodów i urządzeń", a w tym zakresie mieści się zarówno realizacja nowej sieci energetycznej, jak i realizacja (odtworzenie) sieci wcześniej istniejącej. Skoro przepis ten nie rozróżnia sytuacji, w których realizowana jest zupełnie nowa inwestycja, od sytuacji, w której inwestycja stanowi odbudowę wcześniej istniejącej infrastruktury, to należy uznać, że w obu tych przypadkach wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania nieruchomości wymaga zachowania tych samych warunków, w tym dokonania oceny, czy zaprojektowany przebieg inwestycji jest uzasadniony, a wynikający z kształtu inwestycji zakres ingerencji w prawo własności ogranicza się do niezbędnego minimum.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że niezależnie od ustalenia, iż inwestycja stanowi odtworzenie istniejącego w przeszłości odcinek sieci elektroenergetycznej, obowiązkiem organów było przeprowadzenie rzetelnej oceny, czy obecnie jest możliwe przeprowadzenie sieci elektroenergetycznej przez działkę skarżącej w inny sposób, niż przez środek tej nieruchomości, tj. w sposób mniej uciążliwy dla skarżącej. W tym celu należało zweryfikować lakoniczne twierdzenie inwestora zawarte w piśmie z dnia 5 czerwca 2024 r., iż: "(...) z uwagi na istniejący w miejscowości O., układ urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej, [...] S.A. Oddział L. R. E. nie ma technicznych możliwości zmiany przebiegu i posadowenia napowietrznej linii niskiego napięcia, zasilanej ze stacji transformatorowej O. ST-3, w tym przebiegającej między innymi przez nieruchomości oznaczoną numerem ewidencyjnym [...]." Zdaniem Sądu, powyższe wyjaśnianie nie było wystarczające dla uznania zaproponowanego zakresu ingerencji inwestora w prawo własności skarżącej za uzasadnioną. O zaproponowanym przebiegu sieci nie mógł też przesądzać ogólnikowy argument inwestora wyrażony w późniejszym piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r., iż: "(...) budowa linii w nowy przebiegu wydłuża trasę, wydłuża procedurę budowlaną i generuje znaczne koszty". Uwzględniając uzasadniony interes skarżącej, jako właścicielki nieruchomości objętej wnioskiem o ograniczenie, celem oceny, czy zaproponowany zakres ingerencji w jej prawo własności jest niezbędny, należało zobowiązać inwestora do przedstawienia szczegółowych danych świadczących o braku możliwości zmiany trasy sieci i realizacji przedmiotowej inwestycji w innym – mniej dotkliwym dla skarżącej wariancie. Brak należytych ustaleń w tym zakresie oznacza, że kontrolowane decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej), a także art. 8 k.p.a. (zasady działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszony został również art. 124 ust. 1 u.g.n., albowiem doszło do ograniczenia skarżącej sposobu korzystania z jej własności bez wykazania konieczności zaakceptowanego stopnia tej ingerencji.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego celem ponownego przeanalizowania wniosku inwestora i pod tym kątem dokonania stosownych ustaleń celem podjęcia racjonalnego rozstrzygnięcia w sprawie, umożliwiającego zarówno skarżącej jak i inwestorowi prawidłowe funkcjonowanie na objętym ograniczeniem terenie.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku,

Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, zawarte w punkcie II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty obejmują uiszczony przez skarżącą wpis sądowy od skargi w wysokości 200 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, które stosownie do § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 215), wynosi 480 złotych, a także opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.