- Sygnatura akt
- II SAB/Lu 180/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 29 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Stwierdzono bezczynność organu
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Nieruchomości i budowy
Sądy administracyjne
Odmowa udostępnienia planu ratowniczego zakładu pismem, nie decyzją. Komendant był bezczynny
Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania
Spór
Spółka prowadząca zakład o zwiększonym ryzyku domagała się od Komendanta PSP w L. zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego oraz opracowań przedstawiających strefy zagrożenia tego zakładu.
Ustalenia sądu
Komendant odpowiedział na pierwszą część wniosku w terminie 14 dni. Co do planu i stref odmówił udostępnienia, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, w piśmie z 19 maja 2026 r., a nie w decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Komendanta w załatwieniu punktów 1 i 2 drugiej części wniosku, bez rażącego naruszenia prawa, zobowiązał organ do załatwienia wniosku w 14 dni i zasądził 100 zł kosztów.
Dlaczego
Jeżeli organ uznaje, że informacja podlega ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, musi wydać decyzję odmowną w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Pismo informacyjne tego wymogu nie spełnia, dlatego doszło do bezczynności.
Dla firm
Odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy musi przybrać formę decyzji administracyjnej, a samo pismo informacyjne jej nie zastępuje.
Więcej o sprawie
Spółka z L. wystąpiła o zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy swojego zakładu oraz mapy stref zagrożenia. Na część pytań dostała odpowiedź w terminie, a w pozostałej części odmowę w piśmie. Sąd nakazał załatwienie wniosku w 14 dni.
Taki sposób załatwienia spornego żądania oznacza, ze organ dopuścił się bezczynności.
- Rozstrzygnięcie
- Stwierdzono bezczynność organu
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Sygnatura
- II SAB/Lu 180/26
Treść orzeczenia około 17 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Maciej Gapski Sędzia WSA Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2026 r. sprawy ze skargi Zakładów P. Z. "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na bezczynność Komendanta [...] w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Komendant [...] w L. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Zakładów [...] "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. z dnia 5 maja 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie punktów 1 i 2 drugiej części wniosku dotyczących zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego oraz opracowań przedstawiających strefy zagrożenia; II. stwierdza, że bezczynność Komendanta [...] w L. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Komendanta [...] w L. do załatwienia wniosku Zakładów [...] "L. " spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublinie z dnia 5 maja 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie opisanym w punkcie I, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; IV. zasądza od Komendanta [...] w L. na rzecz Zakładów [...] "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zakład [...] "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej także jako: skarżący lub wnioskodawca) pismem z dnia 13 lipca 2026 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Komendanta [...] w L. (dalej także jako: organ lub Komendant) polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia 5 maja 2026 r. o udostepnienie informacji publicznej w sposób nakazany przepisami prawa.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 5 maja 2026 r. skarżący zwrócił się do Komendanta, na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: u.d.i.p. lub ustawa o dostępie do informacji publicznej) o udzielenie informacji publicznej dotyczącej zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako: Zakład), mieszczącego się przy ul. S. [...] w L. , w następującym zakresie:
1. Czy dla Zakładu sporządzono program zapobiegania poważnym awariom przemysłowym?
2. Czy dla Zakładu opracowano i wdrożono system zarządzania bezpieczeństwem?
3. Czy dla Zakładu sporządzono raport o bezpieczeństwie zakładu o zwiększonym ryzyku (ZZR), a jeśli tak to czy zawiera on analizy skutków awarii wraz z określeniem stref zagrożenia?
4. Jakie środki techniczno-organizacyjne zostały wdrożone w celu zapobiegania mogącym wystąpić na terenie Zakładu awariom przemysłowym?
5. Kiedy na terenie Zakładu miała miejsce ostatnia kontrola i jaki był jej wynik?
Jednocześnie, w drugiej części wniosku, spółka wniosła o udostępnienie:
1. zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego sporządzonego dla Zakładu,
2. wszelkich dostępnych opracowań, w tym graficznych (map, schematów), przedstawiających strefy zagrożenia Zakładu, w szczególności:
1) zasięgi oddziaływania promieniowania cieplnego,
2) strefy nadciśnienia wybuchu,
3) strefy zagrożenia dla ludności i infrastruktur.
Pismem z dnia 19 maja 2026 r. Komendant udzielił spółce następującej odpowiedzi na powyższy wniosek:
1. Dla Zakładu został opracowany Program Zapobiegania Awariom;
2. Dla Zakładu został opracowany system zarządzania bezpieczeństwem, który zawarty został w Programie Zapobiegania Awariom;
3. Analiza skutków awarii powstałych w Zakładzie wraz z wykazem stref zagrożenia wybuchem została przedstawiona w Programie Zapobiegania Awariom;
4. Środki techniczno-organizacyjne wdrożone w celu zapobiegania awariom przemysłowym mogącym wystąpić na terenie Zakładu zostały określone w Programie Zapobiegania Awariom;
5. Na terenie Zakładu ostatnia kontrola przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komendy [...] w L. miała miejsce w dniu 19 lutego 2024 r.;
6. Zgodnie z art. 252 ust. 4 pkt. 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska plan operacyjno-ratowniczy należy sporządzić w przypadku zakładów o dużym ryzyku. Zakład został zakwalifikowany do zakładów o zwiększonym ryzyku;
7. Ponadto informujemy, że nie możemy udostępnić Państwu dokumentacji, której w posiadaniu jest Komenda [...] w L. ponieważ powołując się na "art. ust. 1 oraz art. 10 ust. 1" u.d.i.p. wskazuję, że udostępnienie ww. informacji naruszy interes publiczny spółki oraz tajemnicę przedsiębiorcy.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił Komendantowi bezczynność skutkującą naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 "u.d.i.p., poprzez odmowę udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w żądanym zakresie, wyrażoną w formie pisma informacyjnego z dnia 19 maja 2026 r. zawierającego stanowisko organu, zamiast wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 127 § 1 k.p.a. i uniemożliwienie stronie skorzystania z przysługującego jej prawa do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku poprzez udostępnienie informacji publicznej lub wydanie decyzji administracyjnej odmownej w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wnioskiem z dnia 5 maja 2026 r. zwrócił się do organu o udzielenie informacji publicznej dotyczącej Zakładu [...] sp. z o.o., we wskazanym we wniosku zakresie, jak również o udostępnienie zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego sporządzonego dla Zakładu oraz wszelkich dostępnych opracowań, w tym graficznych (map, schematów), przedstawiających strefy zagrożenia Zakładu, w szczególności zasięgi oddziaływania promieniowania cieplnego, strefy nadciśnienia wybuchu, strefy zagrożenia dla ludności i infrastruktur. Organ w dniu 19 maja 2026 r., a więc z zachowaniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedział na wniosek uwzględniając go jedynie w części dotyczącej udzielenia odpowiedzi na wskazane pytania. W pozostałej części dotyczącej udostępnienia żądanej dokumentacji, w której posiadaniu się znajdował, poinformował, że nie może jej udostępnić, gdyż naruszy w ten sposób interes publiczny spółki oraz tajemnicę przedsiębiorcy. Tymczasem odmowa udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. musi przybrać formę decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącego, nie wystarczy zatem poinformowanie wnioskodawcy zwykłym pismem o swoim stanowisku w sprawie i jedynie wskazanie, że taka informacja nie zostanie udostępnione. Poprzez niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, organ naruszył dyspozycję art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czyniąc skargę zasadną i konieczną.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o stwierdzenie, że w toku postępowania doszło do załatwienia wniosku w części poprzez udostępnienie informacji publicznej. Ponadto wniósł o nieuwzględnienie wniosku skarżącego o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o nieprzyznawanie skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a).
Organ wskazał, że po analizie wniosku z dnia 5 maja 2026 r. udostępnił skarżącemu część żądanych dokumentów stanowiących informację publiczną - w postaci udzielenia informacji na zapytania - co nastąpiło pismem z dnia 19 maja 2026 r. Jednocześnie uznał, że część dokumentacji zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy, których ujawnienie mogłoby naruszać prawnie chronione interesy podmiotu prowadzącego Zakład, a tym samym podlega ograniczeniu na podstawie
art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - o czym również poinformował wnioskodawcę w piśmie z dnia 19 maja 2026 r.
Organ podkreślił, że nie pozostawał bierny wobec złożonego wniosku. W toku postępowania podjął czynności zmierzające do ustalenia zakresu informacji podlegających udostępnieniu oraz zakresu informacji podlegających ochronie wynikającej z przepisów prawa. W konsekwencji znaczna część żądanych informacji została udostępniona skarżącemu. Organ wskazał jednocześnie, że dostrzega, iż w odniesieniu do części dokumentacji, której udostępnienia odmówiono z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, właściwą formą rozstrzygnięcia powinna być decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczność ta nie była jednak wynikiem świadomego uchylania się od obowiązków ustawowych ani celowego ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej, lecz następstwem błędnej oceny formy prawnej rozstrzygnięcia. W sprawie nie można zatem mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Komendant dopuścił się bowiem bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie punktów 1 i 2 drugiej części tego wniosku, dotyczących udostępnienia dokumentacji w postaci zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego dla Zakładu [...] sp. z o.o. w L. oraz opracowań przedstawiających strefy zagrożenia tego Zakładu.
Zaznaczyć na wstępie należy, że uwzględniając treść skargi oraz okoliczności wynikające z akt sprawy, Sąd przyjął, że skarga dotyczy bezczynności organu w załatwieniu jedynie opisanej wyżej – drugiej części wniosku z dnia 5 maja 2026 r., natomiast nie obejmuje pierwszej części tego wniosku składającej się z pięciu pytań. Bezsporne bowiem pozostaje, że informacje objęte pierwszą częścią przedmiotowego wniosku zostały skarżącemu w całości udostępnione przez organ w piśmie z dnia 19 maja 2026 r. Okoliczność ta została potwierdzona przez skarżącego, który jednocześnie w żaden sposób nie zakwestionował kompletności otrzymanych informacji i ich adekwatności do zadanych w pierwszej części wniosku
pytań, upatrując bezczynność organu jedynie w sposobie załatwienia drugiej części wniosku. Przyjmując taki zakres złożonej skargi na bezczynność, Sąd uwzględnił skargę w całości.
Przez stan bezczynności rozumie się sytuację, w której określony podmiot, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. O bezczynności na gruncie u.d.i.p. można co do zasady mówić wówczas, gdy w określonym w art. 13 ust.1 u.d.i.p. terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o informację publiczną, podmiot zobowiązany do jej udostepnienia nie udziela żądanej informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ani też nie wydaje w tym terminie decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ud.i.p.).
Uwzględnienie skargi na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga jednak w pierwszej kolejności stwierdzenia, że w odniesieniu do danego wniosku spełnione są kumulatywnie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej, tj. że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a wniosek dotyczy danych lub dokumentów mających charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
W tym względzie wyjaśnić należy, że w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (m.in.) organy władzy publicznej (pkt 1). Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólna definicje doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p. zawierający katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną, która na mocy prawa podlega udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. Informacje publiczną stanowią też w szczególności dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne,a także inne podmioty, które
realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06,; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w ramach przypisywanych im zadań i kompetencji.
W sprawie bezsporne jest, że Komendant [...] w L. należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Bezsporna pozostaje także kwalifikacja dokumentacji objętej drugą częścią wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2026 r., jako informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Przypomnieć należy, że wniosek w tej części dotyczył zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego sporządzonego dla Zakładu [...] sp. z o.o. w L., oraz dostępnych opracowań, w tym graficznych (map, schematów), przedstawiających strefy zagrożenia ww. Zakładu, w szczególności: zasięgi oddziaływania promieniowania cieplnego, strefy nadciśnienia wybuchu, strefy zagrożenia dla ludności i infrastruktur. Publiczny charakter powyższych dokumentów potwierdzają przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm., dalej jako: p.o.ś), będące podstawą ich opracowania. Z art. 260 p.o.ś. wynika, że wewnętrzny i zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy opracowuje się w celu zapobiegania, zwalczania i ograniczania skutków awarii przemysłowej (ust. 1). Plany operacyjno-ratownicze zawierają w szczególności: 1) zakładane działania służące ograniczeniu skutków awarii przemysłowej dla ludzi i środowiska; 2) propozycje metod i środków służących ochronie ludzi i środowiska przed skutkami awarii przemysłowej; 3) informację o występujących zagrożeniach, podjętych środkach zapobiegawczych i o działaniach, które będą podjęte w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej, przedstawianą społeczeństwu i właściwym organom Państwowej Straży Pożarnej, wojewodzie, wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, regionalnemu dyrektorowi
ochrony środowiska, staroście, wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta; 4) wskazanie sposobów usunięcia skutków awarii przemysłowej i przywrócenia środowiska do stanu poprzedniego, a w przypadku gdy nie jest to możliwe - sposobów usunięcia zagrożenia dla zdrowia ludzi i stanu środowiska; 5) wskazanie sposobów zapobiegania transgranicznym skutkom awarii przemysłowej (ust. 2). Formę sporządzenia planów, ich zakres przedmiotowy i terytorialny określają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać plany operacyjno-ratownicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 821). Zgodnie z art. 261 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., prowadzący zakład o dużym ryzyku jest obowiązany do dostarczenia komendantowi [...] informacji niezbędnych do opracowania zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego. Ponadto, w myśl art. 265 ust. 1 p.o.ś., Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie informacji przedstawionych przez prowadzącego zakład o dużym ryzyku, sporządza w terminie 2 lat od dnia otrzymania niezbędnych informacji, o których mowa w art. 261 ust. 1 pkt 2, zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy dla terenu narażonego na skutki awarii przemysłowej, położonego poza zakładem o dużym ryzyku. Komendant [...] może żądać danych niezbędnych do opracowania zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego od wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, organów zarządzania kryzysowego, Policji, podmiotów leczniczych i innych podmiotów, dla których przewidziano zadania w tym planie (ust. 2). Komendant [...] zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego, na zasadach i trybie określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ust. 6). Po przeprowadzeniu postępowania wymagającego udziału społeczeństwa komendant [...] przyjmuje zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy (ust. 7).
Z przytoczonych regulacji wynika, że zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy jest przykładem aktu planowania wytyczającego kierunki postępowania w przypadku wystąpienia poważnych awarii. Obowiązek jego opracowania został nałożony na komendanta [...] nałożono obowiązek
sporządzenia zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego dla terenu narażonego na skutki awarii przemysłowej, znajdującego się poza zakładem o dużym ryzyku. W praktyce wskazuje się, że "sporządzenie zewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. c) dyrektywy 96/82 w sprawie kontroli niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi, wpisuje się w wieloetapowy proces obejmujący, po pierwsze, sporządzenie wewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych przez prowadzących zakłady, w których występują znaczne ilości niebezpiecznych substancji, i przekazanie właściwym organom niezbędnych informacji, po drugie, sporządzenie przez te organy zewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych i, po trzecie, przegląd, a w razie konieczności zmianę lub uaktualnienie wewnętrznych i zewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych odpowiednio przez prowadzących zakłady i właściwe organy" (zob. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. VII – uwagi do art. 265, opubl. LEX/el. 2025). Dodać należy, że w procedurze opracowywania zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego powinien być zagwarantowany udział społeczeństwa, a jego uwagi muszą być ocenione przy podejmowaniu końcowych rozwiązań.
W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, ze zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy jest informacja publiczną, jako dokument urzędowy sporządzony przez komendanta [...] w ramach jego ustawowych obowiązków w zakresie organizacji działań ratowniczych (art. 12 ust. 5 pkt 4, 6, 9 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o [...] – t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 1312). Publiczny charakter tego dokumentu potwierdza dodatkowo zagwarantowany przez ustawodawcę udział społeczeństwa w procedurze jego opracowywania. Informację publiczną stanowią także będące podstawą sporządzenia zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego opracowania przedstawiające strefy zagrożenia zakładu stwarzającego zagrożenie wystąpienia awarii przemysłowej. Są to bowiem dokumenty wykorzystywane przez komendanta [...] do realizacji jego ustawowych obowiązków. W związku z powyższym uznać należy, że wniosek skarżącego z dnia 5 maja 2026 r. w zakresie objętym skargę, tj. w zakresie pkt 1 i 2 drugiej części tego wniosku, dotyczy informacji publicznej.
Publiczny charakter informacji (dokumentów) objętych sporną częścią wniosku oraz fakt, iż wniosek ten został skierowany do podmiotu objętego zakresem podmiotowym art. 4 ust. 1 u.d.i.p., wprawdzie nie przesądzał z góry o obowiązku ich udostepnienia, lecz czynił koniecznym załatwienie przez organ przedmiotowego żądania w trybie określonym przepisami u.d.i.p. a więc poprzez udostępnienie wnioskodawcy żądanej informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym terminie, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzji o odmowie udostępnienia przedmiotowej informacji – w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. Tymczasem w niniejszej sprawie Komendant nie załatwił tej części wniosku w żaden z określonych wyżej sposobów, ograniczając się do poinformowania skarżącego w piśmie z dnia 19 maja 2026 r. iż nie może udostępnić żądanych dokumentów, gdyż naruszyłoby to interes publiczny spółki ([...] sp. z o.o.) oraz tajemnicę przedsiębiorcy. Taki sposób załatwienia spornego żądania oznacza, ze organ dopuścił się bezczynności. Jeżeli bowiem podmiot zobowiązany uznaje, że dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, obowiązany jest precyzyjnie ustalić zakres informacji podlegających ochronie, zbadać, czy spełnione zostały materialne i formalne przesłanki tej tajemnicy, a następnie wydać rozstrzygnięcie w formie przewidzianej w art. 16 u.d.i.p., tj. w formie decyzji administracyjnej. Innymi słowy, w przypadku uznania, że dokumenty wskazane w pkt 1 i 2 drugiej części wniosku skarżącego nie mogą zostać udostępnione, jako objęte tajemnicą przedsiębiorcy, a więc z uwagi na ograniczenie określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., organ zobowiązany był wydać decyzję odmawiającą ich udostępnienia.
Podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania przedwczesne byłoby odnoszenie się do zasadności odmowy udostępnienia spornej informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. W niniejszym postępowaniu Sąd ocenia jedynie, czy organ dopuścił się bezczynności i na podstawie tej oceny ewentualnie zobowiązuje organ da załatwienia wniosku skarżącego w sposób zgodny z przepisami,natomiast nie może przesądzić o ostatecznym sposobie jego załatwienia. Odmowa udostępnienia informacji publicznej jest jednym z przewidzianych w u.d.i.p. sposobów załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednak musi ona przybrać formę decyzji administracyjnej, natomiast legalność takiej decyzji może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w odrębnym postępowaniu, w którym decyzja taka jest przedmiotem zaskarżenia.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku stwierdził, że Komendant dopuścił się bezczynności w załatwieniu punktów 1 i 2 drugiej części wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczących zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego i opracowań przedstawiających strefy zagrożenia.
Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Rażące naruszenie prawa to zatem naruszenie wyraźne oraz bezsporne. W niniejszej sprawie bezczynność nie miała takiego charakteru, albowiem organ odpowiedział na wniosek skarżącej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a przy tym w części udostępnił jej żądane informacje. Bezczynność co do pozostałej (objętej skargą) części wniosku zaistniała natomiast wskutek niezachowania prawidłowej formy odmowy udostepnienia informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Bezczynność organu nie jest zatem konsekwencją zaniechania jakichkolwiek działań w sprawie spornej części wniosku skarżącego i tym samym nie świadczy o lekceważącym traktowaniu przez organ obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p.
Jako, że stwierdzony stan bezczynności nie został wyeliminowany przez organ do dnia rozpoznania skargi, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w punkcie III sentencji zobowiązał organ do załatwienia opisanej wyżej części wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2026 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku.
Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zawarte w punkcie IV sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzone koszty obejmują uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 złotych.
Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 647 art. 647; Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.